Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona65/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   60   61   62   63   64   65   66   67   68

CHOROBA MÉNIÉRA MORBUS MÉNIÉRI

Choroba, zwana także zawrotem głowy pochodzenia usznego (vertigo auricularis) lub zespołem Meniera (syndrom Menieri), spowodowana jest zaburzeniami czynnościowymi wewnątrzbłędnikowymi ucha wewnętrznego, objawiającymi się. napadowymi zawrotami głowy z osłabieniem słuchu, szumem w uszach oraz niekiedy oczopląsem (nystagmus).

Przyczyną schorzenia u osób młodych może być awitaminoza, zaburzenia hormonalne (u kobiet), nadwrażliwość. U osób starszych przyczyną są zwykle zmiany miażdżycowe w obrąbie przedsionkowo-ślimakowym ucha. W większości przypadków towarzyszy temu dystonia neurowegetatywna. Różnicować należy, m. in., z chorobą Lermoyera, w której również dochodzi do silnych zawrotów głowy i zaburzeń słuchu, ale o charakterze przejściowym.

Leczenie w przypadku poważnego ataku sprowadza się do wypoczynku w łóżku, przyjmowania środków zmniejszających nadwrażliwość błędnika — Aviomarin (Dimenhydrinate), Tanganil, Torecan (Thiethylperazine), obniżających ciśnienie w uchu środkowym, np. 15% roztworu siarczanu magnezowego, oraz środków anksjolitycznych, np. Relanhim (Diazepam). Preparaty ziołowe mają znaczenie pomocnicze w długotrwałych kuracjach, a nawet niekiedy zastępują niektóre leki syntetyczne, np. środki uspokajające czy moczopędne.



Rp.

Herb. Asperulae

Herb. Meliloti

Fl. Hippocastani aa 30,0

Inflor. Crataegi

Herb. Violae tricol. aa 20,0

Herb. Equiseti

Herb. Solidaginis aa 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z 2 łyżek ziół na 2 szklanki wody (gotować 5 min, przecedzić do termosu), pić ½ szklanki 3 razy dz. między posiłkami.

Odwar działa przeciwwysiękowo, moczopędnie oraz wzmacniająco na ściany drobnych naczyń krwionośnych.



Rp.

Intr. Hippocastani

Intr. Crataegi

744


Intr. Visci aa 15,0

Tinct. Arnicae

Tinct. Convallariae aa 5,0

M.f. guttae

D.S. po 15—25 kropił w kieliszku wody 2—3 razy dz. po jedzeniu.

Recepta o tym składzie wykazuje działanie analogiczne do działania poprzedniej mieszanki.

Jako środki uspokajające i działające na układ wegetatywny można stosować: Sedacorn (1—2 draż. 1—3 razy dz.), Venescin (1 draż. 2—4 razy dz. po jedzeniu), Bellacorn (1 draż. 2—4 razy dz. po jedzeniu), Neryosol (1/2—1 łyżeczka w ¼ szklanki wody 2—4 razy dz.). Korzystne działanie ma również podawanie witamin, np. B comp. i A+E (l kaps. 3 razy dz. po jedzeniu).

Jeśli choroba może mieć podłoże alergiczne, wskazane jest stosowanie roślinnych środków przeciwalergicznych, podanych w rozdziale „Choroby alergiczne”, str. 538.



DRZĄCZKA PORAŻNA PARALYSIS AGITANS, PARKINSONISMUS

Choroba Parkinsona jest schorzeniem ośrodkowego układu nerwowego w wieku dojrzałym, które wywołane zostało uszkodzeniem układu pozapiramidowego, wyrażającym się drżeniem w czasie spoczynku (tremor), sztywnością mięśni (rigor) oraz spowolnieniem ruchów dowolnych (bradykinesia). Objawy te nasilają się z biegiem czasu.

W przebiegu choroby stwierdza się zmniejszenie stężenia dopaminy w prążkowiu wskutek uszkodzenia ciał neuronów leżących w części zbitej istoty czarnej (substancja nigra pars compacta), lecz z zachowaniem innych układów dopaminergicznych, np. mezolimbicznego i guzowolejkowego. Jednocześnie obserwuje się zwiększoną aktywność znajdujących się w tym obszarze wstawkowych neuronów cholinergicznych.

Drżączka poraźna samoistna (paralysis agitans idiopathica), stanowiąca klasyczną postać parkinsonizmu, rozpoczyna się, od objawów mało uchwytnych i łatwo łączonych z innymi schorzeniami, które jednak stopniowo nasilają się (drżenie spoczynkowe regularne obejmujące najpierw kończyny, hipertonia mięśniowa, akinezja). Choroba postępuje powoli i po kilku latach dochodzi do stanu ciężkiego schorzenia, w przebiegu którego ujawniać się może nadciśnienie tętnicze, wyniszczenie organizmu, całkowite inwalidztwo, a następnie zejście śmiertelne.

745

Oprócz choroby zasadniczej istnieje wiele symptomatycznych zespołów parkinsonoidalnych wywołanych urazami mózgu, zapaleniem mózgu, miażdżycą naczyń mózgowych, zatruciami oraz długotrwałym przyjmowaniem niektórych leków, np. chloropromazyny (Fenactil). Objawy i przebieg schorzenia są zbliżone do choroby Parkinsona, na ogół jednak przebiegają łagodniej i mogą cofać się po ustąpieniu przyczyny, która je wywołuje.



Pomimo znacznego postępu i stosowania licznych preparatów, leczenie parkinsonizmu jest nadal objawowe. Najskuteczniejszym środkiem jest obecnie lewodopa (Larodopa, Mado-par, Speciadopa, Sinemet), skuteczna we wszystkich postaciach, również w wieku starszym.

Lek daje w około 80% przypadków wyraźną poprawę, którą można utrzymywać stałym podawaniem preparatu, tym niemniej choroba postępuje nadal i odstawienie leku powoduje szybki nawrót i nasilenie się objawów. Stosuje się również inne środki pobudzające układ dopaminergiczny, np. pochodne adamandanu (Amantadyna, Priribedyl, Symmetrel, Viregyt). Wspierające stosowane mogą być leki cholinolityczne np. triheksyfenidyl (Parkopan, Artane), etylobenzatropina (Ponalid), niektóre leki przeciwhistaminowe, np. dietazyna (Diparcol), miorelaksanty, witaminoterapia, psychoterapia i fizykoterapia. Wszystkie te środki i sposoby mają jedynie znaczenie pomocnicze.

Leki roślinne nie mają istotnego wpływu na istotę schorzenia, niemniej wywierają w parkinsonizmie działanie wspomagające i mogą przynieść niekiedy znaczną ulgę choremu. Najczęściej stosuje się preparaty zawierające alkaloidy tropanowe działające parasympatykolitycznie. Tinctura Stramonii — 15 kropli 3 razy dz. i codziennie o 1 kroplę więcej do 40 kropli 3 razy dz. Suchość w gardle znosi się przyjęciem rano 1/2— 1 tabl. neostygminy (Polstigminum).

Krople i tabletki zawierające wyciąg z Radix Belladonnae (np. Bellazon, Radobelin, Rabilka, Homburg 680) — 2—3 razy dz. po 1 tabletce lub 3 razy dz. po 5 kropli, następnie zwiększać codziennie o 1 krople do 40 kropli rano, 20 kropli w południe i 40 kropli wieczorem.

Atropinum sulfuricum (Atropinę) — podskórnie lub domięśniowo 0,5—1 mg jednorazowo.

Scopolaminum hydrobromicum (Scopolamine hydrobromide) — 0,25—0,5 mg podskórnie na dobę.

Parlodel (Bromocriptine) — półsyntetyczna pochodna ergokryptyny w około 20% skuteczna w samoistnym parkinsonizmie, dawki 1,25—2,5 mg 3 razy dz.

W terapii parkinsonizmu pomocne mogą być zioła lub preparaty ziołowe stosowane równocześnie z lekami syntetycznymi.

746

Rp.

Fr. Sambuci

Herb. Leonuri

Herb. Hyperici aa 50,0

Fol. Melissae

Rad. Valerianae

Strobili Lupuli aa 20,0

Fl. Arnicae 10,0

M.f. species

D.S. Napar 7 łyżki ziół na szklanką wody (postawić nad parą na 20—30 min pod przykryciem, odstawić na 5 min, przecedzić do termosu), pić 2 łyżki na 1/3 szklanki 2—3 razy dz. między posiłkami.

Napar wywiera działanie uspokajające, przeciwbólowe oraz rozkurczowe.



Rp.

Intr. Nymphaeae

Intr. Hyperici

Intr. Valerianae aa 15,0

Tinct. Calami

Tinct. Chelidonii aa 10,0

M.f. guttae

D.S. 30 kropli do ½ łyżeczki w kieliszku wody 2—3 razy dz.

Działa analogicznie jak podana wyżej mieszanka ziołowa.



Rp.

Intr. Crataegi

Succ. Hyperici aa 15,0

Extr. Glycyrrhizae sic. 5,0

Extr. Hyoscyami sic. 0,6

M.f. guttae

D.S. Od 20 kropli w kieliszku wody 2—3 razy dz., stopniowo zwiększając dawkę do ½ łyżeczki.

Roztwór wywiera działanie sympatykolityczne, rozkurczowe oraz uspokajające.



Rp.

Ol. Calami 10,0

Camphorae 5,0

Methyli salicyl. 3,0

M.f. balsam

D.S. Do przyrządzania kąpieli zmieszać przez wytrząsanie ze 100 g płynnego szamponu i połowę otrzymanej mieszaniny wlać do wody objętości ½ wanny o temp. około 38°C, czas kąpieli 10—20 min, zależnie od samopoczucia chorego. Po kąpieli, oprócz nacierania szorstkim ręcznikiem warto wykonać masaż kończyn.

747


Kąpiel w takim roztworze działa rozkurczające na mięśnie i naczynia włosowate, ponadto działa uspokajająco.

Rp.

Herb. Dracunculi

Inflor. Tiliae aa 50,0

M.f. species

D.S. Zioła zmieszać ze 100—200 g siana lub pruszu z siana. Sporządzić odwar w 2—3 l wody, wlać do wanny, pozostałe zioła umieścić w woreczku płóciennym w wannie, dopełnić ją do ½ wodą o temp. 38°C. Czas kąpieli 10—20 min.

Użyte siano powinno być zebrane z naturalnych łąk, porośniętych różnymi roślinami. Prusz z siana są to drobne fragmenty roślin, przeważnie kwiatów i owoców, osypujące się z siana przy poruszaniu.



MIGRENA HEMICRANIA

Bóle głowy pochodzenia naczynioruchowego, zwane migreną, występują u osób ze szczególną genetyczną i indywidualną predyspozycją, często na skutek bodźca zewnętrznego. Schorzenie ma charakter nawrotowy. W fazie wstępnej następuje skurcz naczyń oponowych, a początkowym objawem jest złe samopoczucie i zaburzenia oczne. Jeżeli w tym czasie chory nie otrzyma odpowiedniego leku, to następuje druga faza mianowicie rozkurcz naczyń, wskutek czego dochodzi do pulsującego bólu głowy. Bólom towarzyszą często nudności i wymioty. Niektóre czynniki sprzyjają w szczególny sposób występowaniu migreny, np. zespół napięcia przedmiesiączkowe-go, stany emocjonalne, napady kolki żółciowej, alergiczne.

Postaciami klinicznymi są: migrena oftalmiczna (patrz str. 732), migrena towarzysząca, okoporaźna i zespół Bing-Hottona, czyli tzw. serotoninowy ból głowy.

W leczeniu migreny duże znaczenie mają związki pochodzenia roślinnego oraz ich półsyntetyczne pochodne, jak również preparaty mieszane: Ergotaminum tartaricum (1 draż. 1—4 razy dz.), Dihydroergotaminum tartaricum 1/2—2 tabl. 1—3 razy dz.), Dihydroergotoxinum aethanosulfonicum (1—2 tabl. pod-językowo 2—4 razy dz.).

Korzystniejsze wyniki można uzyskać po podaniu związków sporyszu wraz z alkaloidami pokrzyku, kofeiną i barbituranami: Bellergot (1 draż. 1—2 razy dz.), Bellergot retard (1 draż. 1—2 razy dz.), Hydacorn (1 draż. 1—3 razy dz.), Coffecorn (1—2 draż. mitte 3—5 razy dz., 1 draż. forte 3—4 razy dz.).

748


U osób w wieku podeszłym, z gorszym i spowolnionym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, oraz u rekonwalescentów po operacjach można stosować następujące czopki:

Rp.

Dihydroergotamini methanosuli. sol. gtt. No XXX

Codeini phosph. 0,02

Acenoli cum Coffeino 1 tabl.

Prominali 0,05

Massae supp. q.s.

M.f. suppositoria No XX.

D.S. 1 czopek doodbytniczo 1—3 razy dz.

Rp.

Succ. Hyperici 30,0

Extr. Colae fluid. 20,0

Extr. Belladonnae fluid.

Ol. Menthae pip. aa 2,0

Papayerini hydrochlorici 3,0

M.f. mixtuia

D.S. 20—40 kropli 2—3 razy dz. po jedzeniu.

Lek o podanym wyżej składzie stosuje się osobom źle reagującym na alkaloidy sporyszu.



Rp.

Ol. Hyoscyami

Ol. Camphoratum aa 5,0

Ol. Menthae pip.

Aesculani aa 10,0

M.f. balsam

D.S. Do smarowania czoła i skroni w łagodnych postaciach migreny.

Rp.

Gelsemium D4

D.S. 6 kropli w kieliszku wody 2—3 razy dz. 15 min przed jedzeniem. Lek homeopatyczny.

Rp.

Rhiz. Calami

Inflor. Tiliae

Fl. Hippocastani aa 30,0

Anth. Anthemidis

Herb. Leonuri aa 20,0

Anth. Arnicae

Fr. Sambuci aa 10,0

M.f. species

D.S. Napar z 1 łyżki ziół na szklankę wody, pić 1/4—2/3 szklanki 2—3 razy dz. po jedzeniu.

749


Napar o tym składzie wpływa na zmniejszenie nasilenia ataków migreny, ponadto działa uspokajająco i wzmacniająco na naczynia krwionośne.

Rp.

Fol. Urticae 50,0

Strobili lupuli 20,0

Cort. Fraxini

Fl. Bellidis

Herb. Hyperici aa 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z przepisanej ilości ziół w 2—3 litrach wody przecedzić do wanny, pozostałe zioła umieścić w wannie w płóciennym woreczku, dopełnić do 1/3—1/2 objętości wodą. Temperatura kąpieli 37—38°C, czas jej trwania 15 min, 1—2 razy tygodniowo.

Kąpiel w tym roztworze ziół działa uspokajająco i wpływa na zmniejszenie częstości ataków migreny. Korzystne jest równoczesne przyjmowanie drażetek Coffecorn.

„Migrena szyjna” (zespół Barre-Lieou) charakteryzuje się stałymi lub napadowymi bólami w tyłogłowiu o różnym promieniowaniu, bólami karku ze sztywnością mięśniową utrudniającą ruchy głowy, zawrotami głowy, nudnościami oraz często objawami nerwicy hipochondryczno-depresyjnej. Wielo-objawowość sprawia, że brak jest zgodności co do etiopatogenezy omawianego schorzenia. Niektórzy sądzą, że opisane objawy spowodowane są zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa i uciskiem na tętnicę kręgową, inni utrzymują, że przyczyną są zaburzenia naczynioruchowe i wzmożone napięcie mięśniowe. Doraźną poprawę uzyskuje się po podaniu tabletki Hydergin (Dihydroergotoxinum aethanosulf.), wcieraniu odpowiednich maści lub balsamów i stosowaniu mieszanek ziołowych.

Rp.

Bals. Mentholi comp.

Linim. Chloroformii terebinth. aa 20,0

Ol. Menthae pip. 5,0

M.f. balsam

D.S. Do wcierań w miejsca bolesne.

Rp.

Sem. Foenugraeci

Herb. Meliloti aa 30,0

Anth. Millefolii

Fl. Rhoeados aa 20,0

M.f. species

D.S. Kataplazmy z 2—3 łyżek ziół nasiąkniętych wodą i ogrzanych. Przykładać ciepłe na bolące miejsca.

750


NERWOBÓL NEURALGIA

Jest to schorzenie nerwów obwodowych, spowodowane zmianami zapalnymi, a częściej zmianami zwyrodnieniowymi. Natężenie bólu-może być bardzo duże aczkolwiek przemijające, może też wystąpić przykurcz określonych mięśni i nadwrażliwość skóry nad miejscami objętymi zmianami. Przyczyny są różnorodne. Ból miejscowy wywołują np. urazy, zakażenia, związki chemiczne, natomiast bóle bardziej uogólnione powodują np. toksyny bakteryjne, metale ciężkie, alkohol metylowy, zmiany miażdżycowe i inne. Zależnie od umiejscowienia odróżniamy nerwoból nerwu trójdzielnego (neuralgia nervi trigemini), nerwoból nerwu językowo-gardłowego (n.n. glossopharyngealis), neuralgia międzyżebrowa (n.n. intercostalis), neuralgia nerwu potylicznego (n.n. occipitalis) i inne, oraz zapalenia wielonerwowe spowodowane np. przez ołów, arsen, tal, toksynę błoniczą, jad kiełbasiany, ponadto zapalenia wielonerwowe w przebiegu mocznicy, cukrzycy, zapalenia około-tętniczego guzkowego (periarteriitis nodosa).

Leczenie. Stosuje się m.in. leki przeciwbólowe, np. Antineuralgia, Pabialgin, Veramid, Isalgin itp., przeciwzapalne, np. fenylobutazon (Butapirazol), indometacynę (Metindol), diklofenak (Voltaren) i wiele innych; neuroleptyki i anksjolityki (Carbamazepin, Chlordiazepoksyd, Diazepam); miorelaksujące oraz niektóre witaminy, np. B1 i B12.W okresie międzynapadowym zaleca się nagrzewanie promieniami podczerwonymi, masaż, gimnastykę, kąpiele. Rzadko i tylko w przypadkach ciężkich i nawracających wykonuje się zabieg operacyjny. Preparaty ziołowe mają działanie wspomagające w atakach nerwobólu, natomiast w okresach międzynapadowych są skutecznymi środkami o działaniu przeciwzapalnym, przeciwobrzękowym, miorelaksującym, uspokajającym oraz przeciwbólowym.

Rp.

Herb. Veronicae

Herb. Bidentis tripartitae

Fr. Sambuci aa 30,0

Herb. Anserinae

Cort. Salicis

Cort. Fiaxini aa 20,0

Fr. Rosae

Fl. Pruni spinosae

Fl. Rhoeados aa 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z 2 łyżek ziół na 3 szklanki wody, gotować 5 min, odstawić na 5 min, przecedzić do termosu. Pić 1/2—2/3 szklanki 2—3 razy dz. po jedzeniu.

751


Odwar ten wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwobrzękowe. Korzystne jest równoczesne stosowanie leków syntetycznych w ataku nerwobólu.

Rp.

Succ. Hyperici

Tinct. Rutae aa 20,0

Tinct. Arnicae

Tinct. Stramonii aa 10,0

M.f. guttae

D.S. 20—40 kropli w kieliszku wody 2—3 razy dz.

Działanie farmakodynamiczne kropli analogiczne do działania poprzedniego odwaru.



Rp.

Fl. Anthyllidis

Herb. Meliloti aa 50,0

Herb. Millefolii

Herb. Majoranae aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z półtorej łyżki ziół na szklankę wody do okładów przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Rp.

Fl. Bellidis

Fl. Farfarae

Fl. Taraxaci

Fl. Helianthii aa 20,0

M.f. species

D.S. 1—2 łyżki ziół zwilżyć wodą, ogrzać i przykładać na miejsca bolące w ataku nerwobólu.

Kataplazmy stosować równocześnie z przeciwbólowymi środkami syntetycznymi.



Rp.

Fl. Malvae arbor.

Herb. Alchemillae

Fol. Plantaginis aa 20,0

M.f. species

D.S. Z całości rozdrobnionych ziół przygotować odwar w 2—3 l wody, wlać go do wanny, dodać 1,5 kg torfu ogrodniczego i łyżkę octu. Dopełnić wodą o temp. 37—38° do 1/3—1/2 objętości wanny. Czas kąpieli 15—20 min.

Rp.

Histadermin

D.S. Bolące miejsca smarować 1—2 razy dz.

752


Rp.

Balsamum Mentholi comp.

D.S. Smarować miejsca bolesne 1—3 razy dz, i ciepło okryć.

NUŻLIWOŚC MIĘŚNI MYASTHENIA GRAYIS

Choroba zwana miastenią rzekomo-poraźną jest czynnościową niedomogą mięśni, zwłaszcza tych, do których docierają nerwy czaszkowe, m.in. mięśni szyjnych, krtani, oka. Objawem jest szybkie zmęczenie mięśni, nawet po małych wysiłkach, z samoistnym nawrotem funkcji po okresie wypoczynku. Charakterystyczna jest zmienność występowania zaburzeń, mianowicie brak ich po przebudzeniu, natomiast pojawiają się w czasie ruchu i słabną podczas odpoczynku. Szczególnie nieprzyjemne jest utrudnienie żucia i połykania pokarmów w czasie posiłku.

Współcześnie przyjmuje się etiologię autoagresyjną tego schorzenia.

W terapii tej jednostki chorobowej powszechnie stosuje się inhibitory esterazy cholinowej, które zwiększają ilość acetylocholiny, poprawiając kurczliwość i napięcie mięśni, np. neostygminę (Polstigminum).

Korzystne jest również stosowanie leków pomocniczych, m.in. Vitaminum B1 (Thiamine) — doustnie 50 mg 3 razy dz., Vitaminum E (Tocopherol) — doustnie po 3 kapsułki a 100 mg lub po 2,5 kropli roztworu 3 razy dz. Tonophos — doustnie 3 razy dz. 50 mg.

W przypadkach opornych na leczenie inhibitorami esterazy cholinowej należy stosować glikokortykoterapię. Nie jest natomiast obecnie zalecane stosowanie preparatów zawierających związki hormonalne o działaniu anabolicznym.

Leki ziołowe stosowane zarówno doustnie, jak i zewnętrznie mogą oddać znaczne usługi jako leki wspomagające, zwłaszcza u osób źle tolerujących większe dawki inhibitorów esterazy cholinowej.

Rp.

Tinct. Eelladonnae 30,0

D.S. 30—40 kropli w kieliszku wody jeżeli po podaniu neostygminy wystąpią objawy niepożądane (bradykardia, ślino-tok, poty, nudności).

Rp.

Herb. Scoparii

Anth. Chamomillae

Rad. Valerianae aa 30,0

753


Rad. Glycyrrhizae

Herb. Abrotani aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z półtorej łyżki ziół na półtorej szklanki wody, pić 1/2 szklanki 2—3 razy dz. po jedzeniu.

Napar powyższy można przyjmować równocześnie z neostygminą.



Rp.

Tinct. Ammi visnagae

Intr. Hyperici aa 6,0

Intr. Valerianae

Tinct. Chelidonii aa 3,0

M.f. guttae

D.S. 30—50 kropli w kieliszku wody 2—3 razy dz. po jedzeniu.

Recepta powyższa jest szczególnie wskazana dla osób źle tolerujących inhibitory esterazy cholinowej.



Rp.

Cort. Fraxini

Herb. Thymi aa 30,0

Inflor. Tiliae

Anth. Anthemidis aa 20,0

M.f. species

D.S. Przepisaną ilość ziół ogrzewać w 2—3 l wody powoli do wrzenia, gotować 5 min pod przykryciem, przecedzić do wanny, pozostałe zioła przenieść do woreczka płóciennego i umieścić w wannie, dopełnić wodą do ½ wanny. Temperatura kąpieli 38—39°C, czas trwania 15—20 min.

Ostry atak miastenii może doprowadzić do poważnych zaburzeń oddechu, a nawet konieczności wykonania zabiegu reanimacyjnego. Jeżeli leczenie farmakologiczne jest nieskuteczne, należy wykonać zabieg chirurgiczny usunięcia grasicy (thymectomia), dający poprawę w około 50% przypadków.



PADACZKA EPILEPSJA

Padaczka obejmuje grupę napadowych schorzeń neurologicznych przebiegających z okresowymi atakami drgawek i z utratą świadomości, tylko z zaburzeniami świadomości (bez drgawek), z automatyzmami psychoruchowymi, rzadziej innymi objawami. Objawy te świadczą o poważnych ogólnych

754

i ogniskowych zaburzeniach czynnościowych mózgu. Zmiany ogniskowe często stwierdza się w badaniu elektroencefalograficznym (eeg). Przyczyna schorzenia może być nieznana (połowa wszystkich przypadków) i wówczas mówi się o padaczce samoistnej (epilepsia idiopathica seu essentialis), lub może być spowodowana uszkodzeniem mózgu (epilepsia traumatica), zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, nowotworem mózgu, zapaleniem mózgu lub opon mózgowych, zaburzeniami metabolicznymi, zatruciem, alkoholizmem i innymi. Znanych jest kilka typów padaczki: petit mai — bez utraty świadomości i z objawami takimi jak „nieobecność”, mioklonia lub akinezja; grand mai — z natychmiastową utratą świadomości, drgawkami i poważnymi uszkodzeniami mózgowymi; padaczka ogniskowa (epilepsia focalis), gdy następuje uszkodzenie miejscowe,; padaczka skroniowa (epilepsia temporalis seu psychomotorica). Stan epileptyczny jest stanem z nawracającymi napadami typu grandmal z niedotlenieniem i obrzękami mózgu.



Leczenie opiera się głównie na stosowaniu leków syntetycznych i jest podane w specjalistycznych opracowaniach. Szczególne znaczenie w leczeniu padaczki mają pochodne benzodwuazepin (np. Diazepam, Klonazepam, Nitrazepam), barbiturany (np. Fenobarbital), fenytoina i inne.

Rośliny lecznicze lub preparaty ziołowe nie są specyficzne w tej chorobie i nie działają wybiórczo na różne postacie padaczki. Doniesienia o skuteczności niektórych recepturowych zestawień ziołowych dotyczą tylko przypadków pojedynczych nie poddanych ścisłej ocenie lekarskiej. Z tego wzglądu preparaty roślinne traktować należy jako środki pomocnicze, wspomagające działanie leków syntetycznych oraz jako środki zmniejszające lub znoszące uboczne działanie tych leków.



Rp.

Fol. Melissae

Herb. Hyperici

Strobili Lupuli aa 50,0

Rad. Valerianae

Cort. Salicis

Fol. Rutae

Fl. Lavandulae aa 30,0

Fol. Juglandis

Rad. Bardanae aa 10,0

M.f. species

D.S. Napar z 3 łyżek ziół na 3 szklanki wody. Naczynie z ziołami i wodą postawić nad parą pod przykryciem na 20—30 min, odstawić na 5 min, przecedzić do termosu. Pić 2/3 szklanki 3 razy dz. na 30 min przed posiłkiem.

Napar o tym składzie działa uspokajająco i jest niespecyficznym środkiem przestrajającym w leczeniu padaczki. Ko-

755

rzystne jest stosowanie go jako leku uzupełniające w terapii lekami syntetycznymi.



Zaleca się też równoczesne stosowanie kąpieli ziołowych.

Rp.

Herb. Glechomae

Herb. Betonicae

Rhiz. Calami aa 50,0

Herb. Leonuri

Herb. Meliloti

Herb. Visci

Fl. Pseudacaciae aa 20,0

Rad. Inulae

Herb. Scoparii aa 10,0

M.f. species

D.S. Jak w poprzedniej recepcie.

Rp.

Herb. Hyperici

Fl. Millefolii

Rad. Valerianae

Rad. Symphyti aa 30,0

Herb. Violae tricol.

Rad. Taraxaci

Rhiz. Agropyri

Fl. Ulmariae aa 20,0

M.f. species

D.S. Jak wyżej.

Korzystne działanie wywierają również kąpiele w odwarach ziołowych, czas ich trwania 10—20 min, temp. 37—38°C. Działają one ogólnie uspokajająco i powinny być stosowane w leczeniu kompleksowym, obejmującym również przyjmowanie odpowiednich leków syntetycznych, picie naparów ziołowych, kąpiele, psychoterapią.

Najlepsze wyniki uzyskuje się w skojarzonym leczeniu petit mai. Po wyjściu z wanny chorego nie trzeba wycierać, lecz owinąć prześcieradłem kąpielowym i położyć na 30—60 min pod przykryciem.

Rp.

Rhiz. Calami 60,0

Cort. Salicis

Fr. Juniperi aa 20,0

M.f. species

D.S. Odwar z całości ziół w 2—3 l wody, gotować 5 min pod przykryciem, odstawić na 10—15 min, przecedzić do wanny. Pozostałe zioła umieścić w woreczku płóciennym i włożyć do wanny, uzupełnić wodą o temp. 37—40°C do ½ objętości.

756


Dla dzieci odwar z połowy przepisanych ziół. Częstotliwość kąpieli, zależnie od stanu chorego co 2—4 dni przez 4—6 tygodni.

Rp.

Inflor. Tiliae

Herb. Betonicae aa 30,0

Herb. Leonuri

Herb. Glechomae aa 20,0

M.f. species

D.S. Do kąpieli jak wyżej.

Rp.

Rad. Artemisiae vulg.

Herb. Meliloti aa 30,0

Fl. Millefolii

Fl. Pseudacaciae aa 20,0

M.f. species

D.S. Do kąpieli jak wyżej.

W leczeniu status epilepticus istotne znaczenie ma zapobieganie niedotlenieniu mózgu. Stosuje się m.in. preparaty pobudzające krążenie mózgowe: Winkapan, zawierający kompleks alkaloidów barwinka mniejszego, Dihydroergotaminum methanosulfonicum, Dihydroergotoxinum aethanosulfonicum.

Syntetyczne leki przeciwpadaczkowe odznaczają się wieloma działaniami niepożądanymi, zwłaszcza na przewód pokarmowy, nerki, wątrobę, dlatego też celowe jest stosowanie odwarów ziołowych zmniejszających toksyczne działanie tych środków.

Rp.

Fl. Ulmariae

FL Sambuci

Fl. Millefolii aa 30,0

FL Anthyllidis

Fl. Calendulae

Fl. Cyani aa 20,0

Fl. Primulae 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na 1½ szklanki wody, gotować 5 min pod przykryciem, pić ½ szklanki 2 razy dz.

Odwar o tym składzie działa ogólnie odtruwające, ułatwia i przyspiesza usuwanie szkodliwych metabolitów z moczem.


1   ...   60   61   62   63   64   65   66   67   68


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna