Polityka fiskalno-budżetowa definicja, istota I rodzaj polityki pienięŻnej polityka pieniężna



Pobieranie 104.46 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar104.46 Kb.
1. MIEJSCE POLITYKI PIENIĘŻNEJ W POLITYCE FINANSOWEJ PAŃSTWA
Polityka gospodarcza państwa


Polityka finansowa państwa







Polityka monetarna

(polityka pieniężna i kursu walutowego)

Polityka fiskalno-budżetowa


2. DEFINICJA, ISTOTA I RODZAJ POLITYKI PIENIĘŻNEJ
Polityka pieniężna - działalność banku centralnego prowadzona w imieniu państwa, a polegająca na wyborze pieniężnych celów i ich realizacji przez regulowanie podaży pieniądza i popytu na pieniądz za pomocą wykorzystania wybranych instrumentów ekonomicznych i administracyjnych.
Istota polityka pieniężnej- polityka pieniężna polega na użyciu podaży pieniądza jako instrumentu realizacji ogólnych celów polityki gospodarczej; instytucją publiczną, za pomocą której państwo prowadzi politykę pieniężna, jest bank centralny
Rodzaje (ze względu na rożne kryteria):
1. Horyzont czasowy

  • polityka krótkookresowa - realizacja zadań bieżących, konieczność elastycznych dostosowań do zmieniających się warunków ekonomicznych kraju, w trakcie przebiegu cyklu koniunkturalnego

  • polityka średniookresowa - skoncentrowana na realizacji wzrostu gospodarczego i neutralizowaniu odchyleń od wyznaczonej ścieżki wzrostu

  • polityka wieloletnia - określa drogę dochodzenia do stabilizacji siły nabywczej pieniądza

2. Charakter oddziaływania na gospodarkę



  • polityka restrykcyjna - ograniczająca, preferuje metody i środki administracyjne regulacji obiegu pieniądza

  • polityka ekspansywna

3. Koszt pieniądza w gospodarce



  • polityka taniego pieniądza - mająca stymulować system gospodarki

  • polityka drogiego pieniądza – ma za zadanie hamowanie nadmiernego ożywienia gospodarczego


3. CELE POLITYKI PIENIĘŻNEJ
Głównym celem jest zapewnienie stabilności cen


  • Cel operacyjny

-wielkości poddające się bezpośredniej kontroli w układzie dziennym, mające związek z celami pośrednimi tej polityki

  • Cele pośrednie

- kontrola stop procentowych

- kontrola agregatów pieniężnych

- kontrola kursu walutowego


  • Cel finalny

- niższa inflacja i stabilizacja cen
4. POJĘCIE PIENIĄDZA
Pieniądz we współczesnej gospodarce spełnia określone funkcje, na których wypełnianie ma wpływ jego forma.

Przez pojęcie pieniądza zwykło się uważać wszystko, co jest powszechnie akceptowane jako środek regulowania zobowiązań. Powinien on spełniać trzy funkcje:



  • Miernika wartości

  • Środka wymiany i środka płatniczego

  • środka przechowywania wartości.

Pieniądz pełni funkcje środka wymiany przy transakcjach kupna-sprzedaży wówczas, gdy sprzedawca za towar przekazany nabywcy otrzymuje natychmiast zapłatę w pieniądzu.

W funkcji środka płatniczego pieniądz jest środkiem regulowania zobowiązań z tytułu obrotu towarowego oraz ze wszystkich innych tytułów.

Funkcja miernika wartości umożliwia wykorzystanie jednostki pieniężnej dla wyrażenia wartości towarów i usług.

Pieniądz Ajko środek przechowywania wartości jest jednym ze składników majątku jednostek gospodarujących, oprócz takich składników, jak aktywa quasi-pieniężne, aktywa finansowe i aktywa rzeczowe.

Pieniądz ma trzy charakterystyczne cechy:


  • brak kosztów transformacji – inne składniki majątkowe, wykorzystywane w celu nabycia towarów lub regulacji zobowiązań, wymagają przedniej transformacji w pieniądz.

  • Brak w zasadzie dochodu z wartości przechowywanej w formie pieniężnej

  • Stała wielkość nominalnej wartości, przechowywanej w pieniądzu

Pieniądz występuje w następujących formach:

- gotówkowej (bilety banku centralnego, bilon metalowy)

-bezgotówkowej( depozyty na rachunkach w banku centralnym, depozyty na rachunkach w innych bankach)
5. MNOŻNIK KREACJI PIENIĄDZA
6.AGREGATY PIENIĘŻNE- BAZA MONETARNA
Poza agregatem M0 w praktyce wyróżniane są także trzy inne mierniki: M1, M2, M3.

Według metodyki NBP na agregat M1 składają się następujące składniki:



  1. Gotówka w obiegu (bez kas banków)

  2. Depozyty bieżące

Agregat M2 obejmuje dodatkowo:

3.Depozyty terminowe z terminem pierwotnym do 2 lat włącznie

4.Depozyty z terminem wypowiedzenia do 3 miesięcy włącznie

Agregat M3, obejmuje (poza punktami 1-4) dodatkowo:

5.Operacje z przyrzeczeniem odkupu

6.Dłużne papiery wartościowe z terminem pierwotny do 2 lat włącznie.


7. SYSTEM BANKOWY I INSTYTUCJE POLITYKI PIENIEZNEJ
Wyróżnia się 2 modele systemów bankowych;


  1. angloamerykański - kluczowa rola rynku kapitałowego i giełdy papierów wartościowych, wysoki stopień specjalizacji banków, duże znaczenie finansowania wewnętrznego firm, krótkookresowe stosunki firm z instytucjami finansowymi

  2. kontynentalny- uniwersalność banków w stosunkach i indywidualnymi klientami jak i w sferze inwestycyjnej, duże znaczenie finansowania zewnętrznego, udział banków w kapitale firm z instytucjami finansowymi


INSTYTUCJE POLITYKI PIENIEZNEJ:
Bank Centralny - głównym realizatorem polityki pieniężnej jest na ogół bank centralny. Stopień oddziaływań na realizację polityki pieniężnej jest różny w rożnych krajach
Rada Polityki Pieniężnej- ustala corocznie założenia polityki pieniężnej i przedkłada je do wiadomości Sejmowi, równocześnie z przedstawieniem przez Rade Ministrów projektu ustawy budżetowej, RPP składa także Sejmowi sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej w ciągu 5 m-cy od zakończenia roku budżetowego, skład: 10czlonkow, w tym przewodniczący, który jest prezesem NBP, po 3 osoby powołane na 6 lat przez Prezydent, Sejm i Senat RP.
Komisja Nadzoru Bankowego - instytucja kontrolująca, której decyzje wykonuje organ wydzielony w strukturze NBP. Zadaniem KNB jest przede wszystkim określenie zasad działania banków komercyjnych aby zapewnić bezpieczeństwo środków pieniężnych zgromadzonych tam przez klientów oraz nadzorowanie banków w zakresie przestrzegania organizujących je norm
8. INSTRUMENTY POLITYKI PIENIĘŻNEJ
Narzędzia za pomocą których władze monetarne dokonują zmian w podaży pieniądza.



  • Podział ze względu na pozycję przyjmowaną przez bank centralny w stosunku do banków komercyjnych

  1. środki oddziaływania administracyjnego: pułapy kredytowe, rezerwa obowiązkowa

  2. środki oddziaływania rynkowego : operacje otwartego rynku, operacje kredytowo-depozytowe




  • ze względu na typ instrumentów:

  1. instrumenty kontroli ilościowej: stopy procentowe stosowane przez bank centralny, system rezerw obowiązkowych, operacje otwartego rynku, pułapy kredytowe

  2. instrumenty kontroli jakościowej: maksymalne terminy płatności kredytów, dodatkowe gwarancje co do rodzaju i wysokości kredytu, określenie celów na jakie ma być udzielony kredyt




9. MIEJSCE POLITYKI KURSOWEJ W POLITYCE FINANSOWEJ PAŃSTWA

Polityka gospodarcza Państwa


Polityka finansowa Państwa







Polityka fiskalno - budżetowa

Polityka monetarna

(Polityka pieniężna i kursu walutowego)

10. DEFINICJA I CEL POLITYKI KURSOWEJ
Całokształt działań instytucji publicznych związanych z kształtowaniem kursu walutowego oraz warunków działania rynku walutowego.

Od zasad polityki kursu walutowego uzależniony jest system walutowy określonego obszaru a w konsekwencji reguły obrotu i wymienialności walut


Cel polityki kursu walutowego:

ustalenie jego optymalnego poziomu z punktu widzenia potrzeb bilansu płatniczego i gospodarki wewnętrznej




ISTOTA POLITYKI KURSOWEJ
Kurs waluty krajowej wpływa na wysokość cen towaru w eksporcie i cen towarów z importu na rynku krajowym. Jego zmiany wpływają więc na bilans handlowy, a przez to na cala gospodarkę

Podwyższenie kursu waluty krajowej nazywamy rewaluacja, natomiast obniżenie kursu – dewaluacja



11. RODZAJE WALUT- WYMIENIALNOŚĆ

Waluty można klasyfikować w różny sposób, głównie pod kątek ich znaczenia w międzynarodowych stosunkach finansowych.



  • Waluty „twarde” cechuje wymienialność, oznaczająca możliwość wymiany danej waluty w dowolnym czasie i dowolnym punkcie globu na inną.

  • Waluty „słabe” (miękkie), nie można ich wymieniać swobodnie na inne waluty, a ich wywóz z danego obszaru walutowego jest bądź zabroniony, bądź też podlega rozlicznym administracyjnym restrykcjom.

W szerokim rozumieniu wymienialność sprowadza się do możliwości zamiany pieniądza jednego kraju na uważany za wymienialny pieniądz innego kraju, według jednolitego kursu walutowego. Taka definicja charakteryzuje tzw. wymienialność finansową.

W stosunkach gospodarczych stosowana jest także kategoria wymienialności towarowej pieniądza, polegającej na zdolności do bezwarunkowej jego zamiany n towary i usługi.

We współczesnych międzynarodowych stosunkach finansowych można wyróżnić trzy podstawowe standardy wymienialności walutowej:


  • Wymienialność zewnętrzna

  • Wymienialność według zaleceń MFW

  • Wymienialność całkowita.

12. MIEJSCE POLITYKI FISKALNEJ W POLITYCE FINANSOWEJ PANSTWA
Polityka gospodarcza Państwa


Polityka finansowa Państwa







Polityka monetarna

(Polityka pieniężna i kursu walutowego)



Polityka fiskalno - budżetowa


13. DEFINICJA, ISTOTA I ZASADY POLITYKI FISKALNEJ
Oznacza gromadzenie i wydatkowanie środków budżetowych dla realizacji celów polityki społeczno-gospodarczej państwa.

W wąskim ujęciu pojęcie polityki fiskalnej ogranicza się do regulowania ogólnej wysokości i proporcji dochodów i wydatków budżetowych oraz ich wzajemnego stosunku, w szerszym zaś obejmuje politykę podatkową i politykę wydatków budżetowych


ISTOTA:

  • Szczególne miejsce w polityce fiskalnej zajmuje budżet państwa, który jako roczny plan finansowy obejmuje zestawienie stałych wpływów i wydatków państwa oraz wskazuje źródła pokrycia niedoboru lub kierunki rozdysponowania nadwyżki

  • Budżet państwa jest więc finansowym wyrazem i jednocześnie instrumentem realizacji polityki społeczno-gospodarczej państwa

ZASADY:


  • Zasada rocznego budżetowania - plan dochodów i wydatków obejmuje okres jednego roku co zapewnia periodyczne uchwalenie budżetu przez parlament

  • Zasada zupełności - budżet obejmuje wszystkie dochody i wydatki , tym samym żadna z dziedzin działalności finansowej państwa nie może być pominięta czy wyłączona z planu budżetowego

  • Zasada jedności - budżet państwa powinien tworzyć jedna całość, dochody i wydatki powinny być ujęte w jednym zestawieniu

  • Zasada jawności - budżet państwa powinien być podany do publicznej wiadomości, dotyczy to zarówno fazy tworzenia jak i uchwalania , wykonywania i kontroli

  • Zasada równowagi budżetowej - polega na dążeniu do tego aby bieżące dochody budżetowe były wystarczające na pokrycie wydatków


14. ZASADY POLITYKI BUDŻETOWEJ
15. INSTRUMENTY POLITYKI FISKALNEJ

Pośrednie:



  • Finansowanie różnic stóp oprocentowania kredytów

  • Dokapitalizowanie banków komercyjnych

  • Udzielanie poręczeń i gwarancji

  • Dofinansowanie inwestycji publicznych

  • Zamówienia publiczne


16. FUNKCJE POLITYKI FISKALNEJ
Alokacyjna

  1. stanowi alokowanie poza mechanizmem rynkowej pewnej części dóbr i usług co pozwala państwu w sposób świadomy eliminować jego niedoskonałości, umożliwiając w ten sposób m.in. dostęp do określonych dóbr i usług każdej osobie, bez względu na wielkość dochodów, którymi dysponuje

  2. funkcja ta polega więc na oddziaływaniu na strukturę angażowanych czynników produkcji, a tym samym na strukturę wytwarzania produktu społecznego

  3. funkcja ta realizowana jest poprzez gromadzenie dochodów na potrzeby związane z działalnością publiczną oraz ponoszenie wydatków związanych z ta działalnością

Redystrybucyjna

  1. polega na świadomym oddziaływaniu przez państwo na ostateczny podział dochodów indywidualnych

  2. jej zadaniem jest korygowanie ukształtowanego przez mechanizm rynkowy podziału dochodów indywidualnych

Kontrolna
Stabilizacyjna

  1. operacje pożyczkowe i podatkowe

17. AUTOMATYCZNYMI STABILIZATORAMI KONIUNKTURY
są te elementy przychodów i wydatków budżetowych, które mają właściwości automatycznego – a więc nie poprzedzonego wcześniejszymi decyzjami władz – reagowania na zmiany sytuacji gospodarczej w kierunku wyzwalania przeciwstawnych, kompensujących wahania popytu impulsów. Są to:

  • Podatki dochodowe

  • Podatki pośrednie

  • Zasiłki z tytułu bezrobocia i inne świadczenia społeczne

  • Programy pomocy dla rolnictwa

Działanie autom. Stabilizatorów wynika z właściwe niektórym dochodom podatkowym i wydatkom budżetowym wrażliwości (elastyczności) na zmiany sytuacji koniunkturalnej.

Podstawową zaletą autom. Stabilizatorów jest samoczynny charakter automatycznej stabilizacji, wynikający stąd, że uruchomienie jej mechanizmów nie musi wynikać z decyzji władz ani być poprzedzone rozstrzygnięciami. Zaletą jest też szybkość reagowania na zmiany sytuacji gospodarczej oraz eliminacja opóźnień związanych z wprowadzeniem środków polityki aktywnej, co znacznie zwiększa możliwości przyspieszenia budżetowej reakcji na cykliczne wahania koniunktury. Obok zalet są też słabości – zasadniczą jest mechaniczny charakter ich reakcji na zmiany popytu.



18. AKTYWNA POLITYKA FISKALNA

polega na podejmowaniu takich decyzji dotyczących zmian dochodów i wydatków budżetowych, które pozwolą na zamierzone w danej sytuacji cele gospodarcze. Polityka ta wymaga każdorazowo podejmowania decyzji o wykorzystaniu konkretnych instrumentów fiskalnych (np. zmiana stawek i zasad opodatkowania).



19.PASYWNA POLITYKA FISKALNA

polega na wykorzystaniu właściwej niektórym instrumentom możliwości na zmiany poziomu dochodu narodowego zatrudnienia i innych wielkości ekonomicznych. Instrumenty te zwane automatycznymi stabilizatorami koniunktury niejako samoczynnie reagują na zmianę koniunktury bez potrzeby podejmowania konkretnych decyzji dostosowawczych. Do tego typu instrumentów należą:



19. DEFICYT BUDŻETOWY I DŁUG PUBLICZNY
Idea aktywnego wpływania na procesy gospodarcze za pomocą narzędzi polityki budżetowej, oparta na teorii Keynesa, zakłada możliwość zróżnicowanego kształtowania się deficytu budżetowego w zależności od fazy cyklu koniunkturalnego. Działania stabilizacyjne polegają na niedopuszczeniu do pojawienia się recesji bądź jej przeciwdziałaniu, co wobec spadających dochodów i podtrzymywania (zwiększania) wydatków budżetowych prowadzić może do pojawienia się deficytu budżetowego.
Db = (G + H + r *B) – T

Gdzie:


Db – deficyt budżetowy

G – wydatki państwa na dobra i usługi

H – transfery

r – stopa oprocentowania długu publicznego

B – wielkość długu publicznego

T - podatki


W zależności od typu polityki gospodarczej , prowadzonej przez instytucje publiczne określonego państwa – aktywność w zakresie poszczególnych płaszczyzn interwencji jest większa lub mniejsza. Konsekwencją dywersyfikacji interwencjonizmu gospodarczego jest różna skala wydatków publicznych. Wydatki te determinują system finansów publicznych, w tym także występowanie ewentualnych niedoborów środków pieniężnych, przejawiających się w postaci deficytu budżetowego. Aby zrównoważyć taki deficyt, niezbędne jest uzyskanie dodatkowych przychodów przez zadłużenie instytucji publicznych. W ten sposób zaciągają one tzw. dług publiczny.

Ciężar obsługi długu publicznego to : r *B =C

Termin „dług publiczny” może być rozumiany jako zobowiązania Skarbu Państwa, wynikające z zaciągnięcia kredytów w krajowych i zagranicznych instytucjach finansowych, pozostających do wykupienia papierów wartościowych oraz innych tytułów, np. bieżących i długoterminowych rozliczeń z bankami, kredytów infrastrukturalnych itp.

Dług publiczny jest jednym z czynników decydujących nie tylko o rozmiarach aktualnych wydatków państwa, ale także jest on czynnikiem determinującym długofalową politykę fiskalno-budżetową oraz stopień redystrybucji dochodów przez budżet.




20. MODEL IS-LM
To model opisuje równowagę w gospodarce na rynku dóbr i na rynku pieniądza.
Linia IS wyznacza poziom produktu, dla którego przy danej stopie procentowej istnieje równowaga na rynku dóbr i usług

Linia LM wyznacza poziom produktu, dla którego przy danej stopie procentowej i podaży pieniądza istnieje równowaga na rynku pieniężnym

punkt E symbolizuje poziom stopy procentowej, dla której przy danej podaży pieniądza panuje równowaga na obu rynkach równocześnie
21. POLITYKA FISKALNA W IS-LM
Efektem towarzyszącym ekspansywnej polityce fiskalnej jest wzrost dochodu zapewniającego równowagę oraz wzrost stopy procentowej, który pozwoli zapobiec wzrostowi zapotrzebowania na pieniądz

Analogicznie, restrykcyjna polityka fiskalna prowadzi do zmniejszenia dochodu i stopy procentowej.
22. POLITYKA PIENIĘŻNA W IS-LM
Efektem towarzyszącym ekspansywnej polityce monetarnej jest wzrost dochodu oraz spadek stopy procentowej, który ma skłonić ludzi do utrzymywania większych realnych zasobów pieniężnych

Analogicznie, restrykcyjna polityka monetarna prowadzi do zmniejszenia dochodu i podwyższenia poziomu stopy procentowej.



23. POJĘCIE WZROSTU I ROZWOJU GOSPODARCZEGO
Wzrost gospodarczy jest procesem tworzenia i powiększania rzeczywistych rozmiarów społecznego produktu. Wzrost gospodarczy oraz towarzyszące mu zmiany strukturalne określa się łącznie mianem rozwoju gospodarczego
24. CZYNNIKI DŁUGOTRWAŁEGO WZROSTU GOSPODARCZEGO


  • praca (L) - ludzie zdolni do podjęcia pracy

  • kapitał (K) - rozmiary rzeczowe zdolności produkcyjnych wraz z infrastrukturą

  • postęp techniczny (t) - zwiększający wydajność pracy i produktywność kapitału


25. 26. MODELE WZROSTU GOSPODARCZEGO

Model wzrostu Solowa



A - stały współczynnik Y - wielkość produktu K - ilość kapitału L - ilość pracy

α i β – współczynniki elastyczności produkcji w stosunku do nakładów kapitału i pracy


Nowe modele wzrostu



 może być większe od 1

Wzrost inwestycji danym przedsiębiorstwie przez wzrost zasobów wiedzy i kwalifikacji przyczynia się do wzrostu produkcji w innych przedsiębiorstwach. Jeśli ten wpływ jest wystarczająco silny, może doprowadzić do tego, że w skali gospodarki nie wystąpią malejące przychody z kapitału w długim okresie. Taka sytuacja tworzy miejsce dla ingerencji państwa w postaci odpowiedniej polityki inwestycyjnej w nowe technologie, szkolnictwo, infrastrukturę


27. TYPY STRATEGII ROZWOJU
Liberalna - poprawienie alokacji zasobów przez wykorzystanie wskazówek dawanych przez rynek i zdanie się na jego mechanizmy

Strategia gospodarki otwartej - usiłuje dodatkowo uzyskać korzyści komparatywne kraju w skali międzynarodowej

Strategia industrializacji - za drogę do przyspieszonego wzrostu uważa się szybką ekspansję sektora przetwórczego

Strategia rozwoju gospodarczego - nacisk na wzrost produkcji rolnej

Strategia redystrybucyjna - celem jest poprawa podziału dochodu i bogactwa, ściśle mówiąc likwidacja ubóstwa
28. RODZAJE POLITYK STRATEGICZNYCH


  • Polityka strukturalna

  • Polityka przemysłowa

  • Polityka żywnościowa

  • Polityka regionalna

  • Polityka ochrony środowiska

  • Polityka naukowa i innowacyjna

  • Polityka inwestycyjna



29. WYMIENIĆ INSTRUMENTY POLITYKI MONETARNEJ. EKSPANSYWNA I RESTRYKCYJNA POLITYKA MONETARNA


  • stopa rezerw obowiązkowych

  • stopa dyskontowa

  • operacje otwartego rynku


Ekspansywna (miękka) polityka pieniężna - zwiększanie podaży pieniądza poprzez obniżanie stopy dyskontowej, obniżanie poziomu rezerw obowiązkowych, zakupy na otwartym rynku

Restrykcyjna (twarda) polityka pieniężna - zmniejszanie podaży pieniądza poprzez podwyższanie stopy dyskontowej, podwyższanie poziomu rezerw obowiązkowych, sprzedaż na otwartym rynku
30. OMÓWIĆ RODZAJE PODATKÓW


  1. Kryterium przedmiotu opodatkowania: dochodowe, konsumpcyjne, majątkowe

  2. Kryterium podmiotu pobierającego podatki: centralne, lokalne

  3. Kryterium źródła pokrycia podatków: bezpośrednie, pośrednie

W zależności od sposobu ustalania i egzekwowania podatków wyróżnia się następujące systemy podatkowe:



  • proporcjonalne (liniowe) - wszyscy podatnicy płacą ten sam % od swoich dochodów, czyli obowiązuje jedna stopa procentowa

  • progresywne - podmioty uzyskujące wyższe dochody obciążone są wyższą stopą procentową

  • regresywne - wraz ze wzrostem dochodu nakładane są coraz mniejsze procenty stawki podatkowej.


31. WYMIENIĆ I OPISAĆ ZASADY BUDŻETOWE


  • zasada rocznego budżetowania - plan dochodów i wydatków obejmuje okres jednego roku

  • zasada zupełności - budżet obejmuje wszystkie dochody i wydatki

  • zasada jedności - budżet państwa powinien tworzyć jedną całość, dochody i wydatki powinny być ujęte w jednym zestawieniu

  • zasada jawności - budżet państwa powinien być podany do publicznej wiadomości

  • zasada równowagi budżetowej - polega na dążeniu do tego aby bieżące dochody budżetowe były wystarczające na pokrycie wydatków


32. PRZYCZYNY I RODZAJE BEZROBOCIA


  • likwidacja niektórych gałęzi przemysłu, np. górnictwa

  • zmniejszenie popytu na konkretne dobra czy usługi

  • ograniczanie produkcji

  • brak informacji o miejscach pracy

  • przeniesienie zakładu do innego rejonu

  • brak kwalifikacji

  • postęp technologiczny

  • wysokie zasiłki dla bezrobotnych


Rodzaje bezrobocia:

  • naturalne: frykcyjne, strukturalne

  • koniunkturalne (cykliczne)

  • klasyczne

  • dobrowolne

  • przymusowe


33. SPOSOBY ZWALCZANIA BEZROBOCIA

  • dofinansowanie upadających przedsiębiorstw

  • wsparcie dla restrukturyzacji wsi i tworzenie nowych miejsc pracy

  • tworzenie robot publicznych (sezonowych)

  • szkolenia pozwalające na podwyższenie kwalifikacji lub zdobycie nowego zawodu

  • ograniczenie importu na Recz rozwoju produkcji w kraju


34. PRZYCZYNY I RODZAJE INFLACJI


  • nadmierna emisja pieniędzy; nieproporcjonalna do wzrostu gospodarczego, prowadzona poprzez 1. dodruk banknotów, 2. oprocentowanie pieniędzy, 3. działalność kredytową banków komercyjnych

  • niespodziewany i gwałtowny wzrost kosztów produkcyjnych (np. surowców energetycznych), który prowadzi do ograniczenia zagregowanej podaży

  • wzrost zagregowanego popytu w gospodarce

  • niezrównoważony budżet państwa (wydatki z budżetu przewyższają wpływy)

  • ingerencja państwa w politykę emisyjną banku centralnego, co prowadzi w rezultacie do nadmiernej ilości pieniądza

  • wadliwa struktura gospodarki

  • import inflacji (ze wzrostem cen artykułów importowanych przez dany kraj następuje wzrost kosztów produkcji, czyli wzrost cen)

  • długookresowe dodatnie saldo bilansu handlowego (nadwyżka eksportu nad importem)

  • recesja gospodarcza (obniżenie wydajności pracy, a tym samym wzrost kosztów produkcji)

  • monopolizacja gospodarki (monopoliści wzrost kosztów produkcji mogą przenosić na cenę)



Rodzaje inflacji


  1. ze względu na tempo wzrostu

  • pełzająca - wartość jednocyfrowa, do 10% wzrostu cen

  • galopująca - 10%-100% wzrostu wartości cen

  • hiperinflacja - ponad 100% wzrostu wartości cen

  1. ze względu na przyczyny

  • popytowa - spowodowana nadmiarem pieniądza w obiegu w stosunku do oferty podażowej

  • kosztowa - spowodowana wzrostem kosztów produkcji (podwyżka cen surowców, paliw, płac itp.)

  • strukturalna - gdy zagregowany popyt jest równy zagregowanej podaży, ale struktura oferty podażowej nie odpowiada strukturze popytu

  • instytucjonalna - w skutek błędnej polityki gospodarczej państwa


35. OPISAC 3 SPOSOBY OBLICZANIA PKB
od strony produkcyjnej

PKB = produkcja globalna kraju – zużycie pośrednie = suma wartości dodanej ze wszystkich gałęzi gospodarki narodowej

od strony popytowej

PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport – import + zmiana stanu zapasów

od strony dochodowej

PKB = dochody z pracy + dochody z kapitału + dochody państwa + amortyzacja


36.WADY I ZALETY PRZYSTĄPIENIA DO STREFY EURO
Wady: wzrost cen, bank centralny straci kontrole podaży pieniądza, strata finansowo kantorów

Zalety: ożywienie wymiany handlowej z Unią dzięki wyeliminowaniu ryzyka kursowego, obniżenie kosztów transakcyjnych, wzmocnienie konkurencji, zmniejszenie ryzyka makroekonomicznego z jakim muszą liczyć się inwestorzy lokujący w Polsce kapitał, większa dostępność kapitału i obniżenie kosztów jego pozyskiwania
37. FUNKCJE PIENIĄDZA W GOSPODARCE


  • miernik wartości

  • środek wymiany (cyrkulacji)

  • środek płatniczy

  • środek przechowywania wartości (tezauryzacji)

  • zaufania


38. FUNKCJE BANKU CENTRALNEGO


Rola

Funkcje

Bank emisyjny

  • posiada monopol na emisję pieniądza gotówkowego

Bank banków

  • zaopatruje banki komercyjne w pieniądz gotówkowy

  • reguluje rezerwy banków komercyjnych

  • udziela pożyczek bankom komercyjnym

Bank państwa

  • prowadzi rozliczenia z rządem

  • obsługuje budżet państwa

  • pokrywa zobowiązania zagraniczne państwa

  • utrzymuje rezerwę państwową

39. PODAŻ PIENIĄDZA
Podaż na pieniądz – ilość pieniądza wprowadzonego do obiegu.
Czynniki determinujące podaż na pieniądz to:

  • poziom stopy ubytku gotówki z systemu bankowego

  • wysokość stopy rezerw obowiązkowych

  • wysokość stopy procentowej kredytów bankowych oraz wkładów na rachunkach


40.


  1. 




  1. 




  1. 



41. GOSPODARKA NARODOWA JAKO PRZEDMIOT ODDZIAŁYWANIA POLITYKI GOSPODARCZEJ
Gospodarka narodowa ( krajowa) jest regionem gospodarczym oddzielonym od innych regionów granicą państwową, na której suwerenny rząd może kontrolować niektórych ludzi i rzeczy.

Gospodarkę narodowa można badać i opisywać stosując rożne ujęcia:



  1. Zasoby czynników produkcji społecznej i jej wzrost - określenie potencjalnych i możliwości gospodarki narodowej (P)

N - zasoby naturalne

(P’) = f(N, M, L) M - zasoby majątkowe

L - Potencjalne zasoby pracy

2) Prowadzenie działalności gospodarczej na terenie całego kraju



Bogactwo narodowe - stanowią je zasoby naturalne oraz majątkowe; a są to: ziemia, woda, zasoby kopalin oraz obiekty materialne

Zasoby naturalne - ziemia, lasy, wody powierzchniowe i podziemne, złoża surowcowe, powietrze atmosferyczne

Zasoby majątkowe - kapitał trwały do wielokrotnego użycia:

  • wartość brutto środków trwałych

  • wartość netto środków trwałych

  • wartość użycia

  • stopień zużycia


42. SYSTEM FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI
System funkcjonowania gospodarki określa:

1) w jaki sposób wytwarzanie uzupełniających się produktów ma być bilansowane i koordynowane pod względem zaspokojenia różnorodnych potrzeb społecznych

2) w jaki sposób ma być dokonywany podział globalnego produktu gospodarczej społecznego
Rodzaj decyzji podejmowanych w systemie gospodarczym zależy od funkcji reakcji,


  • decyzje standardowe- powtarzają się okresowo, wymagają niewielu informacji, w zakresie procesów realnych

  • decyzje podstawowe- dużo informacji, dłuższy okres przygotowań , są skutki w postaci nowych technologii, przedsiębiorstw i produktów

Jeżeli w dłuższym czasie przeważają w systemie decyzje standardowe, to system ten funkcjonuje w sposób wegetatywny. Przeważają w nim informacje niecenowe i występuj zjawisko przetwarzania procesów z przeszłości. Jeżeli występuje przewaga decyzji podstawowych to system funkcjonuje dynamicznie


Dwa rodzaje systemów gospodarczych:

  1. system gospodarczy, w którym próbuje się pokonać brak zasobów w ujęciu realnym

  2. system, w którym próbuje się zmniejszyć bariery popytu

W obu przypadkach występuje nierówność makroekonomiczna: popyt nie równa się podaży.
43. FUNKCJE POLITYKI GOSPODARCZEJ


  1. problemy oddziaływania sektora publicznego na tworzenie takiego ładu rynkowego, który będzie gwarantował stabilny rozwój gospodarczy

  2. udział sektora publicznego w podziale tych dochodów , które są wspólne i przeznaczone na finansowanie powinności tego sektora: ochrona zdrowia, oświata, obrona narodowa itp.

Funkcje gospodarcze sektora publicznego:

1) bezpośrednie zaangażowanie sektora publicznego


  • funkcja stabilizacyjna

  • przedsiębiorstwa państwowe i komunalne

2) funkcje redystrybucyjne i alokacyjne sektora publicznego

  • modyfikowanie rynkowego podziału dochodów

  • kreowanie dóbr i usług publicznych, odnowa zasobów ogólnodostępnych


44. POLITYKA MAKROEKONOMICZNA
W jej skład wchodzą:

  1. polityka monetarna- regulowanie stopy wzrostu podaży pieniądza

  2. polityka kursu walutowego

  3. polityka fiskalna- wysokość i rodzaj obciążeń nakładanych na dochody obywateli, przedsiębiorstwa i konsumentów

  4. polityka budżetowa


45. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA
Przejawia się w :

  1. państwowej lub komunalnej własności przedsiębiorstw

  2. regulacji struktury gospodarki

  3. ingerencji władz państwowych w ceny

  4. wspomaganiu finansowym wybranych gałęzi gospodarki lub regionu

  5. finansowanie publicznych zamówień na opracowania naukowe lub innowacyjne

  6. innych rodzajach finansowego wspierania pojedynczych wytwórców lub ich grup

Elementy mikro nie powinny być sprzeczne z celami i zasadami polityki makro


46. UWARUNKOWANIA POLITYKI EKONOMICZNEJ


  1. USTROJOWO-SYSTEMOWE ustrój polityczno-społeczny

struktury państwowo-administracyjne i społeczne

rozwiązania instytucjonalno-systemowe w gospodarce



  1. ZEWNETRZNE międzynarodowa sytuacja polityczna, stosunek z sąsiadami

przynależność do międzynarodowych ugrupowań politycznych, militarnych, gospodarczych

międzynarodowa sytuacja gospodarcza

warunki wymiany


  1. WEWNETRZNE stan i struktura zasobów: przyrodniczych, majątkowych, ludzkich

zagospodarowanie przestrzenne kraju i regionów

wewnętrzna sytuacja polityczna

stosunki narodowościowe

stosunek społeczeństwa do władzy

układ sil politycznych w krajach
47. GŁÓWNE DZIEDZINY (PODSYSTEMY) POLITYKI GOSPODARCZEJ
Podsystemy polityki gospodarczej można wyodrębnić kierując się:
Wg kryterium przedmiotowego można wyodrębnić:


  • polityki sektorowe: przemysłowa, rolna, żywnościowa, handlowa, komunikacyjna, komunalna itp.

  • polityki społeczne: oświatowa, ochrony zdrowia, mieszkaniowa, demograficzna

  • sterowanie rozwojem infrastruktury

Wg kryterium instrumentacji można wyodrębnić:



  • polityka pieniężna (monetarna) - obejmuje m.in. politykę emisyjna i kredytową

  • polityka budżetowa (fiskalna) -obejmuje m.in. politykę podatkowa i celna

  • politykę inwestycyjną- związaną z polityka lokalizacyjną

  • politykę zatrudnienia

  • politykę cenowo-dochodową

  • politykę ubezpieczeń

  • politykę naukową i innowacyjną


48. CELE POLITYKI GOSPODARCZEJ


  • generalne - suwerenność narodowa, sprawiedliwość, postęp ekonomiczno społeczny, prawa człowieka

  • ustrojowo-systemowe i polityczne - umacnianie istniejącego ustroju społeczno-gospodarczego, zapewnienie jego ewolucji

  • ekonomiczne - pomnażanie bogactw kraju, powiększenie dobrobytu, efektywne wykorzystywanie zasobów i wzrost gospodarczy, przemiany strukturalne, wzrost przedsiębiorczości, równowaga gospodarcza, wzrost udziału w międzynarodowym podziale pracy

  • społeczne - sprawiedliwy podział dochodu, gwarancja zatrudnienia, wyrównanie szansy awansu, dostęp do dóbr kulturalnych i

oświaty, zapewnienie ochrony zdrowia, zabezpieczenie społeczne

  • ekologiczne - ochrona środowiska naturalnego, rekultywacja

  • obronno-militarne - powiększenie potencjału gałęzi o znaczeniu obronnym, zapewnienie niezbędnych rezerw mocy

produkcyjnych i środków produkcji
49. POLITKA FISKALNO-BUDŻETOWA JAKO NARZĘDZIE REGULACJI POPYTU


  • Polityka fiskalno-budżetowa wpływa bezpośrednio na wielkość łącznego popytu

  • Proponowane przez keynesistów działania w ramach polityki fiskalnego-budżetowej:

    1. Zwiększenie progresji opodatkowania - przy wysokich dochodach wzrost wydatków przeznaczonych na konsumpcje jest niewielki w stosunku do całkowitego wzrostu dochodu; przy niskich dochodach krańcowa skłonność do konsumpcji jest wysoka ; keynesiści proponują zwiększenie progresji opodatkowania wysokich dochodów przy jednoczesnym wzroście świadczeń społecznych na rzecz grup najniżej uposażonych

    2. Preferencje dla działalności inwestycyjnej - polega na obniżce stopy podatkowej od zysków przeznaczonych na inwestycje ; stwarza to bezpośrednie zachęty do wzrostu inwestycji

    3. Manipulowanie wielkością globalnych wydatków rządowych - bezpośrednie zasilanie finansowe niektórych grup społecznych -zwiększenie wydatków w okresie recesji przyczynia się do zwiększenia globalnego popytu; inwestycje publiczne - znajdują zastosowanie wówczas, gdy inne środki polityki gospodarczej nie przynoszą oczekiwanych rezultatów


50. AKTYWNA POLITYKA PIENIĘŻNA JAKO NARZĘDZIE REGULACJI POPYTU


  1. Keynesiści zaproponowali podjecie przez państwo działań na rzecz zwiększenia zasobów pieniądza w społeczeństwie

  2. Zwiększenie ilości pieniądza w obiegu zmniejszy skłonność do przechowywania go w formie płynnej, w rezultacie przyczyniając sie do obniżenia stopy procentowej, gdyż wysokość stopy procentowej wyznaczona jest przez ilość pieniądza

  3. Niższa stopa procentowa z kolei powinna pozytywnie oddziaływać na zwiększenie rozmiarów inwestycji

  4. Prowadzenie ekspansywnej polityki budżetowej bez równoczesnego dostosowania kierunku polityki pieniężnej prowadzi w rezultacie do recesji

  5. Zmiana podaży pieniądza wpływa na poziom cen, ale również na wielkości realne, takie jak poziom produkcji i zatrudnienia

  6. Dlatego polityka pieniężna nie może być podporządkowana wyłącznie stabilizacji pieniądza, ponieważ może to prowadzić do ograniczenia inwestycji, a poprzez to do ograniczenia produkcji i zatrudnienia


51. POLITYKA DOCHODOWA JAKO NARZĘDZIE REGULACJI POPYTU
Polityka dochodowa to narzędzie uzupełniające politykę fiskalno-budżetową i pieniężną.

Jej zastosowanie uznano za konieczne w celu rozwiązania dylematu stałych cen i pełnego zatrudnienia ponieważ:



  1. główną przyczyna inflacji pełzającej jest dążenie sprzedawców dóbr i siły roboczej do poprawienia własnej pozycji poprzez windowanie cen

  2. recepta na wyhamowanie zjawisk inflacyjnych jest wg neoklasyków odpowiednia polityka dochodów, ponieważ za pomocą samej polityki fiskalno-budżetowej i polityki pieniężnej można osiągnąć stabilizacje cen jedynie przy wzroście bezrobocia

  3. polityka cen i dochodów zmniejsza oczekiwania inflacyjne, a tym samym działa na stopę procentową i inne decyzje gospodarcze

  4. place stanowią w gospodarce rynkowej najistotniejszy element kosztów i dlatego jedną z metod przeciwdziałania inflacji staje się polityka dochodowa

Formy polityki dochodowe:

1) dobrowolna - formułowanie wytycznych dotyczących wzrostu cen i plac

2) ustawowa – zamrożenie plac i cen


52. NARZĘDZIA POLITYKLI GOSPODARCZEJ STOSOWANE PRZEZ NEOKLASYKOW
Narzędzia stosowane przez neoklasyków:

  1. niezakłócony mechanizm rynkowy skłania jego uczestników do podejmowania optymalnych decyzji w skali makrogospodarczej

  2. indywidualne decyzje uczestników rynku są najbardziej efektywne i każda próba interwencji ze strony instytucji publicznych powoduje szkody

  3. im większy zakres ingerencji państwa tym większe szkody w gospodarce narodowej

  4. wydatki państwa powinny być skierowane przede wszystkim na bezpieczeństwo zew. i wew. kraju oraz na cele reprezentacyjne

  5. kładzie nacisk na przeciwdziałanie i usuwanie interwencji instytucji publicznych i jej negatywnych skutków

Do głównych kierunków nawiązujących do teorii klasycznych zalicza się :



  1. monetaryzm

  2. nową ekonomię klasyczną

  3. nową szkolę austriacką

  4. ekonomiczną teorię polityki

  5. ekonomię strony podażowej



53. REZERWA OBOWIAZKOWA I JEJ FUNKCJE
Określona część aktywów lub pasywów banku komercyjnego, którą bank jest zobowiązany utrzymywać na rachunku w banku centralnym lub w postaci innych ściśle określonych aktywów , jak gotówka w kasie czy pewne rodzaje papierów wartościowych
Funkcje:

  • ochrona deponentów - zapewnienie bezpieczeństwa gromadzonych przez banki środków w razie niespodziewanego wzrostu wypłat spowodowanego np. złą sytuacją w systemie bankowym lub plotka o bankructwie jednego z banków

  • regulacja podaży pieniądza - związana z mechanizmem kreacji pieniądza bezgotówkowego, która to przy braku jakichkolwiek ograniczeń mogłaby przybierać nieskończone wielkości. Jest to skuteczny instrument długookresowej kontroli płynności w systemie bankowym.

  • regulacja stóp procentowych - banki na koniec okresu rozliczeniowego uzupełniają stan środków zgromadzonych jako rezerwy. Stosowanie takiego systemu rezerwy uśrednionej powoduje, że wahanie stóp procentowych występują tylko na koniec okresu rozliczeniowego


54. CHARAKTERYSTYKA TRANSAKCJI DEPOZYTOWYCH
Transakcje depozytowe:

  • Bank komercyjny uzyskuje możliwość ulokowania nadwyżki wolnych środków w sposób przynoszący określone korzyści finansowe przy praktycznie zerowym ryzyku

  • Oprocentowanie depozytów przyjmowanych przez bank centralny stanowi dolny poziom wahań rynkowych stop procentowych



55. OPERACJE OTWARTEGO RYNKU I ICH PODZIAŁ
Transakcje o charakterze rynkowym dokonane przez bank centralny z bankami komercyjnymi z wykorzystaniem papierów wartościowych
Cele:

  • Wpływanie na płynność systemu bankowego oraz jego zdolności do kreacji pieniądza

  • Pośrednie lub bezpośrednie wpływanie na poziom stóp procentowych

  • Zwiększanie efektywności działania rynku pieniężnego w tym głownie wtórnego rynku skarbowych papierów wartościowych

KLASYCZNY PODZIAL:



  • Warunkowe: krótkoterminowe (1-14dni), długoterminowe (stosując je BC wpływa na stopy procentowe transakcji o dłuższym terminie płatności)

  • Bezwarunkowe

Wg klasyfikacji opartej na oddziaływanie na płynność systemu bankowego, dzielimy na:

- absorbujące (zmniejszające płynność)

- zasilające (zwiększające płynność)


56. TRANSAKCJE DEPOZYTOWO-KREDYTOWE
Transakcje dzielą się na depozytowe i kredytowe, który z kolei dzieli się na kredyt redyskontowy i lombardowy
TRANSAKCJE KREDYTOWE

  • obejmują wykorzystywane przez banki centralne kredyty refinansowe

  • Banki centralne występują jako „kredytodawca ostatniej instancji”.

Podstawowym zadaniem kredytów refinansowych jest zapewnienie płynności bankom komercyjnym w sytuacji niespodziewanego jej zachwiania

  • instrument krótkoterminowy i o wyjątkowym charakterze, dlatego BC w celu jego utrzymania mogą nakładać dwojakiego rodzaju ograniczenia


57. KREDYT REDYSKONTOWY I LOMBARDOWY
Kredyt redyskontowy

  • Związany z obiegiem weksla w gospodarce

  • BC przyjmując od banku komercyjnego przedstawione do wykupu weksle handlowe udziela mu niejako kredyty pod zastaw tych weksli

  • Bank komercyjny odzyskuje środki zainwestowane w weksel w chwili jego wykupu od klienta przedstawiającego go do dyskonta

  • Do momentu wykupu weksla przez płatnika BC nie odzyska środków - będzie więc finansował działalność banku komercyjnego

Kredyt lombardowy



  • Udzielany jest bankom komercyjnym pod zastaw papierów wartościowych

  • Przeznaczony do krótkotrwałego uzupełniania płynności przez banki komercyjne w sytuacje niespodziewanego jej zachwiania

  • Przyjmowane w zastaw papiery wartościowe stanowią zabezpieczenie zwrotu kredytu

  • Wartość kredytu nie przekracza 80% wartości papierów

58. CELE I ZASADY POLITYKI REGIONALNEJ


  1. wspieranie i strukturalne dostosowanie regionów zacofanych gospodarczo

  2. restrukturyzacja obszarów dotkniętych upadkiem przemysłu

  3. zwalnianie długoterminowego bezrobocia oraz ułatwienie młodzieży a także innym grupom społecznym wejścia w życie zawodowe

  4. przystosowanie siły roboczej do zmian w systemie produkcji

  5. wspieranie obszarów rolniczych: przyspieszanie dostosowań w ramach wspólnej polityki rolnej, pomoc w rozwoju i zmianach strukturalnych obszarów miejskich

  6. wspieranie obszarów słabo rozwiniętych z niską gęstością zaludnienia

Podstawowe zasady polityki regionalnej:



  1. zasada subsydiarności - poszerzenie zakresu spraw przekazywanych w geście władz lokalnych i regionalnych

  2. zasada monitorowania i oceny poziomu rozwoju regionalnego oznaczająca konieczność systematycznej informacji statystycznej jak i również stałych analiz służących do pomiaru międzynarodowych zróżnicowań

  3. zasada montażu finansowego - dotyczy inicjowania współfinansowania niższych przedsięwzięć przez podmioty publiczne i prywatne działające w danym regionie

  4. zasada programowania polityki regionalnej - konieczność realizowania długookresowej polityki regionalnej w oparciu o strategiczne programy rozwoju regionalnego


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna