Post jako metoda leczenia



Pobieranie 0.49 Mb.
Strona8/20
Data07.05.2016
Rozmiar0.49 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   20

Gospodarka kwasowo-zasadowa

Jednym z najważniejszych zadań metabolizmu w żywym organizmie jest utrzymanie stałego stężenia jonów wodorowych we wszystkich płynach ustrojowych, przede wszystkim we krwi (252). Wartości pH krwi wahają się normalnie między 7,35 a 7,45, są więc prawie obojętne. Równowaga jonowa jest bezpośrednio zależna od rodzaju dostarczanego pokarmu, od niezaburzonego oddychania i niezaburzonego odprowadzania złogów przez jelita i nerki. I tak np. przy diecie czysto lub przeważająco roślinnej mocz staje się zasadowy, przy odżywianiu przeważająco mięsnym kwaśny. Ciężkich przesunięć wartości pH we krwi nie można wywołać ani odżywianiem, ani postem. Śmiertelna kwasica zaczyna się od pH 6,8, śmiertelna zasadowica od pH 7,6. Dopuszczalny zakres jest relatywnie wąski, stąd stałość stężenia jonów ma szczególne znaczenie. Ważna jest znajomość powiązań z pobudliwością nerwowo-mięśniową, wyrażoną przez Gy?rgy'ego (134, 277) wzorem:


(K+) (HCO3-) (HPO42-) (OH-)

K = ÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑ

(Ca2+) (Mg2+) (H+)
[ZMIENIONE w porównaniu z oryginałem, str. 33!]
Przy tym wzrost wartości licznika oznacza zwiększoną pobudliwość nerwowo-mięśniową i wzrost limfocytów w surowicy, wzrost wartości mianownika zmniejszoną pobudliwość, spadek limfocytów i wzrost leukocytów. Stosunek potas:wapń = 2:1 odgrywa przy tam główną rolę. Nadzwyczaj ważne dla utrzymania stałej wartości pH jest niezaburzone funkcjonowanie nerek i płuc. Związek ten

zgodnie z równaniem Hendersona-Hasselbacha wyraża się następująco:


HCO3Ż (albo sól = funkcja nerek)

pH = pK' + log ÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑÑ

H2CO3 (albo kwas = funkcja płuc)
Przy tym K' oznacza stałą dysocjacji na H+ i resztę kwasową-, a

1

pK' = log ÑÑ



K' .
Poprzez przestawienie na odżywianie wewnętrzne, tj. spalenie wyłącznie tłuszczu i białka, powstaje dla nerek dodatkowa praca. Przez to bilans azotowy podwyższa się [tak w oryginale], a zawartość wolnych kwasów tłuszczowych i ciał ketonowych w surowicy wzrasta. Podczas gdy mocznik jest wydalany bez problemu, kwas moczowy i kreatynina przy przechodzeniu przez cewki napotykają na trudności. Prawdopodobnie nerka nie może wydzielać jednocześnie ciał ketonowych i kwasu moczowego, tak, że z tego powodu zatrzymywany zostaje kwas moczowy.

Narastające jednocześnie w surowicy kwasy tłuszczowe i kwasy mlekowe [tak w oryginale] zaostrzają teraz konkurencję o skompensowanie przez rezerwę alkaliczną. Ponieważ dwuwęglany do tego nie wystarczają, a rezerwy fosforanów muszą wnet być już oszczędzane, nerki z aminokwasów produkują amoniak, który może wiązać wartościowości kwasowe i być wydalany w postaci wodorotlenku amonu. Jest to konieczne już dla ochrony nabłonka cewek przed agresywnym działaniem kwasów. I tak nerka ujawnia się jako znaczący narząd metaboliczny w poście, nie tylko dla glukoneogenezy, lecz także dla kompensacji kwasicy.

Tak zwana kwasica głodowa albo postna była dawniej uważana za równie niebezpieczną, jak kwasica cukrzycowa. Dlaczego tak nie jest, uzasadnił to Conradi w swoich badaniach poziomu kwasu cytrynowego w poście (39). Tak długo, póki dostępna jest wystarczająca ilość kwasu szczawiooctowego dla podtrzymania funkcjonowania cyklu kwasu cytrynowego, nie powstaje żadna zagrażająca kwasica. Zapewniają to soki owocowe i warzywne podawane w poście Buchingera. Ułatwiają one utylizację wszystkich tych kwaśnych produktów pośrednich, ciał ketonowych, kwasów tłuszczowych, kwasu mlekowego, i przez to poza tym oszczędzają rezerwę alkaliczną. Równowaga kwasowo-zasadowa może być stabilnie utrzymywana na dłuższą metę, obciążenie nerek staje się przez to mniejsze, a kryzysy kwasicze w poście stają się rzadsze (44, 48, 277, 290).

Leży to w naturze rzeczy, iż ta czysto metaboliczna kwasica może być kompensowana głównie nerkowo, a mniej przez płuca. Jednakże także odkwaszaniu przez oddychanie wcale nie przypada jakieś małe znaczenie, co można odczytać z równania Hendersona-Hasselbacha. Nierzadko poszczącemu rzuca się w oczy zwiększona czynność oddechowa także bez wysiłków fizycznych. Zwiększone przez to wydychanie dwutlenku węgla daje się też dostrzec w subiektywnie przyjemnym odczuciu. Wydychanie to można jeszcze spotęgować przez pewne ćwiczenia oddechowe, jakie sąpraktykowane np. w jodze (Bastrika) [dosł. "miechy" (sanskr.), typ oddechu z czynnym, forsowanym wydechem (przyp. tłum.)]. Takie ćwiczenia powinny się jednak odbywać tylko pod fachowym kierownictwem.

Poprzez ruch fizyczny na świeżym powietrzu wspomaga się wydalanie dwutlenku węgla, a uciążliwe objawy uboczne, jak ból głowy, nudności, kołatanie serca w tym czasie lub wkrótce potem ustępują, najczęściej spontanicznie. Odciążająco działa także czynne lub bierne wypocanie przez spacery, gimnastykę i saunę. Ważnym warunkiem jest przy tym obfita podaż płynów.

Niezaburzone funkcjonowanie płuc i nerek jest także w poście gwarancją utrzymania izojonii, izoosmii i izotonii. Obfita podaż "jałowej" wody źródlanej (ok. 2 l dziennie), jak i pobudzający oddychanie ruch na świeżym powietrzu należą dlatego najważniejszych warunków optymalnego przebiegu postu. W ten sposób organizm poszczącego poradzi sobie dobrze z kwasicą, w terapeutycznym zakresie granicznym należy jednak ją stale dobrze mieć na oku.




Regulacja hormonalna i neurowegetatywna

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------



Rys. 10. Wydalanie adrenaliny i noradrenaliny z moczem oraz zachowanie się cukru we krwi (według: Palmblad i UvnŠs-Wallensten) (287)

 Poszczący

o Grupa kontrolna

[Oznaczenia na rysunku:]

U - Noradrenaline - Noradrenalina w moczu

U - Adrenaline - Adrenalina w moczu

Blutzucker - Cukier we krwi

Fastendauer - Czas trwania postu

Tage - Dni

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------


Zarówno pustka w żołądku, jak i spadek cukru we krwi wyzwalają już po niewielu godzinach w podwzgórzu natychmiastową stymulację sympatykotoniczną; następujący po niej wyrzut adrenaliny pobudza uzyskiwanie glukozy przez glikogenolizę w wątrobie i w mięśniach (rys. 10). Jeśli, jak w dłuższym poście, nie dochodzi do dalszych dostaw z przewodu pokarmowego, wówczas stale niski poziom cukru we krwi wywołuje szybko narastające wydzielanie glukagonu do krwi. Glukagon ma za zadanie uzyskiwanie energii z zasobów własnych. I tak nasila on nie tylko glikogenolizę, lecz także - ponieważ zasoby glikogenu zostają najpóżniej po upływie jednego dnia wyczerpane - uruchamia równocześnie lipolizę. Ponieważ lipoliza zaczyna się bardzo powoli, pod narastającym wpływem kortyzonu utrzymywana jest intensywna glukoneogeneza z szybkodostępnych rezerw białkowych. W pierwszych dziesięciu dniach postu w procesach metabolicznych dominuje glukoneogeneza. Związany z tym nasilony rozpad białka wywołuje w rosnącej mierze na scenę somatotropowo działający hormon wzrostu. Hamuje on luksusową konsumpcję z proteolizy i działa poza tym silnie lipolitycznie (173, rys. 11).
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rys. 11. Hormon wzrostu i poziom cukru we krwi w poście (według: UvnŠs-Wallensten, Palmblad, Levi et al.) (287)

 Poszczący

o Kontrola

S-GH = Serum Growth Hormone = Hormon somatotropowy (STH) w surowicy

[Objaśnienia na rysunku:]

Blutzucker - Cukier we krwi

Fastendauer - Czas trwania postu

Tage - Dni

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zarówno adrenalina, jak glukagon i hormon wzrostu obniżają wydzielanie insuliny do minimum. Dalszy przebieg postu począwszy od drugiego tygodnia znajduje się pod dominującym wpływem hormonu somatotropowego (STH). Obniża on zużycie glukozy w mięśniach i oferuje w zamian do spalania w rosnącej mierze wolne kwasy tłuszczowe, tak, iż pozostała glukoza całkiem długo stoi do dyspozycji tkanki nerwowej i mózgu. Jednocześnie jest oszczędzane białko. W ten sposób także przy dłuższym poście jest zagwarantowana stabilna homeostaza.

Jako "asystent STH do spraw wykonawczych", glukagon kontynuuje równocześnie swe działanie lipolityczne. Ponadto glukagon wzmaga siłę skurczu serca, rozwija działanie wybitnie antyarytmiczne i podwyższa perfuzję wieńcową przez obniżenie oporu naczyniowego. Gdy na początku postu pod wpływem katecholamin było wydalane więcej soli kuchennej, potasu i wody, to obecnie poprzez STH wchodzi do działania przeciwregulacja. Sól kuchenna i woda są zatrzymywane, a w przeciwieństwie do tego wapń w zwiększonym stopniu wydalany z moczem. Odpowiada temu zatrzymanie spadku masy ciała i lekki ponowny wzrost ciśnienia krwi między siódmym a czternastym dniem postu.

Również tarczyca bierze udział w przebiegu postu (155, 233). Jej głównym zadaniem jest regulacja cieplna ciała w zależności od temperatury zewnętrznej. Jak wskazuje stromy spadek STH od razu w pierwszych dniach postu, jej funkcja jest silnie ograniczana przez centralne sterowanie podwzgórzowo-przysadkowe. T3 i T4 w surowicy oraz podstawowa przemiana materii obniżają się, a wrażliwość na zimno wzrasta. Jungmann wykazał to obiektywnie w teście Cold-Pressure, co da się rozpoznać po wzroście rozkurczowego i po spadku skurczowego ciśnienia krwi przy równoczesnym zwolnieniu tętna (146). Palmblad badał także subiektywną wrażliwość na zimno. Stwierdził on, że wrażliwość ta nie tylko wzrasta w poście, lecz również pozostaje podwyższona jeszcze przez okres ok. czterech dni po poście (rys. 6 i 12).

W normalnych warunkach z dziennego zużycia energii ok. 2600 kcal (1 kcal = 4,184 J) ok. 1800 kcal = 70 % zostaje wypromieniowane w postaci ciepła, ok. 200 kcal = 7,5 % oddane na drodze konwekcji cieplnej, a ok. 600 kcal = 22,5 % jest potrzebne na codzienny litr potu (277). W poście produkcja ciepła, sterowana przez tarczycę, ulega w głębi ciała zmniejszeniu, a wydzielanie ciepła przez powierzchnię ciała zmniejsza się. Jak podaje Aly, również uczestnicy wielkiego dziesięciodniowego marszu postnego z Gšteborga do Sztokholmu bardzo z tego powodu cierpieli (1). Regulacja cieplna zależy też od grubości podskórnej podściółki tłuszczowej. Szczupli tracą więcej ciepła i szybciej niż osoby o normalnej wadze, nie mówiąc już o otyłych. Tu przechłodzenie może doprowadzić do przeziębienia.

Wydalanie wody i soli na początku postu wywołuje nie tylko wspomnianą już przeciwregulację przez hormon wzrostu. Większa utrata objętości płynu pozakomórkowego i odpowiadające jej wydalenie soli prowadzą poprzez zmniejszenie nerkowego przepływu krwi do wyzwolenia mechanizmu renina-angiotensyna II- aldosteron (218). Drogą wchłaniania zwrotnego zapobiega on dalszej utracie soli kuchennej i płynów przez nerki, i tym samym prowadzi przejściowo do wysokozagęszczonego moczu i zatrzymania utraty masy ciała. Bogaty dowóz czystej wody źródlanej lub herbaty ziołowej jest dlatego w poście celowy i konieczny.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rys. 12. Poziom T3, T4 i rT3 w surowicy oraz poziom cukru we krwi w poście (według: Palmblad, Levi et al.) (233)

rT3 = RIA T3

 Poszczący

o Grupa kontrolna

[Objaśnienia na rysunku:]

S-T4 - T4 w surowicy

S-T3 - T3 w surowicy

S-rT3 - rT3 w surowicy

Blutzucker - Cukier we krwi

Fastendauer - Czas trwania postu

Tage - Dni

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------




1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   20


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna