Powiatowy program na rzecz zatrudnienia I spójności społecznej 2007-2013 Wersja za 2008 rok wst



Pobieranie 1.02 Mb.
Strona7/18
Data10.05.2016
Rozmiar1.02 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   18

Tabela 16: Osoby w wieku poprodukcyjnym (%) w skali kraju i województwa




2000

2006

2007

I-VI 2008*

Polska

14,8

15,7

16,0

16,1

Województwo pomorskie

13,1

14,2

14,5

14,6

Uwaga: najnowsze dostępne dane. Źródło: opracowanie własne na podstawie opracowań GUS.
Szacuje się [por.www.gdynia.naszemiasto.pl/wydarzenia/897613.html], że do końca 2008 roku osoby w wieku emerytalnym stanowić mogą aż 25% z 38-tysięcznej populacji Sopotu. Według prognoz GUS, w 2030 roku będzie ich jeszcze więcej i stanowić będą
aż 35,4% wszystkich mieszkańców miasta. Starzenie się społeczności Sopotu będzie implikowało wielorakie zmiany – nie tylko w sferze gospodarczej, ale także społeczno-kulturowej.

Szacuje się, iż wskaźnik obciążenia demograficznego (czyli liczby osób w wieku nieprodukcyjnym przypadających na 100 osób w wieku produkcyjnym) wzrośnie z poziomu 57,5 w 2007r. w Sopocie do ponad 70-ciu w 2035r. Demografia Sopotu zmienia się od końca lat 80-tych – malejąca ogółem liczba mieszkańców, przy jednoczesnym wzroście odsetka osób w wieku poprodukcyjnym w tej strukturze. Według prognoz wzrost liczby ludności


w wieku poprodukcyjnym będzie się cechował tak w Sopocie, jak i województwie ponadprzeciętną dynamiką. wzrośnie wzrosnąć ma zapotrzebowanie na specjalistyczne usługi medyczne i opiekuńcze - przy jednoczesnym obserwowanym spadku zatrudnienia w ochronie zdrowia i zainteresowania edukacją w kierunkach związanych z pielęgniarstwem i opieką środowiskową oraz migracją zarobkową za granicę [por. Raport II/2008 Pomorskiego Obserwatorium Rynku Pracy, s. 67] pojawia się problem deficytu pracowników tego typu usług, co wpłynie na ich dostępność oraz ceny.

Istotę problemu zauważają już dziś zarówno przedstawiciele ośrodka pomocy społecznej, jak i instytucji rynku pracy, zwłaszcza w kontekście powstającego aktualnie Sopockiego Centrum Aktywności Seniora - domu pomocy społecznej. Wysokie zapotrzebowanie na opiekunów środowiskowych i pielęgniarzy/ki być może zrodzi potrzebę np. organizacji przez PUP w Gdyni szkoleń na opiekunów środowiskowych i opiekunów domu pomocy społecznej.

Można prognozować, iż wzrośnie ponadto zapotrzebowanie edukacyjne wśród osób starszych (w strukturze mieszkańców Sopotu dominują osoby z wykształceniem wyższym,
co piąta osoba posiada dyplom wyższej uczelni, co przy jednoczesnym - jednym
z najwyższych w kraju! - wysokim odsetku emerytów w Sopocie stwarza konieczność dostosowania oferty do skali potrzeb) i zapotrzebowanie na wszelkie usługi związane
z zagospodarowaniem czasu wolnego. Wymagać to będzie większej diagnostyki preferencji osób w wieku poprodukcyjnym i wdrażania programów aktywizujących osoby starsze.

Wysoki odsetek osób starszych w strukturze demograficznej miasta wpływa ponadto na sposób postrzegania Sopotu. Według badań ankietowych, Sopot charakteryzują trzy unikalne kierunki wizerunku – nadmorski, luksusowy kurort („polskie Lazurowe Wybrzeże”), rozrywka („polska Ibiza”) oraz „miasto starszych ludzi” (silne skojarzenia


z uzdrowiskową/sanatoryjną ofertą - porównania z Ciechocinkiem i Kołobrzegiem).

Wykres poniżej przedstawia prognozę GUS dotyczącą liczby osób w wieku poprodukcyjnym w strukturze mieszkańców Sopotu.


Wykres 15: Prognoza odsetka ludności w wieku poprodukcyjnym w ogólnej liczbie mieszkańców Sopotu - prognoza

Źródło: Główny Urząd Statystyczny w Gdańsku.

Proces starzenia się społeczeństwa wiąże się z zagadnieniem niepełnosprawności. Wzrost liczby osób niepełnosprawnych wynika w dużej mierze z procesu starzenia się społeczeństwa. Natężenie zjawiska niepełnosprawności nasila się wraz z wiekiem, tj. starsze grupy wiekowe są bardziej narażone na ryzyko niepełnosprawności. Szacuje się, że blisko 60% osób niepełnosprawnych stanowią osoby w wieku 55 lat i więcej [por. Program Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych Województwa Pomorskiego na lata 2006-2013].

Według definicji, osobą niepełnosprawną jest taka osoba, która posiada odpowiednie orzeczenie wydane przez organ do tego uprawniony lub osoba, która takiego orzeczenia nie posiada, lecz odczuwa ograniczenie sprawności w wykonywaniu czynności podstawowych dla swojego wieku (zabawa, nauka, praca, samoobsługa). Według klasyfikacji GUS zbiorowość osób niepełnosprawnych dzieli się więc na dwie podstawowe grupy:

• osoby niepełnosprawne prawnie, tj. takie, które posiadają odpowiednie, aktualne orzeczenie wydane przez organ do tego uprawniony;

• osoby niepełnosprawne tylko biologicznie, tj. takie, które nie posiadają orzeczenia, ale mają (odczuwają) całkowicie lub poważnie ograniczoną zdolność do wykonywania czynności podstawowych.

Według danych Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku, osoby niepełnosprawne stanowiły 14,3% ogółu ludności kraju (5.567.711 osób), co oznacza, że co siódmy mieszkaniec Polski był osobą niepełnosprawną (w 1988 r. co dziesiąty,
w okresie 14 lat dzielących ostatnie spisy liczba osób niepełnosprawnych wzrosła
o 1721,2 tys. tj. o 46,1%). Wskaźnik określający liczbę osób niepełnosprawnych na
1000 mieszkańców Polski wyniósł w 2002 roku 143 osoby (w 1988 r. - 99), zaś dla województwa pomorskiego – 138. Prognozy przewidują, że w 2010 r. liczba osób niepełnosprawnych w Polsce wzrośnie do 6 milionów osób. Dane te świadczą, że zjawisko niepełnosprawności poszerza się, co stanowi i stanowić będzie coraz poważniejszy problem
w globalnej i lokalnej polityce społecznej wobec tych osób. Osoby niepełnosprawne wymagają określonych usług oraz szeroko pojętej rehabilitacji (medycznej, psychologicznej, społecznej itp.).

Ostatnie dane Narodowego Spisu Powszechnego wskazują, że w 2002 roku


w województwie pomorskim liczba osób niepełnosprawnych wynosiła 301.625 (w tym 12.972 dzieci niepełnosprawnych w wieku do 15 lat) co stanowiło 13,8 % ogółu ludności województwa pomorskiego. Według Spisu osoby niepełnosprawne stanowiły ponad
15% ogółu mieszkańców Sopotu (6.178 osób, w tym: 3.595 kobiet, 6.046 osoby powyżej
16 lat, 4.792 – niepełnosprawni prawnie). Prognoza GUS podaje, że w 2007 roku liczba szacowanych niepełnosprawnych mieszkańców Sopotu w wieku 15 lat i więcej oscylowała wokół 12,8% ogółu populacji. Wydaje się, że wskaźniki te będą systematycznie wzrastać,
co jest związane z faktem starzenia się społeczeństwa, przy jednoczesnym wydłużeniu się życia ludzi (a tym samym liczby osób starszych w społeczeństwie).

Z danych Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika,


iż mieszkańcom Sopotu wydano łącznie w 2008r. – 521 orzeczeń z określeniem stopnia niepełnosprawności (oraz 42 orzeczenia o niepełnosprawności dla osób poniżej 16 roku życia bez określania stopnia). Liczba wydawanych orzeczeń wzrosła – dla porównania, w 2006 roku wydano 394 orzeczeń, zaś w 2007 roku – 433. Większość niepełnosprawnych posiadało umiarkowany stopień niepełnosprawności (51,4%). Najczęstszym powodem przyznania orzeczenia były upośledzenia narządów ruchu (33,6%) oraz choroby układów oddechowego
i krążenia (24,1%). Osoby niepełnosprawne intelektualnie stanowiły około 1% ogółu
(5 osób), z czego większość to osoby niepełnosprawne intelektualnie w stopniu znacznym
(4 osoby). Zdecydowana większość niepełnosprawnych z orzeczonym stopniem niepełnosprawności (90,5%) pozostawała bez pracy.

Pewnych informacji na temat skali niepełnosprawności dostarczają przesłanki przyznania pomocy społecznej (niepełnosprawność oraz ciężka lub długotrwała choroba).


Z danych MOPS w Sopocie wynika, iż są to dwie najczęstsze przyczyny udzielania pomocy społecznej beneficjentom sopockiego Ośrodka.
Tabela 17: Liczba rodzin objętych pomocą MOPS w Sopocie




2006

2007

2008

Długotrwała lub ciężka choroba

790

764

741

Niepełnosprawność

767

737

590

Źródło: opracowanie własne na podstawie MPiPS-03.

Mimo że liczba rodzin objętych wsparciem MOPS sukcesywnie maleje, to jednak hierarchia powodów udzielanej pomocy pozostaje ta sama. Od kilku lat długotrwała choroba


i niepełnosprawność to dwa najczęstsze powody udzielanego wsparcia.

Według danych z Powiatowego Urzędu Pracy w Gdyni w rejestrze bezrobotnych pozostawało w grudniu 2008 roku 47 osób niepełnosprawnych, co stanowiło 13,9% ogółu zarejestrowanych w tym czasie bezrobotnych. Odsetek niepełnosprawnych mieszkańców Sopotu pozostających w rejestrze bezrobotnych wzrasta w ujęciu długofalowym,


co przedstawia poniższy wykres.
Wykres 16: Udział osób niepełnosprawnych w strukturze
bezrobotnych mieszkańców Sopotu



Źródło: opracowanie własne na podstawie sprawozdań MPiPS-01.
Spośród 587 ofert pracy jakie wpłynęły do Urzędu Pracy w Gdyni od sopockich pracodawców w 2008 roku zaledwie 31 ofert (5,3% ogółu ofert) skierowanych były do osób niepełnosprawnych.

Warto zauważyć, że z ogólnej liczby zarejestrowanych w grudniu niepełnosprawnych, większość (27,7%) pozostawała bez pracy w okresie powyżej 24 miesięcy. Nikły jest także odsetek osób niepełnosprawnych korzystających z form wsparcia i aktywności zawodowej (na poziomie 2,2% ogółu osób objętych ww. formami wsparcia).

Problemem jest stosunkowo słabe wykształcenie osób niepełnosprawnych, zawężające zakres możliwości znalezienia pracy. Analiza wykształcenia zarejestrowanych w PUP niepełnosprawnych mieszkańców Sopotu ujawnia, iż w strukturze dominują osoby
z niższym wykształceniem (44,7% - zsumowane odsetki osób niepełnosprawnych posiadających wykształcenie zasadnicze zawodowe i podstawowe). Warto też zauważyć,
że z ogólnej liczby zarejestrowanych w grudniu 2008 roku niepełnosprawnych, większość (36,2%) to osoby pomiędzy 45 a 54 rokiem życia, pozostające bez pracy w okresie powyżej 12 miesięcy (zsumowany odsetek kategorii 12-24 miesięcy oraz pow. 24 m-cy) – 36,2%.

Według obserwacji osób zajmujących się problematyką rynku pracy, aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych bardzo często nie przynosi efektu także z powodu negatywnego nastawienia członków rodziny oraz otoczenia osoby niepełnosprawnej


do kwestii podjęcia przez tę osobę zatrudnienia. W związku z powyższym niezbędna byłaby nie tylko praca z osobą niepełnosprawną, ale także z jej najbliższą rodziną, by móc zmienić sposób postrzegania zjawiska niepełnosprawności oraz możliwości osób niepełnosprawnych.
3.1.2. Zasoby instytucjonalne Miasta

Pełnomocnik Prezydenta ds. Osób Niepełnosprawnych i Przeciwdziałania Bezrobociu, będący koordynatorem działań Miasta Sopotu na rzecz osób niepełnosprawnych, kreuje politykę miasta w tym zakresie

Dwie szkoły specjalne – Zespół Szkół Specjalnych Nr 5 im. Marii Grzegorzewskiej przy ul. Kazimierza Wielkiego 14 (w skład Zespołu wchodzą: Szkoła Podstawowa Specjalna Nr 5, Gimnazjum Specjalne Nr 5, Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna nr 2, Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy, a także Przedszkole Specjalne nr 14) oraz Zespół Szkół Specjalnych Nr 4 im. Dr Jadwigi Titz-Kosko (w skład wchodzą: Szkoła Podstawowa Specjalna nr 11 dla Uczniów Przewlekle Chorych i Niepełnosprawnych Ruchowo oraz Gimnazjum Specjalne Nr 4), ponadto w mieście funkcjonuje 6 placówek oświatowych


z oddziałami integracyjnymi (Przedszkole Nr 12, SP Nr 1, SP Nr 8 im. Jana Matejki, SP Nr 9 im. Gen. W. Sikorskiego, Zespól Szkół Nr 1 im. M. Curie-Skłodowskiej, Gimnazjum Nr 2).

Dwa hospicja – Stowarzyszenie Hospicjum im. Św. Siostry Faustyny (zapewniające opiekę domową dorosłym, ciężko schorowanym, najczęściej z chorobami nowotworowymi) oraz Dom Hospicyjny Caritas im. Św. Józefa (zapewniający 24 miejsca opieki paliatywnej).

Trzeba jednak zaznaczyć, iż główną instytucją w zakresie pomocy udzielanej osobom starszym i niepełnosprawnym jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Sopocie.
W ramach wsparcia instytucjonalnego MOPS oferuje osobom starszym i niepełnosprawnym (w tym niepełnosprawnym intelektualnie) dwa ośrodki wsparcia – Dzienny Dom Pomocy Społecznej oraz Dzienny Ośrodek Adaptacyjny.

Dzienny Dom Pomocy Społecznej (DDPS) w Sopocie spełnia rolę opiekuńczą, profilaktyczną i kulturalną. Zapewnia osobom starszym i niepełnosprawnym udział
w atrakcyjnych formach życia społecznego w miejscu zamieszkania. Celem działania DDPS jest organizacja czasu wolnego, zaspokajanie potrzeb kulturalno-towarzyskich oraz integracja ze środowiskiem.
Tabela 18: Liczba podopiecznych Dziennego Domu Pomocy Społecznej




Liczba osób korzystających z pobytu w placówce w 2008 roku

51

Źródło: dane MOPS w Sopocie.
DDPS oferuje różnorodne zajęcia usprawniające fizycznie i umysłowo, pozwalające każdej osobie na wybór takich form twórczości, które odpowiadają jego uzdolnieniom, zainteresowaniom i możliwościom. Zajęcia w DDPS można podzielić na stałe, jednorazowe oraz integrujące uczestników ze środowiskiem. Wśród zajęć stałych znajdują się m.in.: arteterapia, ergoterapia, muzykoterapia, zajęcia teatralne oraz kulinarne. Wśród zajęć jednorazowych w 2008 roku znalazły się m.in.: wystawa prac uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej w Sopocie, dekoracja wiosenna i wielkanocna placówki oraz założenie ogrodu. Na zajęcia integrujące pensjonariuszy ze środowiskiem lokalnym mające miejsce w 2008 roku złożyły się m.in.: udział w festynie integracyjnym, spotkania przy grillu, gościnny występ dzieci ze szkoły podstawowej w Sopocie - „Jasełka” oraz spotkania z uczestnikami innych placówek pomocy społecznej w Trójmieście. Ponadto DDPS organizował szereg zabaw i uroczystości okolicznościowych.

Wszystkie ww. formy aktywności służą rozwojowi psychofizycznemu, usamodzielnieniu oraz uczą współżycia w grupie, budzą wiarę w sens życia, rozwijają zainteresowania i talenty podopiecznych. Dzienny Dom Pomocy Społecznej w Sopocie współpracuje ponadto z innymi ośrodkami, organizacjami pozarządowymi, takimi jak: Dzienny Dom Pomocy Społecznej w Gdyni (na Wzgórzu św. Maksymiliana, ul. Generała Maczka), Dzienny Dom Pomocy Społecznej w Gdyni (przy ul. Fredry 3) czy Sopockie Stowarzyszenie „Przystań”.

Pobyt w ośrodku jest odpłatny tylko za wyżywienie. Uczestnicy DDPS w Sopocie partycypują w kosztach wyżywienia proporcjonalnie do swoich dochodów zgodnie
z Uchwałą Rady Miasta Sopotu.Obok DDPS, ważną funkcję spełnia też Dzienny Ośrodek Adaptacyjny w Sopocie. Głównym celem i zadaniem działań Ośrodka jest zapewnienie opieki oraz uspołecznianie i usamodzielnianie, czyli szeroko rozumiana adaptacja dorosłych osób niepełnosprawnych intelektualnie do życia społecznego. Całość zadań prowadzona jest z myślą o umożliwieniu korzystania z wszystkich możliwości, które istnieją w środowisku lokalnym, a w konsekwencji zapewnienie im godnego miejsca w społeczności, z której wywodzą się oraz pełnej integracji. Obok wdrażania do pracy i samoorganizacji czasu wolnego, w Ośrodku kładzie się też nacisk na rozwijanie ekspresji artystycznej, doskonalenie sprawności intelektualnej, a także usprawnianie fizyczne, rehabilitację i sport.

Innym równie ważnym elementem działań jest wspieranie i współpraca z rodzinami


i opiekunami osób niepełnosprawnych. Praca ta zmierza w kierunku podnoszenia motywacji rodzin do zatrzymywania dziecka w domu rodzinnym, odzyskiwania przez rodzinę poczucia godności i społecznej akceptacji. Efektem tych działań jest współpraca ze Stowarzyszeniem „Tęczowy Dom”, którego członkami są rodzice i opiekunowie klientów Ośrodka.
Tabela 19: Liczba podopiecznych Dziennego Ośrodka Adaptacyjnego




Liczba osób korzystających z placówki w 2008 roku

31
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   18


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna