Postanowienie



Pobieranie 39.41 Kb.
Data28.04.2016
Rozmiar39.41 Kb.


Sygnatura akt:

II 1 Kz 202/07

P O S T A N O W I E N I E



Dnia: 31 października 2007 roku

Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu - II Wydział Karny, w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Małgorzata Szwedo - Dec

Sędziowie: Sędzia SO Zdzisław Błasiak

Sędzia SO Robert Pelewicz /spraw./
Protokolant : st. sekr. sąd. Renata Rękas
w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej Adama Cierpiatki delegowanego do Prokuratury Okręgowej w Tarnobrzegu,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 31 października 2007 roku, zażalenia obrońców podejrzanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 3 października 2007 roku, sygn. akt II Kp 330/07, w przedmiocie zastosowania wobec podejrzanego A. A. T. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,
na podstawie art.437§1 kpk
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu.

U z a s a d n i e n i e:
Postanowieniem z dnia 14 marca 2007 roku, w sprawie Kp 86/07, Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu zastosował wobec A. A. T. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy, to jest od dnia 12 marca 2007 roku do dnia 12 czerwca 2007 roku, powołując się na istnienie przesłanek z art. 249 kpk i art.258 § 2 kpk.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył obrońca podejrzanego adw. Lesław Hałabiś, który zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a mianowicie obrazę przepisów art. 249 § 1 kpk i art. 258 § 2 kpk oraz domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zastosowania środka zapobiegawczego o charakterze wolnościowym.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2007 roku, w sprawie II 1 Kz 75/07, Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu.

Następnie, postanowieniem (którego nie zaskarżył ani oskarżyciel publiczny, ani też podejrzany) z dnia 26 kwietnia 2007 roku, w sprawie Kp 86/07, Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu zastosował wobec A. A. T. środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 200.000,00 zł oraz w postaci zakazu opuszczania kraju.


Z kolei postanowieniem z dnia 3 października 2007 roku, w sprawie Kp 330/07, Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu zastosował wobec A. A. T. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy, to jest od dnia 2 października 2007 roku do dnia 2 grudnia 2007 roku, powołując się na istnienie przesłanek z art. 249 § 1 kpk oraz art.258 § 1 pkt 2 i § 2 kpk.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli obrońcy podejrzanego adw. Lesław Hałabiś i adw. Ryszard Łepski, którzy zarzucili obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, głównie obrazę przepisów art. 249 § 1 kpk i art. 258 § 2 kpk w zw. z art. 253 kpk i art. 257 § 1 kpk oraz domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zastosowania środka zapobiegawczego o charakterze wolnościowym.


Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu stwierdził, co następuje:
Zażalenia obrońców podejrzanego zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy jednak podkreślić, że podstawy stosowania środków zapobiegawczych ustawodawca skatalogował w dwie kategorie: tak zwane przesłanki ogólne wyrażone w art. 249 § 1 kpk oraz przesłanki szczególne, które wymienia art. 258 § 1 – 3 kpk. Jednakże dla właściwego zastosowania środka zapobiegawczego – co szczególnie istotne w sytuacji procesowej A. A. T. - między przesłankami ogólnymi, a przesłankami szczególnymi zachodzić musi stosunek koniunkcji, przy czym wystąpić musi co najmniej jedna przesłanka ogólna i co najmniej jedna przesłanka szczególna (zob. T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie Postępowanie Karne, Warszawa 1998, str.512; postanowienie SN z dnia 3 kwietnia 2001r., OSNKW 2001/7-8/59).

W świetle przedstawionych okoliczności i obowiązujących poglądów w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wymaganie z art. 249 § 1 in fine kpk zostało w pełni zrealizowane w stosunku do A. A. T. Zebrany bowiem w sprawie materiał dowodowy w sposób dostateczny uprawdopodobnił, że podejrzany dopuścił się zarzucanych mu czynów.

Za takim stwierdzeniem przemawiają okoliczności podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – w tym także wyjaśnienia samego podejrzanego, który częściowo przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, jak również, na przykład zeznania świadków, wymienionych w uzasadnieniu postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, a także pozostały, zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak choćby protokoły przeszukań, w wyniku których odnaleziono i zabezpieczono dokumenty wymienione w postanowieniach o przedstawieniu zarzutów.

Podkreślić należy w tym kontekście, iż sformułowanie dyspozycji art. 249 § 1 in fine kpk ściśle koresponduje ze sferą oceny dowodów. Ocena ta wywołać ma po stronie organu stosującego środek zapobiegawczy przekonanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo, iż oskarżony popełnił przestępstwo. Oczywiste jest, że ocena dowodów stanowiących podstawę do zastosowania środków zapobiegawczych jest inna niż w przypadku wyrokowania. Sąd przy rozstrzyganiu o stosowaniu środka zapobiegawczego nie może ostatecznie ocenić merytorycznie dowodów, ma on jednak obowiązek rozważenia – tak jak uczynił to Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu i co akceptuje również Sąd Okręgowy, czy zebrane dowody w dostatecznym stopniu co najmniej uprawdopodabniają, że podejrzany popełnił przestępstwo (zob. wyrok SN z dnia 14 maja 1974r., OSNKW 1974/9/175).

Warto też zwrócić uwagę, że użyte w art. 5 ust. 1 lit. c Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowej Wolności (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284), pojęcie „uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego”, jako podstawa stosowania tymczasowego aresztowania, poddane zostało wykładni w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W jednym z judykatów trybunał uznał, że fakty stanowiące podstawę tymczasowego aresztowania nie muszą być udowodnione w stopniu wymaganym w uzasadnieniu wyroku skazującego (Murray v. Wielka Brytania, 28 października 1994r., A. 300-A., par.55), a uzasadnione podejrzenie oznacza jedynie, iż muszą istnieć fakty lub informacje o faktach które w wystarczającym stopniu uzasadniają obiektywną ocenę, że dana osoba mogła by dopuścić się czynu o który jest podejrzewana (Fox Cambell i Hartley v. Wielka Brytania, 30 czerwca 1990r., A. 182,par.32).

Problem jednak w tym, że Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu skoncentrował swoje rozważania tylko na tej przesłance ogólnej, marginalnie odnosząc się do przesłanek szczególnych, pomimo zobowiązania zawartego w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 2 kwietnia 2007 roku, w sprawie II 1 Kz 75/07.

W związku z tym należy przypomnieć, że stwierdzenia dokonane przez Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu, nie mogą być uznane za prawidłowe wykazanie, bez wskazania na konkretne dowody, jakie zostały w sprawie zebrane, że wystąpiły przesłanki szczególne z art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 kpk i, w związku z tym, nie może być uznane za przekonywujące takie uzasadnienie orzeczenia sądu w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania (zob. postanowienie SN z dnia 15 października 1996 roku, OSNKW 1996/11-12/84).

Nie ulega bowiem wątpliwości, co wynika z treści art. 251 § 3 kpk, iż obowiązkiem sądu stosującego tymczasowe aresztowanie jest wykazanie, z odwołaniem się do konkretnych okoliczności sprawy, iż co do określonej osoby istnieją ogólne i szczególne przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego (art. 249 § 1 i art. 258 § 1-3), a ponadto, że zastosowanie innego środka zapobiegawczego nie było wystarczające dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego (zob. L.K. Paprzycki, [w:] J. Grajewski, L.K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Tom I (art. 1-424). Zakamycze 2006, t. 4 do art.251).

Jest to tym bardziej istotne, że w postanowieniu (którego nie zaskarżył ani oskarżyciel publiczny, ani tez podejrzany) z dnia 26 kwietnia 2007 roku, w sprawie Kp 86/07, Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu zastosował wobec A. A. T. środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 200.000,00 zł oraz w postaci zakazu opuszczania kraju – stwierdzając wyraźnie w uzasadnieniu, że w sytuacji podejrzanego nie zachodzą przesłanki szczególne z art. 249 § 1 i art. 258 § 1-3. Tymczasem sąd pierwszej instancji nie odnosi się do tych ustaleń Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu i pomija całkowicie te podstawowe fakty, że okoliczności dotyczące wystąpienia uzasadnionej obawy matactwa były już wówczas podnoszone przez oskarżyciela publicznego. Ponadto sąd pierwszej instancji powołuje się na usuniecie dokumentów z banku, nie wskazując na dowody, które miałyby wskazywać, że to podejrzany usunął te dokumenty, albo nastąpiło to w wyniku jego zabiegów.

Ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu, w pierwszej kolejności, powołuje się na istnienie przesłanki szczególnej z art. 258 § 1 pkt 2 kpk, to w związku z tym należy stwierdzić, iż drugą podstawą szczególną stosowania tymczasowego aresztowania może być uzasadniona obawa nakłaniania do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny sposób utrudnianie postępowania karnego. Jakkolwiek ustawodawca nie używa terminu „matactwo”, to jednak doktryna powszechnie się nim posługuje, rozumiejąc pod tym pojęciem wszelką działalność podejrzanego lub oskarżonego polegającą na bezkarnym utrudnianiu zbierania lub utrwalania dowodów (zob. A. Murzynowski, Areszt tymczasowy oraz inne środki zapobiegające uchylaniu się od sądu, Warszawa 1963, str.96 i n.; F. Prusak, Nie izolacyjne środki zapobiegawcze, Warszawa 1978, str.34 i n.).

Podkreślić jednak należy, że sama abstrakcyjna obawa matactwa nie wystarczy, musi ona być uzasadniona, czyli podparta konkretnymi dowodami lub poszlakami. Z ugruntowanego stanowiska judykatury wynika, że niedopuszczalne jest stosowanie aresztu tymczasowego ze względu na obawę matactwa, jeśli jest ona wywołana brakiem przyznania się podejrzanego do winy (por. postanowienie SN z dnia 11 października 1983 roku, OSNKW 1981/3/17). W sytuacji procesowej A. A. T. występuje zaś znacznie korzystniejsza przesłanka, albowiem, w większości przyznał się on do popełnienia zarzucanych mu przestępstw. Stanowisko sądu wynika także i z tego, że oskarżony czy podejrzany nie ma obowiązku dostarczania dowodów przeciwko sobie i w efekcie niedopuszczalne jest przyjęcie, że utrudnia on bezprawnie postępowanie odmawiając wydania dowodu lub współdziałania z organem procesowym (por. Z. Sobolewski, Samooskarżenie w świetle prawa karnego, nemo se ipsum accusare tenetur, Lublin 1982, s. 139).

W przeciwnym razie, gdyby przyjąć, że chodzi o każdą obawę, nawet abstrakcyjną, nie było by możliwości weryfikowania tej podstawy. Egzemplifikując okoliczności, które mogą uzasadniać obawę matactwa, wskazać można na takie zachowanie, jak: niszczenie dowodów rzeczowych, przeszkadzanie w zbieraniu i gromadzeniu dowodów, czy grożenie świadkowi lub osobom najbliższym dla świadka.

Skoro te okoliczności nie występują w zachowaniu A. A. T. (nie wykazywano ich w uzasadnieniu postanowienia o zastosowaniu aresztu, ponieważ jedynie wskazano, że dokumenty zostały usunięte, ale bez wskazania, że podejrzany usunął te dokumenty, albo nastąpiło to w wyniku jego zabiegów), to nie można dokonać kontroli odwoławczej zaskarżonego postanowienia w tym zakresie, w którym Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu, jako podstawę stosowania aresztu wskazuje istnienie przesłanki szczególnej z art.258 § 1 pkt 2 kpk. Jak już bowiem wcześniej podniesiono, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny, nawet odmowa lub zmiana wyjaśnień, nie przyznanie się do winy, ukrycie dowodów przestępstwa, czy nawet odmowa ich wydania lub wskazania miejsca ukrycia, nie mieszczą się w ramach tej podstawy tymczasowego aresztowania.

Jest to o tyle istotne, że zdaniem sądu okręgowego na istnienie przesłanki z art. 258 § 2 kpk (którą wymienia sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, jako jedną z przesłanek szczególnych przedłużenia aresztu) można się powołać dopiero wówczas, gdy stwierdzony zostanie fakt występowania innych jeszcze przesłanek stosowania aresztu tymczasowego (por. A. Murzynowski, Węzłowe problemy tymczasowego aresztowania w świetle przepisów nowego Kodeksu postępowania karnego, Kraków 1998, s. 127). Skoro zaś brak innych przesłanek szczególnych do stosowania tymczasowego aresztowania w sytuacji A. A. T., to sąd nie może uwzględnić również tej z art. 258 § 2 kpk na obecnym etapie postępowania karnego. Trzeba też zwrócić uwagę na pogląd prezentowany w doktrynie prawa karnego, iż grożąca podejrzanemu surowa kara w rozumieniu art. 258 § 2 kpk, to kara nie niższa niż 3 lata pozbawienia wolności ( por. J. Grajewski, L.K. Paprzycki, Kodeks postępowania karnego z komentarzem, Sopot 2000, str. 366, t. 11 do art. 258).

Przypomnieć zatem warto, że tymczasowe aresztowanie jest wyjątkiem od zasady domniemania niewinności i dlatego przepisy, które je normują, muszą być interpretowane ściśle. Niedopuszczalne jest przypisywanie tymczasowemu aresztowaniu funkcji sprzecznej z jego istotą i ustawodawczą intencją. Tymczasowe aresztowanie (poza wyjątkową funkcją zapobiegnięcia popełnieniu nowego ciężkiego przestępstwa) służy zabezpieczeniu prawidłowego toku procesu przed niepożądanymi zachowaniami oskarżonego ukierunkowanymi na zniszczenie lub zniekształcenie dowodów, na ukrycie się przed wymiarem sprawiedliwości lub innymi zachowaniami mającymi służyć uniknięciu odpowiedzialności karnej lub jej poniesieniu jedynie w części. W żadnym natomiast przypadku tymczasowe aresztowanie nie może pełnić funkcji restrykcyjnych w odniesieniu do oskarżonego odmawiającego składania wyjaśnień, odmawiającego przyznania się do winy lub też składającego wyjaśnienia sprzeczne z wersją śledczą. Takie pojmowanie funkcji tymczasowego aresztowania (każdego zresztą środka zapobiegawczego) jest bardzo głębokim nieporozumieniem i w każdym przypadku musi być kategorycznie odrzucone. Najwyraźniej jednak tak pojmuje możliwe funkcje tymczasowego aresztowania prokurator w tej sprawie, obciążając podejrzanego konsekwencjami nieujawnienia w toku pierwszego przesłuchania wszystkich znanych mu okoliczności, w tym dowodów świadczących o popełnieniu przestępstw.

Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu nie kwestionując poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 listopada 1996 roku (IV KZ 119/96, OSP 1997/4/74), nie podziela jednakże przedstawionego w nader lapidarnie sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poglądu, jakoby w niniejszym przypadku podstawę (przesłanka szczególna) stosowania tymczasowego aresztowania mógł stanowić przepis art. 258 § 2 kpk. W szczególności fakt, że czyn zarzucany stanowi zbrodnię lub występek zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica jest nie niższa od lat 8, sam przez się nie determinuje jeszcze uprawnienia do ograniczenia uzasadnienia postanowienia o tymczasowym aresztowaniu grożącą oskarżonemu surową karą.

Po pierwsze, sąd stosujący tymczasowe aresztowanie, który powołuje się na ten właśnie przepis, musi wykazać, że tymczasowe aresztowanie jest w danych okolicznościach środkiem koniecznym dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania i jego zastąpienie innymi środkami zapobiegawczymi nie byłoby wystarczające (i warunku tego nigdy nie spełni jednozdaniowe autorytarne stwierdzenie, że zachodzi obawa nakłaniania przez oskarżonego do składania przez innych uczestników postępowania fałszywych wyjaśnień i zeznań, czy ewentualnie obawa jego ukrycia się).

Zarazem, sąd stosujący tymczasowe aresztowanie (także inne środki zapobiegawcze) wtedy tylko uprawniony jest do ograniczenia uzasadnienia postanowienia o zastosowaniu tego środka (środków) zapobiegawczego celem zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, gdy in concreto można zasadnie prognozować, że wobec do tej pory ujawnionych okoliczności przedmiotowych i podmiotowych sprawy, oskarżonemu, w wypadku udowodnienia mu w postępowaniu głównym sprawstwa i winy, grozi kara surowa.

Nie ulega przecież wątpliwości, że domniemanie odczytywane z treści art. 258 § 2 kpk nie ma charakteru preasumtiones iuris ac de iure, jest więc wzruszalne, co zobowiązuje w każdym wypadku do analizy, czy in concreto podejrzanemu grozi surowa kara pozbawienia wolności. Zdecydowanie chybiona jest argumentacja, że nie jest konieczne podejmowanie tego rodzaju analizy, bowiem nie jest możliwe prognozowanie, co do sądowego wymiaru kary na etapie postępowania przygotowawczego. Po pierwsze, jedynym przecież podmiotem uprawnionym do stosowania tymczasowego aresztowania jest sąd, to sąd zatem jest organem prognozującym z pozycji swojej wiedzy i zawodowego doświadczenia.

Po wtóre, przyjęcie powyższego poglądu stałoby w oczywistej sprzeczności z dyrektywą zawartą w art. 259 § 2 kpk. Można spierać się, czy w przepisie tym ustawodawca ustanowił zakaz bezwzględny, czy też względny stosowania tymczasowego aresztowania, ale nie ulega wątpliwości, że wprowadzając przepis o tej treści do kodeksu, ustawodawca wprost i jednoznacznie nakazał podejmowanie każdorazowo, gdy jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, analizy ujawnionych do tej pory okoliczności zmierzającej do sformułowania własnej, nieskrępowanej żadnymi regułami formalnymi prognozy, co do kary jaka może zostać orzeczona wobec oskarżonego. W następstwie zaś tej analizy, do odstąpienia od stosowania tymczasowego aresztowania (uchylenia aresztu już stosowanego) jeśli można przewidywać, że będzie to kara pozbawiania wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub łagodniejsza, albo że okres tymczasowego aresztowania przekroczy przewidywany wymiar kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia (z wyjątkami określonymi w art. 259 § 4 kpk).

Jest najzupełniej oczywiste, że formalistyczne pojmowanie art. 258 § 2 kpk, jako samoistnej podstawy tymczasowego aresztowania, która spełniona jest zawsze wtedy, i już wtedy, gdy czyn stanowi zbrodnię lub występek zagrożony karą pozbawienia wolności o górnej granicy nie niższej od lat 8, musiałoby prowadzić do sprzeczności wewnętrznej systemu prawa, bowiem tymczasowe aresztowanie mogłoby być orzekane wbrew zakazowi zawartemu w art. 259 § 2 kpk. Nawet przy tym uznanie, że jednak art. 259 § 2 kpk stanowi wyjątek od uprawnienia z art. 258 § 2 kpk, w żadnym razie nie zwalniałoby od oceny pojęcia „kara surowa”. Ustawodawca w zdaniu ostatnim § 2 art. 258 kpk nie odwołuje się przecież do „surowego zagrożenia ustawowego” lecz do „grożącej oskarżonemu kary surowej”. Nie wymaga zaś szerszego argumentowania, iż zagrożenie karą wynikające z sankcji przepisu nie jest równoznaczne z karą grożącą in concreto sprawcy tego przestępstwa. Nie ma zapewne potrzeby wykazywanie, że na przykład sprawcy oszustwa i to w typie podstawowym grozi kara od 6 miesięcy do lat 8, i fakt, iż górna granica sankcji za to przestępstwo wypełnia warunek z art. 258 § 2 kpk, nie oznacza w żadnym wypadku, że ten ostatni przepis mógłby stanowić „samoistną podstawę tymczasowego aresztowania” także w sytuacji, gdyby ujawnione okoliczności podmiotowe i przedmiotowe uzasadniały prognozę, że kara wymierzona przez sąd w wypadku przypisania winy, będzie bliska dolnej granicy zagrożenia, taka bowiem kara, nawet orzeczona bez jej warunkowego zawieszenia, nie będzie miała cech kary surowej, w rozumieniu art. 258 § 2 kpk.

Zważyć tu trzeba, że realizując powinność wynikającą z treści art. 259 § 2 kpk, sąd musi uwzględnić okoliczności konkretnej sprawy do tej pory poznane, dokonać wstępnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględnić własne doświadczenie zawodowe, w tym praktykę sądowego wymiaru kary za czyny tego samego rodzaju, przyjmując realne, ale zarazem przeciętne reguły stopniowania kary i środków karnych, zależnie z jednej strony od ustawowych zasad jej wymiaru, z drugiej zaś od ujawnionych okoliczności mających znaczenie w tej płaszczyźnie ocen.

Tymczasem, zaskarżone postanowienie zawiera obszerną argumentację jedynie, co do wystąpienia przesłanki ogólnej z art. 249 § 1 in fine kpk, ale bardzo lakonicznie odnosi się do przesłanek szczególnych z art. 258 § 1 – 3 kpk. Uniemożliwia to kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia, albowiem nie można przeprowadzić kontroli toku rozumowania sądu pierwszej instancji, w kontekście treści art. 251 § 3 kpk w zw. z art. 7 kpk.

W toku ponownego rozpoznania sprawy niezbędne jest odniesienie się w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania, co do wszystkich okoliczności wymienionych w art. 251 § 3 kpk, jak również odniesienie się do przedstawionych wyżej rozważań w zakresie warunków uznania przesłanki z art. 258 § 2 kpk, jako samoistnej podstawy szczególnej stosowania tymczasowego aresztowania.

Nie można także pominąć, że rozpoznając ponownie sprawę, Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu zupełnie zignorował wynikające z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 2 kwietnia 2007 roku szczegółowe zalecenia, co do treści uzasadnienia postanowienia o areszcie.

Jest oczywiste, że w świetle art. 442 § 3 kpk zalecenia sądu odwoławczego, co do zakresu uzupełnienia materiału dowodowego, sprawdzenia i wyjaśnienia powstałych wątpliwości oraz analizy całości dostępnych dowodów są wiążące dla sądu, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Zaniechanie tych czynności możliwe jest jedynie wówczas, gdy stają się one zbędne w związku z wyjaśnieniem określonej okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości za pomocą innych dowodów, na przykład dowodem pierwotnym zamiast wskazanym przez sąd ad quem dowodem pochodnym (zob. wyrok SN z dnia 9 września 2002 roku, V KKN 71/01, Prokuratura i Prawo 2003/2/10).

Zastrzec jednocześnie trzeba, że wskazania sądu odwoławczego, co do dalszego postępowania pierwszej instancji w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego nie mogą być identyfikowane jako swoiste zalecenie odmiennego niż w uchylonym orzeczeniu, rozstrzygnięcia merytorycznego danej sprawy, którego uwzględnienie przez sąd, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, zwalnia go od konieczności dowodowego uzupełnienia postępowania. Zgodnie z utrwaloną judykaturą Sądu Najwyższego, w pełni zresztą zgodną z poglądami doktryny, sąd pierwszej instancji, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, ocenia dowody wyłącznie na podstawie własnego przekonania i nie jest w tym zakresie skrępowany ewentualnymi sugestiami zawartymi w orzeczeniu instancji odwoławczej (zob. postanowienie SN z dnia 15 października 2003 roku, OSNwSK 2003/1/2141).

W konsekwencji, tak sporządzone uzasadnienie postanowienia sądu pierwszej instancji nie pozwala w pełni skontrolować toku rozumowania, w zakresie zrealizowania przez podejrzanego przesłanek szczególnych tymczasowego aresztowania.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy trzeba ponadto pamiętać, że organ procesowy zobowiązany jest przeprowadzić dowód z urzędu, gdy potrzeba taka wynika z okoliczności sprawy (art. 167 kpk), zaś obowiązująca procedura karna wyczerpująco wymienia podstawy oddalenia wniosków dowodowych (art. 170 kpk). Wśród tych podstaw nie mieszczą się wskazania sądu odwoławczego, co do dalszego postępowania, które nigdy nie limitują sądu pierwszej instancji w dochodzeniu do prawdy; co najwyżej, określają minimalny zakres postępowania dowodowego (zob. wyrok SN z dnia 8 marca 2005 roku, IV KK 388/04, LEX nr 147120).

W ponownym postępowaniu zaprezentowane wyżej zapatrywania prawne i wskazania sądu odwoławczego (także zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 2 kwietnia 2007 roku, w sprawie II 1Kz 75/07) będą miały charakter wiążący (art. 442 § 3 kpk).



Z tych wszystkich względów i na mocy powołanych przepisów, orzeczono jak wyżej.




©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna