Program ochrony środowiska w powiecie mińskim na lata 2013 – 2016 z perspektywą do roku 2020 spis treśCI



Pobieranie 2.85 Mb.
Strona1/23
Data08.05.2016
Rozmiar2.85 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA W POWIECIE MIŃSKIM - PROJEKT


PROJEKT

Załącznik

do Uchwały Nr

Rady Powiatu Mińskiego

z dnia 2013 roku

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA

W POWIECIE MIŃSKIM

NA LATA 2013 – 2016

Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2020

SPIS TREŚCI


  1. WPROWADZENIE …………………………...………………………………………………4

    1. Założenia ogólne …………………………………………………………….……………………4

    2. Podstawy prawne …………………………………………………………….…………………...5

    3. Cele i zakres programu …………………………………………………………………………...5

    4. Funkcje programowe ……………………………………………………………..………………8

    5. Okres obowiązywania Programu ………………………………………………..….…………….9

    6. Metoda opracowania …………………………………………………………….………………10

  1. OGÓLNE DANE O POWIECIE MIŃSKIM …………………...………...…………11

2.1Położenie i podział administracyjny …………………….………………………………….……11

2.2Demografia …………………………………………………...…………………………….……12

2.3Rozwój gospodarczy i społeczny …………………………….………………………………….13


  1. ZASOBY ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO POWIATU …..…...…….. 24

3.1Wody …………………………………………………………………………………….………26

3.2Gleby ………………………………………………………………………………….…………35

3.3 Budowa geologiczna i surowce mineralne ………………………………………………...……40


    1. Walory przyrodnicze i krajobrazowe ……………………………………………………….…...49

    2. Lasy ………………………………………………………………………………………..…….87

    3. Łowiectwo …………………………………………………………………………………..…..98

    4. Warunki klimatyczne …………………………………………………………………………..104

  1. CZYNNIKI ODDZIAŁYWUJĄCE NA ŚRODOWISKO …..……...…….….106

4.1Ścieki …………………………………………………………………………………………...106

    1. Zanieczyszczenie powietrza …………………………………………………………………...115

    2. Hałas …………………………………………………………………………………………...119

    3. Promieniowanie elektromagnetyczne ………………………………………………………….120

    4. Nadzwyczajne zagrożenia środowiska ……………………………………………………...…121

    5. Odpady …………………………………………………………………………….…...……....123

    6. Odnawialne źródła energii …………………………………………………………………….133

  1. ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM …………………….………………………... 139

5.1Zasady i cele polityki ekologicznej państwa …………………………………………….……..143

5.2Cele polityki ekologicznej województwa mazowieckiego …………………………………….155



  1. STRATEGIA OCHRONY ŚRODOWISKA W POWIECIE MIŃSKI ..…. 162

    1. Cele i priorytetowe działania ekologiczne w powiecie mińskim …………………………….. 162

    2. Harmonogram realizacji działań ……………………………………………………….…...… 171

  1. INSTRUMENTY REALIZACJI POLITYKI EKOLOGICZNEJ POWIATU …………………………………………………..……..……..182

    1. Mechanizmy prawno – ekonomiczne ………………………………………………………… 182

7.1.1 Instrumenty prawne ……………………………………………………………..……… 183

7.1.2 Instrumenty ekonomiczne ………………………………………………………..…….. 184

7.1.3 Instrumenty społeczne ……………………………………………………………….…. 184

7.1.4 Instrumenty strukturalne ……………………………………………………..………… 185



    1. Mechanizmy finansowe realizacji programu……………………………………….…………. 186

    2. Główne działania w ramach zarządzania środowiskiem …………………………………...… 194

    3. Nakłady na realizację Programu Ochrony Środowiska na lata 2013 – 2016 z perspektywa do 2020 r. ……………………………………………………………………………………….... 195

  1. WDROŻENIE I MONITORING PROGRAMU ……………………………...… 196

  2. PROMOCJA PROGRAMU …………………………………….………………...…… 198

  3. ANALIZA ODDZIAŁYWANIA REALIZACJI PROGRAMU NA ŚRODOWISKO ………………………….…………………..………………………......... 198

  4. MONITORING REALIZACJI PROGRAMU ……………………….…………... 200

  5. WYTYCZNE DO SPORZĄDZENIA GMINNYCH PROGRAMÓW OCHRONY ŚRODOWISKA ………………………………………………….……… 202

  6. MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE ……………………………………….…………………. 207



1. WPROWADZENIE
1.1 Założenia ogólne
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowi, w art. 68 ust. 4 i art. 74, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju oraz wskazuje, iż ochrona środowiska jest obowiązkiem obywateli i władz publicznych, które poprzez swoją politykę powinny wspierać działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska, zapobiegać negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska oraz zapewniać bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom, a każdy z obywateli ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. Do władz publicznych zalicza się między innymi samorząd powiatowy. Ustawa o samorządzie powiatowym stanowi, że powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponad gminnym, w tym między innymi zadania z zakresu ochrony środowiska i przyrody, rolnictwa, leśnictwa, gospodarki wodnej i rybactwa śródlądowego. Powiat, akceptując zasady zrównoważonego rozwoju, szuka takich kierunków rozwoju, które prowadzą do ograniczania emisji, zmniejszania energochłonności, wodochłonności i materiałochłonności przedsięwzięć, poprawy jakości środowiska przyrodniczego, wzmacniania struktur ekologicznych, rozwijania aktywności obywatelskiej, poprawy jakości życia mieszkańców. Winno w tym pomóc właściwe, zgodne z ideą ekorozwoju, programowanie i planowanie wszelkich działań. Przepisy działu III Prawa ochrony środowiska przewidują sporządzanie wojewódzkich, powiatowych i gminnych programów ochrony środowiska w celu realizacji polityki ekologicznej państwa.

„Program ochrony środowiska w powiecie mińskim na lata 2013-2016 z perspektywą do 2020 roku”, zwany dalej „Programem”, jest opracowaniem przedstawiającym kompleksowo politykę ekologiczną powiatu, jest także spisem konkretnych zadań dla organów powiatu oraz dla wszystkich podmiotów korzystających ze środowiska na terenie powiatu mińskiego.


1.2 Podstawy prawne
Działania z zakresu ochrony środowiska w powiecie muszą być podejmowane na podstawie aktualnego programu ochrony środowiska. Artykuł 17 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że wymagane jest sporządzanie powiatowego programu ochrony środowiska na najbliższe 4 lata z perspektywą na kolejne 4 lata, w celu realizacji polityki ekologicznej państwa. Projekt programu sporządza Zarząd Powiatu Mińskiego, jako organ wykonawczy powiatu, projekt ten podlega zaopiniowaniu przez Zarząd Województwa Mazowieckiego jako organu wykonawczego województwa. Program powinien spełniać wymagania dla polityki ekologicznej państwa i na podstawie aktualnego stanu środowiska określać w szczególności:

  1. cele ekologiczne,

  2. priorytety ekologiczne,

  3. poziomy celów długoterminowych,

  4. rodzaj i harmonogram działań proekologicznych,

  5. środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym mechanizmy prawno-ekonomiczne i środki finansowe.

Artykuł 18 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że Program uchwala Rada Powiatu oraz, że z wykonania Programu Zarząd Powiatu co dwa lata sporządza raporty, które przedstawia Radzie Powiatu.
1.3 Cele i zakres programu

Głównym celem Programu jest określenie polityki ekologicznej powiatu mińskiego wynikającej z polityki ekologicznej państwa. Ustawa - Prawo ochrony środowiska określa, że polityka ekologiczna państwa ma na celu stworzenie warunków niezbędnych do realizacji ochrony środowiska. We współczesnym świecie oznacza to przede wszystkim, że polityka ta powinna być elementem równoważenia rozwoju kraju i harmonizowania z celami ochrony środowiska celów gospodarczych i społecznych. Oznacza to także, że realizacja polityki ekologicznej państwa w coraz większym stopniu powinna dokonywać się poprzez zmiany modelu produkcji i konsumpcji oraz stosowanie najlepszych dostępnych technik i dobrych praktyk gospodarowania, a dopiero w dalszej kolejności poprzez typowo ochronne, tradycyjne działania takie jak oczyszczanie gazów odlotowych i ścieków, unieszkodliwianie odpadów itp. Na koniec oznacza to również, że aspekty ekologiczne powinny być obligatoryjnie włączane do polityk sektorowych we wszystkich dziedzinach gospodarowania, a także do strategii i programów rozwoju na szczeblu regionalnym i lokalnym.



Najważniejsze problemy i cele zawierają następujące, przyjęte przez Parlament lub Rząd dokumenty krajowe:

  • Polityka ekologiczna państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016,

  • Wytyczne dotyczące zasad i zakresu uwzględniania zagadnień ochrony środowiska w programach sektorowych,

  • Polityka ekologiczna państwa ,

  • Polska 2025, długookresowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju,

  • Agenda 21 – Ramowy program działań,

Program uwzględnia uwarunkowania wynikające z programów wojewódzkich:

  • Program Ochrony Środowiska Województwa Mazowieckiego na lata 2011-2014 z uwzględnieniem perspektywy do roku 2018,

  • Program małej retencji dla Województwa Mazowieckiego,

  • Program ochrony i rozwoju zasobów wodnych Województwa Mazowieckiego w zakresie udrożnienia rzek dla ryb dwuśrodowiskowych,

  • Program możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii dla Województwa Mazowieckiego,

  • Program zwiększania lesistości dla Województwa Mazowieckiego do roku 2020,

  • Programy ochrony powietrza,

  • Programy ochrony środowiska przed hałasem,

  • Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego 2007-2013,

  • Samorządowy Program Rozwoju Mazowsza,

  • Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego do roku 2020.

Program przyjmuje podstawowe zasady ogólne, leżące u podstaw polityki ochrony środowiska Unii Europejskiej i Polski. Są to:

  • zasada zrównoważonego rozwoju,

  • zasada równego dostępu do środowiska postrzegana w kategoriach:

    • sprawiedliwości międzypokoleniowej,

    • sprawiedliwości międzyregionalnej i międzygrupowej,

    • równoważenia szans między człowiekiem i przyrodą,

  • zasada przezorności,

  • zasada uspołecznienia i subsydiarności,

  • zasada prewencji,

  • zasada „zanieczyszczający” płaci,

  • zasada skuteczności i efektywności ekologicznej i ekonomicznej.

Program określa:

  • aktualną sytuację ekologiczną w powiecie, w powiązaniu z sąsiednimi powiatami,

  • ekologiczne, przestrzenne, społeczne i ekonomiczne uwarunkowania rozwoju powiatu,

  • priorytetowe działania krótkoterminowe (lata 2013-2016) i długoterminowe (do roku 2020),

  • harmonogram konkretnych zadań w zakresie ograniczania emisji, ochrony zasobów przyrody, racjonalnego gospodarowania środowiskiem, wzrostu świadomości ekologicznej i proekologicznej aktywizacji społeczeństwa, uwzględniający zadania powiatu oraz zadania innych organów administracji publicznej, instytucji, przedsiębiorstw i organizacji społecznych, a także zawierający zalecenia do programów gmin,

  • uwarunkowania realizacyjne Programu, sposób jego wdrażania i monitoringu,

  • promocję Programu i edukację społeczną.

Program opracowany jest z uwzględnieniem ustrojowej pozycji samorządu powiatu i jego kompetencji wynikających z przepisów Prawa ochrony środowiska i dyrektyw Unii Europejskiej skąd wynikają ograniczone własne możliwości realizacji i finansowania koniecznych przedsięwzięć.

Przy uwzględnieniu powyższych uwarunkowań określono następujące cele szczegółowe:



  • stałe ograniczanie emisji substancji i energii,

  • bierna i czynna ochrona zasobów środowiska przyrodniczego i krajobrazu,

  • racjonalne gospodarowanie środowiskiem,

  • zwiększanie aktywności obywatelskiej i podnoszenie stanu świadomości ekologicznej społeczeństwa.


1.4 Funkcje programowe
Program jest podstawowym dokumentem koordynującym działania na rzecz ochrony środowiska w powiecie mińskim. Program w szczególności:

  • przekazuje społeczeństwu, przedsiębiorcom, samorządom informacje na temat zasobów środowiska przyrodniczego oraz stanu poszczególnych komponentów środowiska,

  • omawia najważniejsze problemy, w tym zagrożenia ekologiczne, proponując sposoby ich rozwiązania w określonym czasie,

  • jest gwarantem wdrażania zrównoważonego rozwoju powiatu,

  • określa sposoby współpracy administracji publicznej wszystkich szczebli oraz instytucji i pozarządowych organizacji ekologicznych na rzecz ochrony środowiska w powiecie,

  • ułatwia, a niekiedy formalnie umożliwia, występowanie o środki finansowe potrzebne do realizacji przedsięwzięć,

  • ułatwia opiniowanie gminnych programów ochrony środowiska, wydawanie decyzji określających sposób i zakres korzystania ze środowiska,

  • obiektywizuje wydawanie decyzji określających sposób i zakres korzystania ze środowiska,

  • organizuje system informacji o stanie środowiska i działaniach zmierzających do jego poprawy.


1.5 Okres obowiązywania Programu
Program sporządzony jest na lata 2013-2016 z perspektywą do 2020 roku. Okres ten przyjęto zgodnie z ustaleniami art. 14 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, iż powiatowy program ochrony środowiska, tak jak politykę ekologiczną państwa, przyjmuje się na cztery lata, z tym że przewidziane w niej działania obejmują w perspektywie kolejne cztery lata (poprzedni „Program ochrony środowiska w powiecie mińskim” był sporządzony na lata 2005-2008 z perspektywą na lata 2009-2012” i uchwalony uchwałą Nr XXI/154/05 Rady Powiatu Mińskiego z dnia 22 czerwca 2005 r.). Wcześniejsze opracowanie projektu programu nie było możliwe, gdyż dopiero w 2009 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął kolejną politykę ekologiczną państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016 (uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 maja 2009 r.). Program zawiera zadania dla dwóch faz:

  • cele krótkoterminowe – lata 2013-2016,

  • cele długoterminowe – do roku 2020.

Ocena i weryfikacja realizacji zadań Programu dokonywana będzie co 2 lata, licząc od dnia uchwalenia Programu, zgodnie z wymogami ustawy. Aktualizacja programu ochrony środowiska powinna nastąpić wraz z upływem 4 lat obowiązywania programu.
1.6 Metoda opracowania
Program sporządzony został przez pracowników Wydziału Środowiska i Rolnictwa Starostwa Powiatowego w Mińsku Mazowieckim.

W trakcie prac nad Programem:



  • dokonano oceny relacji pomiędzy programami na szczeblu centralnym, wojewódzkim, powiatowym i gminnym,

  • przeprowadzono analizę SWOT (mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń), uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych, wykorzystując ją do określenia celów szczegółowych Programu,

  • określono priorytetowe działania na lata 2013-2016 i 2017-2020, uwzględniające ustalenia Programu ochrony środowiska dla powiatu mińskiego na lata 2005-2008 z perspektywą na lata 2009-2012, Strategii Rozwoju Lokalnego Powiatu Mińskiego na lata 2008-2020 i Planu Rozwoju Lokalnego Powiatu Mińskiego,

  • sprecyzowano uwarunkowania realizacyjne Programu w zakresie rozwiązań prawnych, ekonomicznych, przestrzennych, społecznych oraz związanych z implementacją prawa i procedur unijnych,

  • określono sposoby wdrażania i zasady monitorowania Programu.

Uwzględniając charakter opracowania, przyjętą metodę opracowania Programu reprezentuje podejście:

  • całościowe, uwzględniające wszystkie komponenty środowiska i wszystkie zewnętrzne implikacje,

  • selektywne, eksponujące procesy i problemy o decydującym priorytetowym znaczeniu dla realizacji zasad ekorozwoju powiatu,

  • problemowe, zmuszające do analizowania całych łańcuchów przyczynowo-skutkowych i aktywnego, twórczego interpretowania diagnozy, celów i zadań.

  • prognostyczne, zapewniające stałe wzbogacanie Programu w miarę dokonywanych postępów.

Niniejsze opracowanie składa się z następujących zasadniczych części:

  • ogólnych danych o powiecie i stanie środowiska,

  • analizy uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych,

  • celów polityki ekologicznej państwa i województwa mazowieckiego,

  • priorytetowych działań w powiecie mińskim,

  • programu zadaniowego,

  • uwarunkowań realizacyjnych,

  • propozycji systemu wdrażania i monitorowania programu,

  • informacji o wykorzystanych materiałach i opracowaniach.


2. OGÓLNE DANE O POWIECIE MIŃSKIM
2.1 Położenie i podział administracyjny
Powiat miński obejmuje:

  • miasta: Mińsk Mazowiecki i Sulejówek,

  • gminy: Cegłów, Dębe Wielkie, Dobre, Halinów, Jakubów, Kałuszyn, Latowicz, Mińsk Mazowiecki, Mrozy, Siennica i Stanisławów.

Sieć osiedleńczą powiatu mińskiego tworzą 4 miasta: Halinów, Kałuszyn, Mińsk Mazowiecki i Sulejówek oraz 338 miejscowości wiejskich.
Rys.1. Podział administracyjny powiatu mińskiego

Źródło: www.globe24.pl


Powierzchnia powiatu wynosi 1 164 km2. Powiat miński jest jednym z największych powiatów w województwie mazowieckim. Powiat miński położony jest przy wschodniej granicy miasta stołecznego Warszawy oraz graniczy z pięcioma innymi powiatami: wołomińskim, węgrowskim, siedleckim, garwolińskim i otwockim.
2.2 Demografia
Powiat miński liczy około 147 tysięcy mieszkańców, gęstość zaludnienia 126 osoby/km2. Pod względem wielkości zaludnienia powiat miński jest siódmym powiatem w województwie oraz jest jednym z trzech najludniejszych powiatów ziemskich. Przyrost naturalny wynosi 1,38 na 1000 ludności, a saldo migracji 5,774 na 1000 ludności. Kobiety stanowią 51 % mieszkańców, mężczyźni 49 %, na 100 mężczyzn przypadają 104 kobiety.

Największe skupiska ludności występują w miastach (44,3 % ogółu ludności) i miejscowościach będących siedzibami gmin, przeważa ludność wiejska (55,7 %), aczkolwiek jej udział w strukturze mieszkańców powoli maleje.

Mieszkańców w wieku produkcyjnym jest 62,8 %, w wieku przedprodukcyjnym 21,4 %, a w wieku poprodukcyjnym 15,8 %. Powiat zalicza się do demograficznie najmłodszych na Mazowszu, jednak i jego dotyka problem „starzenia się” społeczeństwa, maleje liczba mieszkańców poniżej 20-go roku życia a wzrasta liczba ludności we wszystkich statystycznych przedziałach wiekowych powyżej 19-go roku życia.
2.3 Rozwój gospodarczy i społeczny
Rolnictwo
Na terenie powiatu mińskiego jest 12 829 gospodarstw rolnych. Są to, poza małymi wyjątkami, wyłącznie indywidualne gospodarstwa rolne. Przeciętna powierzchnia indywidualnego gospodarstwa rolnego wynosi 5,4 ha.

Udział gospodarstw w ogólnej powierzchni użytków rolnych wynosi 94,9 %. Najwięcej jest gospodarstw małych (56 %), których areał waha się w granicach 1,01 - 4,99 ha (7 177 gospodarstw). Mniej jest (32 %) gospodarstw o powierzchni 5,00 - 9,99 ha (4 062 gospodarstwa), niewielka ilość gospodarstw (9 %) ma powierzchnię 10,00 - 14,99 ha (1 210 gospodarstw), jeszcze mniejsza ilość (2 %) ma powierzchnię 15,00 - 19,99 ha (291 gospodarstw). Najmniej jest gospodarstw rolnych największych (1 %) o wielkości 20,00 - 49,99 ha (84 gospodarstwa) i tylko 5 gospodarstw o wielkości 50,00 ha i więcej.

Przeważają gospodarstwa wielokierunkowe (85 %), mało jest gospodarstw o ukierunkowanej produkcji (15 %), gospodarstwa te specjalizują się w hodowli trzody chlewnej, produkcji mleka, drobiarstwie czy sadownictwie. W tej sytuacji na terenie powiatu nie powstała dotychczas żadna grupa producencka. Wzrastają jedynie tendencje do specjalizacji gospodarstw rolnych oraz do obszarowego powiększania gospodarstw i do likwidacji gospodarstw małych.

Tabela 1. Rodzaje użytków gruntowych w powiecie mińskim



Rodzaj użytków

Powierzchnia [ha]

Udział procentowy

w areale ogólnym powiatu

w areale użytków rolnych

Użytki rolne

83 188

71,5%

100,0%

w tym: grunty orne

58 387

50,2%

70,2%

sady

1 517

1,3%

1,8%

łąki

10 250

8,8%

12,3%

pastwiska

7 976

6,9%

9,6%

użytki rolne zabudowane

3 101

2,7%

3,7%

stawy

330

0,3%

0,4%

rowy

634

0,5%

0,8%

grunty zadrzewione i zakrzaczone

993

0,9%

1,2%

Lasy i grunty leśne

25 157

21,6%




w tym: lasy Skarbu Państwa

9 939

8,5%




Wody

599

0,5%




w tym: wody stojące

368

0,3%




wody płynące

231

0,2%




Grunty zabudowane i zurbanizowane

6 080

5,2%




w tym tereny: mieszkaniowe

1 604

1,4%




przemysłowe i użytki kopalne

248

0,2%




inne zabudowane

523

0,4%




drogi

2 985

2,6%




koleje

426

0,4%




zurbanizowane niezabudowane

209

0,2%




rekreacyjne

85

0,1%




Nieużytki

763

0,7%




Tereny różne

585

0,5%




Razem powiat miński:

116 372*

100,0%






  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna