Prognoza oddziaływania na środowisko Strategii Rozwoju Gospodarczego



Pobieranie 487.8 Kb.
Strona8/18
Data08.05.2016
Rozmiar487.8 Kb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   18

5.8. Struktura Zagospodarowania oraz szata roślinna


Północna część terenu opracowania to rozległe obszary nizinne, nieznacznie pofałdowane. Otwarte przestrzenie pól i łąk są zamknięte od wschodu masywami leśnymi, stanowiącymi pozostałości Puszczy Sandomierskiej. Przeważa typowo rolniczy sposób zagospodarowania przestrzeni.

Na południe od Przeworska teren jest pagórkowaty, rzeźba jest charakterystyczna dla przedgórza. Elementy górskie przemieszane są z łagodniejszymi elementami pogórzy. Pokrycie terenu stanowią uprawy rolne i sadownicze w postaci tzw. szachownicy pól oraz lasy i zadrzewienia, a także osadnictwo wiejskie, głównie w postaci łańcuchówek oraz licznej zabudowy rozproszonej. Teren stopniowo wznosi się przechodząc w pasmo Pogórza Dynowskiego. Doliny strumieni i potoków wcinają się głęboko w podłoże, wzniesienia sięgają 350-450 m n.p.m. Fliszowe skały są przykryte cienką warstwą gleby, miejscami są rozcięte labiryntem wąwozów, jarów i parowów. Krajobraz kulturowy jest zachowany dość dobrze. Wyróżniają się elementy naturalne takie jak duże zespoły leśne, wzgórza i wzniesienia. Są one jednak miejscami silnie przekształcone przez nową zabudowę, niestety czasami niedostosowaną do budownictwa tradycyjnego i lokalnego otoczenia.

Wskaźnik lesistości obszaru wynosi ok. 23% i jest niższy od wskaźnika lesistości całego kraju wynoszącego 28,4%. Wielkość wskaźnika lesistości wynika z wysokiej klasy bonitacyjnej gleb występującej w poszczególnych gminach PDOW. Ok. 60% powierzchni lasów zajmują drzewostany iglaste, głównie sosna i modrzew. Głównymi gatunkami lasów liściastych są buk, grab i dąb. Są to w większości monokultury sosnowe zbliżone do boru sosnowego suchego. Gatunkiem dominującym jest sosna zwyczajna stanowiąca 85% drzewostanu. Struktura wieku drzewostanu jest niekorzystna. Najwięcej jest drzew w przedziałach wiekowych 61-80 i 41-60 lat, ze zróżnicowaniem poszczególnych niewielkich obszarów leśnych np. w gminie Kańczuga, gdzie spotyka się starodrzew modrzewiowy.

Najczęściej spotykane typy ekosystemowe na terenie PDOW to:



  • torfowiskowe rozproszonych miejscach we wszystkich gminach (głównie Kańczuga, Zarzecze),

  • łąkowe,

  • leśne,

  • zieleni śródpolnej,

  • dolin rzek – Złota, Lubenia, Przykopa, San, Wisłok, Rudawka i innych cieków z zaroślami łęgowymi.

Flora obszaru jest charakterystyczna dla dwóch krain geograficznych: Pogórza Karpackiego Kotliny Sandomierskiej. Lasy rozmieszczone są nierównomiernie. Niemal zupełnie są ich pozbawione tereny na południe od Przeworska, zaś w rejonie Pogórza Dynowskiego występują tylko niewielkie enklawy leśne. Zwarte masywy leśne pokrywają natomiast północno
-wschodnią część obszaru.

Enklawami przyrody są również liczne parki podworskie z okazami pomnikowych drzew (Przeworsk, Sieniawa, Żuklin, Urzejowice, Zarzecze, Siennów, Hadle Szklarskie, Sietesz, Lipnik, Łopuszka Mała, Rudka, Siennów).

Zgodnie z podziałem geobotanicznym Polski, w obrębie obszaru opracowania wyróżniono takie jednostki:

- Kraina Kotliny Sandomierskiej – niskie terasy zalewowe wzdłuż dolin dużych rzek są siedliskiem zarośli wiklinowych oraz lasów wierzbowo-topolowych. Nad mniejszymi potokami powinny rozwijać się łęgi olszowo-jesionowe, reprezentujące niżowy zespół Circaeo-Alnetum. Bezodpływowe obniżenia terenu porasta bagienny las olchowy. Omawiane zbiorowiska związane są z glebami mułowo-glejowymi lub madami. Potencjalną roślinnością na terasach nadzalewowych, na madach i gliniastych glebach są grądy. W obrębie śródleśnych kotlinek zachowały się fragmenty torfowisk wysokich, a w starorzeczach roślinność wodna i szuwarowa. Gleby uboższe, wytworzone z piasków i żwirów, porastają bory mieszane i świeże bory sosnowe, a w obniżeniach terenu rozwijają się bagienne bory sosnowe. Na obrzeżu borów występują murawy piaskowe i wrzosowiska.

Współcześnie zbiorowiska naturalne są silnie zniszczone i zachowane tylko na bardzo ograniczonej przestrzeni, a ich skład często znacznie odbiega od pierwotnego. Ponadto przeważająca część siedlisk, na których mogłyby się rozwinąć, jest przekształcona, głównie w wyniku osuszenia. W obecnym krajobrazie Kotliny Sandomierskiej dominują pola uprawne, gdzie rozwijają się zbiorowiska segetalne, miejscami większy udział mają łąki i pastwiska. W obrębie miast, miasteczek i wsi spotyka się zbiorowiska ruderalne (Towpasz, 1988).



- Kraina Pogórza Karpat Zachodnich – urozmaicona rzeźba i budowa geologiczna Pogórza wpływa także na różnorodność zbiorowisk roślinnych. Wzdłuż dolin dużych rzek powinny rozwijać się zarośla wiklin i łęgów wierzbowo-topolowych. Na Pogórzu pojawia się również górskie zbiorowisko łęgowe – olszyna karpacka. W obniżeniach terenu w niewielu miejscach zachowały się fragmenty niżowego, bagiennego lasu olchowego (olsu). Wyższe terasy rzek oraz zbocza są siedliskiem dla lasu grabowo
-dębowego (grądu). W wyższych położeniach Pogórza grądy powinny przechodzić
w buczyny lub w bory mieszane. Na zboczach wyższych wzniesień, zaczyna się regiel dolny z buczyną karpacką (Dentario glandulosae-Fagetum). W dolinach dużych rzek, w niewielu miejscach, rozwinęły się zbiorowiska muraw kserotermicznych z klasy Festuco-Brometea. Zarastanie niektórych spośród tych muraw, rozwijających się na miedzach i skarpach śródpolnych, prowadzi do rozwoju ciepłych zarośli z ligustrem (Ligustrum vulgare) i szakłakiem (Rhamnus cathartica).

We współczesnym krajobrazie Pogórza zbiorowiska naturalne zajmują jedynie niewielki odsetek powierzchni, są silnie zniszczone i przekształcone, natomiast dominują zbiorowiska wtórne. Spośród tych ostatnich największą powierzchnię zajmują pola uprawne, mniejszy udział mają łąki i pastwiska (Towpasz, 1988).

Współcześnie zbiorowiska naturalne zachowane są na siedliskach najmniej korzystnych dla działalności człowieka (strome zbocza, kamieniste gleby). W związku z antropogenicznymi przekształceniami krajobrazu wiele zbiorowisk naturalnych uległo zniszczeniu, a ich miejsce zajęły zbiorowiska wtórne (synantropijne na polach i uprawach okopowych oraz na siedliskach ruderalnych w miastach). Przestrzennie duże znaczenie mają także zbiorowiska półnaturalne (łąki i pastwiska, a także część zbiorowisk leśnych), które utrzymują się głównie dzięki zabiegom gospodarczym.

Głębokim przemianom uległy głównie zbiorowiska związane z ekosystemami wilgotnymi


– torfowiska, szuwary oraz bory bagienne, olsy, łęgi i łąki trzęślicowe. Znacznie zmniejszyła się powierzchnia lasów grądowych i bukowych. Masowe stosowanie środków ochrony roślin doprowadziło do zmian w zbiorowiskach segetalnych. Obecnie zwiększa się powierzchnia pól leżących odłogiem, na których zachodzą procesy sukcesji wtórnej.

Najcenniejszymi przyrodniczo i krajobrazowo są torfowiska, bagna i oczka wodne z bogatą roślinnością i fauną. Bogate w rośliny bagienne jest stare koryto rzeki Wisłok miedzy Gniewczyną Tryniecką a Wólką Małkową (gmina Tryńcza). Nad brzegami potoków rosną wierzby, olchy, osiki, topole. Roślinność łąkową w okolicy reprezentują: pełnik europejski, goryczka wąskolistna, kosaciec syberyjski.

Z rzadkich rośli występujących w powiecie wymienić należy: pełnika europejskiego, goryczkę wąskolistną, kosaćca syberyjskiego, goździka pysznego. Do ciekawostek należy stanowisko pałki wysmukłej porastającej brzegi zalanego wyrobiska po eksploatacji żwiru w miejscowości Pigany (gm. Sieniawa). Jest to gatunek nowy dla flory Polski, dotychczas podawanego jedynie ze Śląska (Czylok, Baryła, 2003).

Regulacja cieków i osuszanie wszelkiego rodzaju terenów podmokłych, zarówno leśnych jak


i łąkowych powoduje degradację cennych ekosystemów wodno-błotnych. Pozbawia je zdolności samooczyszczania i zawsze prowadzi do zubożenia składu gatunkowego zwierząt. Zubaża także krajobraz pozbawiając go walorów estetycznych towarzyszących np. meandrującym ciekom wodnym.

Ekosystemy związane z polami uprawnymi również uległy przemianom. Na skutek masowego stosowania środków ochrony roślin oraz przechodzenia na intensywny sposób uprawy roli doszło do zubożenia składu gatunkowego zbiorowisk segetalnych.

Na zwiększającej się powierzchni pól leżących odłogiem pojawiają się intensywne procesy zarastania (sukcesja wtórna) ukierunkowane na powstanie zbiorowisk klimaksowych (w większości przypadków są to zbiorowiska leśne).

1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   18


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna