Program ochrony środowiska w powiecie mińskim na lata 2013 – 2016 z perspektywą do roku 2020 spis treśCI



Pobieranie 2.85 Mb.
Strona5/23
Data08.05.2016
Rozmiar2.85 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23

Głównymi wskaźnikami decydującymi o V klasie jakości wód są: azot Kjeldahla, ołów, liczne bakterie grupy coli typu kałowego, tlen rozpuszczalny, fosforany, azotyny, fosfor i azot ogólny.

Przedstawionemu obrazowi stanu jakości wód płynących na terenie powiatu mińskiego stara się przeczyć fauna występująca w rzekach. W rzekach Czarna, Rządza, Świder nie do rzadkości należy łowienie pstrąga, okonia, płotki, karpia czy szczupaka. Stale obserwuje się wzrost populacji bobra, wydry i łasicy.

W oparciu o płynące wody powierzchniowe prowadzona jest gospodarka rybacka. Obiekty stawowe „Gołębiówka” i „Skrzeki” pobierają wodę z rzeki Witkówki, obiekt stawowy „Rudka” w Dębowcach - z rzeki Kostrzyń, obiekt stawowy „Ruda” i zalew „Marianka” - z rzeki Mieni, obiekt stawowy „Zawiesiuchy” - z rzeki Czarnej, obiekt stawowy „Długa Kościelna” - z rzeki Długiej, obiekty stawowe „Nowodwór”, „Lasomin” i „Stara Wieś” - z rzeki Sienniczka.



Innych wód stojących jest bardzo mało, są to głównie zbiorniki torfowiskowe, bądź wyrobiska po wydobytym torfie lub kruszywach naturalnych. Ich powierzchnia stale się jednak powiększa, gdyż budowane są w coraz szerszym zakresie stawy i zbiorniki wodne o charakterze rekreacyjnym przez właścicieli nieruchomości położonych w terenach podmokłych lub podtopionych.
3.2 Gleby
Obszar powiatu pokrywa gruby płaszcz czwartorzędowych utworów plejstocenu i holocenu. Są to głównie gliny, piaski, żwiry, iły oraz aluwia rzeczne. Przeważają gleby bielicoziemne, miejscami występują czarne ziemie. Gleby w powiecie, podobnie jak w całym województwie mazowieckim, należą do gleb kwaśnych, charakteryzują się znaczną zawartością fosforu, średnią zawartością magnezu i niską zawartością potasu. Najczęściej występują niżej wymienione typy gleb:

  • Gleby płowe, gleby brunatne wyługowane, związane z wysoczyznami morenowymi. Wytworzone one zostały z piasków gliniastych, glin lekkich i pyłów. W tym typie gleb niewielki udział stanowią gleby płowe, wytworzone z piasków gliniastych, pyłów oraz z gliniastych i ilastych zwietrzelin skał niewęglanowych, glin zwałowych i iłów. Tworzą one przeważnie kompleksy żytnie bardzo dobre lub pszenne dobre, miejscami bardzo dobre,

  • Gleby bielicowe oraz gleby rdzawe (określane również jako skrytobielicowe), rozwinięte głównie na podłożu piasków o różnej genezie, ubogich w składniki pokarmowe. Rolnicza jakość tych gleb jest bardzo niska. Stanowią one głównie kompleks żytni słaby lub żytnio-łubinowy,

  • Gleby hydromorficzne (glejowe, murszowe, torfowe), związane są z dnami rynien lodowcowych oraz podmokłych obniżeń i zagłębień wytopiskowych. Najliczniej występują w dolinach rzek. Powstały one na obszarach podmokłych na podłożu mułowo-torfowym, na mułkach rzecznych lub jeziornych przy dużym udziale substancji organicznych. Na wysoczyźnie morenowej gleby torfowe wytwarzały się pod wpływem roślinności torfowiskowej na torfach niskich związanych z zarastaniem jezior lub podmokłych den dolin. Tworzą one przeważnie kompleksy trwałych użytków zielonych.

  • Mady rzeczne o różnej przepuszczalności wyściełają współczesne dna dolin rzecznych, są to sedymenty rzeczne składające się z mineralnych i organicznych materiałów naniesionych przez wody płynące i osadzane tam, gdzie prąd wody traci swą siłę nośną. Mady rzeczne właściwe, bez wyraźnego zróżnicowania na poziomy genetyczne tworzą się w miejscach, które podlegają częstym zalewom.

Jakość gleb ma duży wpływ na rejonizację upraw rolniczych. Wartość użytkowa gleb zależy od uregulowania stosunków wilgotnościowych oraz nawożenia mineralno-organicznego. W produkcji rolnej istotną rolę odgrywają także warunki termiczne. To one określają długość okresu wegetacyjnego, tzn. liczbę dni o średnich temperaturach dobowych przekraczających 5oC. Okres wegetacyjny w powiecie trwa średnio 215 dni i jest wystarczająco długi do pełnego rozwoju uprawianych tu roślin. Ważną rolę dla produkcji roślinnej spełniają opady atmosferyczne, których średnia roczna suma wynosi 520 mm, maksymalnie 550 mm, przy parowaniu 500 mm/rok.

Na terenie powiatu przeważają gleby słabe i średniej jakości, klasy IV i V (kompleks glebowo-rolniczy 5 - żytni dobry i 6 - żytni słaby oraz kompleks 8 - zbożowo-pastewny mocny i 9 - zbożowo-pastewny słaby), które stanowią 69 % powierzchni użytków rolnych.

Jest także duża ilość gleb bardzo słabej jakości, klasy VI i VIz (kompleks glebowo-rolniczy 7 - żytni bardzo słaby), które stanowią 15 % powierzchni użytków rolnych.

Mało jest gleb dobrej jakości, klasy III (kompleks glebowo-rolniczy 2 - pszenny dobry i 3 - pszenny wadliwy oraz kompleks glebowo-rolniczy 4 - żytni bardzo dobry, pszenno-żytni), które stanowią tylko 12 % areału gruntów uprawnych.

Gruntów rolnych najlepszej jakości, klasy I i II (kompleks glebowo-rolniczy 1 - pszenny bardzo dobry), jest znikoma ilość 0,02 %. Ponadto jest około 4 % użytków rolnych nieklasyfikowanych, są to tereny zabudowy rolniczej, stawy, rowy.

Największy udział gruntów rolnych dobrej jakości występuje na terenie gmin: Latowicz, Mińsk Mazowiecki i Cegłów ale udział ten jest niewielki i nie przekracza 20 % powierzchni użytków rolnych.

Według dokonanej przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach waloryzacji rolniczej przestrzeni produkcyjnej (ocena warunków glebowych, wodnych, agroklimatycznych i rzeźby terenu) - wskaźnik waloryzacji dla gmin powiatu mińskiego waha się w granicach od 50 do 70 punktów, co oznacza, że gminy na terenie powiatu mińskiego posiadają średnio korzystne i mało korzystne warunki, natomiast w ogóle nie występują warunki korzystne ani też bardzo korzystne czy wyjątkowo korzystne (od 70 do 100 punktów).

Najwyższymi wskaźnikami (60-70 punktów) charakteryzują się gminy: Latowicz, Mińsk Mazowiecki, Cegłów i Jakubów. Wskaźnik oceny potencjału produkcyjnego pozostałych gmin i miast zawiera się w granicach 50-60 punktów.

Badania właściwości agrochemicznych gleb w powiecie mińskim, prowadzone przez Okręgową Stację Chemiczno-Rolniczą w Warszawie, wykazują duże zakwaszenie gleb: aż 85 % badanych gleb posiada odczyn bardzo kwaśny lub kwaśny, który wymaga uregulowania w drodze wapnowania, z czego dla 54 % gleb wapnowanie jest konieczne, dla 19 % gleb wapnowanie jest potrzebne, a dla 13 % gleb wapnowanie jest wskazane.

Badania zasobności w makroelementy wykazują, że gleby powiatu mińskiego są średnio zasobne i mało zasobne w fosfor i magnez oraz bardzo mało zasobne w potas, aż 78 % badanych gleb cechuje bardzo niska i niska zawartość potasu.

Na terenie powiatu nie prowadzono szczegółowych badań zasobności gleb w mikroelementy, wiadomo jednak, że w województwie mazowieckim zawartość mikroelementów w powierzchniowej warstwie gleb kształtuje się na poziomie średnich zawartości (mangan, miedź, cynk, żelazo), tylko zawartość boru jest na ogół niska.

Przeprowadzane badania gleb nie wykazują zanieczyszczeń gleby, wykazują naturalną zawartość metali ciężkich (grupa 0), co w przypadkach niedoboru magnezu i potasu może stwarzać ryzyko pobierania tych metali przez uprawiane rośliny.

Zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyróżnia się podstawowe kierunki ochrony gruntów rolnych i leśnych:


  • ochronę ilościową polegającą na ograniczaniu przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze i nieleśne,

  • ochronę jakościową, polegającą na zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych lub leśnych, zapobieganiu szkodom w produkcji rolniczej lub leśnej, powstającym w wyniku działalności nierolniczej lub nieleśnej i ruchów masowych ziemi oraz na przywracaniu i poprawianiu wartości użytkowej gruntów oraz zapobieganiu obniżania ich produkcyjności, a także na wykonywaniu rekultywacji i zagospodarowania gruntów na cele rolnicze lub leśne,

  • zachowanie torfowisk i oczek wodnych jako naturalnych zbiorników wodnych,

  • ograniczanie zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi.

Na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności rolniczej. Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha, wymaga uzyskania zgody ministra rolnictwa i rozwoju wsi, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa wymaga uzyskania zgody ministra środowiska, a przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne pozostałych gruntów leśnych wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej.

Dodatkowej ochronie podlegają grunty rolne najlepszej jakości tzn. grunty rolne klas I–III, wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego lub organicznego i grunty rolne klas IV–VI, wytworzone z gleb pochodzenia organicznego, a także wszystkie grunty leśne. Wykorzystanie takich gruntów na cele nierolnicze i nieleśne łączy się z koniecznością uzyskania zezwolenia właściwego organu na wyłączenie ich z produkcji rolniczej lub leśnej, a także z koniecznością uiszczenia należności i uiszczania przez 10 lat opłat rocznych (z obowiązku uiszczania należności i opłat rocznych zwolnione jest jedynie wyłączenie z produkcji rolniczej lub leśnej ograniczonej powierzchni gruntów na cele budownictwa mieszkaniowego, w tym do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego i do 0,02 ha, na każdy lokal mieszkalny, w przypadku budynku wielorodzinnego).

Na terenie powiatu mińskiego nie występuje praktycznie zagrożenie erozją gleb, może się ono pojawiać w miejscach, w których dochodzi do drastycznego wzrostu spadków i wysokości względnych powierzchni terenu, jednakże takich miejsc w powiecie nie ma, zjawiska takie mogą występować jedynie okresowo na terenach eksploatacji kruszyw budowlanych i surowców ilastych ceramiki budowlanej, sporadycznie, w bardzo ograniczonym zasięgu, oraz tylko do czasu wykonania obowiązku rekultywacji tych gruntów po zakończeniu eksploatacji złóż kopalin.
3.3 Budowa geologiczna i surowce mineralne
Teren powiatu mińskiego położony jest na obszarze Niżu Środkowoeuropejskiego /wg. J. Kondrackiego „Geografia regionalna Polski”, 2001r./ podprowincja Nizin Środkowopolskich. W krajobrazie dominują bezjeziorne równiny denudacyjne, zbudowane z glin morenowych, piasków i pokryw peryglacjalnych ze żwirowymi ostańcami moren i kemów starszych zlodowaceń (odrzańskiego i warciańskiego), porozdzielane dolinami rzek i kotlinowymi obniżeniami.

Położoną w dorzeczu Wisły część mazowiecko-podlaską Nizin Środkowopolskich dzieli się na 5 makroregionów, teren powiatu mińskiego położony jest na obszarze makroregionu Niziny Środkowomazowieckiej i makroregionu Niziny Południowopodlaskiej.

Nizina Środkowomazowiecka jest najniżej położoną częścią nizin mazowiecko – podlaskich. Wysokości bezwzględne mieszczą się w granicach od 60 m do 140 m n.p.m., a formy terenu powstały głównie w wyniku procesów fluwialnych, denudacyjnych i eolicznych. W krajobrazie dominują równiny denudacyjne i tarasy rzeczne, urozmaicone występowaniem wydm. Powiat miński położony jest na terenie dwóch z dziewięciu mezoregionów Niziny Środkowomazowieckiej - Równiny Wołomińskiej i Równiny Garwolińskiej.

Nizina Południowopodlaska jest wysoczyzną wznoszącą się od 150 m do 200 m n.p.m. i w kilku miejscach przekraczającą 200 m, przy czym na równinnej na ogół powierzchni zachowały się w granicach zlodowacenia warciańskiego ostańce wzgórz morenowych, kemów i ozów. Powiat miński położony jest na terenie dwóch z ośmiu mezoregionów Niziny Południowopodlaskej - na terenie Wysoczyzny Kałuszyńskiej i Obniżenia Węgrowskiego.

Pod względem tektonicznym teren powiatu mińskiego położony jest w obrębie platformy wschodnio-europejskiej. Osady czwartorzędowe pokrywają na ogół cały obszar zwartym płaszczem. Profil czwartorzędu tworzą osady plejstocenu i holocenu. Miąższość osadów czwartorzędu uzależniona jest od ukształtowania powierzchni podczwartorzędowej i waha się od kilku metrów do 175 m, średnio 60-85 m. Osady czwartorzędowe składają się głównie z facji lodowcowych i wodnolodowcowych. Utwory te tworzą poziomy należące do stadiałów lub faz poszczególnych zlodowaceń. W ukształtowaniu rzeźby terenu powiatu największa rolę odgrywają osady zlodowacenia środkowopolskiego. Najstarszym osadem jest poziom gliny zwałowej, nad którym występują serie zastoiskowe (piaski bardzo drobnoziarniste i pylaste, mułki i iły lub osady wodnolodowcowe piaszczyste i piaszczysto-żwirowe). Na znacznej części obszaru poziom gliny zwałowej, zaliczony do stadiału mazowiecko-podlaskiego, występuje bezpośrednio na powierzchni. Glina zwałowa tego poziomu jest brązowa lub żółtobrązowa, do znacznej głębokości odwapniona i silnie rozmyta, występuje w niej szereg porwaków iłów plioceńskich (okolice Rudzienka) częściowo być może związanych z wyniesionymi glacitektonicznie osadami czwarorzędowymi (okolice Dobrego). Wśród osadów stadiału mazowiecko-podlaskiego, na glinie zwałowej, występują piaski i żwiry wodnolodowcowe w formie ozów (Transbór, Siennica, Mińsk Mazowiecki, Mrozy, Podskwarne, Jeruzal). Na glinie zwałowej stadiału mazowiecko-podlaskiego występują piaski różnoziarniste i żwiry oraz żwiry z głazami moren czołowych (Starogród, Jeruzal, Topór, Siennica, Kałuszyn). Osady te są w większości zwałowe, zapylone i zaglinione ale występują w nich także partie piasków i żwirów przemytych i warstwowanych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo geologiczne


i górnicze do złóż kopalin objętych prawem własności nieruchomości gruntowej, zalicza się m.in.: złoża kruszywa naturalnego - piasku i żwiru, złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej. Złoża piasku i żwiru występują na terenie powiatu dość powszechnie. Jest to związane głównie z czterorzędowymi formami działalności lodowców bądź akumulacyjnej działalności rzecznej i procesów eolicznych. Znacznie rzadziej występują złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej.

Zgodnie z przepisami Prawa geologicznego i górniczego eksploatacja kopalin ze złóż jest działalnością gospodarczą, której prowadzenie wymaga uzyskania koncesji na ich wydobywanie. Koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, jeżeli jednocześnie spełnione są następujące wymagania: obszar udokumentowanego złoża nieobjętego własnością górniczą nie przekracza 2 ha, wydobycie kopaliny ze złoża w roku kalendarzowym nie przekroczy 20 000 m3, działalność będzie prowadzona metodą odkrywkową oraz bez użycia środków strzałowych - udziela starosta. W przypadku, gdy obszar udokumentowanego złoża nieobjętego własnością górniczą przekracza 2 ha, wydobycie kopaliny ze złoża w roku kalendarzowym przekroczy 20 000 m3 koncesji udziela marszałek województwa. Starosta Miński wydaje koncesje na wydobywanie kopalin ze złóż kopalin objętych prawem własności nieruchomości gruntowej.



Tabela 9. Wykaz złóż kopaliny pospolitej, dla których właściwym organem administracji geologicznej jest Starosta Miński

Lp.

Nazwa złoża

Gmina

Powierzchnia (ha)

Kopalin główna

Znak koncesji

Zasoby geologiczne (tys.ton)

1

ALEKSANDRÓW

JAKUBÓW

1,57

Piaski i żwiry

GL. 7510/44-1/10

248213,77

2

DROP POLE 2

DOBRE

0,55

Piaski i żwiry

GL. 7510/41-1/10

78490,20

3

DROP I

DOBRE

1,79

Piaski i żwiry

OR 7511/13/2002

196360,45

4

GÓRY I

JAKUBÓW

1,16

Piaski i żwiry

GL. 7510/3-1/10

293852,87

5

GÓRY II

JAKUBÓW

1,72

Piaski i żwiry

GL. 7510/4-1/10

482382,83

6

GÓRY 3

JAKUBÓW

0,70

Piaski i żwiry

OR.7512/5/99

88700,00

7

GÓRY IV

JAKUBÓW

1,42

Piaski i żwiry

GL. 7510/44-1/09

212419,13

8

GÓRY V

JAKUBÓW

1,85

Piaski i żwiry

WS. 7511/2/2008

361164,00

9

GÓRY VI

JAKUBÓW

1,25

Piaski i żwiry

WS. 7511/3/2008

212123,59

10

GÓRY VII

JAKUBÓW

1,61

Piaski i żwiry

WS. 7511/4/2008

282762,52

11

GÓRY VIII

JAKUBÓW

1,60

Piaski i żwiry

GL. 7510/6-1/10

303181,04

Kopalina towarzysząca - surowce ilaste

79118,94

12

GÓRY IX

JAKUBÓW

1,97

Piaski i żwiry

GL. 7510/5-1/10

497927,86

13

GÓRY XII

JAKUBÓW

0,31

Piaski i żwiry

GL. 7510/11/09

81941,00

14

GÓRY XIII

JAKUBÓW

0,98

Piaski i żwiry

GL. 7510/39-1/09

84786,46

15

GÓRY XVII

GÓRY

1,4

Piaski i żwiry

WS.6522.17.2011

301695,33

16

GÓRY XVIII

GÓRY

1,99

Piaski i żwiry

WS.6522.15.2012

406212,6

17

KUFLEW

MROZY

1,95

Piaski i żwiry

OR 7511/3/02

182133,85

18

KUFLEW I

MROZY

1,32

Piaski i żwiry

GL. 7510/27-1/09

320195,20

19

KULKI I

SIENNICA

1,95

Piaski i żwiry

OR 7511/20/00

182177,00

20

KULKI II

SIENNICA

1,98

Piaski i żwiry

OR 7511/5/2004

197134,35

21

KRUKI

MROZY

1,14

Piaski i żwiry

GL. 7510/7-1/10

309170,00

22

KRUKI I

MROZY

1,06

Piaski i żwiry

GL. 7510/36-1/10

269635,00

23

KRUKI II

MROZY

1,15

Piaski i żwiry

WS.6522.8.2011

296174,00

24

LIPINY-MROZY I

MROZY

0,68

Piaski i żwiry

OR.7512/6/99

128948,00

25

LIPINY I

MROZY

1,70

Piaski i żwiry

OR 7511/4/2006

114327,42

26

LIPINY III

MROZY

1,76

Piaski i żwiry

GL. 6522.7.2011

447627,00

27

MAKÓWIEC DUŻY 2

DOBRE

1,73

Piaski i żwiry

OR 7511/3/2003

184912,00

28

MAKÓWIEC DUŻY I

DOBRE

1,35

Piaski i żwiry

GL.7510/2-5/09

75781,11

Kopalina towarzysząca - surowce ilaste

58984,80

29

OLSZEWICE III-POLE A

KAŁUSZYN

2,00

Piaski i żwiry

GL. 7510.63.2011

551827,40

30

OLSZEWICE III-POLE B

KAŁUSZYN

2,00

Piaski i żwiry

WS.6522.33.2011

526680,00

31

PRZYTOKA I

KAŁUSZYN

1,99

Piaski i żwiry

OR 7511/1/2004

260020,30

32

PRZYTOKA II

KAŁUSZYN

1,20

Piaski i żwiry

GL.7510/25/09

152972,00

33

PRZYTOKA VI

KAŁUSZYN

1,71

Piaski i żwiry

GL. 7510/51-2/10

438092,00

34

RYCZOŁEK I

KAŁUSZYN

1,76

Piaski i żwiry

OR.7511/1/00

488435,00

35

RYCZOŁEK III

KAŁUSZYN

0,77

Piaski i żwiry

OR 7511/15/2003

209988,40

36

RYCZOŁEK IVa

KAŁUSZYN

1,73

Piaski i żwiry

OR 7511/6/2005

453225,46

37

RYCZOŁEK V

KAŁUSZYN

0,48

Piaski i żwiry

WS. 7511/9/07

137647,00

38

RZĄDZA

JAKUBÓW

1,80

Piaski i żwiry

GL. 7510/12-1/10

493536,00

39

SIODŁO

SIODŁO

1,55

Piaski

WS.6522.12.2011

221983,60

40

SOKOLNIK

SOKOLNIK

1,8624

Piaski i żwiry

WS.6522.38.2011

317179,00

41

SOKOLNIK III

MROZY

1,99

Piaski i żwiry

OR.7511/7/00

254604,00

42

SOKOLNIK IV-BLOK III

MROZY

1,97

Piaski i żwiry

GL.7510/70-1/10

291302,24

43

SOKOLNIK V

MROZY

0,90

Piaski i żwiry

OR 7511/26/00

115344,00

44

SOKOLNIK VI

MROZY

1,62

Piaski i żwiry

OR 7511/1/01

212640,00

45

SOKOLNIK VII

MROZY

0,84

Piaski i żwiry

WS.6522.11.2011

91350,00

46

SOKOLNIK VIII

MROZY

2,00

Piaski i żwiry

OR 7511/10/2003

258046,80

47

STARA SIENNICA I

SIENNICA

0,87

Piaski i żwiry

OS.G.7512/30/98

76817,87

48

SIODŁO

SIENNICA

1,55

Piaski i żwiry

WS.6522.12.2011

221983,60

49

TRANSBÓR

LATOWICZ

1,03

Piaski i żwiry

WS. 6522.10.2011

122642,00

50

TRANSBÓR I

LATOWICZ

1,07

Piaski i żwiry

OR 7511/4/01

151967,00

51

TRANSBÓR II-A

LATOWICZ

1,29

Piaski i żwiry

GL. 7510/5-9/09

108286,14

52

WOJCIECHÓWKA

SIENNICA

0,63

Piaski i żwiry

OS.G. 7512/13/98

63189,00



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna