Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona47/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   43   44   45   46   47   48   49   50   ...   68

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa Spondyloarthritis ankylopoetica

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa jest przewlekłą chorobą zajmującą stawy krzyżowo-biodrowe, stawy drobne kręgosłupa i tkanki okołokręgosłupowe. Proces prowadzi do zwapnienia więzadeł kręgosłupa i do następowego jego usztywnienia. Etiologia choroby nie jest znana. Choroba oprócz kręgosłupa atakuje często stawy obwodowe kończyn, prowadząc do zniszczeń i usztywnień. W przebiegu choroby często dochodzi do zapalenia tęczówki. Kryteria diagnostyczne ustalone na sympozjum w Rzymie są następujące:

1) ból i sztywność okolicy lędźwiowej utrzymujące się trwale ponad 3 miesiące;

2) ból i sztywność w obrębie klatki piersiowej;

3) ograniczenie ruchomości lędźwiowego odcinka kręgosłupa;

4) ograniczenie ruchomości klatki piersiowej;

5) przebyte lub istniejące obecnie zapalenie tęczówki;

6) objawy rtg zmian zapalnych stawów krzyżowo-biodrowych.

Ponieważ przyczyna choroby nie jest znana, stosuje się leczenie objawowe. Zadaniem jego jest zmniejszenie objawów

516


zapalnych, zapobieżenie trwałemu i nieodwracalnemu kalectu oraz usprawnianie już istniejących ograniczeń w układzie ruchu.

Pierwszy cel osiągamy przez stosowanie preparatów przeciwzapalnych, jak: Metindol, Ibuprofen itp. Drugi i trzeci przez ułożenie chorego na równym, nie uginającym się łóżku lub tapczanie z niewielką poduszeczką pod głową oraz przez stałe i systematyczne wykonywanie ćwiczeń gimnastycznych, dostosowanych do okresu i stanu zaawansowania choroby.

U chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (zzsk) dobre wyniki daje stałe picie naparu z liści melisy. Związki zawarte w tych liściach zapobiegają zaostrzeniom choroby i niejednokrotnie chory przez długi okres czasu, wykonując codziennie ćwiczenia usprawniające, nie potrzebuje zażywać leków przeciwbólowych. Zaleca się pełnowartościową dietę, obfitującą w jarzyny, owoce, jak również witaminy. W okresie wiosny zaleca się picie przez okres ok. 4 tygodni surowego soku z liści młodych pokrzyw, po kieliszku 3 razy dziennie. Podobnie można pić surowy sok wyciśnięty z liści mniszka (umytych i zmiażdżonych). Zaleca się herbatki z ziół zawierających witaminę B i C oraz prowitaminę A.

Rp.

Fl. Verbasci

Fr. Sambuci

Fr. Rosae

Fr. Sorbi

Fol. Urticae aa 20,0

M.f. species

D.S. Łyżkę rozdrobnionych ziół zalać szklanką wrzątku, przykryć i postawić na 30 min. Pić 3 razy dziennie po szklance tak przyrządzonego naparu.

Rp.

Herb. Anserinae

Fol. Ribis nigri

Rhiz. Agropyri

Fr. Rosae aa 30,0

M.f. species

D.S. Pić 2—3 szklanki dziennie odwaru z łyżki ziół na szklanką wody.

Miejscowo stosuje się masaże oraz wcierania mazideł wywołujących miejscowe przekrwienie skóry i łagodzących bóle.



Rp.

Linim. Capsici comp. lag. l

D.S. Wcierać raz dziennie w bolące miejsce.

Mazidło to działa silnie drażniąco i silnie rozgrzewające.

517

Rp.

Linim. Chloroformii therebinth. lag. I

D.S. Zewnętrznie.

Mazidło zawiera olejek terpentynowy, działający drażniąco, chloroform, działający znieczulająco, i olej z liści lulka.

Gimnastyka usprawniająca w połączeniu z leczeniem balneologicznym są podstawą leczenia. Poza uzdrowiskiem można przeprowadzać leczenie kąpielami w domu lub ambulatoryjnie w przystosowanych zakładach. Metody i rodzaje zabiegów są przedstawione w rozdziale „Zioła w rehabilitacji chorób narządu ruchu”. W zzsk zabiegi kąpielowe — zarówno całkowite, jak i częściowe, o odpowiedniej temperaturze, częstotliwości i czasie trwania — można stosować nawet przy wysokim odczynie opadania krwinek.

Przy dużych bólach dobre wyniki daje śródskórne wstrzykiwanie 1% roztworu polokainy wzdłuż bolących części kręgosłupa. Również śródskórne można wstrzykiwać preparat Plenosol, który jest wyciągiem z jemioły, przyrządzanym w ampułkach o coraz większym stężeniu. Wywiera działanie bodźcowe i przeciwbólowe. Należy przestrzegać kolejności wstrzykiwania ampułek, aby nie wywołać zbyt silnego ogólnego odczynu.



Gościec łuszczycowy Arthropathia psoriatica

Gościec łuszczycowy jest odmianą rzs. Kryteria rozpoznawcze wg Mathiesa są następujące:

1) zajęcie dalszych stawów międzypaliczkowych palców;

2) zajęcie w tym samym palcu stawów: śródręczno-palcowego, paliczkowego bliższego i paliczkowego dalszego;

3) wczesne zajęcie stawów palucha;

4) bolesność pięt;

5) obecność ognisk łuszczycy na skórze lub w łożyskach paznokci, potwierdzona przez dermatologa;

6) łuszczyca stwierdzona u najbliższych krewnych;

7) ujemny wynik odczynu na obecność czynnika reumatycznego;

8) stwierdzenie radiologicznie w stawach palców i palucha ognisk osteolitycznych z tworzeniem się kostniny, bez okołostawowej osteoporozy;

9) zajęcie stawów krzyżowo-biodrowych, stwierdzane badaniem klinicznym i radiologicznym;

10) stwierdzenie radiologicznie typowych kostnień około-kręgowych.

Podstawowe leczenie stanowią, tak jak w rzs, sole złota, cytostatyki i d-penicylamina (Cuprenil) oraz ćwiczenia usprawniające. Równocześnie podczas ćwiczeń, w celu zmniejszenia

518


bólu, należy pić zagęszczony odwar z owoców czarnego bzu. Można stosować również zioła zawierające rutyną i sole mineralne.

Rp.

Fl. Pruni spinosi

Fl. Sambuci

Fol. Urticae

Herb. Violae tricoloris aa 20,0

Rad. Bardanae

Rad. Saponariae aa 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z 3 łyżek ziół na 3 szklanki wody; pić porcjami podczas dnia.

Poza tym należy podawać preparaty: Betasol i Betagran. Oba preparaty podaje się 3 razy dziennie po łyżeczce z niewielką ilością wody; zaleca się je przede wszystkim u ludzi starszych podczas leczenia środkami przeciwreumatycznymi. Ogniska łuszczycy wymagają specjalistycznego leczenia dermatologicznego — patrz rozdz. „Choroby skóry”.



Zespół Reitera Syndroma Reiteri

Zespół Reitera ma 3 charakterystyczne cechy:

1) zapalenie stawu o typie rzs;

2) zapalenie cewki moczowej;

3) zapalenie spojówek.

Przyczyna choroby jest nie znana. Leczy się ją podawaniem leków przeciwzapalnych. Z preparatów ziołowych zalecane jest podawanie pasty Fitolizyna oraz mieszanki ziołowej Urosan, która działa moczopędnie i dezynfekujące na drogi moczowe. Podajemy odwar z łyżki ziół na szklankę wody. Podobne działanie wywiera granulat Urogran. Podaje się go 3 razy dziennie po pół łyżeczki w niewielkiej ilości wody.

U chorych ze słabiej wyrażonymi objawami zapalnymi cewki moczowej, a z silniejszymi dolegliwościami stawowymi korzystnie jest podawać zioła o działaniu bakteriostatycznym i wirusostatycznym.

Rp.

Fol. Melissae

Fol. Betulae aa 50,0

Herb. Chelidonii

Inflor. Helichrysi aa 25,0

Rhiz. Calami 10,0

M.f. species

D.S. Pić 3 razy dziennie napar z łyżki ziół na szklankę wody.

519


Można też korzystać z porcjowanych ziół i parzyć w jednej szklance po torebce Melissa-fix i Mentha-fix.

Gościec zwyradniający Osteoarthrosis

Gościec zwyradniający jest chorobą, w której wtórnie lub pierwotnie ulega zniszczeniu chrząstka stawowa na brzegach kości tworzących staw występują reperacyjne zmiany wytwórcze. Często zmianom zwyrodnieniowym towarzyszą żylaki, nadciśnienie tętnicze i otyłość.

Zmiany zwyrodnieniowe określamy jako wtórne wtedy, gdy możemy znaleźć przyczynę przedwczesnego zniszczenia chrząstki stawowej, np. w przypadku nadmiernej otyłości, wad postawy, nieprawidłowego ustawienia kolan lub stóp, przebytej w młodości martwicy aseptycznej itp. U połowy chorych nie potrafimy znaleźć przyczyny i wtedy mówimy o pierwotnych zmianach zwyrodnieniowych. Gościec zwyradniający na ogół nie powoduje trwałego kalectwa z wyjątkiem zmian zwyrodnieniowych w stawach biodrowych i niekiedy w stawach kolanowych. Gościec zwyradniający może występować we wszystkich stawach i kręgosłupie. Najsilniejsze dolegliwości bólowe sprawiają zmiany w stawach kończyn dolnych oraz w tarczach międzykręgowych. Te ostatnie są najczęstszą przyczyną bólów w okolicy lędźwiowo-krzyżowej — tzw. zespół lędźwiowo-krzyżowy lub dyskopatia.,

Leczenie gośćca zwyradniającego polega na usunięciu przyczyny przeciążenia stawu, jeśli można ją stwierdzić. Leczy się otyłość, dążąc do zmniejszenia wagi przez odpowiednią dietę niskokaloryczną oraz pomocniczo podając zioła, jak (Agar-Agar), morszczyn pęcherzykowy (Fucus vesiculosus) lub mieszanka ziołowa Degrosan. Stosuje się ćwiczenia fizyczne ogólnie usprawniające i zaleca ewentualnie odpowiednio dobraną pracę fizyczną. Niektóre anomalie budowy usuwa się operacyjnie lub wyrównuje przez zaopatrzenie ortopedyczne.

Zaburzenia w krążeniu żylnym i nadmierna kruchość naczyń włosowatych powodują bóle całych kończyn, wskutek drobnych wylewów podokostnowych. Nadmierną łamliwość Włośniczek łatwo jest stwierdzić ujmując skórę w fałd-i wytwarzając przez minutę zastój. Po zwolnieniu ucisku na skórze pojawiają się drobne wybroczyny krwawe (objaw Hechta).

U chorych z dodatnim objawem skórnym Hechta bardzo pomocne jest stosowanie ziół zawierających substancje uszczelniające ściany naczyń włosowatych wraz z ziołami, w których znajdują się substancje o działaniu lipotropowym.



Rp.

Intr. Hippocastani

Intr. Rutae aa 15,0

520


D.S. Zażywać 3 razy dziennie po 30—50 kropli.

Rp.

Rutisol lag. I

D.S. Przez pierwsze dni 6 razy dziennie po 40—60 kropli, a następnie 3 razy po 10—20 kropli.

Preparat ten jest wodno-alkoholowym wyciągiem z ziela gryki i zawiera 0,02 g rutyny w 1 ml. Nie wolno go stosować równocześnie z sulfonamidami.



Rp.

Rutinoscorbin tabl. Jag. I

D.S. 3 razy dziennie po 2 tabletki.

Równocześnie zaleca się podawać witaminę C.

Następujące mieszanki ziołowe wywierają dodatni wpływ, ponieważ zawierają rutynę, mającą działanie uszczelniające naczynia krwionośne (o typie witaminy P), działającą przeciw-alergicznie, obniżającą poziom cholesterolu i unieczynniającą cksydazę kwasu askorbowego.

Rp.

Herb. Equiseti

Herb. Polygoni avicul.

Colt. Hippocastani

Fol. Ribis nigri aa 40,0

M.f. species

D.S. 3 łyżki ziół zalać wieczorem 3 szklankami zimnej wody i postawić na noc. Rano podgrzać do zagotowania, odstawić i odcedzić po upływie pół godziny. Pić 3 razy dziennie po szklance w ciągu dnia.

Rp.

Herb. Violae tricoloris

Fol. Rutae aa 40,0

Fl. Sambuci

Fl. Pruni spinosi aa 30,0

M.f. species

D.S. Pić 3 razy dziennie po szklance naparu z łyżki ziół na szklanką wody.

Rp.

Pericarpi Phaseoli 50,0

Herb. Visci 40,0

M.f. species

D.S. 2 łyżki ziół zalać na noc 2 szklankami zimnej wody. Rano odcedzić niepodgrzewając i pić podczas dnia po pół szklanki 2—3 razy między posiłkami.

521


Macerat ten zawiera cholinę, działającą lipotropowo, oraz mezoinozyt i inne związki działające na poziom cukru i przeciwmiażdżycowo. Związki te zapobiegają również stłuszczeniu wątroby i obniżają ciśnienie krwi. Zastosowanie ma tu również gotowa mieszanka Sklerosan; zaleca się pić odwar z łyżki ziół na szklanką wody 3 razy dziennie.

Już samo starzenie się ustroju jest przyczyną zmniejszonej jego mineralizacji, a występujące często przewlekłe nieżyty żołądka, niejednokrotnie spowodowane nadmiernym przyjmowaniem środków przeciwbólowych, dodatkowo upośledzają wchłanianie wielu składników w przewodzie pokarmowym (zespół złego wchłaniania). Podawanie odwarów z roślin zawierających rozpuszczalną krzemionkę, sole mineralne, glikozydy flawonowe i inne związki chroni tkankę chrzestną nie gorzej od niektórych rozreklamowanych preparatów.



Gościec zwyradniający stawów biodrowych Coxarthrosis

Zniszczenie chrząstki w stawie biodrowym prowadzi do znacznego zważenia szpary stawowej i często do prawie całkowitego ograniczenia ruchów w zajętym stawie. Niektóre postacie, szczególnie te, w których przy płytkiej panewce dochodzi do zniszczenia chrząstki w górnym odcinku stawu, są bardzo bolesne. Dołącza się do tego wzmożone napięcie mięśni przywodzących uda i dochodzi do unieruchomienia kończyny, najczęściej w przykurczu i skręceniu na zewnątrz.

W tym ciężkim schorzeniu leczeniem podstawowym są ćwiczenia rehabilitacyjne w odciążeniu i zabiegi fizyko- i balneoterapeutyczne. Lekami wspomagającymi są środki przeciwbólowe oraz substancje lecznicze zawarte w ziołach.

Zaburzenia w ukrwieniu tkanek spowodowane zmianami w naczyniach żylnych uzasadniają stosowanie ziół w chorobie z wyrodnieniowej.

Przekrwienie i zwiększenie ciśnienia żylnego w główce kości udowej w gośćcu zwyradniającym stawów biodrowych wywołują silne bóle, wymagające czasami interwencji chirurgicznej. Przedtem jednak należy spróbować poprawić krążenie żylne w krętarzu, szyjce i główce kości udowej przez podawanie w ciągu kilku miesięcy — do pół roku, a nawet i dłużej — następujących preparatów: Intr. Hippocastani — 3 razy dziennie po 30 kropli podczas jedzenia; Venescin — 3 razy dziennie po 2 tabletki przed jedzeniem; Venacorn — doustnie przez 7—10 dni 3 razy dziennie po 2 tabletki, a następnie przez 2—3 miesiące 3 razy dziennie po 1 tabletce, podczas jedzenia.

Rp.

Fl. Hippocastani

Cort. Hippocastani aa 25,0

522


Fol. Urticae 30,0

Herb. Violae tricoloris

Fr. Sorbi aa 40,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody; pić 3 razy dziennie między posiłkami.

Rp.

Herb. Bursae pastoris

Herb. Visci aa 50,0

M.f. species

D.S. 2 łyżki ziół zalać na noc 2 szklankami zimnej wody. Rano odlać nie gotując i pić podczas dnia porcjami po pół szklanki.

Rp.

Herb. Millefolii

Herb. Violae tricoloris aa 40,0

Herb. Cnici benedicti 20,0

Herb. Chelidonii 10,0

M.f. species

D.S. Napar z 2 łyżeczek ziół na szklankę wody; pić 3 razy dziennie.

Rp.

Herb. Equiseti

Fol. Urticae aa 40,0

Fol. Rutae

Fl. Lamii albi

Cort. Hippocastani aa 20,0

M.f. species

D.S. Odwar z 3 łyżeczek ziół na 3 szklanki wody; pić podczas dnia po szklance.

Podane powyżej przykłady leczenia remineralizującego i uszczelniającego śródbłonki naczyń pozwalają niejednokrotnie na przerwanie ciągłego stosowania preparatów przeciwbólowych i przeciwzapalnych drażniących ścianą żołądka i często uszkadzających przy dłuższym zażywaniu narządy miąższowe.

Oprócz przyjmowania ziół i stałego wykonywania ćwiczeń usprawniających wskazane jest stosowanie okładów borowinowych na staw biodrowy — wg zasad podanych w rozdziale o rehabilitacji. Okłady te największe zastosowanie będą miały u chorych, którzy z powodu znacznego ograniczenia ruchów w stawach biodrowych mają trudności z wejściem do wanny. W przypadkach, w których kalectwo pozwala na kąpiel, można stosować kąpiele w wywarze z igliwia lub w wywarze z siana albo kąpiele w naparze z kwiatu lipowego (Inflor. Tiliae) i korzenia łopianu (Rad. Bardanae). Podczas kąpieli zaleca się wykonywanie ruchów w stawach biodrowych. Po kąpieli obowiązuje leżenie przez okres godziny na twardym tapczanie —

523


pół godziny na wznak, a drugie pół godziny na brzuchu ze stopami opuszczonymi poza tapczan, w celu zapobieżenia względnie zmniejszania przykurczów w stawach biodrowych.

Gościec zwyradniający stawów kolanowych Gonarthrosis

Uszkodzenie chrząstki w stawach kolanowych często występuje jako następstwo przebytych urazów kolan, np. u sportowców, u osób wykonujących pracę stojącą, a przede wszystkim u osób ze znaczną nadwagą. Ból utrudnia chodzenie, co zmusza chorego do prowadzenia siedzącego trybu życia i powoduje zwiększanie w dalszym ciągu wagi. Na brzegach powierzchni stawowych piszczeli i kości udowej występują procesy wytwórcze, polegające na tworzeniu się wyrośli kostnych, tzw. osteofitów. Osteofity występują również na brzegach rzepki.

Zasadą leczenia jest odciążenie kończyn przez zmniejszenie wagi ciała lub używanie laski albo kuł ramieniowo-łokciowych podczas chodzenia, choćby tylko po domu, a następnie wzmocnienie mięśni stabilizujących kolano przez wykonywanie odpowiednich ćwiczeń w odciążeniu, a więc w pozycji leżącej (najprostsze ćwiczenia to jazda na rowerze, nożyce proste i nożyce skrzyżne). Ćwiczenia należy wykonywać rano, jeszcze przed wstaniem z łóżka, po kilka razy każde ćwiczenie. Podczas dnia można stosować okłady borowinowe na stawy kolanowe przez 15—30 min. Okłady stosuje się przez 2 dni z rzędu z jednodniową przerwą. Na noc można wykonać okład pod ceratką z odwaru z korzenia żywokostu (Rad. Symphyti) lub z liści jeżyny (Fol. Rubi fruticosi).

Bóle zmniejsza diatermia krótkofalowa, zastosowana poprzecznie na stawy kolanowe. Przy wysięku wskazana jest diatermia przez okład borowinowy. Stosować ją można codziennie przez okres tygodnia, po czym należy zmienić leczenie.

Doraźną ulgę przynoszą środki drażniące, jak Linimentum Capsici comp., okłady z tartego chrzanu lub maść Capsiplex.

Przeciwbólowo i lekko drażniąco działa maść Capsiderm oraz emulsja Capsigel. Skórę należy obmyć ciepłą wodą i na chore miejsca nałożyć cienką warstwę maści, wcierając ją palcami. Miejsca posmarowane przykryć gazą. W przypadku silnego podrażnienia skóry lub błon śluzowych należy obmyć ją naparem z rumianku lub wodnym roztworem azulanu.

Stosując preparaty drażniące skórę należy pamiętać, żeby nie wywołać zbyt silnego podrażnienia, gdyż może to uniemożliwić później stosowanie innych zabiegów.

524


Zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze stawów stóp

Zmiany w stawach skokowych są spowodowane najczęściej urazami. Zmiany w stawach śródstopia i stawach śródstopno-palcowych najczęściej są spowodowane spłaszczeniem sklepienia podłużnego i poprzecznego z wytworzeniem stopy płaskiej, a przy wadliwym ustawieniu stopy płasko-koślawej. Ból w stopie płaskiej występuje wskutek nieprawidłowego obciążenia kości skokowej, piętowej i łódkowatej oraz rozciągania więzadeł stopy.

Leczenie przy nie utrwalonych zmianach ma za zadanie wzmocnienie układu mięśniowego i więzadłowego stopy oraz rozluźnienie występujących stanów skurczowych w obrębie mięśni. Pierwszy cel osiąga się przez polecenie wykonywania choremu codziennych ćwiczeń stóp rano przed wstaniem z łóżka (przed obciążeniem) i wieczorem zaraz po udaniu się na spoczynek.

Rozluźnienie mięśni stóp dają kąpiele w roztworach soli, a jeszcze intensywniej działają kąpiele w roztworach ziołowych, np. w wywarze z kory wierzbowej (Cort. Salicis). Kąpiel ta ma pewne działanie przeciwbólowe oraz zmniejsza pocenie się stóp. Kąpiel w naparze z liści rozmarynu (Fol. Rosmarini) działa regenerujące.

Działanie rozmiękczające, przeciwzapalne, rozluźniające i lekko przeciwbólowe mają kąpiele w odwarze z nasion kozieradki (Sem. Foenugraeci), ziela macierzanki (Herb. Serpylii), kłączy tataraku (Rhiz. Calami), koszyczków rumianku (Anth. Chamomillae).

Działanie przeciwbakteryjne, rozmiękczające i łagodzące podrażnienia skóry oraz poprawiające krążenie krwi i chłonki wywierają kąpiele w odwarze z ziela nostrzyka lekarskiego (Herb. Meliloti), zioła lnicy (Herb. Linariae), liści babki lancetowatej (Fol. Plantaginis lanc.).

Działanie rozluźniające, poprawiające krążenie krwi i chłonki oraz lekko przeciwzapalne wywiera kąpiel w naparze z koszyczków rumianku (Anth. Chamomillae), ziela uczepu trójdzielnego (Herb. Bidentis tripartitae), ziela marzanny (Herb. Asperulae) i ziela majeranku (Herb. Majoranae).

Kąpiele stóp należy robić codziennie przez okres ok. 10 dni. Po 2-tygodniowej przerwie można kąpiele ponowić. Czas trwania kąpieli 10—15 min; temperatura 38—39°C.



Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa Spondyloarthrosis

Choroba polega na tworzeniu się wyrośli kostnych (osteofitów) na brzegach kręgów, co spowodowane jest zmianami sprężystości tarcz międzykręgowych. Zmiany w odcinku szyj-

525

nym są jedną z częstych przyczyn bólów głowy, występujących rano i budzących często chorego. Bóle te mijają nieraz pod wpływem ruchu podczas dnia. Zmiany w odcinku lędźwiowym, ustalone lub dopiero zaczynające się pod postacią dyskopatii, powodują występowanie bólów o typie korzonkowym. U osób w wieku podeszłym bóle te łączą się często ze starczą osteoporozą.



Leczenie polega na wykonywaniu stałych ćwiczeń wzmacniających mięśnie brzuszne, mięśnie pleców i karku. W okresach zaostrzeń stosuje się leżenie na równym i nie uginającym się posłaniu (deska włożona pod materac) oraz zabiegi cieplne i w razie konieczności środki przeciwbólowe. Dobre działanie wywiera wstrzykiwanie śródskórne wyciągu z jemioły w dawkach o coraz to większym stężeniu, pod postacią preparatu Plenosol.

W nerwobólach wywołanych przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa pomagają liczne środki stosowane zewnętrznie, drażniące miejscowo skórę i wywołujące jej przekrwienie. Ma to zastosowanie zwłaszcza w bólach spowodowanych zmianami w tarczach międzykręgowych, polegających na przesunięciu lub nawet całkowitym wypadnięciu jądra miażdżystego. Objawy, jak silny ból w okolicy lędźwiowej, promieniujący najczęściej do jednej z kończyn, charakterystyczne ustawienie kręgosłupa, nasilanie się bólu podczas kaszlu, objawy ubytkowe, polegające na zniesieniu niektórych odruchów ścięgnistych — często poprawiają się pod wpływem ułożenia na równym i nie sprężynującym materacu, stosowania kąpieli w odwarach ziołowych i wcierania w okolicę lędźwiowo-krzyżową maści Capsiplex lub Capsigel.

Kąpiele w odwarach ziół stosujemy najczęściej w postaci kąpieli półpełnych (chory siedzi w wannie zanurzony w wodzie do wysokości pępka) o temperaturze 38°C. Czas trwania kąpieli stopniowo przedłużamy, zaczynając od 5 min, a dochodząc do 10 min. Wyjątkowo u ludzi młodych i ze zdrowym układem krążenia można przedłużyć czas kąpieli do 15 min. Wzmocnienie efektu terapeutycznego można osiągnąć przez kocowanie. Pod koniec kocowania dajemy choremu do picia szklankę odwaru z kwiatu lipowego i owoców czarnego bzu.

Rp.

Inflor. Tiliae 30,0

Fr. Sambuci 50,0

M.f. species

D.S. 2 łyżeczki ziół zalać szklanką wody, gotować przez 5 min, odcedzić i wypić ciepły odwar pod koniec kocowania.

Odwar w ten sposób przyrządzony wywiera działanie na-potne, przeciwbólowe i przerywa przegrzewanie chorego.

526

Po tych zabiegach należy wytrzeć dokładnie całe ciało i położyć pacjenta na godzinę do łóżka, jeszcze lepiej na twardym tapczanie, pod lekkim przykryciem dla odpoczynku. Kąpiele należy stosować co drugi dzień (3 razy w tygodniu) a w dniu wolnym od zabiegu kąpielowego wcierać w okolicę lędźwiowo-krzyżową Capsiderm lub Capsigel. Kąpiele można stosować przez 4—6 tygodni. Stosuje się kąpiel w wywarze z igliwia, w wywarze z siana, w wywarze ze słomy owsianej, w naparze z kwiatostanu lipy (Inflor. Tiliae) i korzenia łopianu (Rad. Bardanae), w wywarze z kory wierzby (Cort. Salicis).



Kąpiele rozluźniają mięśnie i zmniejszają objawy ucisku na korzonki nerwowe. W czasie stosowania leczenia kąpielowego dobrze jest zastąpić napoje podawane podczas dnia naparem ziołowym.

Rp.

Fr. Sambuci

Fol. Melissae

Fr. Rosae

Fr. Rubi idaei

Fr. Sorbi aa 30,0

M.f. species

D.S. Pić 2—3 razy podczas dnia napar z 2 łyżeczek ziół na szklankę wody. Wywiera działanie przeciwbólowe, napotne, tonizujące i bakteriostatyczne.

1   ...   43   44   45   46   47   48   49   50   ...   68


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna