Pojęcie i funkcje rodziny3 Definicja przemocy w rodzinie3



Pobieranie 48.85 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar48.85 Kb.
Przemoc w rodzinie

Spis treści

Pojęcie i funkcje rodziny3

Definicja przemocy w rodzinie3

Dane statystyczne4

USA i Wielka Brytania4

Polska4


Rodzaje przemocy5

Sprawcy przemocy i ich typologia6

Agresorzy cykliczni6

Psychopatyczni agresorzy6

Superopanowani agresorzy6

Cykl przemocy6

Etap narastającego napięcia7

Etap ostrej przemocy7

Etap skruchy i jego następstw7

Ofiary przemocy7

Postępowanie ofiar8

Przemoc seksualna wobec dzieci9

Emocje dziecka9

Skutki seksualnego wykorzystywania dzieci9

Skutki przemocy domowej 10

Bibliografia 11



POJĘCIE I FUNKCJE RODZINY

Rodzina stanowi najbardziej powszechne środowisko życia człowieka. Stanowią ją przede wszystkim rodzice i ich dzieci. We współczesnej rodzinie kobieta i mężczyzna mają równe prawa i obowiązki, role ojca i matki są do siebie zbliżone. Rodzina związana jest nierozerwalnie z procesami przemian dokonujących się w całym społeczeństwie

Ogólną definicję rodziny zdefiniował J. Szczepański mówiąc, że rodzina jest „grupą złożoną z osób połączonych stosunkiem małżeńskim i rodzicielskim.”

Rodziną według J.A.Pielkowskiej jest: „instytucja ogólnoludzka, spotykana we wszystkich epokach i kulturach. Ludzie wchodzący w jej skład powiązani są ze sobą więzią małżeństwa, pokrewieństwa lub adopcji.”

Według J. Piotrkowskiego „w każdym społeczeństwie od najbardziej pierwotnych i prostych do najbardziej rozwiniętych i złożonych, niezależnie od sposobu zdobywania środków do życia i form gospodarowania, a więc niezależnie od ustroju społecznego, rodzina jest komórką zaspokajającą podstawowe potrzeby swych członków.

Rodzina jest poddawana nieustannemu oddziaływaniu zewnętrznego środowiska. Jej członkowie biorą udział w życiu środowisk zawodowych, społecznych, kulturalnych. Informacje, opinie i poglądy wywierają wpływ na jej model i życie. Rodzina przyjmuje nowe wartości, tworzy nowe, wpływa na wybór i akceptację wartości innych członków, tworzy style uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym, kształtuje odpowiedni styl konsumpcji, co wpływa na rozwój gospodarczy i społeczny. Kultura życia rodzinnego wymaga, aby w rodzinie zaspakajano nie tylko potrzeby niezbędne do utrzymania życia. Konieczne jest zaspokojenie potrzeb wyższego rzędu, jakimi są potrzeby emocjonalne, potrzeby kontaktów międzyludzkich, potrzeby uczestnictwa kulturalnego.

W socjologii wyróżnia się trzy podstawowe funkcje rodziny (podział według Kwiatkowskiej)


  1. Funkcja prokreacyjna - zapewnienie ciągłości gatunku,

  2. Funkcja wychowawcza - przygotowanie dzieci do wejścia w życie społeczne, ich pielęgnowanie, wychowanie, zaspokajanie potrzeb emocjonalnych. przekazywanie dzieciom dziedzictwa kulturowego

3. Funkcja gospodarcza - prowadzenie gospodarstwa domowego, działanie w charakterze jednostki produkcyjnej, np. w rolnictwie

Cywilizacja sprawiła, że zmieniły się warunki życia współczesnej rodziny. Stawia jej coraz większe wymagania, pojawiają się coraz większe zagrożenia, zakłócając prawidłowe funkcjonowanie rodziny i podkopując podstawy jej egzystencji.


DEFINICJA PRZEMOCY W RODZINIE
Przemoc w rodzinie to zamierzone i wykorzystujące zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie przeciw członkowi rodziny, naruszające prawa i dobra osobiste, powodujące cierpienie i szkody .

Pojęcie przemocy opisywane jest w różnych aspektach:



      • prawnym

      • moralnym

      • psychologicznym

      • społecznym



W sensie prawnym przemoc to czyny zabronione. Ich dokonywanie niesie ze sobą konsekwencje w postaci kar przewidzianych w kodeksie karnym, rodzinnym i wykroczeń.

W aspekcie moralnym przemoc to krzywdzenie innych, wyrządzanie szkód i zadawanie cierpień powszechnie rozpoznawane jako zło. Dokonywanie aktów przemocy zawsze było i jest poddawane ocenie i sankcjonowaniu moralnemu.

W ocenie społecznej stwierdza się istnienie mechanizmów społecznych powodujących wzrost przemocy między ludźmi. Przemoc występuje w obrębie małych i dużych grup społecznych. Małą grupą społeczną jest rodzina, na którą działają różne czynniki społeczne sprzyjające powstawaniu przemocy. Przemoc w rodzinie wiąże się ze zjawiskami, które uznaje się za patologie społeczne (alkoholizm, narkomania, uzależnienia).
DANE STATYSTYCZNE
Zjawisko przemocy po raz pierwszy uczyniono tematem poważniejszych rozważań w roku 1961, kiedy zorganizowano konferencję naukową poświęconą „syndromowi bitego dziecka”. „Syndrom dziecka bitego” rozumiany był jako stan dziecka, które doznało fizycznych obrażeń, które przyczyniły się do trwałych uszkodzeń ciała a nieraz nawet śmierci dziecka. Później termin ten został zmieniony na „dziecko maltretowane”. Pojęcie obejmowało nie tylko przemoc fizyczną, ale także wykorzystywanie seksualne i maltretowanie emocjonalne. Dziś najczęściej używa się terminu „przemoc wobec dziecka”. Przez to pojęcie rozumie się każde działanie osoby dorosłej, instytucji lub społeczeństwa, które ujemnie wpływa na zdrowie, rozwój fizyczny lub psycho-społeczny.

USA I WIELKA BRYTANIA


W USA dane dotyczące poważnej przemocy fizycznej wobec dzieci wahają się w granicach 9-68% (Dembo 1987, Brutz i Ingoldsby 1984), dotyczące przemocy seksualnej wobec dziewczynek wahają się w granicach 6-62% a wobec chłopców 3-22% (Pilkington i Kremer 1995), rozbieżności te wynikają z różnych metod doboru próby, gromadzenia badań oraz różnych definicji przemocy. . W Wielkiej Brytanii szacuje się, że około 8% dorosłych mężczyzn i 12-16% kobiet doświadczyło wykorzystania seksualnego w dzieciństwie (Breker i Duncan 1985, Hall 1985), a około 5-15% dorosłych przyznaje się, że doznawało ciężkiej przemocy fizycznej (Davenport, Browne i Palmer 1994, Browne i Hamilton 1997).

Zainteresowano się również przemocą występującą w relacjach małżeńskich, partnerskich. Według szacunkowych danych zarówno w USA jak i w Wielkiej Brytanii przemoc wobec partnera w jakimś momencie trwania związku ma miejsce w 25-28% par małżeńskich (Straus i Gelles 1986, Dobash 1987, Andrews i Brown 1988), podobne wskaźniki uzyskano analizując związki partnerskie nie pozostające w formalnej relacji (narzeczeni, konkubenci). W Wielkiej Brytanii przemoc mężów wobec żon występuje 5 razy częściej niż żon wobec mężów, podobne wyniki osiągnięto w Stanach Zjednoczonych.

Badania wykazały, że jeśli pojawia się przemoc wobec współmałżonka, to bardzo prawdopodobne jest, że występuje również wobec dziecka i odwrotnie. Walker (1984) wykazała, że w USA 53% osób które stosują przemoc wobec partnera maltretuje również swoje dzieci, Wielkiej Brytanii w 40% rodzin dochodzi do nakładania się przemocy wobec żony i maltretowania dziecka (Straus, Gelles i Steinmetz 1980).

POLSKA


Przemoc występuje w 30% rodzin miejskich i 40% rodzin wiejskich. Policja interweniuje rocznie około miliona razy z powodu awantur rodzinnych. Sądy wydały w 1996 roku ponad 13000 wyroków skazujących sprawców przemocy domowej, w tym 2400 osób skazano za czyny przemocy wobec osób małoletnich – dzieci. . W 2/3 przypadków przemoc związana jest z alkoholem, 1/3 to tzw. przemoc trzeźwa (Piekarska 1991, Pospiszył 1994, Marzec-Holka 1996) ). . Około 10% badanych uważa, że przemoc w rodzinie, tak wobec dorosłych, jak i dzieci, zdarza się w ponad połowie rodzin w Polsce, a kilkanaście procent - że zdarza się sporadycznie. Stosowanie kar fizycznych częściej występuje w rodzinach o niższym statusie społecznym. W rodzinach o wyższym statusie bardziej popularne jest znęcanie się psychiczne. Natomiast maltretowanie jest najczęściej spotykane w rodzinach patologicznych, szczególnie tam, gdzie występuje problem uzależnienia od alkoholu. W takich rodzinach wskaźnik maltretowania dzieci wzrasta do 41%. Co czwarty badany podaje, że w ciągu ostatniego roku zetknął się z przypadkiem przemocy domowej. Zdecydowana większość - 87% Polaków popiera moralny obowiązek każdego do niesienia pomocy ofiarom przemocy domowej. Blisko 90% zgadza się z opinią, że w przypadku przemocy w rodzinie ktoś powinien podjąć interwencję, 80% uważa, że powinna to robić policja, znaczna większość wskazuje na członków rodziny i sąsiadów. Ale blisko połowa ankietowanych jest przeciwna wtrącaniu się w tego typu sytuacje, uzasadniając swój pogląd obawą przed kłopotami, które mogą ich spotkać.

rodzaje i formy przemocy w rodzinie



RODZAJE PRZEMOCY

Tabela1. Rodzaje przemocy i zachowania z nimi związane



RODZAJE PRZEMOCY

KATALOG ZACHOWAŃ

PRZEMOC FIZYCZNA

popychanie, odpychanie, obezwładnianie, przytrzymywanie, policzkowanie, szczypanie, kopanie, duszenie, bicie otwartą ręką i pięściami, bicie przedmiotami, ciskanie w kogoś przedmiotami, parzenie, polewanie substancjami żrącymi, użycie broni, porzucanie w niebezpiecznej okolicy, nieudzielanie koniecznej pomocy,

itp.


PRZEMOC PSYCHICZNA

wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, narzucanie własnych poglądów, karanie przez odmowę uczuć, zainteresowania, szacunku, stała krytyka, wmawianie choroby psychicznej, izolacja społeczna (kontrolowanie i ograniczanie kontaktów z innymi osobami), domaganie się posłuszeństwa, ograniczanie snu i pożywienia, degradacja werbalna (wyzywanie, poniżanie, upokarzanie, zawstydzanie),stosowanie gróźb,

itp.


PRZEMOC SEKSUALNA

wymuszanie pożycia seksualnego, wymuszanie nieakceptowanych pieszczot i praktyk seksualnych, wymuszanie seksu z osobami trzecimi, sadystyczne formy współżycia seksualnego, demonstrowanie zazdrości, krytyka zachowań seksualnych kobiety,

itp.


PRZEMOC EKONOMICZNA

odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej, nie zaspakajanie podstawowych, materialnych potrzeb rodziny, itp.
SPRAWCY I ICH TYPOLOGIA

Im więcej przeprowadzono badań nad agresorami, sprawcami przemocy tym prędzej pojawiały się pewne wzorce zachowań, np.: zachowania agresywne inicjowały groźby porzucenia przez partnerkę. Wielu agresywnych mężczyzn zmusiło niejako swoje partnerki do odejścia, nasilając, w wyniku subiektywnego poczucia porzucenia, przemoc której nie mogły już znieść. W rezultacie kreowali oni samosprawdzającą się przepowiednię dotyczącą ich najgorszych obaw. Inni, którzy zostali już porzuceni przez żony, śledzili je, obserwowali nocą ich domy. Silny jest również wątek erotyczny. Mężczyźni zawsze sprowadzali porzucenie przez kobietę nie do braku bliskości kobiety lecz do trójkąta seksualnego. Zakładali że partnerka spotyka się z kimś innym. Wyróżniamy trzy typy agresorów:



Agresorzy cykliczni


Agresorzy cykliczni (labilni emocjonalnie) stanowią 30% nałogowych agresorów. Mężczyźni ci, nie używają przemocy od czasu do czasu. Często wchodzą w koleżeńskie relacje z mężczyznami i nie okazują im złości. Szczególną wściekłość przejawiają jedynie wobec kobiety, z którą są związani emocjonalnie. Partnerka staje się „piorunochronem” dla wszystkich burz emocjonalnych w ich życiu. Agresorzy cykliczni stosują przemoc tylko w stosunku do swojej żony, dziecka, i czynią to często bez względu na zachowanie ofiar – wszelkie błagania, obrona czy racjonalna argumentacja nie odnoszą skutku.

Psychopatyczni agresorzy maltretujący żony, dzieci


Ten typ agresorów cechuje się tym, że nie mają oni żadnych refleksji nad przeszłością ani nie wykazują skruchy. Ich obraz przyszłości jest bardzo nierealistyczny. Wielu z nich spełnia kryteria zachowania antyspołecznego, czyli mają przeszłość przestępczą. Brak im również reaktywności emocjonalnej (określanej jako brak sumienia). Nie miewają poczucia winy, kiedy są świadkami emocjonujących wydarzeń, ich mózgi nie funkcjonują tak jak mózgi normalnych mężczyzn. Agresorzy, nie mają zdolności do wyobrażenia sobie strachu lub bólu drugiej osoby czy konsekwencji ich przemocy, w przeciwieństwie do poprzedniego typu agresora, psychopatyczni agresorzy, stosują przemoc nie tylko wobec partnerek czy dzieci, ale również wobec innych ludzi. Bywają często aresztowani za przestępstwa bez użycia przemocy, np.: fałszerstwo.

Superopanowani agresorzy


Około 30% mężczyzn używających przemocy określanych jest jako superopanowani. Ich złość może nagle wybuchnąć w aktach przemocy po długich okresach wrzącej lecz tłumionej i nie wyrażanej wściekłości. Z tego powodu superopanowani agresorzy pozostają w cieniu. Nie wykazują widowiskowych cech przyciągających uwagę środków masowego przekazu. Pod wieloma względami są lustrzanym przeciwieństwem stereotypowego mężczyzny bijącego żonę. Istnieją dwa typy superopanowanych agresorów:

  • typ aktywny – przenosi swoja potrzebę skrajnej dominacji na innych, przez ofiary opisywany jest jako skrupulatny, perfekcjonistyczny i dominujący.

  • typ bierny – dystansuje się od żony, wymaga sztywnego wypełniania ról związanych z płcią, izoluje żonę od innych dóbr

Superopanowani agresorzy używają często przemocy emocjonalnej obejmujące ataki słowne, a także odmowę dóbr emocjonalnych.

CYKL PRZEMOCY

Cykl przemocy składa się z trzech etapów o zróżnicowanym czasie trwania i intensywności narastania napięcia, wybuchu ostrej przemocy i serdecznej skruchy. Potwierdzają to szczególnie ofiary cyklicznych agresorów. W agresorach narasta napięcie, które nie jest zależne od wpływów otoczenia. Reagują nasilającymi się atakami słownymi i fizycznymi. Są patologicznie zazdrośni, formułują absurdalne wnioski na temat romansów ich żon. Tworzą własny obraz świata, w którym wstrząsy emocjonalne przeradzają się w trzęsienie ziemi. A potem po wybuchu złości stają się mili, serdeczni i łagodni.

Etap narastania napięcia


Narastanie napięcia jest dla otoczenia niedostrzegalne. Koledzy agresora rzadko zauważają jakiekolwiek jego oznaki. Najbardziej niewinne wydarzenie prowokuje urojeniowe przekonanie o tym, że żona ma romans itp. Myśl o tym powoduje u agresora silny strach i stan drażliwości. Podejrzenia zwiększają wewnętrzne napięcie, agresor nakręca się emocjonalnie, osiągając stan wściekłości. Nasilają się formy przemocy, agresor staje się coraz bardziej czujny wobec oznak nieposłuszeństwa.

Etap ostrej przemocy


Agresor popada w stan odmiennej świadomości, stan dysocjacji i wściekłości, w którym umysł ulega oddzieleniu od ciała. Wściekłość bywa zazwyczaj nieproporcjonalna do tego, co pobudziło go do działania – sprawca reaguje tak, jakby zagrożeniem było jego życie. Człowiek znajdujący się w takim stanie nie reaguje na sygnały ze strony ofiary, działanie fizyczne sprawia mu nawet przyjemność. Proces ten ma charakter samowzmacniający i prowadzi do zadawania coraz szybszych i mocniejszych ciosów, kończy się kiedy agresor wyładuje już swoją wściekłość lub poczuje się wyczerpany. Ten sposób wyładowania wściekłości jest jedynym, znanym przez agresora.

Etap skruchy i jego następstw


Etap ten zaczyna się po dokonaniu aktów przemocy i wygaśnięciu napięcia. Obejmuje szeroka gamę zachowań od zaprzeczania tego, co się stało do obietnic poprawy. Agresor stara się przekonać siebie i innych, że skończy z przemocą, niektórzy rozważają możliwość terapii. Ofiara zaczyna wierzyć, że zachowanie w trakcie etapu skruchy, wyraża prawdziwą naturę męża, który wszelkimi sposobami dąży do ponownego odzyskania łask rodziny. Kiedy partnerka daje mu kolejną szansę, cykl przemocy zaczyna zataczać krąg, agresor znowu zaczyna używać przemocy i odbudowywać w ten sposób swoje ego.

OFIARA

Rolę ofiary wyznacza prześladowca, sprawiając, że ktoś staje się kozłem ofiarnym, odpowiedzialnym za wszelkie zło. Jest obiektem przemocy, chroniącym agresora przed depresją czy kwestionowaniem siebie. Ofiara nie jest sama winna zbrodni, jednak świadkowie aktów przemocy podejrzewają ofiarę o ich prowokowanie. Wszyscy wyobrażają sobie że ofiara albo milcząco przyzwala, albo - świadomie czy nie – jest wspólnikiem agresji. Agresja szczególnie perwersyjna jest dla ofiary konfrontacją z jej własnymi brakami, z zapomnianymi urazami z dzieciństwa. Pobudza ona popęd śmierci. Ofiara często bywa „sparaliżowana” , nie dysponuje środkami psychicznymi pozwalającymi zachować się inaczej niż w sposób bierny. Idealna ofiara, to osoba sumienna, którą cechuje naturalna skłonność do obwiniania się. Wydaje się naiwna i łatwowierna. Ofiary charakteryzuje wyjątkowa przenikliwość, pozwalająca wskazać czułe miejsca i słabości agresora, dobrze wiedzą, że zachowanie agresorów jest patologiczne.

Ofiary najczęściej ukrywają fakt bicia i wykorzystywania przed otoczeniem, rzadko również decydują się na fachową pomoc którejś z zajmujących się tą sprawą instytucji. Złożoność i stopień skomplikowania formalnych i emocjonalnych relacji rodzinnych sprawia też, że instytucje nie są często w stanie wniknąć w dotkniętą problemem rodzinę i skutecznie interweniować w przypadku kryzysu. Słabość ofiary wynika z przewagi fizycznej sprawcy lub z okoliczności, w których sprawca uzyskuje władzę psychiczną. Towarzyszy mu wtedy poczucie, że "że może sobie na wiele pozwolić

Ofiary przemocy domowej doświadczają lęku, cierpienia, bezsilności, przygnębienia i rozpaczy. Ich ciało i psychika doznają zarówno ostrych urazów jak i podlegają procesowi niszczącego i rozciągniętego w czasie stresu i zagrożenia. Próbują się także bronić.



POSTĘPOWANIE OFIAR

Straszenie sprawców jest częstym sposobem postępowania ofiar, które grożą powiadomieniem policji, opuszczeniem domu, rozwodem, skargą w zakładzie pracy itp. Jednak groźby te stosunkowo rzadko są spełniane i sprawcy zdają sobie z tego sprawę. Dlatego jedynym sposobem zwiększenia skuteczności tej strategii jest zrealizowanie przynajmniej części tych gróźb

Inny sposób radzenia sobie to ukrywanie się przed sprawcą. Czasem oznacza to wybieganie z domu, chowanie się w innym pokoju, zamykanie w łazience, w piwnicy lub w szafie. Przynosi to doraźną nadzieję uniknięcia pobicia, ale często tworzy pretekst dla agresora do następnych aktów przemocy. Mężczyzna, który aktami przemocy potwierdza swą dominację i władzę, pragnie kontrolować nie tylko zachowanie, ale i miejsca, w których znajduje się ofiara.



Pasywna obrona to strategia polegająca na próbach osłonięcia własnego ciała dłońmi, ramionami, stopami, poduszką lub sprzętami domowymi. Pasywna obrona w przypadku większości badanych kobiet nie pomagała, a często zwiększała agresywność sprawców. Dla mężczyzn o cechach sadystycznych kobiecy płacz stanowi dodatkową stymulację agresywnego zachowania i skłania do kontynuowania przemocy.

Odmienną strategią jest unikanie. Zwykle stanowi próbę zapobiegania aktom przemocy przed pojawieniem się agresywnego ataku. Kobiety starają się "schodzić z oczu" gdy przeczuwają, że zbliża się fala jego agresji. Opuszczają dom na chwilę przed powrotem męża lub odmawiają podejmowania dyskusji w przypadku zaczepek męża prowokujących sytuacje przemocy. Mogą również nauczyć się, że należy powstrzymywać się od pewnych zachowań, aby uniknąć kolejnego bicia.

Ostatnią strategią jest walka obronna. Stosuje ją wiele bitych kobiet, które próbują oddawać razy, drapią, kopią i gryzą lub odpychają. Czasem rzucają przedmiotami, policzkują go lub uderzają tym, co mają pod ręką. Agresywne zachowanie ofiary powstrzymywało sprawcę tylko wtedy, gdy nabierał przekonania o dużej desperacji żony i zdecydowaniu na wszystko. Zdarza się to jednak bardzo rzadko. W większości przypadków walka obronna jest strategią niebezpieczną i powoduje nasilenie przemocy. Sprawca uzyskuje dodatkowe powody do karania za nieposłuszeństwo.

Istnieją jeszcze strategie poniżające, które polegają na całkowitym podporządkowaniu się a nawet na poniżaniu się przed sprawcą, którego zadawalają widoczne przejawy zniewolenia ofiary. Aktywna i brutalna przemoc nie jest mu wtedy niezbędna do podtrzymywania poczucia mocy i władzy. Jednak za stosowanie tej strategii kobiety płacą najwyższą cenę zniszczenia własnej podmiotowości i uzależnienia się od sprawcy.


U ofiar przemocy domowej rozpoznaje się specyficzną kategorię zaburzeń emocjonalnych . Jest to zespół zaburzeń stresu pourazowego. Zaburzenie to zostało pierwotnie rozpoznane u żołnierzy doznających urazów emocjonalnych w czasie wojny oraz u ofiar katastrof i u zakładników porywanych przez terrorystów. Do jego podstawowych objawów zalicza się bolesne powracanie śladów doświadczeń urazowych, przeżywanie specyficznego paraliżu emocjonalnego i unikanie tego co przypomina uraz, a także stany hiperpobudzenia. Mimo upływu czasu od raniących sytuacji pojawiają się koszmary senne i bezsenność, wstrząsające wspomnienia i wizje na jawie, niezrozumiałe i bolesne stany emocjonalne i somatyczne. Ofiara czuje, jakby jej uczucia znajdowały się w stanie zamrożenia lub związania. Towarzyszy temu gotowość do nagłego pojawiania się reakcji ucieczki lub walki, bez sytuacyjnego uzasadnienia. Obawia się, że zwariowała, nie rozumie tego, co z nią się dzieje.

PRZEMOC SEKSUALNA WOBEC DZIECI

Zdecydowałam się szczególnie wyróżnić ten typ przemocy ponieważ coraz częściej słyszy się o szokujących wyznaniach i wykryciach molestowania dzieci ,bardzo głośna stała się sprawa wykorzystywania seksualnego przez dyrektora „poznańskich słowików”, Wojciecha Kroloppa. W gazetach i telewizji coraz częściej mamy do czynienia z wiadomościami dotyczącymi pedofilów, pracujących jako nauczyciele czy woźni. Dzięki tym sprawom przemoc w rodzinie w ogóle, staje się coraz bardziej nagłaśniana, dowiadujemy się, gdzie możemy się zgłosić z takimi problemami, jak powinni reagować świadkowie.

Ze wzrostem prawdopodobieństwa wykorzystywania seksualnego dziecka wiąże się wiele czynników rodzinnych. Przeprowadzone badania wykazały, że największe prawdopodobieństwo tego typu przemocy wiązać należy z osobą ojczyma. Ojczymowie wykorzystywali swoje córki pięć razy częściej niż naturalni ojcowie. Bardzo ważnym czynnikiem okazały się również matki. Podatne na wykorzystywanie seksualne były te dzieci, które opisywały swoje matki jako emocjonalnie nieprzystępne, chłodne uczuciowo, albo wychowywały się bez matki biologicznej. Badania wykazały również, że istotnymi czynnikami również są:


  • dziewczęta z rodzin żyjących w ciągłym stresie

  • brak fizycznej otwartości

  • narażanie na kontakt z promiskuitycznym mężczyzną

Zjawisko przemocy seksualnej często występuje z innymi formami przemocy stosowanej wobec dziecka.

EMOCJE DZIECKA

Doświadczenie seksualnego wykorzystywania jest źródłem dużego emocjonalnego dyskomfortu i wywołuje uczucia o bardzo rozległej skali. Dzieci ujawniają to zarówno w kontaktach indywidualnych, jak i w czasie spotkań grupowych, dzieląc się ze swoimi przeżyciami związanymi z wykorzystywaniem. Uczucia dziecka w takiej sytuacji, można podzielić na te, które dotyczą samego siebie, te które wiążą się z samym doświadczeniem wykorzystania oraz uczucia w stosunku do innych ludzi szczególnie sprawcy lub drugiego opiekuna. Uczucia dziecka uzależnione są od zarówno od rodzaju doświadczeń mających miejsce przed zdarzeniem, jak i od tego, kiedy wykorzystywanie się rozpoczęło. Oprócz poczucia winy i samooskarżania, dzieci seksualnie wykorzystywane, przeżywają wiele innych emocji, które mogą stanowić przeszkodę w ich ponownym przystosowaniu się lub przyczyniać się do rozwoju zaburzeń. Wiele dzieci wstydzi się swoich doświadczeń i czuje się bardzo samotnie. Taki ciężar jest szczególnie silny dla chłopców, w przypadku których wykorzystywanie ma charakter homoseksualny. Dzieci te mają często trudności w dokonaniu przekonującej oceny swoich doświadczeń. To z kolei może prowadzić do lęków społecznych, gdyż obawiają się pytań ze strony rówieśników i innych osób. Jeśli dzieci są małe i wykorzystanie seksualne ujawniono wcześnie, to często odczuwają one mniejsze poczucie winy lub gniew niż dzieci starsze. Dzieje się tak ponieważ dzieci starsze mają większą świadomość konsekwencji tego typu doświadczeń. Również emocjonalne przystosowanie do krzywdzącego związku jest bardziej długotrwałe.



SKUTKI SEKSUALNEGO WYKORZYSTYWANIA DZIECKA

Wyniki badań klinicznych ukazują, że seksualne wykorzystywanie w okresie dzieciństwa wiąże się z rozwojem depresji, poczucia winy niską samooceną, fobiami, koszmarami nocnymi wzrostami niepokoju, moczeniem nocnym a w okresie młodzieńczym – próbami samobójczymi, zmiennością nastrojów a także poważnymi psychologicznymi trudnościami. Zdarza się ,że ofiary w pogoni za uczuciem nadmiernie seksualizują swoje stosunki z innymi ludźmi, co w okresie dorastania może spowodować pojawienie się zachowań autodestrukcyjnych o charakterze promiskuitycznych. Nie ma też wątpliwości, że seksualne wykorzystywanie może spowodować długotrwałe skutki.

Dorosłych wykorzystywanych seksualnie w okresie dzieciństwa cechuje obniżona samoocena, również w zakresie funkcjonowania seksualnego, większa skłonność do popadania w nałogi, skłonność do złych nastrojów, zaburzeń świadomości czy problemów interpersonalnych.

SKUTKI PRZEMOCY DOMOWEJ

Przemoc domowa dorosłych może wyrządzić dziecku bardzo poważne szkody fizyczne, emocjonalne i poznawcze. Skutki przemocy domowej są krótkoterminowe i długotrwałe, zależą od wieku i stadium rozwojowego dziecka. Przemoc może uniemożliwić dziecku więź z obojgiem rodziców. Skutkiem tego będą trudności w nawiązywaniu późniejszych związków oraz zablokowanie rozwoju właściwych dla wieku zdolności i umiejętności. Tworzy się zaburzona wizja modelu życia rodzinnego oraz pełnienia ról kobiecych i męskich. Dziecko może mieć kłopoty z opanowaniem podstawowych wiadomości w szkole z powodu trapiących je lęków o to, co się dzieje w domu. To, czego nauczyły się ze związków rodzinnych, odtwarzane jest w związkach z rówieśnikami. Gdy borykają się np. z problemem maltretowania matki, nie mają żadnego pozytywnego modelu dla wyrobienia w sobie umiejętności niezbędnych dla opanowania zasad wzajemności w zdrowym dorosłym związku (np. umiejętności słuchania, wspierania, nie-siłowego rozwiązywania problemów, kompromisu). Doświadczenie przemocy domowej w dzieciństwie powoduje również zmiany w postrzeganiu i umiejętnościach rozwiązywania problemów, takie jak błędne postrzeganie siebie jako przyczyny przemocy sprawcy wobec matki lub używanie zachowań pasywnych (np. zamykanie się w sobie, uległość) albo agresywnych (np. ataki werbalne i/lub fizyczne) zamiast konstruktywnych umiejętności rozwiązywania problemów.

Dzieci mogą nigdy nie nadrobić pewnych zaległości w nauce lub umiejętnościach kształtowania stosunków międzyludzkich. Zdarza się, że dzieci te nie czekają z użyciem przemocy na wkroczenie w wiek. dorosły (np. stosując ją wobec ofiary, wobec sprawcy, swoich rówieśników lub innych osób dorosłych). Jednakże wiele dzieci nie doznaje nieodwracalnych szkód z doświadczenia przemocy domowej w swojej rodzinie. Troskliwy i wspierający opiekun może osłabić negatywne wpływ tych doświadczeń na dziecko. Gdy dzieci mają zapewnione bezpieczeństwo, mogą powrócić do normalnych zadań rozwojowych.


Ostatnie lata przynoszą coraz częstsze zainteresowania poznawcze i praktyczne patologicznymi zjawiskami występującymi aktualnie w rodzinie. Dane uzyskane w badaniach socjologicznych zdają się wskazywać na wzrost jego powszechności.

Coraz częściej podejmowane są próby bezpośredniej interwencji w przypadkach destrukcji życia rodzinnego, co zwiększa gotowość, by analizować procesy zachodzące w rodzinie w trakcie ich aktualnego przebiegu oraz pomagać członkom rodziny w skutecznym radzeniu sobie z tymi zjawiskami.


Bibliografia:


  • J. Szczepański, Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa 1970 PWN

  • J.A. Pielkowa, Rodzicielskie troski. Warszawa 1988 Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych

  • Pospiszył, przemoc w rodzinie. Warszawa 1994 WsiP

  • D. Glaser, S. Frosh, Dziecko seksualnie wykorzystywane. Warszawa 1994 PZWL

  • M.F. Hrigoyen, Molestowanie moralne. Perwersyjna przemoc w życiu codziennym. Warszawa 2002 Wydawnictwo W Drodze

  • G.H. Darren, Przemoc w rodzinie. Warszawa 1997 PWN

  • Multimediax60





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna