Postać stojąca z otwartymi oczami – Symbol na oczekiwania na wyrok sądu ostatecznego. Chrystus Błogosławiący – Motyw nawiązujący do słów „Niech cię przyjmie Chrystus, który cię wezwał na łono Abrahama.”



Pobieranie 61.93 Kb.
Data04.05.2016
Rozmiar61.93 Kb.
Symbolika przedstawień figuralnych na nagrobkach

Arkada ostrołukowa – Symbol bramy niebieskiego Jeruzalem.

Postać stojąca z otwartymi oczami – Symbol na oczekiwania na wyrok sądu ostatecznego.

Chrystus Błogosławiący – Motyw nawiązujący do słów „Niech cię przyjmie Chrystus, który cię wezwał na łono Abrahama.”

Postać ze złożonymi rękoma – Symbol godzenia się z wyrokami Boga.

Anioł z instrumentem muzycznym – Symbol wiecznego szczęścia i radości.

Postać stojąca zmarłego mająca pod stopami sceny zabaw i uciech (często na XIII wiecznych sarkofagach) – Symbol wzgardzenia dawnym, ziemskim życiem bądź deptania zła.

Święty – Nawiązanie do patrona zmarłego.

Pastorał – Symbol pojawiający się na sarkofagach i nagrobkach biskupich, nawiązuje do nadziei zbawienia poprzez służbę kościołowi.

Pies – Wizerunek pojawiający się na grobowcach głównie w średniowieczu. Gdy zostawał umieszczony na sarkofagu kobiety symbolizował wierność i oddanie. Jeżeli natomiast był na sarkofagu rycerza oznaczał, że ten umarł śmiercią naturalną. Patrz lew.

Postać w zbroi – Element pojawiający się na grobowcach rycerzy nawiązujący do życia ziemskiego zmarłego. Wizerunek pojawiający się jeszcze w średniowieczu, rozwinięty w renesansie.

Trzy kopuły – Element pojawiający się bardzo często na dziełach braci Vischerów, prawdopodobnie symbol trójcy świętej.

Apostoł – Symbol filaru kościoła.

Osoby świecki, też żyjąceNawiązanie do osób, które były w bliskim kontakcie ze zmarłym. Rzecz występująca od XV w.

Postać przedstawiona wśród przedmiotów życia codziennego – Nawiązanie do życia doczesnego i zawodowego zmarłego. Element pojawiający się w renesansie.

Świątynia – Symbol Domu Bożego jak i mikro oraz makrokosmosu.

Postać leżąca zmarłego z zamkniętymi oczami – symboliczne ukazanie zmarłego leżącego na marach.

Postać leżąca z otwartymi oczami – Ukazanie obydwu aspektów śmierci. Żywi widzą ciało zmarłego, gdy on sam jest już przed obliczem Boga.

Płyta z aplikacjami – Płyta kamienna wzbogacona aplikacjami spiżowymi. Z metalu tworzono różne wizerunki postaci.

Płyty o rycie jednolitym – Płyty całkowicie metalowe składane z mniejszych blach ześrubowanych z podłożem.

Kapliczka – Niewielka budowla oznaczająca grób.

Płyta nagrobna – Płyta oznaczająca miejsce pochówku, często bogato zdobiona.

Grobowiec – Konstrukcja architektoniczna zwykle na planie prostokąta z otwieranym wnętrzem, gdzie stawia się trumny.

Grobowiec ziemny – Grobowiec zagłębiony w ziemię.

Płyty o licie zróżnicowanym – Płyta otrzymana dzięki zagłębieniu reliefu przez wybieranie tła. Obniżona płaszczyzna zapełniana była groszkami lub kreskami.

Płyty reliefowe – Płyta gdzie postać zmarłego ukazana jest w reliefie i ujęta w całości.

Pełnoplastyczne tumby nagrobne – Wyobrażenia figuralne tworzone ze spiżu. Znane są przykłady w Anglii i Niemczech. W Polsce nie występują.

Epitafia z wyciągniętymi do przodu rękoma – Epitafia z wyciągniętymi do przodu rękoma występowały tylko na terenach wsi śląskich. Stawiali je rodzice zmarłym dzieciom. Były symbolem pociechy dla rodziców, którym zmarły dzieci.

Urna – Inaczej popielnica; naczynie do przechowywania prochów zmarłego. Patrz naczynia.

Tumba – Grobowiec w kształcie skrzyni; w Polsce można zobaczyć taki min. Krypcie św. Leonarda na Wawelu.

Sepulkralna sztuka – Sztuka cmentarna.

Stela – Pomnik nagrobny w formie stojącej płyty.

Sarkofag – Masywna trumna z kamienia, brązu, drewna lub gliny, często bogato zdobiona.

Safy – rzędy, w które ustawiane są mogiły na cmentarzach tatarskich.

Pylon – wywodząca się ze starożytnego Egiptu budowla w kształcie wysmukłej piramidy o ściętym wierzchołku. Często wykorzystywany jako centralny element pomników.

Plakieta – Wykonana metalu, ceramiki lub innych tworzyw płytka dekoracyjna.

Ossuarium – Wolno stojąca budowla na cmentarzu, w której gromadzone są wydobyte na cmentarzu kości; termin ten może oznaczać także naczynie do przechowywania prochów lub kości zmarłego.

Ohel – Murowana budowla w kształcie prostokątnego domku, stawiana na grobach wybitnych rabinów i cadyków.

Obelisk – Rodzaj pomnika; zazwyczaj czworoboczny słup zwężający się ku górze; wywodzi się z architektury starożytnego Egiptu.

Martyrium – Budowla stawiana nad grobem męczennika.

Mizar – cmentarz muzułmański.

Macewa – Żydowska stela nagrobna w kształcie stojącej pionowo, zazwyczaj kamiennej płyty z inskrypcjami.

Nekropolia – Cmentarz w pobliżu wielkich miast.

Bruśnieńska kamieniarka – Wyroby wykonywane przez ludowych kamieniarzy ze Starego Brusna na Roztoczu i okolicach. Miejscowi kamieniarze wykonywali charakterystyczne kamienne krzyże, na których rzeźbiona postać Chrystusa, ukazana jest z nogami ułożonymi równolegle. Największy znaczenie ośrodek kamieniarski miał w drugiej połowie XIX i na początki XX wieku.

Campo Santo – Typ cmentarza wykształcony w średniowiecznych Włoszech; ma kształt czworoboku, otoczonymi do wewnątrz krużgankami, w którym umieszczane są tablice epitafijne.

Cippus – Typowy dla starożytnego Rzymu pomnik nagrobny z kamienia, ozdobiony reliefami z epitafium ku czci zmarłego. W Polsce można go zobaczyć min. Na cmentarzu na Starych Powązkach.

Epitafium – Tablica lub płyta poświęcona ku czci zmarłego, umieszczona zazwyczaj w kościołach, termin ten oznacza także wiersz nagrobny.

Lastryko – Podobna do betonu mieszanina cementu i drobnych kamieni, czasem z dodatkiem barwników, stosowana jako wierzchnia warstwa posadzek, nagrobków.

Katafalk – Podwyższenie, na którym stawiana jest trumna z ciałem zmarłego podczas nabożeństwa pogrzebowego.

Kirkut – Cmentarz żydowski.

Kurhan – mogiła w kształcie ziemnego kopca.

Krzyż maltański / kawalerski – Krzyż wywodzący się z krzyża greckiego, jego ramiona rozwidlają się i są rozwidlone na końcach. W średniowieczu znak zakonu Joanitów.

Krzyż prawosławny – Krzyż o ośmiu końcach z jedną belką i trzema poprzecznymi.

Krzyż patriarchalny – Podwójny krzyż, którego dolna belka jest dłuższa od górnej.

Kwatera – Część cmentarza, zazwyczaj prostokątna i ograniczona alejkami.

Katakumby – Podziemne cmentarze. Termin może oznaczać także wolno stojącą budowlę z wnękami do przechowywania ciał zmarłych.

Krypta – Pomieszczenie pod kościołem lub kaplicą, w którym chowano zmarłych.

Lapidarium – Muzealny zbiór kamiennych nagrobków, posągów lub elementów architektonicznych.

Latarnia umarłych” – Murowane latarnie stawiane na średniowiecznych cmentarzach. Spełniały funkcje oświetlenia a także odstraszały złe duchy.



Medaliony – Płaskorzeźba w owalnym lub okrągłym obramowaniu.

Kobieta z Laurą lub palmą – Symbol zwycięstwa życia nad śmiercią.

Dziady – Rytualne uczty dla zmarłych odprawiane przy grobach i połączone z magicznymi obrzędami. Odpowiednik współczesnego czuwania przy trumnie noc przed pogrzebem tzw. pusta noc.

Kolumna złamana – Symbol nagłej śmierci.

Kotwica – Symbol Chrystusa i wiary w zmartwychwstanie. Atrybut św. Klemensa i Mikołaja.

Waza z płomieniem – Symbol miłości do Boga a także cnoty prawości, uczciwości i rozumu.

Gwiazda – Nawiązywała do myśli o niebie i zbawieniu lub też był to symbol duszy zmarłego. Jeden z licznych personifikacji Matki Boskiej.

Klepsydra ze skrzydłami – Symbol przemijającego czasu i wieczności.

Oko zamknięte w trójkącie – „Oko opatrzności”; swoją genezą sięga czasów starożytnego Egiptu lecz dla chrześcijan motyw oka zamkniętego w trójkącie jest symbolem trójcy świętej.

Pochodnia zgaszona – Znak „zgaszonego” życia.

Pióro pisarskie – Atrybut nawiązuje do zawody zmarłego. Zmarły był artystą; być może pisarzem lub poetą.

Maska aktorska – Atrybut nawiązuje do zawodu zmarłego. Zmarły był artystą; być może aktorem.

Paleta malarska – Atrybut nawiązuje do zawodu zmarłego. Zmarły był artystą; być może malarzem.

Skrzypce – Atrybut nawiązuje do zawodu zmarłego. Zmarły był artystą; być może muzykiem.

Armata – Atrybut nawiązuje do pełnionej funkcji zmarłego. Zmarły był żołnierzem. Na grobach żołnierzy spotyka się także często szable, miecze, kule armatnie, noże, śmigła samolotów itp.

Szabla – Patrz armata.

Miecz – Symbol sprawiedliwości. Patrz armata.

Nóż – Patrz armata.

Kula armatnia – Patrz armata.

Śmigło samolotu – Atrybut nawiązuje do pełnionej funkcji zmarłego. Zmarły był pilotem. Patrz też armata.

Pacholę – Patrz chłop.

Kosiarz – Patrz chłop.

Chłop w sukmanie – Figura pojawiająca się na grobach zmarłych pod koniec XIX w. Jest to nawiązanie do tradycji i kultury ludowej. Symbol ludu.

Postać „syna marnotrawnego” – Symbol powrotu do Ojca – Boga.

Torba lekarska – Atrybut nawiązuje do zawodu zmarłego. Zmarły był lekarzem.

Stetoskop – Patrz torba lekarska.

Kobieta – Nawiązanie do antyku. Personifikacja żałoby lub śmierci. W czasach zaborów także alegoria zniewolonej Ojczyzny.

Krzyż – Symbol wiary w zmartwychwstanie przez męczeńska śmierć Jezusa. Symbol chrześcijaństwa.

Płaczka – Alegoria żałoby. Często płaczka przedstawiana jest kobieta. Patrz kobieta.

Krzyż mały na szczycie pomnika przypominającego skałę – „Giewont”. Wizerunki pojawiające się na nagrobkach osób związanymi z polskimi górami. Takie nagrobki można spotkać bardzo często na podgórskich cmentarzach.

Maryja depcząca węża – Scena nawiązuje do księgi rodzaju. Maryja depcząca węża symbolizuje zwycięstwo dobra nad złem.

Wąż – Symbol zła. Patrz też Maryja depcząca węża.

Krzyż ze znakiem Polski Walczącej – Symbol przynależności zmarłego do jednej z organizacji wojskowej walczącej z hitlerowskim okupantem.

Krzyż biały – Charakterystyczny znak stawiany na grobie osoby poległej za Ojczyznę.

Kobieta z krzyżem – Personifikacja wiary. Patrz kobieta; patrz krzyż.

Gołębica – Znak ducha świętego.

Gołębica z gałązką oliwną – Symbol nadziei. Patrz gołębica.

Motyl – symbol kruchości życia ludzkiego i ulatującej do nieba duszy.

Książka – W religii prawosławnej i wyznania mojżeszowego, element charakterystyczny dla ludzi pełniących za życia funkcje kapłana. Poza tym występuje na nagrobkach osób uczonych.

Dłonie złożone w geście błogosławieństwa stykające się kciukami i palcami wskazującymi – Gest istotny dla osób wyznania mojżeszowego. Spotkany na terenie kirkutu oznacza, że zmarły był kohenem, czyli potomkiem kapłańskiego rodu Aarona. Gest jest nawiązaniem do błogosławieństwa kapłana w Świątyni Jerozolimskiej. To właśnie potomkom Aarona nie wolno zbliżać się do grobów.

Dłoń trzymająca gęsie pióro – Znak, iż osoba zmarła zajmował się kopiowaniem tekstów liturgicznych. Rzecz charakterystyczna dla religii żydowskiej.

Lew – W tradycji żydowskie znak pokolenia Judy. Spotykany na nagrobkach średniowiecznych rycerzy świadczy o tym, iż ów rycerz poległ w walce.

Orzeł – W religii żydowskiej symbolizuje potęgę i moc. Umieszczano go na nagrobkach żydów imieniem Adler. W religii rzymsko – katolickiej symbol Chrystusa. Występujący na grobach poległych żołnierzy symbolizuje męstwo.

Orzeł trzymający w szponach węża – Symbol zwycięstwa dobra nad złem.

Herb – Symbol przynależności rodzinnej zmarłego.

Tarcza – Symbol opieki Boga nad zmarłym.

Kir – Symbol Chrystusa, który okrywa duszę zmarłego.

Naczynie – Obraz człowieka kruchego, całkowicie zależnego od Stwórcy; znikomość spraw doczesnych.

Anioł okrywający urnę całunem / kirem – Symboliczne osłonięcie duszy zmarłego. Patrz kir.

Drzwi – Symbol bramy Królestwa Niebieskiego.

Pelikan karmiący własną krwią pisklęta – Symbol najwyższego poświęcenia, znak ofiary Chrystusa.

Ptak – Alegoria duszy, która ma wzlecieć do nieba.

Dłoń trzymająca pieniądz – W religii żydowskiej symbol informujący, że zmarły był człowiekiem hojnym lub pełnił funkcję skarbnika.

Menora – Siedmio ramienny świecznik. W religii żydowskiej symbol umieszczany tylko na grobach kobiet, gdyż to one podczas szabatu miały obowiązek zapalania światła.

Tablice dekalogu – W tradycji żydowskiej symbol umieszczany na nagrobkach rabinów i nauczycieli.

Wąż eskulapa – Symbol umieszczany na grobach lekarzy.

Zwoje tory – W religii żydowskiej symbol wielkiej wiedzy. Umieszczany na grobach rabinów, uczonych lub wybitnych cadyków.

Okręt – W religii żydowskiej oznacza, iż zmarły był kupcem lub armatorem. W religii rzymsko – katolickiej symbol kościoła.

Orzeł osadzony na półkolistej tarczy tzw. tarczy amazonek – Symbol umieszczany na grobach żołnierzy poległych w boju. Symbol wprowadzony w czasach Księstwa Warszawskiego.

Krąg – Symbol zakończonego życia.

Kula – Symbolizuje nieskończoność i wieczność Boga, w którym się wszystko zawiera.

Trójkąt – Symbol trójcy świętej. Patrz oko wpisane w trójkąt.

Postać z odwróconą głową w prawo – Symbol zwycięstwa dobra nad złem. W ten sposób zawsze powinien być przedstawiany Chrystus ukrzyżowany. Patrz postać Chrystusa ukrzyżowanego.

Ręce złożone na piersi – Gest symbolizujący podporządkowanie się woli Boga. W ten sposób przedstawiana jest Matka Boska.

Postać z rękoma rozłożonymi – Gest symbolizujący uwielbienie Chrystusa.

Postać z wyciągniętą ręką – Symbol darowania nowego życia. Patrz postać Chrystusa z wyciągniętą ręką.

Smok – Symbol szatana. Patrz wąż.

Sowa – Symbol ciemności.

Nietoperz – Symbol szatana i ciemności. Patrz wąż; patrz smok; patrz sowa.

Kobieta klęcząca – Symbol żałoby lub nagłej śmierci. Patrz kolumna przełamana, patrz kobieta.

Wieniec – Symbol niewinności.

Gwiazda czerwona – Symbol charakterystyczny dla mogił żołnierzy sowieckich.

Tkanina – Symbol płaszczyzny materialnego bytu.

Świeca – Symbol boskiego światła rozpraszającego mrok.

Paw – Ze względu na rzekomą nierozkładalność ciała, symbol nieśmiertelności i zmartwychwstania.

Kielich – Stanowi symbol eucharystii i odkupienia człowieka.

Kielich z hostią – Symbol charakterystyczny dla pochówków księży. Patrz kielich.

Czaszka – Symbol śmiertelności ziemskiej powłoki.

Czaszka i piszczele – Nawiązanie do grobu Adama mającego znajdować się na Golgocie. Golgota tzn. miejsce czaszki.

Baran, baranek – Symbol odkupienia i zmartwychwstania.

Waga – Symbol sądu ostatecznego. Atrybut Archanioła Michała, który waży ludzkie dusze.

Anioł z instrumentem muzycznym – Symbol wiecznej radości i chwały niebiańskiej.

Woda – Symbol chrztu. Droga do Boga wiedzie poprzez wodę, czyli chrzest.

Żołnierz – Wizerunek spotykany na cmentarzach wojennych. Umieszczany zazwyczaj jako płaskorzeźba na bramie lub pomniku centralnym. Symbolizuje męstwo i niezwyciężoność.

Pomnik centralny – Główny, symboliczny pomnik cmentarza. Często takie pomniki można spotkać na cmentarzach wojennych jako tzw. Grób nieznanego żołnierza.

Krzyż o regularnych proporcjach z daszkiem. – Krzyż dziękczynny. Tradycja tych krzyży wiąże się jeszcze z epoką napoleońską.

Sokół – Symbol męstwa. Wizerunek pojawiający się często na cmentarzach wojennych.

Czasza przystosowana do rozpalania ognia – Symbol pamięci o poległych żołnierzach.

Maryja, matki Chrystusa – Jej wizerunek pojawia się na nagrobkach w XIX w. Jest symbolem orędowniczki i pocieszycielki strapionych.

Kłosy żyta – Symbol cnót obywatelskich.

Anioł zamyślony – Anioł tajemnicy. Anioł „rozmyśla” nad losem zmarłego. Anioł tajemnicy przedstawiany jest bez żadnych atrybutów religijnych.

Nożyce – Symbol przeciętego nagle życia. Patrz kolumna złamana.

Anioł z mieczem – Anioł Zemsty. Aluzja do Księgi Rodzaju Starego Testamentu.

Miecz ognisty – Symbol walki z szatanem. Patrz Anioł z mieczem.

Krzyż w otoczeniu słońca i księżyca – Przedstawienia symbolizują chwałę krzyża, rozumianego jako tron Pana i władcy kosmosu. Jest to także symbol ognia i powietrza. Fakt ten miał podkreślać, że dziełu zbawienia towarzyszył cały kosmos, oczyszczony krwią Chrystusa.

Chrystus Błogosławiący z chorągwią rozpięta na krzyżu – Symbol Chrystusa zmartwychwstałego. Patrz postać Chrystusa ukrzyżowanego.

Chrystus, który dłońmi rozchyla poły płaszcza ukazując gorejące rany – Symbol Chrystusa Boleściwego. Patrz postać Chrystusa ukrzyżowanego.

Chrystus ubiczowany z koroną cierniową i trzciną – Nawiązanie do słów Piłata (Ecce homo – oto Człowiek) ukazującego Chrystusa ludowi żydowskiemu. Patrz postać Chrystusa ukrzyżowanego.

Chrystus niosący krzyż - Patrz postać Chrystusa ukrzyżowanego.

Serce gorejące – Symbol miłości .

Słońce – Alegoria Chrystusa jako światłości niosącej zbawienie.

Różaniec – Idea przezwyciężenia zła oraz wiecznego orędownictwa Matki Boskiej za ludzkimi duszami.

Muszla – Symbol nieśmiertelności duszy.

Żaba – Znikomość ziemskiego piękna.

Anioł mały –. Element charakterystyczny dla nagrobka dziecięcego. Alegoria dzieciństwa jako bezgrzeszny stan niewinności i czystości.

Dziecka – Element charakterystyczny dla nagrobków dziecięcych. Postać symbolizuje zmarłe dziecko. Jest to także symbol miłości.

Wąż zjadający własny ogon – Symbol nieskończoności i odradzającego się życia.

Anioł z kwiatami – Anioł smutku. Uosobienie melancholii i smutku. Anioł smutku opłakuje zmarłego.

Anioł smutny bez atrybutów - Patrz anioł z kwiatami.

Anioł z postacią człowieka – Anioł Śmierci. Anioł śmierci jest symbolem wędrówki duszy po śmierci do nowego, innego świata.

Anioł z wyciągniętymi rękoma - Anioł Ciszy (Abdadon). Niesie pokój żywym jak i zmarłym. Wyciągniętym rękoma ucisza wrzawę życia przygotowując człowieka na Sąd Ostateczny.

Anioł z książką – Anioł Geniusz. Jest to symbol sztuki. Ten rodzaj pomnika możemy zobaczyć na grobach artystów różnych dziedzin.

Anioł z lirą – Patrz anioł z książką.

Anioł z dzieckiem – Anioł Stróż. Ten anioł pełni rolę orędownika i strażnika spokoju zmarłych. Ten wizerunek pojawia się zazwyczaj na grobach kobiet i dzieci.

Anioł z elementami grobowca lub wejściem do niego – Anioł Strażnik Grobu. Anioł strzegący tzw. wrót śmierci czyli przejścia między doczesnością a życiem po życiu.

Anioł stojący pod drzwiami – Patrz Anioł Śmierci.

Anioł klęczący – Anioł Modlitwy. Anioł modli się za duszę i prosi innych ludzi o modlitwę za zmarłego.

Anioł z rysami osoby zmarłej – Anioł Rodziny. Anioł ten symbolizuje zmarłego członka rodziny.

Anioł otwierający grób – Anioł Zmartwychwstania. Anioł ten budzi zmarłego na Sąd Ostateczny.

Anioł z trąbą – Anioł Zmartwychwstania. Anioł oczekuje na znak aby zadąć w trąbę i ogłosić początek Sądu Ostatecznego. Patrz anioł otwierający grób.

Anioł w zbroi – Archanioł Michał. Anioł mający za zadanie bronić zmarłego w czasie Sądu Ostatecznego.

Anioł ze smokiem – Patrz anioł w zbroi.

Anioł z hostią – Anioł Nadziei. Anioł ten uświęca cierpienie i jest gwarancją życia wiecznego.

Anioł z koroną cierniową – Patrz anioł z hostią.

Anioł z skierowaną ku górze ręką – Patrz anioł z hostią.

Assunta – Wizerunek wniebowziętej Matki Boskiej. Zazwyczaj Matka Boska jest tu pokazana z gwiazdami, słońcem lub księżycem u stóp.

Akroterion – Naszczytnik, dekoracyjny motyw rzeźbiarski w postaci posągu urny itp.

Veraikon – Obraz, płaskorzeźba z odciskiem twarzy Chrystusa cierpiącego.

Chrystogram – monogram będący symbolem Jezusa Chrystusa. Są to literu IHS.

Krzyż łaciński – Podstawowa forma krzyża chrześcijańskiego.

Czapka maciejówka – Spotykana na grobie świadczy o przynależności osoby zmarłej do legionów polskich w czasie pierwszej wojny światowej.

Korona – W religii żydowskiej symbolizuje Torę. Osoba zmarła zazwyczaj mężczyzna za życia był człowiekiem powszechnie szanowanym.

Berło – Element pojawiający się na nagrobkach rabinów.

Ręce uniesione z literą V między palcem środkowym a serdecznym – W religii żydowskiej gest błogosławieństwa, jakiego dawniej, w czasach Świątyni Jerozolimskiej udzielali kapłani po złożeniu ofiar. Jeśli pojawiają się na nagrobku, oznacza to że zmarły mężczyzna pochodził z rodu kapłańskiego.

Gwiazda Dawida - Symbol żydowskiej tożsamości narodowej.

Moździerz – Atrybut nawiązuje do pełnionej funkcji zmarłego. Zmarły był aptekarzem.

Ekierka – Atrybut nawiązuje do pełnionej funkcji zmarłego. Zmarły był inżynierem.

Cyrkiel – Patrz ekierka.

Zegar - Atrybut nawiązuje do pełnionej funkcji zmarłego. Zmarły był zegarmistrzem.

Instrumenty muzyczne – Element umieszczany na grobach kobiet wyznania mojżeszowego imieniem Debora. Takie imię nosiła prorokini w okresie Sędziów, która ułożyła pieśń upamiętniającą zwycięstwo w powstaniu Baraka przeciwko wrogiemu królowi Jabinowi.

Owce – Element umieszczany na grobach kobiet wyznanie mojżeszowego. Symbol nawiązujący do opowieści Biblijnej o pasterce owiec Racheli, którą Jakub ujrzał przy studni, gdy poiła stado i zakochał się w niej. Owce na grobie są świadectwem, że zmarła nosiła imię Rachela.

Jeleń – Element umieszczany na nagrobkach mężczyzn wyznania mojżeszowego imieniem Henryk. Jest to symbol pokolenia Naftalego. O Naftalim umierający Jakub rzekł: “Naftali- jest jak łania na wolności, przemawia słowami pięknymi”

Relief - kompozycja rzeźbiarska wykonana na płycie kamiennej, metalowej lub drewnianej z pozostawieniem na niej tła.

Postać leżąca nieregularnie z zamkniętym oczami – Przedstawienie zmarłego zmorzonego snem wiecznym. Rzecz charakterystyczna dla renesansu tzw. typ Sansovinowski.

Postać podnosząca się z otwartymi oczami - Zmarłego ukazany jest w chwili, gdy na odgłos trąb archanielskich, zwiastujących sąd ostateczny budzi się z śmiertelnego letargu. Rzecz charakterystyczna dla renesansu tzw. typ Posansovinowski.

Ogień – Symbol Chrystusa, który wskrzesza zmarłego do nowego życia.

Ptak martwy – Symbol nagłej i tragicznej śmierci. Patrz kolumna złamana.

Ludzie niosący / podtrzymujący trumnę – Symbol ostatniej przysługi jaką ludzie oddali zmarłemu na ziemi. Symbol ma skłaniać do modlitwy za duszę zmarłego jako kolejnej przysługi.

Postać „starego człowieka” wraz z młodym człowiekiem – Stary człowiek przedstawia Boga, młody natomiast zmarłego. Scena jest symbolem miłości Boga – Ojca do człowieka.

Pieta – Symbol męczeństwa, śmierci, bólu a także połączenia matki z synem.

Anioł z opuszczonymi skrzydłami – Patrz anioł z kwiatami ; patrz anioł smutny.

Sfinks – Symbol zagadki i tajemnicy.

Kobieta zamykająca drzwi – Kobieta występuje tu jako alegoria śmierci zamykająca drzwi od ziemskiego świata. Patrz kobieta.

Drzewo ścięte – Symbol nagłej i tragicznej śmierci. Patrz kolumna złamana; patrz ptak martwy.

Krzyż stylizowany na pień drzewa na cokole – Symbol drzewa życia.

Chrystus ukrzyżowany – Najważniejszy symbol dla wyznawców kościoła rzymsko – katolickiego. Przedstawia on mękę, cierpienie ale także nadzieję na odkupienie grzechów i życie wieczne.

Chrystus z opartą głową na prawej ręce i mającego pod lewą stopą czaszkę lub kamień – Tzw. Chrystus frasobliwy. Symbol męki psychicznej, opuszczenia i osamotnienia. Czaszka lub głaz symbolizuję Golgotę.

Matka Boska z sercem przebitym mieczami – Matka Boska Bolesna. Symbol nieprzeniknionego bólu i smutku z powodu straty osoby kochanej.

Kobieta z wieńcem – Patrz kobieta; patrz wieniec.

Matka Boska z różańcem – Matka Boska Różańcowa. Patrz różaniec.

Kobieta z obciętym piersiami, palmą i księgą – Symbolika nawiązująca do św. Agaty.

Kobieta z barankiem i palmą – Symbolika nawiązująca do św. Agnieszki.

Mężczyzny w habicie z małym dzieciątkiem i księgą - Symbolika nawiązująca do św. Antoniego.

Kobieta z wieżą i hostią - Symbolika nawiązująca do św. Barbary.

Mężczyzna w habicie ze stygmatami na bosych stopach - Symbolika nawiązująca do św. Franciszka.

Mężczyzna młody z księgą i kielichem - Symbolika nawiązująca do św. Jana Apostoła.

Mężczyzna odziany w skórę z palmą, księgą i barankiem - Symbolika nawiązująca do św. Jana Chrzciciela.

Mężczyzna w stroju kapłańskim z krzyżem - Symbolika nawiązująca do św. Jana Nepomucena.

Mężczyzny ze smokiem - Symbolika nawiązująca do św. Jerzy.

Mężczyzna stary z księgą i dzieciątkiem - Symbolika nawiązująca do św. Józefa.

Kobieta w koronie opleciona w koło trzymająca palmę - Symbolika nawiązująca do św. Katarzyna.

Mężczyzna z mitrą książęcą i krzyżem - Symbolika nawiązująca do św. Kazimierza.

Mężczyzna w stroju biskupim z bochenkiem chleba ułożonym na księdze - Symbolika nawiązująca do św. Mikołaja.

Mężczyzna z mieczem, księgą i palmą - Symbolika nawiązująca do św. Pawła.

Mężczyzna z kluczami, palmą i księgą - Symbolika nawiązująca do św. Piotra.

Kobieta z różami i księgą - Symbolika nawiązująca do św. Róży.

Kobieta w habicie z kwiatami i krzyżem - Symbolika nawiązująca do św. Teresy od dzieciątka Jezus.

Mężczyzna w stroju biskupim z wiosłem i palmą - Symbolika nawiązująca do św. Wojciecha.

Święta rodzina – Symbol miłości ludzi względem siebie.

Chłopiec nagi, mały ze skrzydłami (amorek) – Putto. Gdy na pomniku pojawiają się dwie takie postacie to są one zazwyczaj personifikacją wiary i nadziei. Patrz anioł mały.

Chrystus przy słupie – Nawiązanie do biczowania Chrystusa przed ukrzyżowaniem. Symbol boleści i męki. Patrz Chrystus ukrzyżowany.

Chrystus złożonego w grobie – Patrz Chrystus ukrzyżowany.

Pochodnia odwrócona – Patrz pochodnia zgaszona.

Korona zdejmowana – Symbol życia doczesnego i jego utraty.

Ogień na czole jakiejś postaci – Symbol ognia wieczności.

Młody mężczyzna z pochodnią – Symbolika nawiązująca do mitycznego boga snu Hipnosa.

Anioł z krzyżem – Patrz kobieta z krzyżem.

Orzeł wydobywający się z pod płyty nagrobnej – Alegoria do zmartwychwstania ojczyzny.

Chrystus z barankiem – Patrz Chrystus ukrzyżowany.

Kolumbaria – W ten sposób nazywane są wielokondygnacyjne katakumby na cmentarzu Rossa w Wilnie.

Korona cierniowa – jeden z atrybutów męki Chrystusa. Symbol cierpienia.

Góral - Patrz Krzyż mały na szczycie pomnika przypominającego skałę.

Drzwi – Symbol punkty między światem żywych a umarłych.

Baldachim – Symbol czci dla osoby zmarłej.

Mauzoleum – Rodzaj grobowca w formie monumentalnej, samodzielnej budowli o bogatym wystroju architektonicznym.

Drabina – Symbol drogi do nieba.

Kobieta tuląca dziecko – Symbol miłosierdzia.

Kobieta wznosząca ręce ku niebu – Symbol pobożności.

Sarkofag trzymany przez anioły – Nawiązanie do biblijnej Arki Przymierza. Cherubiny strzegą jej przed złem.

Postacie dwie splecione w tańcu – Motyw tańca boleści lub tańca triumfu.

Młotek - Atrybut nawiązuje do pełnionej funkcji zmarłego. Zmarły był rzeźbiarzem.

Grupa ludzi stojąca nad trumną – Ludzie symbolizują rodzinę zmarłej osoby, która przyszła na jej grób by rozpamiętywać stratę członka rodziny.

Postać opierająca głowę o kolumnę – Symbol rozpamiętywania straty po zmarłym.

Skała rozczłonkowana na trzy części – Element charakterystyczny dla XIX wiecznych nagrobków. Symbolizuje rozbiór Polski.

Mapa w rulon zwinięta, czapka konfederatka, złamana szabla – Kompozycja charakterystyczna dla XIX wiecznych nagrobków. Symbolizuje ona światło, jedność i siłę – potęgi przed, którymi wszystko pierzcha.

Matka Boska w otoczeniu dwóch modlących się aniołów – anioły symbolizują wiarę i nadzieję w opiekuńczą moc matki Jezusa.

Postać drzemiąca i opierająca się złamaną kolumnę - Symbol wiary w zmartwychwstanie. Patrz kolumna złamana.

Pomnik portretowy – Pomnik, gdzie odwzorowana została postać zmarłego.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna