Polacy jako Burowie. Afryka Południowa w polskiej kulturze i tradycji



Pobieranie 4.94 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar4.94 Kb.
WYDZIAŁOWY CYKL WYKŁADÓW OTWARTYCH 2011

WYDZIAŁ NEOFILOLOGII


Prof. Paweł Zajas (Instytut Filologii Angielskiej)
Polacy jako Burowie. Afryka Południowa w polskiej kulturze
i tradycji

Burowie/Afrykanerzy – biali mieszkańcy Afryki Południowej, posługujący się wpierw zafrykanizowaną formą języka niderlandzkiego, a następnie językiem afrikaans – zajmują dość szczególne miejsce w polskim obrazie pozaeuropejskich narodów. Ich status w naszej kulturze był bowiem każdorazowo wypadkową zmiennej sytuacji społeczno-politycznej, w której Polacy znajdowali się na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci. W drugiej połowie XIX wieku byli wykorzystywani jako negatywny przykład stanowiący odpowiednie tło dla modernizacyjnych dążeń części Polskiej inteligencji. Wybuch drugiej wojny anglo-burskiej (1899-1902) przewartościował naszą nienajlepszą opinię o Afrykanerach: w mgnieniu oka stali się oni towarzyszami we wspólnej (dla nich i dla nas) walce o niepodległość. Pisanie o walczących Burach było sposobem na ominięcie cenzury i przekazywanie polskiemu czytelnikowi inkryminowanych treści politycznych. Wraz z końcem wojny zmalało polskie zainteresowanie Afryką Południową. Inicjatywy Ligii Morskiej i Kolonialnej stymulowały co prawda egzotyczne wyprawy, ale nawet gdy prowadziły one na południe Afryki, to sami Afrykanerzy nie budzili już zainteresowania badaczy i podróżników. W okresie powojennym wszelkie wzmianki o Burach/Afrykanerach przybierały w naturalny sposób charakter ideologiczny. Poszczególne publikacje – głównie historyczne, lub popularnonaukowe – piętnowały potomków holenderskich kolonistów i ustanowiony w 1948 roku system segregacji rasowej z pozycji socjalistycznego egalitaryzmu klasowego. Interesująca zmiana wizerunku nastąpiła dopiero po 1989 roku. Przemiany społeczno-polityczne w obu krajach zaowocowały serią interesujących zestawień i porównań sposobów rozliczenia totalitarnej przeszłości w obu krajach. Jednocześnie Burowie stali się, dość nieoczekiwanie, ulubieńcami naszej konserwatywnej prawicy. O tych wszystkich zawirowaniach w polskim obrazie Afryki Południowej będzie mowa podczas styczniowego wykładu otwartego.

________________________________


Prof. UAM dr hab. Pawel Zajas
Adam Mickiewicz University
School of English
Department of Dutch and South African Studies
al. Niepodleglości 4
61-874 Poznan, Poland
website: http://ifa.amu.edu.pl/fa/Zajas_Pawel


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna