Podstawowe tendencje



Pobieranie 31.62 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar31.62 Kb.
10 LAT WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO
PODSTAWOWE TENDENCJE

�� Liczba ludności w województwie świętokrzyskim systematycznie malała, co było rezultatem ujemnych: przyrostu naturalnego oraz salda migracji. Negatywnym następstwem tych dwóch

zjawisk była pogarszająca się struktura wiekowa. Relatywnie więcej niż na koniec 1999 r. było osób w wieku poprodukcyjnym, mniej natomiast młodych do 18 roku życia. Korzystne zjawiska to rosnąca liczba małżeństw i malejąca umieralność niemowląt.

�� Dobra sytuacja panowała w przemyśle. Produkcja przemysłowa, poza okresem 2001-2002, szybko się zwiększała. Większe problemy miały firmy budowlane. Pogorszenie koniunktury na początku obecnego dziesięciolecia spowodowało tam głęboki spadek produkcji budowlano-montażowej.

�� Znacznej poprawie uległa kondycja finansowa przedsiębiorstw. Wypracowany wynik finansowy netto był w 2006 r. wyraźnie większy niż 7 lat wcześniej. Poprawiły się także podstawowe wskaźniki ekonomiczne.

�� Na rynku pracy po okresie wzrostu bezrobocia, od 2003 r. notowany był jego sukcesywny spadek. W konsekwencji liczba bezrobotnych obniżyła się do poziomu nieznacznie niższego niż w momencie utworzenia województwa. Pomimo tego spadku stopa bezrobocia pozostaje na stosunkowo wysokim poziomie.

�� Systematycznie zwiększały się dochody ludności. Efektem tego jest coraz lepsze wyposażenie gospodarstw domowych w przedmioty trwałego użytkowania.

�� Niezbyt wysoki był wzrost nakładów inwestycyjnych, a ich wartość w przeliczeniu na 1 mieszkańca w 2006 r. należała do najniższych w kraju. Jeszcze gorzej wyglądała sytuacja w zakresie nakładów na działalność badawczo-rozwojową, które były najmniejsze w Polsce.

�� Znaczny postęp poczyniony został w infrastrukturze komunalnej. Rozbudowane zostały sieć rozdzielcza: wodociągowa, kanalizacyjna i gazowa. Dostęp do nich miało więcej osób niż w 1999 r. Zmniejszyło się także zaludnienie mieszkań.

�� W dziedzinie szkolnictwa wyraźnie zwiększyła się liczba studentów. Mniej osób kształciło się na średnim szczeblu, a głęboki spadek dotyczył głównie liczby uczniów szkół zasadniczych zawodowych.

�� Pomimo spadku liczby miejsc noclegowych, wyraźnie więcej osób korzystało z obiektów turystycznych.

�� Zmniejszyła się liczba gospodarstw rolnych, jednak ich przeciętna powierzchnia uległa zwiększeniu. Zmiany zaszły w sposobie wykorzystania gruntów. Zmniejszyła się powierzchnia użytków rolnych, a zwiększyła pozostałych gruntów. W strukturze zasiewów wzrósł udział

zbóż, a zmalał ziemniaków. Zmniejszyło się pogłowie bydła, natomiast

w produkcji trzody chlewnej, z wyjątkiem ostatniego okresu, przeważały tendencje wzrostowe.

�� Stopniowo zwiększała się liczba podmiotów gospodarki narodowej. Efektem postępującego procesu przekształceń własnościowych był spadek liczby przedsiębiorstw państwowych i spółdzielni. Przybyło natomiast spółek handlowych.

2

_____LUDNOŚĆ_____

Liczba ludności w województwie świętokrzyskim systematycznie maleje. Według stanu na koniec marca 2008 r. zamieszkiwało je 1274,3 tys. osób, co w porównaniu z grudniem 1999 r. oznacza spadek o 2,2%.

Na zmniejszenie się liczby ludności w województwie wpłynęły zarówno utrzymujący się ujemny przyrost naturalny, jak też przewaga osób opuszczających nasze województwo nad przyjeżdżającymi do niego. W 2007 r. przyrost naturalny na 1000 mieszkańców wyniósł minus 1,4 i należał do najniższych w kraju. Przyczyną tak niskiego jego poziomu była przede wszystkim mała liczba urodzeń. Fakt niewielkiej liczby urodzeń dobrze obrazuje współczynnik dzietności ogólnej, który utrzymywał się znacznie poniżej poziomu gwarantującego zastępowalność pokoleń. Nadzieję na poprawę tej sytuacji stwarza wzrost zawieranych w ostatnich latach

związków małżeńskich.

Saldo migracji przez cały okres funkcjonowania województwa pozostawało ujemne.

W latach 1999–2007 Świętokrzyskie opuszczało co roku średnio 2,5 tys. osób więcej niż do niego przybywało. Negatywne skutki ujemnego salda migracji potęguje dodatkowo fakt, że największe natężenie tego zjawiska występuje wśród osób najbardziej mobilnych w wieku 20-34 lata.

PRZYROST NATURALNY I SALDO MIGRACJI NA 1000 LUDNOŚCI

Korzystnym zjawiskiem jest znaczne zmniejszenie umieralności niemowląt. W 2007 r. w przeliczeniu na 1000 urodzeń żywych zmarło 5,0 niemowląt, podczas gdy w 1999 r. wskaźnik ten wynosił jeszcze 8,9.

Ujemny przyrost naturalny jest przyczyną pogarszania się struktury wiekowej społeczeństwa. Na koniec grudnia 2007 r. osoby w wieku poprodukcyjnym stanowiły już 17,4% ogółu wobec 16,4% 8 lat wcześniej. Z drugiej strony bardzo szybko malał udział osób w wieku przedprodukcyjnym. Ich udział obniżył się z 25,3% w 1999 r. do 19,4% w 2007 r.

3

LUDNOŚĆ W WIEKU PRODUKCYJNYM I NIEPRODUKCYJNYM. Stan w dniu 31 XII



_____WYNIKI GOSPODARCZE_____

W przemyśle, oprócz lat 2001-2002, obserwowany był szybki wzrost produkcji sprzedanej.

W 2006 r. była ona większa niż w 1999 r. o 55,3%.

W strukturze sprzedaży wiodącą rolę zachowały firmy produkujące wyroby z pozostałych surowców niemetalicznych, a do istotnych dla naszego województwa działów należą także m. in. produkcja artykułów spożywczych i napojów alkoholowych, wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę oraz produkcja wyrobów z metali.

Kluczowe znaczenie dla gospodarki województwa mają w dalszym ciągu materiały budowlane. W 2007 r. w Świętokrzyskim wytworzono 51,7% krajowej produkcji wapna, 37,4% – spoiw gipsowych oraz 35,1% – cementu. Świętokrzyskie należy także do liderów wśród producentów m. in. takich wyrobów, jak: nawozy wapniowe i wapniowo-magnezowe – 46,2%

produkcji ogólnopolskiej, szyby zespolone jednokomorowe – 26,5% czy płytki ceramiczne i płyty chodnikowe – 24,5%.

Budownictwo było tą sekcją, którą szczególnie mocno dotknęło osłabienie koniunktury z początku obecnego dziesięciolecia. Głęboki spadek produkcji budowlano-montażowej z lat 2001–2003 został wprawdzie powstrzymany, ale do poziomu notowanego w 1999 r. nie udało się już powrócić. W 2006 r. produkcja budowlano-montażowa w przedsiębiorstwach, których siedziba

zarządu znajdowała się w Świętokrzyskim była niższa niż 7 lat wcześniej o 21,9%.

Wstępne dane za 2007 r. i pierwsze miesiące 2008 r. wskazują na podtrzymanie tendencji wzrostowych w przemyśle i znaczną poprawę sytuacji w budownictwie.
W porównaniu z 1999 r. poprawie uległa kondycja finansowa przedsiębiorstw. Zwiększyły się zarówno wynik finansowy netto, jak też rentowność prowadzonej działalności. W 2006 r. wskaźnik rentowności obrotu netto wyniósł 5,5% wobec minus 0,3% 7 lat wcześniej. Zysk netto

wykazało 80,0% przedsiębiorstw, podczas gdy w 1999 r. dodatnim wynikiem finansowym poszczycić się mogło mniej niż 2/3 badanych firm. Zmniejszyły się problemy firm związane z regulowaniem bieżących zobowiązań.

4

_____RYNEK PRACY_____

Rosnący w ostatnim okresie popyt na wyroby i usługi zachęcał firmy do zatrudniania nowych pracowników. Liczba pracujących w latach 2005-2006 zwiększyła się o prawie 14 tys. i osiągnęła 443,2 tys. W 2006 r. najwięcej osób (44,4% ogółu) pracowało w sektorze usług. Pracujący w rolnictwie stanowili 32,5%, 18,8% osób to pracownicy przemysłu, zaś

najmniejsza grupa (4,3%) znalazła pracę w budownictwie.

Efektem poprawiającej się koniunktury, a także emigracji zarobkowej był widoczny od 2003 r. spadek bezrobocia. Jego skala była na tyle duża, że w pełni zrekompensowała wcześniejszy wzrost. Według stanu na koniec 2007 r. zarejestrowanych było 83,3 tys. bezrobotnych, tj. o 1,8% mniej niż w momencie utworzenia województwa.



BEZROBOTNI. Stan w dniu 31 XII

Pomimo spadku w ostatnich latach liczby bezrobotnych stopa bezrobocia utrzymuje się w Świętokrzyskim na stosunkowo wysokim poziomie. W grudniu 2007 r. pracy nie miało 15,1% osób aktywnych zawodowo, co lokowało województwo na 13 miejscu w kraju. Co prawda w lipcu

br. wskaźnik ten obniżył się do 13,5%, jednak w dalszym ciągu należał do wyższych w skali kraju.

_____DOCHODY LUDNOŚCI_____

Z każdym kolejnym rokiem zwiększały się płace. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w 2006 r. wyniosło 2118,00 zł. W porównaniu z 1999 r. było ono nominalnie o 39,9% wyższe. Tempo tego wzrostu było jednak wolniejsze niż w skali kraju. O ile w 1999 r. mieszkańcy województwa świętokrzyskiego zarabiali przeciętnie 89,2% średniej krajowej, to w 2006 r. – 85,5%. Bardzo dobry dla pracowników był ostatni okres. W 2007 r. i w pierwszych 7 miesiącach 2008 r. wynagrodzenia rosły wyraźnie szybciej niż ceny. Dynamika wzrostu dochodów gospodarstw domowych była znacznie większa niż wydatków. W rezultacie o ile w 1999 r. gospodarstwa wydawały więcej niż wynosił ich dochód rozporządzalny, to w 2007 r. odnotowały już one przyrost oszczędności.

5

PRZECIĘTNE DOCHÓD ROZPORZĄDZALNY I WYDATKI GOSPODARSTW DOMOWYCH

Coraz większe dochody sprzyjały poprawie wyposażenia w przedmioty trwałego użytkowania. Więcej niż w 1999 r. gospodarstw posiadało m. in. samochód osobowy, komputer osobisty czy automat pralniczy. W przeszłość odchodzą natomiast magnetowidy.



_____NAKŁADY INWESTYCYJNE_____

Niezbyt dobre wyniki uzyskano w zakresie inwestycji. W latach 2000–2003 nakłady inwestycyjne były mniejsze niż 1999 r. Później przekraczały one wprawdzie poziom z 1999 r., jednak wzrost ten był stosunkowo nieduży. W 2006 r. wartość nakładów inwestycyjnych była większa niż 7 lat wcześniej jedynie o 6,2%, a przeliczeniu na 1 mieszkańca lokowała Świętokrzyskie na 15 miejscu w kraju. Nadzieję na poprawę sytuacji dają wstępne wyniki za

2007 r. i I półrocze 2008 r., które pokazują wysoki wzrost nakładów.

Świętokrzyskie charakteryzuje się także niskimi nakładami na działalność badawczorozwojową.

Co gorsza w omawianym okresie znacznie się one zmniejszyły. W 2006 r. nakłady na ten rodzaj działalności były o ok. 78% mniejsze niż 7 lat wcześniej. W przeliczeniu na 1 mieszkańca wyniosły one 17 zł, co plasowało województwo na 16 miejscu w kraju.

_____GOSPODARKA KOMUNALNA_____

W latach 1999–2007 w województwie świętokrzyskim nastąpił znaczny rozwój infrastruktury komunalnej. W okresie tym długość sieci rozdzielczej wodociągowej zwiększyła się o blisko 36%, a kanalizacyjnej o prawie 117%. Szczególnie wysoką dynamikę w realizacji tego typu przedsięwzięć odnotowano na terenach wiejskich. Intensywnie rozbudowywana była również sieć gazowa. Długość sieci rozdzielczej zwiększyła się w tym przypadku o 15%1. Znaczącej poprawie uległy warunki życia ludności (głównie na terenach wiejskich). W 2007 r. z sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i gazowej korzystało odpowiednio – 82,6%, 45,7% oraz 35,6%1 ogółu ludności naszego województwa.

1 Według stanu w dniu 31 XII 2006 r.

6

_____MIESZKANIA_____

Od 1999 r. do I półrocza br. na terenie województwa świętokrzyskiego oddano do użytku 21652 mieszkania. Prawie 3/4 w/w liczby mieszkań zrealizowano w ramach budownictwa indywidualnego, a w dalszej kolejności spółdzielczego – około 11% oraz przeznaczonego do sprzedaży lub wynajmu – blisko 9%.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKU

Parametry charakteryzujące zasoby mieszkaniowe na koniec 2007 r. były korzystniejsze niż w końcu 1999 r. Przeciętna powierzchnia użytkowa 1 mieszkania wzrosła z 59,5 m2 do 71,0 m2, a w przeliczeniu na 1 osobę zwiększyła się z 18,1 m2 do 23,2 m2. Zmniejszyła się natomiast liczba osób przypadająca na 1 mieszkanie (z 3,29 w 1999 r. do 3,05) oraz na 1 izbę (z 1 do 0,84 osoby).


_____USŁUGI SPOŁECZNE_____

W 2006 r. praktykę w Świętokrzyskim prowadziło 2597 lekarzy, tj. o 1,6% mniej niż w 1999 r. Liczba pielęgniarek obniżyła się w tym okresie o 6,5%. Malała także liczba łóżek w szpitalach ogólnych. Było ich o 6,7% mniej niż 7 lat wcześniej. W roku szkolnym 2007/08 w Świętokrzyskim studiowało 56,7 tys. osób, tj. o 37,4% więcej niż 8 lat wcześniej. Wzrost ten w większym stopniu zawdzięczany był studentom stacjonarnym, których liczba zwiększyła się o 68,9%, podczas gdy niestacjonarnych – jedynie o 23,5%.

Zmieniła się struktura kształcenia na średnim szczeblu. Gwałtownie obniżała się liczba osób uczących się w szkołach zasadniczych zawodowych. W roku szkolnym 2007/08 była ona mniejsza niż 8 lat wcześniej – o 65,0%. Mniej osób kształciło się także w liceach ogólnokształcących, jednak spadek był tu wolniejszy i wyniósł 16,7%.

Sytuacja w zakresie korzystania z instytucji kultury była zróżnicowana. Z jednej strony do rekordowego poziomu (596,0 tys. osób) wzrosła w 2007 r. liczba zwiedzających muzea, natomiast z drugiej mniej widzów niż 8 lat wcześniej było w kinach oraz teatrach i instytucjach muzycznych. Spadała także liczba korzystających z bibliotek.


7

KORZYSTAJĄCY Z INSTYTUCJI KULTURY

Zmniejszała się baza noclegowa turystyki. Liczba obiektów spadła z 176 w 1999 r. do 129 w roku ubiegłym. Więcej było przy tym obiektów o wyższym standardzie takich, jak hotele.

Wyraźnie mniej było także miejsc noclegowych. Na przestrzeni tych 8 lat ich liczba zmalała o 12,4%. Więcej było natomiast turystów. Liczba korzystających z noclegów zwiększyła się w stosunku do 2000 r. o 48,1%, a udzielonych noclegów – o 60,4%.

_____ROLNICTWO_____

W 2007 r. w naszym województwie zarejestrowano 152,5 tys. gospodarstw rolnych, tj. o 11,2% mniej niż w 2002 r. Przeciętna powierzchnia UR jednego gospodarstwa rolnego w 2007 r. wyniosła 3,90 ha (wobec 3,66 ha w 2002 r.). Efektem zmian w sposobie wykorzystania gruntów, a także postępujących w rolnictwie procesów restrukturyzacyjnych, w 2007 r. powierzchnia UR zmniejszyła się w stosunku do 1999 r. o prawie 19%. Zwiększyła się (o prawie 103%) powierzchnia pozostałych gruntów.

Znaczącą rolę pełnią znajdujące się przede wszystkim na wschodzie województwa sady. Ich powierzchnia zwiększyła się w stosunku do 1999 r. o ponad 50%. W 2007 r. sady zajmowały 5,3% powierzchni UR.

Powierzchnia zasiewów była w 2007 r. o prawie 20% mniejsza niż w 1999 r. Nastąpiły również znaczące zmiany w jej strukturze. Spośród podstawowych upraw, zwiększył się udział powierzchni zbóż (o 8,5 pkt), a obniżył ziemniaków (o 7,6 pkt).

W chowie bydła począwszy od 2001 r. utrzymywała się malejąca tendencja jego stada, naskutek czego w 2007 r. było ono mniejsze niż w 1999 r. o ponad 27%.

Nieco inaczej wyglądała sytuacja w produkcji trzody chlewnej, w której w ostatnim dziesięcioleciu przeważały tendencje wzrostowe. Badanie przeprowadzone w kwietniu 2008 r. wykazało jednak spadek pogłowia tych zwierząt, co związane było z utrzymującą się od wielu miesięcy niską opłacalnością tuczu.

Liczba ciągników rolniczych w 2007 r. ukształtowała się na poziomie 85,1 tys., tj. o blisko 27% większym niż w 1999 r. W efekcie powierzchnia UR przypadających na 1 ciągnik zmniejszyła się o ponad 36% (z 10,5 do 6,7 ha).

8

W strukturze towarowej produkcji rolniczej naszego regionu w 2005 r. największy udział miały owoce (19,4%), a na następnych miejscach uplasowały się: żywiec wieprzowy (17,3%) i mleko krowie (16,9%).



_____PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ_____

Potencjał gospodarczy regionu na koniec lipca 2007 r. tworzyło 107,8 tys. jednostek. Od powstania województwa ich liczba podlegała przy tym stopniowemu wzrostowi. Wyjątek stanowił rok 2004, w którym odnotowano jej niewielki spadek. Okres od stycznia 1999 do lipca 2008 to czas zbliżania się do końca przekształceń własnościowych. Prawie zniknęły przedsiębiorstwa państwowe. Pozostało ich jedynie 7.



Zmniejszyła się także liczba spółdzielni – o 84 (do 506). Z drugiej strony prawie podwojeniu uległa liczba spółek handlowych. Na koniec lipca 2008 r. było ich 4400, spośród których 544 to spółki z udziałem kapitału zagranicznego. Podobnie jak w momencie powstania województwa najchętniej podejmowano działalność handlową. Podmioty należące do sekcji handel i naprawy stanowiły 37,0% ogółu. Firmy budowlane stanowiły 12,1% ogółu, obsługą nieruchomości i firm zajmowało się 11,7% wszystkich

jednostek, a przetwórstwem przemysłowym – 9,3%.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna