Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona45/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   ...   68

CUKRZYCA DIABETES MELLITUS

Zaburzenia przemiany węglowodanowej, stanowiące istotę cukrzycy, spowodowane są bezwzględnym lub względnym niedoborem insuliny. Wyrównanie tych zaburzeń warunkuje u-trzymanie sprawności ustroju, stwarza możliwości pełnego uczestnictwa chorych na cukrzycę w życiu społecznym, eliminuje niebezpieczeństwo powikłań oraz opóźnia rozwój zmian w układzie naczyniowym i nerwowym. Cukrzyca nie wyrównana grozi poważnymi powikłaniami, upośledzeniem funkcji wielu narządów i utratą życia. Te poważne następstwa nie-wyrównania nakazują leczenie cukrzycy metodami, których skuteczność nie budzi wątpliwości i które zapewniają możliwie najpełniejsze wyrównanie zaburzeń metabolicznych.

Leczenie cukrzycy jest złożone i obejmuje stosowanie odpowiedniej diety, insuliny i (lub) doustnych leków przeciwcukrzycowych. Środki pochodzenia roślinnego nie mają szerszego zastosowania w leczeniu cukrzycy. Niektóre rośliny zawierają tzw. glukokininy, które wywierają działanie hipoglikemizujące, jednak działanie to jest zbyt słabe, aby przetwory roślinne mogły konkurować z insuliną bądź pochodnymi sulfonylomocznika i biguanidu.

Cukrzycę młodzieńczą, tzn. pierwotną, cechuje bezwzględny niedobór insuliny i leczenie jej jest substytucyjne. Doustne

493

leki przeciwcukrzycowe, a tym bardziej leki roślinne, nie są w stanie wyrównać zaburzeń metabolizmu węglowodanów w tej postaci cukrzycy i nie mogą zastąpić insuliny.



W drugiej postaci cukrzycy, tzw. regulacyjnej, dotyczącej ludzi otyłych, niedobór insuliny jest względny, a przecukrzenie krwi zależy od takich czynników jak zwiększone zapotrzebowanie na insulinę, obecność we krwi antagonistów bądź przeciwciał przeciwinsulinowych. Leczenie polega na stosowaniu małoenergetycznej diety i doustnych leków przeciwcukrzycowych. W lekkich zaburzeniach przemiany węglowodanowej, kiedy względny niedobór insuliny jest nieduży, wyrównanie można uzyskać za pomocą samej diety. W takich przypadkach uzasadnione jest stosowanie środków roślinnych, jako leczenie uzupełniające. Do roślin tych należą liście czarnej jagody (Fol. Myrtilli), korzeń marchwi (Rad. Dauci), liście szałwii (Fol. Salviae), korzeń mniszka lekarskiego (Rad. Taraxaci), naowocnia fasoli zwykłej (Peric. Phaseoli) i ziele rutwicy lekarskiej (Herb. Galegae). Korzeń mniszka i naowocni fasoli zawierają glukokininy inozytowe, natomiast rutwica lekarska zawiera alkaloid guanidynowy — galeginę. Hipoglikemiczne działanie guanidyny znane jest od ponad pięćdziesięciu lat, a syntetyczne pochodne dwuguanidynowe weszły do zestawu powszechnie stosowanych doustnych leków przeciwcukrzycowych. Związki guanidynowe ułatwiają przechodzenie glukozy do komórek i w ten sposób obniżają jej poziom we krwi. Glukokininy liści czarnej jagody, szałwii i korzenia marchwi nie zostały ostatecznie zidentyfikowane.

Omówione zioła stosuje się według następującego przepisu:



Rp.

Herb. Galegae

Peric. Phaseoli aa 30,0

Fol. Myrtilli

Fl. Taraxaci

Rad. Taraxaci aa 20,0

M.f. species

D.S. 3 razy dziennie po szklance odwaru z 2 łyżek ziół na szklankę wody lub jako mieszankę ziołową Diabetosan, stosowaną tak samo, jak poprzednia.

Marchew zaleca się podawać w postaci surówki lub soku z marchwi, sporządzonego ex tempore (po 2 szklanki dziennie).

Należy jednak stanowczo przestrzec przed próbami zastąpienia leków przeciwcukrzycowych przetworami ziołowymi. Działanie ich jest za słabe, aby pozwoliło choćby na zmniejszenie dawek insuliny lub leków doustnych. Dlatego stosowanie ich jest uzasadnione tylko w lekkich postaciach cukrzycy lub w stanach przedcukrzycowych jako uzupełnienie leczenia

494


dietetycznego. Ponieważ te postacie cukrzycy dotyczą osób z nadmiarem masy ciała, bada miały u nich zastosowanie inne środki roślinne, wskazane w leczeniu otyłości i omówione uprzednio.

DNA DIATHESIS URICA

Przyczyną dny są zaburzenia metabolizmu puryn, w wyniku których w ustroju wzrasta ilość kwasu moczowego. Wytwarzanie tego związku przekracza możliwości eliminacji przez nerki, co powoduje zwiększenie jego zawartości we krwi i w płynach ustrojowych. Kwas moczowy jest końcowym produktem rozkładu puryn: hipoksantyny i ksantyny. Puryny tworzą się w ustroju w wyniku biosyntezy ze składników prostych oraz jako produkty rozpadu nukleoprotein tkankowych i pochodzenia pokarmowego.

Objawy dny zależą od odczynu tkanek na wytrącanie się w nich kryształów soli kwasu moczowego i ujawniają się w postaci ostrych napadów zapalenia stawów, przewlekłej artropatii, guzków dnawych i nefropatii. Mechanizm zaburzeń przemiany puryn w dnie nie został dostatecznie poznany. W świetle współczesnych badań wydaje się, że mamy do czynienia nie z jednym, lecz z wieloma błędami syntezy nukleotydów, które warunkują zwiększone wytwarzanie puryn.

Hiperuricemia wtórna powstaje w następstwie zmniejszonej eliminacji kwasu moczowego przez nerki przy ich ostrej lub przewlekłej niewydolności, czasami w nadciśnieniu tętniczym, w kwasicy cukrzycowej, w moczówce prostej opornej na wazopresynę, po niektórych lekach (diuretykach, L-dopaminie, pirazynamidzie) oraz po użyciu etanolu. Inną przyczyną hiperuricemii są choroby rozrostowe układu krwiotwórczego, zwłaszcza leczone środkami cytostatycznymi. Masowy rozpad komórek powoduje uwolnienie i degradację dużych ilości nukleoprotein i wytwarzanie w nadmiarze kwasu moczowego.

Leczenie dny, która dawniej prowadziła do daleko posuniętych zmian w układzie ruchu i układzie moczowym, poczyniło w ostatnich latach duże postępy. Ma ono na celu:

1) przerwanie ostrego napadu dny,

2) zapobieganie napadom i zmniejszenie zawartości kwasu moczowego w ustroju,

3) leczenie następstw i powikłań.

Do podstawowych środków leczniczych dny należą przetwory zimowitu jesiennego (Colchicum autumnale). Jego nasiona i bulwy zawierają alkaloid kolchicynę. Działanie lecznicze kolchicyny polega na tłumieniu odczynu zapalnego

495


w ogniskach krystalizacji moczanów w zajętych stawach, gdzie znosi przekrwienie, obrzęk i ból. Nie wpływa na przemianę puryn ani na wydalanie kwasu moczowego przez nerki. Działa natomiast antymitotycznie, hamując podziały pośrednie komórek. W dużych dawkach wywołać może aplazję szpiku, uszkodzenie wątroby, krwiomocz i oligurię. Wchłonięta w jelitach jest metabolizowana w wątrobie i wydalana z żółcią.

Preparaty kolchicyny są lekami z wyboru w zwalczaniu na-« padów dny oraz są stosowane w celu zapobiegania im. Używana dawniej nalewka przestała mieć zastosowanie. Obecnie stosuje się wyłącznie tabletki zawierające czystą kolchicynę. Taka postać leku umożliwia ścisłe dawkowanie, co jest niezbędne z powodu dużej toksyczności alkaloidu. Pierwszego dnia napadu dny podaje się tabletki po 1 mg kolchicyny co 2—3 h do łącznej dawki 4 mg lub do wystąpienia objawów toksycznych ze strony przewodu pokarmowego w postaci biegunki, nudności i wymiotów lub bólów brzucha. Drugiego dnia dawka kolchicyny wynosi 3 mg, trzeciego 2 mg, a następnie po 1 mg przez kilka do kilkunastu dni.

U chorych z często powtarzającymi się napadami polecane jest stosowanie 0,5—1,0 mg kolchicyny na dobę przez miesiące i lata. W znacznej większości przypadków postępowanie takie zapobiega skutecznie napadom, nawet bez stosowania leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego przez nerki.

Przeciwwskazaniem do stosowania kolchicyny są stany zapalne przewodu pokarmowego, choroby miąższu wątroby, niewydolność nerek i szpiku.

Kolchicyna nie wyczerpuje możliwości leczenia dny. Leczenie to jest kompleksowe i obejmuje przestrzeganie diety z o-graniczeniem mięsa, tłuszczu i wyeliminowaniem wątróbki, nerek, móżdżku i alkoholu oraz stosowanie leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego (probenecyd, sulfinpirazon) lub blokujących jego wytwarzanie (allopurynol).

W napadzie dny oprócz kolchicyny (lub w razie przeciwwskazań do jej stosowania) podaje się butazolidynę, indometacynę lub glikokortykosterydy.

Omówione postępowanie pozwala skutecznie leczyć objawy dny i zapobiegać następstwom w postaci przewlekłej artropatii, kamicy nerkowej i uszkodzenia nerek, wiodącego do ich niewydolności.

U chorych z kamicą nerkową celowe jest stosowanie roślinnych leków o działaniu moczopędnym i saluretycznym: liści mącznicy (Fol. Uvae ursi), liści brzozy (Fol. Betulae), ziela skrzypu (Herb. Equiseti), korzenia lubczyka (Rad. Levistici), ziele połonicznika (Herb. Herniariae), korzenia mniszka lekarskiego (Rad. Taraxaci), ziela nawłoci pospolitej (Herb. Solidaginis). Taki skład ma mieszanka ziołowa Urosan.

496

Rp.

Fol. Uvae ursi

Herb. Solidaginis aa 40,0

Fol. Betulae

Fl. Acaciae aa 30,0

Herb. Chelidoni 20,0

M.f. species

D.S. Po 2 szklanki odwaru z 2 łyżek ziół, pić 2—3 razy dziennie między posiłkami.

Leki roślinne znajdują również zastosowanie u chorych z przewlekłą artropatią moczanową. Zaleca -się napar z mieszanki ziołowej Reumosan lub granulat Reumogran, które łagodzą dolegliwości stawowe.

Na zakończenie omawiania leczenia ziołami chorób przemiany materii warto zwrócić uwagą na potrzebą usunięcia pewnych nieścisłości terminologicznych, dotyczących zaliczania niektórych roślin i ich przetworów do grupy metabolica. W opisach właściwości tych leków znajdują się sformułowania, że „regulują”, „poprawiają” lub „pobudzają” przemianę materii, a wskazaniem do ich stosowania są „zaburzenia przemiany materii” lub „wadliwa przemiana materii”. W istocie chodzi tu o leki z grupy stomachica, cholagoga i choleretica bądź digestiva. Wpływają one korzystnie na różne zaburzenia trawienia w przebiegu określonych schorzeń układu trawienia, nie będących jednak chorobami zaliczanymi do chorób przemiany materii. Poza tym w obecnym stanie wiedzy nie można aprobować mówienia o jakichś bliżej nie określonych zaburzeniach przemiany materii i równie nieokreślonym działaniu leczniczym środków roślinnych.

PIŚMIENNICTWO

1. Bauer W., Krone S. M.: Dna. W: Choroby przemiany materii, G. G. Duncan (red.). PZWL, Warszawa 1968. — 2. Borkowski Z.: Zarys farmakognozji. PZWL, Warszawa 1970. — 3. Braun H.: Heilpflanzen — Lexikon für Arzte und Apotheker. G. Fischer Verlag, Stuttgart 1974. — 4. Czyżyk A.: Cukrzyca. W: Endokrynologia kliniczna. W. Hartwig (red.). PZWL, Warszawa 1972. — 5. Górowski T.: Wole obojętne. W: Endokrynologia kliniczna. W. Hartwig (red.), PZWL, Warszawa 1972. — 6. Górowski T.: Zasady stosowania podstawowych leków w nadczynności tarczycy. Ter. Leki, 1973, l, 145. — 7. Kawenoki-Minc E.: Dna i zasady jej leczenia. Ter. Leki, 1973, l, 398. — 8. Keys A.: Niedożywienie. W: Choroby przemiany materii. G. G. Duncan (red.). PZWL, Warszawa 1968. — 9. Muszyński J.: Ziołolecznictwo i leki roślinne. PZWL, Warszawa 1958. — 10. Schimert G.: Cardiovascular consequences of obesity. Triangle, 1974, 13, 31.

11. Tulbott J. H.: Gout. Grune and Stratton. N. York London 1967. — 12. Tatoń J.: Diabetologia kliniczna. PZWL, Warszawa 1971.

— 13. Vagne J.: Origines, evolution et traitement des obesites. San-doz, Rucil-Malvaison 1968. — 14. Vague J., Rubin P., Jubelin J., Vagne P.: The Various Forms of Obesity. Triangle, 1974, 13, 41.

497

Dr med. Witold Dudziński

CHOROBY NARZĄDU RUCHU

Wiele osób odczuwa dolegliwości ze strony narządu ruchu — począwszy od zwykłego stłuczenia aż do ciężkich, przewlekłych i długotrwałych chorób, przykuwających na długie lata do łóżka (choroby stawów). Oprócz tradycyjnych metod leczenia w wielu chorobach dużą ulgą cierpiącym może przynieść leczenie ziołami, stosowanymi zarówno doustnie (w postaci naparów, odwarów, wywarów lub przetworów ziołowych), jak też zewnętrznie (w okładach, kąpielach i nacieraniach).

Poniżej podano metody stosowania ziół w niektórych chorobach narządu ruchu, szeregując je następująco: choroby kości, choroby stawów, choroby mięśni i ścięgien.

ZRZESZOTNIENIE KOŚCI OSTEOPOROSIS

Osteoporoza, czyli zrzeszotnienie kości, jest to stan, w którym następuje zmniejszenie masy tkanki kostnej, prowadzące do osłabienia kośćca, dające radiologiczny obraz rozrzedzenia struktury kostnej. Osteoporoza uogólniona może być pierwotna lub wtórna, np. w nadczynności przytarczyc, w zespole Cushinga, po leczeniu kortykosterydami, w cukrzycy oraz z innych przyczyn. Osteoporoza miejscowa może wystąpić po dłuższym unieruchomieniu kończyny, np. po urazie lub złamaniu i w gośćcu przewlekłym postępującym.

Obok leczenia zasadniczego środkami anabolicznymi, preparatami wapnia i witaminami dużą pomocą może być leczenie ziołami zawierającymi krzemionkę i liczne mikroelementy. Stosujemy tu odwar z ziela skrzypu:

Rp.

Herb. Equiseti 100,0

D.S. Jedną lub dwie łyżeczki ziół zalać 2 szklankami wody i gotować przez 15 min. Po odcedzeniu pić podczas dnia.

498


Rp.

Herb. Equiseti 40,0

Herb. Galeopsidis

Herb. Polygoni avic. aa 30,0

M.f. species

D.S. Łyżka na dwie szklanki wody. Gotować przez 15 min. Pić wywar po poi szklanki 4 razy dziennie.

Krzemionka rozpuszczalna w wodzie działa wspomagające, zwłaszcza w osteoporozie starczej, zarówno uzupełniając zmniejszone ilości krzemu w organizmie ludzi w podeszłym wieku, jak też pełniąc rolą koloidu ochronnego w moczu, co ma znaczenie przy podawaniu preparatów wapnia. Przy dolegliwościach bólowych można stosować gotową mieszankę ziołową Reumosan lub granulat o tym samym składzie — Reumogran. Obok leczenia ziołowego stosuje się elektroterapię i masaże.

Leki ziołowe zawierające rozpuszczalną krzemionkę należy stosować profilaktycznie u osób zdrowych po 50 r.ż., zalecając im równocześnie codzienne wykonywanie ćwiczeń gimnastycznych. Każdy człowiek powinien poświęcić chociaż jeden dzień w tygodniu na wykonywanie lekkiej pracy fizycznej albo uprawianie odpowiednich do wieku gier i ćwiczeń lub dalekich spacerów krokiem sportowym.

Herbapol dostarcza też preparat z rdestu ptasiego (Polygonum-fix) w postaci wygodnej do sporządzania naparów. Ziele oprócz krzemionki rozpuszczalnej zawiera związki uszczelniające śródbłonki naczyń włosowatych i działa lekko moczopędnie. Rdest ptasi dobrze jest łączyć z naparem liści pokrzywy (Fol. Urticae), dostarczanych również w postaci porcjowanych torebek do zaparzania (Urtica-fix). Liście pokrzywy zawierają dużo związków mineralnych, mogących uzupełnić zasoby mikroelementów ustroju.

Od dawna zaleca się przeprowadzanie tzw. kuracji wiosennej, polegającej na codziennym piciu surowego soku wyciśniętego z młodych, świeżo zebranych pokrzyw. Nadają się do tego pokrzywy zbierane przed okresem kwitnienia.

ROZMIĘKNIENIE KOŚCI OSTEOMALACIA

Rozmiękanie kości polega na niedostatecznym odkładaniu się soli wapnia w tkance kostnej, przez co kości stają się miękkie i łatwo ulegają odkształceniom. Chorobę spotyka się podczas klęsk głodu, a także u osób, u których występuje niedostateczne przyswajanie wapnia z pokarmów normalnie

499

spożywanych. Najczęstszą przyczyną są wówczas przewlekłe nieżyty żołądka i jelit. Stany te wymagają leczenia farmakologicznego oraz preparatami ziołowymi i odpowiednią dietą. Leczenie przewlekłego nieżytu żołądka i dwunastnicy — patrz rozdział: „Choroby przewodu pokarmowego”. Doustnie podajemy witaminą D3 (w niektórych przypadkach także domięśniowo). Leczenie ziołowe stosuje się jako pomocnicze, remineralizujące. Przykłady recept:



Rp.

Rhiz. Agropyri 30,0

Rad. Urticae 20,0

M.f. species

D.S. 2 łyżeczki ziół na 2 szklanki wody, gotować 10 min. Pić 4 razy dziennie po pół szklanki.

Rp.

Herb. Galeopsidis

Herb. Polygoni avicul. aa 30,0

Herb. Equiseti 40,0

M.f. species

D.S. 3 łyżeczki ziół zalać 2 szklankami wody, gotować 10 min, przecedzić, pić w trzech porcjach w ciągu dnia.

Można stosować również napary z liści pokrzywy (Urtica-fix). Poza tym należy przyjmować pokarmy zawierające duże ilości wapnia i pełnowartościowego białka, a więc mleko i jego przetwory, ryby i mięso.



KRWIOPOCHODNE ZAPALENIE KOŚCI OSTITIS, OSTEOMYELITIS

Zapalenie kości leczymy przede wszystkim w sposób typowy chirurgicznie i ortopedycznie. Leczenie ziołowe doustnie może być stosowane po ustąpieniu ostrych zmian jako leczenie pomocnicze, mające za zadanie zwiększenie łaknienia i poprawę stanu ogólnego. Podajemy goryczki, np. Tinct. amara:



Rp.

Tinct. amarae 20,0

D.S. 15—20 kropli w kieliszku wody, pić na pół godziny przed jedzeniem.

Rp.

Tinct. Absinthii 20,0

D.S. Pić 20—30 kropli na 15 min przed i jedzeniem.

500


Rp.

Rad. Inulae

Rad. Angelicae aa 15,0

Herb. Cnici benedicti 20,0

Fr. Anisi 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wody, pić pół szklanki 15 min przed jedzeniem.

Rp.

Rad. Gentianae 20,0

Rad. Althaeae 30,0

Herb. Centami 30,0

Fr. Coriandri 10,0

M.f. species

D.S. Łyżeczka ziół na szklankę wody, gotować 5 min, przecedzić, pić po łyżeczce naparu pół godziny przed jedzeniem.

U osób, które nie mogą przyrządzać naparów i wywarów ziołowych, można stosować nalewkę z kory chinowej (Tinct. Cinchonae comp.) w dawce 15—20 kropli pół godziny przed jedzeniem w kieliszku wody. Dobrze też działają następujące zestawienia:



Rp.

Tinct. Cinchonae comp. 15,0

Tinct. Strychni 5,0

Tinct. Menthae pip. 10,0

M.f. guttae

D.S. 20 kropli pół godziny przed jedzeniem.

Rp.

Tinct. Absinthii 20,0

Tinct. Calami 10,0

M.f. guttae

D.S. 3 razy dziennie po 20—30 kropli 15 min przed jedzeniem.

Rp.

Tinct. Aurantii amarae

Tinct. Calami

Tinct. Gentianae aa 10,0

M.f. guttae

D.S. 3 razy dziennie po 15—30 kropli w kieliszku wody 20 min przed jedzeniem.

Co kilkanaście dni wskazana jest zmiana środków wpływających na zwiększenie łaknienia, aby uniknąć przyzwyczajenia i osłabienia ich działania.

501

URAZY I ZŁAMANIA KOŚCI

Zasadnicze leczenie jest ortopedyczne i chirurgiczne. Leczenie ziołowe można stosować jako pomocnicze, remineralizujące podczas leżenia w opatrunku gipsowym. Można też stosować mieszankę ziołową Pulmosan. Zawiera ona dużo soli mineralnych, zwłaszcza krzemionki, wzmaga napięcie układu naczyniowego, działa przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie, hamuje krwawienia. To wielostronne działanie ma wpływ na szybsze wytwarzanie kostniny i pozwala uniknąć szeregu ujemnych oddziaływań długotrwałego leżenia w opatrunku gipsowym. U chorych wyniszczonych i pozbawionych apetytu wskazane jest podawanie wymienionych uprzednio naparów i wyciągów oraz nalewek z ziół pobudzających łaknienie.

Po zdjęciu opatrunku gipsowego należy chorego rehabilitować, stosując odpowiednie ćwiczenia usprawniające, zabiegi fizykoterapeutyczne i balneoterapeutyczne, nie zapominając o rehabilitacji społecznej i zawodowej. Doustnie podajemy napary, odwary i wyciągi z ziół zawierających dużo związków mineralnych, a także substancje działające pobudzająco na układ sercowo-naczyniowy oraz działające regulujące na ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy. U chorych ze wzmożoną przepuszczalnością naczyń włosowatych dodatni wpływ wywierają zioła zawierające flawonoidy, zwiększające odporność ścian naczyń włosowatych, zmniejszające ich przepuszczalność, kruchość i łamliwość oraz przywracające im elastyczność. Poza tym dbamy o dostarczanie choremu witamin, zwłaszcza witaminy C i D3.

Z gotowych mieszanek u osób z lżejszymi zaburzeniami krążenia, osłabieniem mięśnia sercowego, np. na tle miażdżycy, stosuje się Cardiosan (Species cardiacae).

Gotowe mieszanki ziołowe można łączyć ze sobą, np. zalecamy mieszanie ziół Cardiosan z ziołami działającymi na przemianę materii Degrosan. Pić 2—3 szklanki dziennie naparu z łyżki stołowej na szklankę wody. Łagodne działanie uspokajające na system nerwowy wywiera mieszanka Nervosan, którą dobrze jest zmieszać z mieszanką ziołową Pulmosan, remineralizującą, wzmagającą napięcie układu naczyniowego, działającą przeciwzapalnie oraz hamującą krwawienia.

U chorych z nadciśnieniem tętniczym, u ludzi starszych i z początkiem miażdżycy mieszanka Sklerosan obniża ciśnienie krwi, działa przeciwmiażdżycowo i rozkurczające. Mieszankę tę można łączyć również z ziołami remineralizującymi Pulmosan. Zaleca się pić 2—3 razy dziennie po szklance naparu z łyżki stołowej na szklankę wody. Z innych gotowych preparatów dobre wyniki daje podawanie soku ze świeżych, stabilizowanych korzeni mniszka.

502

Rp.

Succ. Taraxaci 30,0

D.S. 3 razy dziennie po 30—50 kropli w kieliszku wody po jedzeniu.

Sok ze świeżych korzeni łopianu większego zwiększa wydzielanie moczu, pobudza czynność wątroby oraz ogólną przemianę materii.



Rp.

Succ. Bardanae 30,0

D.S. Pić 3 razy dziennie po 30—60 kropli w kieliszku wody po jedzeniu.

Przykłady recept złożonych:



Rp.

Herb. Equiseti 50,0

Herb. Polygoni avicul.

Herb. Galeopsidis aa 25,0

Herb. Millefolii 10,0

M.f. species

D.S. 3 łyżki ziół zalać wieczorem 3 szklankami zimnej wody. Rano podgrzać do chwili zagotowania i odstawić. Po pół godzinie odcedzić i pić podczas dnia w 4 porcjach.

Rp.

Herb. Equiseti 50,0

Herb. Pulmonariae 30,0

Fr. Rosae

Fr. Crataegi aa 20,0

M.f. species

D.S. Łyżeczkę ziół zalać szklanką zimnej wody, ogrzewać przez 30 min bez gotowania, pić 3 razy dziennie po szklance.

Rp.

Fol. Melissae

Fol. Urtica

Herb. Marrubii

Herb. Polygoni avicul aa 30,0

M.f. species

D.S. Pić 3 razy dziennie napar z łyżeczki ziół na szklankę wody.

PRZEWLEKŁE NIESWOISTE ZNIEKSZTAŁCAJĄCE ZAPALENIE KOŚCI MORBUS PAGETI

Przyczyna choroby jest nie znana. Obecnie próbuje się wstrzykiwań preparatów kalcytoniny (Celcitar). Stosuje się le-

503

czenie objawowe, dietą zawierającą dużo wapnia oraz witaminą A+D. Leczenie ziołowe można stosować jako leczenie pomocnicze, dostarczające choremu ustrojowi pierwiastków mineralnych i poprawiających przemianą materii.



Rp.

Succ. Betulae 30,0

D.S. Pić 3—4 razy dziennie po 30—50 kropli w niewielkiej ilości wody po jedzeniu.

Rp.

Fol. Betulae 40,0

Rhiz. Agropyri

Herb. Polygoni avicul.

Fl. Ulmariae aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na szklankę wody, pić 3 razy dziennie.

Rp.

Urtica-fix lag. I

Polygonum-fix lag. I

D.S. Zaparzyć zawartość obu torebek w szklance wody. Pić 2—3 szklanki naparu dziennie.

1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   ...   68


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna