Program ochrony środowiska wraz z planem gospodarki odpadami dla gminy dukla



Pobieranie 1.1 Mb.
Strona14/15
Data07.05.2016
Rozmiar1.1 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

Żródło: Gospodarka Komunalna i Mieszkaniowa Sp. z o.o. w Dukli
6.2.2. Zamierzenia inwestycyjne gminy w zakresie rozbudowy systemu kanalizacyjnego

i oczyszczania ścieków

6.2.2.1. Informacje ogólne

Do podstawowych niezbędnych kierunków działań dla poprawy stanu wyposażenia gminy w systemy kanalizacji zalicza się:


  • pełne wykorzystanie mocy przerobowych oczyszczalni ścieków w Dukli,

  • wyposażenie najintensywniej zainwestowanych obszarów gminy w kanalizację sa­nitarną i oczyszczalnie ścieków,

  • preferowanie indywidualnych sposobów oczyszczania ścieków na obszarach
    o urozmaiconej rzeźbie terenu, których włączenie do zbiorczej kanalizacji wymaga budowy długich ciągów kanalizacyjnych i przepompowni,

  • wykonanie lokalnych oczyszczalni w rejonie obiektów użyteczności publicznej oraz
    w jednostkach osadniczych nie przewidzianych w najbliższym horyzoncie czasowym do objęcia zbiorowymi systemami kanalizacji sanitarnej.


6.2.2.2. Zamierzenia inwestycyjne

W pierwszym etapie rozbudowy systemu kanalizacyjnego przewidziano rozdzielenie funkcjonującej w mieście kanalizacji ogólnospławnej oraz modernizację oczyszczalni ścieków w Dukli. Oczyszczalnia w Dukli została oddana do eksploatacji
w końcu 1994 r. Jest to zblokowana mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia typu BOS-BG-500 (o przepusto­wości 500 m3/d), funkcjonuje zgodnie z warunkami określonymi
w pozwoleniu wodnoprawnym (Decyzja UW, IOŚ w Krośnie - OS-11-6210/137/98
z dnia 4 XI 1998 r.) i uzyskuje wysoki stopień redukcji zanieczyszczeń, choć zdarzają się przekroczenia dopuszczalnych w pozwoleniu stężeń. W 2002 roku Delegatura w Jaśle przeprowadziła badania kontrolne ścieków odprowadzanych z oczyszczalni w Dukli.
W ściekach emitowanych do rzeki Jasiołki stwierdzono przekroczenie ustalonego pozwoleniem wodnoprawnym stężenia azotu ogólnego, w związku z czym Gospodarce Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Dukli wymierzono administracyjną karę pieniężną.

Obecnie podstawowym problemem eksploatacyjnym istniejącej oczyszczalni jest dopływ ścieków deszczowych zawierają­cych znaczne ilości zawiesiny mineralnej (piasek, cząstki muliste itp.). Oczyszczalnia typu BOS-BG nie jest przystosowana do usuwania tego typu zanieczyszczeń (nie posiada osadnika wstępnego tzw. piaskownika), a znaczne wahania stężeń substancji organicz­nych utrudniają prawidłowe funkcjonowanie zblokowanego systemu oczyszczania. W związku z tym przed rozbudową oczyszczalni o następny blok, należy rozważyć problem zwiększenia niezawodności i po­prawy funkcjonowania istniejącej oczyszczalni, przede wszystkim poprzez wybudowanie osadnika wstępnego o przedłużonym czasie przetrzymania ścieków, służącego do usuwania zawiesiny mineralnej oraz mechanicznego oczyszczania ścieków w trakcie bieżących remontów i sytuacjach awaryjnych. Innym korzystnym rozwiązaniem jest wyposażenie oczyszczalni w Dukli


w punkt zlewny ścieków, do którego można wywieźć taborem asenizacyjnym nieczystości
z rejonów gdzie obecnie nie przewiduje się budowy oczyszczalni

W drugim etapie prac wprowadzających system kanalizacyjny w gminie przewidziano budowę kanalizacji sanitarnej w Teodorówce i Jasionce oraz rozbudowę oczyszczalni w Dukli (wykonanie następnego obiektu z typoszeregu BOS o przepustowośći 500m3/d). Rozbudowa oczyszczalni pozwoli na przyjęcie ~ 75 m3/d ścieków z Jasionki
i ~100 m3/d ścieków z Teodorówki. Inwestycje te wpłyną na poprawę standardu życia 37% ludności gminy i ograniczenie zanieczyszczenia wód podziemnych i po­wierzchniowych.

Etapy następne realizowane w miarę pozyskiwania środków na ich realizację.

Aktualnie realizowany program sanitacji Dukli i sąsiadujących z miastem miejscowo­ści nie uwzględniał doprowadzenia do tego systemu ścieków z Lipowicy, przewidując budowę lokalnej oczyszczalni ścieków nad Jasiołką o docelowej przepustowości rzędu 40-50 m3/d. Najprawdopodobniej jednak odprowadzenie ścieków socjalno-bytowych z tej miejscowości odbywać się będzie do układu kanalizacyjnego Dukli.

Gmina Dukla posiada również koncepcję kanalizacji sanitarnej dla miejscowości
w północnej najintensywniej zurbanizo­wanej części gminy, którą zamieszkuje około 40% ludności.

W ostatnim czasie zaniechano koncepcji budowy kanalizacji dla miejscowości Wietrzno i Równe w oparciu o oczyszczalnię o przepustowości rzędu 250 m3/d w Równem, z uwagi na jej planowane położenie w terenie wewnętrznym strefy pośredniej ujęcia wody dla miasta Krosna w Szczepańcowej. Ścieki z terenu tych miejscowości planuje się podłączyć do kolektora kanalizacji sanitarnej w miejscowości Wrocanka gmina Miejsce Piastowe, odprowadzającego ścieki do oczyszczalni Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o w Krośnie. Dla miejscowości Wietrzno Gmina posiada pozwolenie na budowę sieci kanalizacyjnej. Przedstawiona w „Wieloletnim Planie Inwestycyjnym Miasta i Gminy Dukla" lista możliwych do wykonania w najbliższym


10-leciu inwestycji z dziedziny „kanalizacje i oczyszczalnie" nie uwzględnia Łęk Dukielskich. Również w sąsiadujących z tą miejsco­wością wsiach w gminie Chorkówka nie przewiduje się budowy zbiorowych systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków.
W związku z tym możliwe byłyby następujące rozwiązania wariantowe:

  • podłączenie kanalizacji Łęk Dukielskich do kanalizacji Wietrzna i oczyszczalni w Krośnie lub

  • budowa kanalizacji sanitarnej i lokalnej oczyszczalni w Łękach Dukielskich nad do­pływem potoku lwełka (zlewnia Wisłoki) lub

  • inwestycja wspólna z gminą Chorkówka: oczyszczalnia zbiorowa odprowadzająca ścieki do ujściowego odcinka potoku przepływającego przez Łęki Dukielskie zbierająca ścieki z miejscowości: Łęki Dukielskie, Głojsce
    w gminie Dukla oraz Kobylany, Sulistrowa, Dragonowa w gminie Chorkówka, lub budowa oczyszczalni ścieków o przepustowości 1000 m3/d w miejscowości Głojsce, obsługującej Głojsce i Iwlę (1583 mieszkańców, RLM 3559)

Na północ od Dukli nie jest rozstrzygnięta także sprawa podłączenia kanalizacyjnego Zboisk.

Zorganizowanym systemem kanalizacyjnym nie jest objęta południowa część gminy. Wprawdzie funkcjonują tu trzy małe oczyszczalnie ścieków lecz nie rozwiązują one tego problemu. Objęcie systemem kanalizacyjnym tej części gminy ważne jest z punktu widzenia ochrony wyróżniających się walorów przyrodniczych terenu objętych różnymi formami ochrony prawnej (Jaśliski Park Krajobrazowy, rezerwaty przyrody).

Wolne moce przerobowe posiada istniejąca oczyszczalnia ścieków obsłu­gująca nowy budynek Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Tylawie. Obecnie przepustowość oczysz­czalni jest wykorzystywana w ok. 30%. W związku z tym istnieje możliwość wykonania sieci kanalizacji sanitarnej doprowadzającej ścieki z sąsiadującej ze szkołą zabudowy do oczyszczalni KOS-20. Nadmienia się, że będzie to rozwiązanie zgodne z lokalną inicja­tywą społeczną oraz pozwalające na prawidłowe oczyszczenie ścieków socjalno-bytowych
z omawianej części wsi Tylawa. Docelowo planowana jest budowa oczyszczalni mechaniczno-biologicznej w Tylawie (faza koncepcyjna), o przepustowości ok. 1000 m3/d, obsługującej 6 miejscowości (1590 osób, RLM 1519): Tylawę, Barwinek, Mszanę, Trzcianę, Zyndranowę i Zawadkę Rymanowską. Odbiornikiem ścieków byłaby rzeka Panna. Przewidywany termin rozpoczęcia realizacji ok. 2008-2010 r.

Dla oczyszczania ścieków z Jaślisk, Daliowej, Posady Jaśliskiej, Woli Niznej


i Szklar (istniejąca oczyszczalnia do likwidacji) planowana jest budowa oczyszczalni ścieków w Daliowej lub Jaśliskach (faza koncepcyjna), o przepustowości ok. 1000 m3/d. Oczyszczalnia będzie obsługiwać 2049 mieszkańców (RLM 4634). Odbiornikiem ścieków byłaby rzeka Jasiołka (zlewnia: rz. Wisłoka). Planowany termin rozpoczęcia realizacji oczyszczalni ok. 2012 -2015r.

W pozostałych miejscowościach gminy przewiduje się budowę przydomowych oczyszczalni ścieków lub budowę szczelnych osadników na ścieki zgodnie


z obowiązującymi przepisami.

Projektowany w gminie Dukla system kanalizacyjny z oczyszczaniem ścieków przedstawia mapka poglądowa nr 5.


6.3. Infrastruktura gospodarki odpadami
Za utrzymanie czystości i eksploatację systemu zbiórki odpadów komunalnych jest odpowiedzialna Gospodarka Komunalna i Mieszkaniowa Sp. z o.o. – Dukla, ul. Parkowa 5. Odpady są wywożone na składowisko odpadów komunalnych w miejscowości Dukla.

Składowisko odpadów w Dukli przekazane zostało do eksploatacji w kwietniu 2000 roku. Położone jest w północnej części miasta, poza istniejącą zabudową mieszkaniową. Powierzchnia składowiska wynosi 2,9 ha (z czego eksploatowane jest 0,45 ha), a pojemność 170000 m3 (dla I etapu). Na składowisku gromadzone są odpady komunalne z terenu miasta i gminy Dukla oraz innych gmin. Funkcjonuje tutaj również
1 sortownia odpadów – maksymalna zdolność przetwarzania do 500,0 Mg/rok.

Stan nagromadzenia odpadów na koniec 2003 wynosił 29348, 25Mg (39275 m3). Przewidywane zakończenie eksploatacji – 2025 r.

Składowisko wymaga modernizacji w zakresie:


      • budowy kompostowni,

      • ujęcia biogazu,

      • budowy oczyszczalni odcieków i podłączenia do kanalizacji miejskiej,

      • budowy nowej czaszy,

      • uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

Ponadto działalność polegającą na usuwaniu, odzysku i transporcie odpadów komunalnych do miejsc ich unieszkodliwienia prowadzą w gminie Dukla dwa przedsiębiorstwa prywatne.

Obszar miasta i gminy został podzielony na rejony zbiórki odpadów komunalnych.. Na terenie gminy gromadzenie odpadów komunalnych prowadzone jest w systemie:


,,u źródła” oraz kontener w sąsiedztwie (centra zbiórki).

Sprzęt do gromadzenia odpadów na terenie gminy to:



  • na odpady zmieszane: pojemniki SM 110L pojemniki SM 110L, pojemniki KP7,

  • na odpady segregowane: kolorowe worki, 1 pojemniki 110L pojemniki typu dzwon.


6.4. Urządzenia ochrony powietrza
Skuteczność działania urządzeń oczyszczających jest określana jako stopień redukcji zanieczyszczeń i jest wielkością wskazującą jaki procent całkowitej ilości danego zanieczyszczenia wprowadzanego do urządzenia jest w nim zatrzymywany.

Prowadzone w ostatnich latach inwestycje mają na celu ograniczenie emisji niskiej polegające na modernizacji lub wymianie istniejących źródeł ciepła opalanych paliwem stałym na nowoczesne kotły opalane paliwem gazowym, ciekłym lub wyposażone


w urządzenia regulujące procesy spalania, podnoszące wydajność cieplną źródła (szkoła podstawowa w Jasionce, ośrodek zdrowia w Łękach Dukielskich oraz termorenowacji (Urząd Gminy w Dukli).
6.5. Odnawialne źródła energii

Produkcja energii „ekologicznie czystej” w źródłach odnawialnych, to jest wykorzystujących naturalne źródła jakimi są:



  • siły wiatru

  • energia spiętrzeń wodnych

  • biogaz

  • wody geotermalne

przy racjonalnym wykorzystaniu może być jednym z istotnych komponentów zrównoważonego rozwoju, przynoszącego wymierne efekty ekologiczno- energetyczne.

Dostarczanie energii elektrycznej, dla odbiorców jednostkowych lub warunkach lokalnych może odbywać się z siłowni wiatrowych, małych elektrowni wodnych (do 0,5 MW ) lub przy wykorzystaniu biogazu. Uregulowanie sytuacji prawnej osób posiadających


i prowadzących energetyczne obiekty wytwórcze, stworzyły warunki do podejmowania działań, w tym kierunku. Pomimo tego, w stanie istniejącym produkcja energii
i wykorzystanie źródeł odnawialnych stanowi znikomy procent bilansu energetycznego województwa podkarpackiego, powiatu i gminy.

6.5.1. Siłownie wiatrowe
Siłownie wiatrowe na terenie powiatu krośnieńskiego zlokalizowane są we Wróbliku Szlacheckim w gminie Rymanów. Są to dwie siłownie wiatrowe po 0,16 MW o wysokości 30 m każda ,na terenie o pow. 2,0 ha. Siłownie te są własności prywatną i pracują głównie na potrzeby własne inwestorów. Jako jedyne na Podkarpaciu mają podpisaną umowę na sprzedaż wytworzonej energii do sieci państwowej. Najkorzystniejsze warunki dla lokalizacji elektrowni wiatrowych w powiecie są w okolicach Przełęczy Dukielskiej i Rymanowa

Wysoki potencjał energetyczny tego terenu potwierdziły badania, które zostały wykonane w latach 1994 - 1995 przez doc. dr. hab. Ireneusza Solińskiego z CPPGSMiE PAN i mgr inż. Zdzisława Skrzypczyka z WZM i UW w Krośnie. Badanie te były prowadzone w: Rymanowie, Sanoku, okolicach Żmigrodu i Bliznego oraz w Jasionce koło Dukli. Budową wiatraków na terenie Beskidu Niskiego zainteresowane jest Przedsiębiorstwo Elektromontażowe Przemysłu Węglowego ELKOP z Chorzowa.

Obecnie wydano pozwolenie na budowę turbin wiatrowych o wysokości ponad
100 m i mocy nominalnej 2MW w miejscowościach: Sulistrowa i Kobylany – 4 turbiny, Draganowa – 6 turbin, Łęki Dukielskie – 5 turbin. Ze względu na dużą wysokość wież elektrownii może to być znaczna ingerencja w krajobraz Beskidu Niskiego. Ilość siłowni wiatrowych oraz ich wielkość nie tylko powinny odpowiadać zasobom energii wiatru na danym terenie, ale także powinny ładnie komponować się z charakterem wybranej okolicy. Z tego względu szczególnie starannie powinny być sporządzane analizy krajobrazowe.

W miejscowości Draganowa, niektóre turbiny sytuowane są w sąsiedztwie granicy


z gminą Dukla. Dobre warunki panują do lokalizacji siłowni wiatrowych na obszarze gminy Dukla, w miejscowościach Głojsce, Iwla, Teodorówka, Nadole, Dukla, Cergowa, Jasionka, Łęki Dukielskie, Wietrzno i Równe. Prywatne firmy planuja budowę 15 turbin wiatrowych (Łęki Dukielskie -5 turbin, Teodorówka- 5 turbin, Równe -5 turbin)

            Istotną także rzeczą przy lokalizacji nowych wiatraków jest zasięgniecie informacji


o trasach przelotów ptaków, aby nie umiejscawiać siłowni wiatrowych na tych ważnych szlakach migracji.

6.5.2. Małe elektrownie wodne

Na obszarze gminy nie ma elektrowni wodnych. Znaczne obszary gminy położne


w terenach objętych prawną ochroną przyrody praktycznie wykluczają budowę tego typu urządzeń.
6.5.3. Instalacje wykorzystujące biogaz
Na terenie gminy nie ma instalacji wykorzystujących biogaz. Instalacje takie znajdują się na terenie obiektów Miejskiej Oczyszczalni Ścieków w Krośnie (powiat grodzki). Energia cieplna wykorzystywana jest do ogrzewania obiektów oczyszczalni. Planuje się uruchomienie podobnej instalacji na wysypisku w Dukli.
6.5.4. Energia geotermalna
W stanie istniejącym na terenie powiatu krośnieńskiego brak jest urządzeń wykorzystujących energię geotermalną. Dotychczas zbadane i udokumentowane zasoby wód geotermalnych znajdują się w obrębie „zapadliska podkarpackiego”, w rejonie złóż ropy i gazu w południowym rejonie powiatu krośnieńskiego (Rudawka Rymanowska).
6.5.5. Energia promieniowania słonecznego
Na terenie powiatu nie wykorzystuje się energii promieniowania do wspomagania ogrzewania budynków użyteczności publicznej, budynków jednorodzinnych, gospodarczych oraz do podgrzewania wody w basenach. Baterie słoneczne zainstalowane zostały na prywatnym budynku mieszkalnym w Kobylanach, planuje się zamontowanie na plebani w Dukli.
6.5.6. Surowce bioenergetyczne
Produkty tradycyjnych upraw rolniczych prowadzonych na obszarze gminy mogą być wykorzystane alternatywnie jako surowce energetyczne, w postaci:

  • etanolu do benzyn silnikowych (z upraw żyta),

  • estrów kwasów nienasyconych do oleju napędowego silników wysokoprężnych (z upraw rzepaku)

Możliwości angażowania rolnictwa w produkcję surowców bioenergetycznych występuje między innymi na terenach rolnych położonych w korytarzach rozwoju osadnictwa i koncentracji rozwoju potencjału gospodarczego, gdzie produkcja rolna na cele spożywcze nie jest wskazana ze względu na koncentrację zanieczyszczeń.
6.6. Gazociągi
Źródłem zaopatrzenia w gaz odbiorców w gminie Dukla pozostają istniejące stacje redukukcyjno – pomiarowe I stopnia, zlokalizowane w miejscowościach: Równe (2 stacje), Wietrzno (2 stacje) i Łęki Dukielskie (1 stacja) zasilane gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 150/125/100, PN 1,6 MPa relacji Rogi – Równe – Wietrzno – Sulistrowa.

Przez tereny miejscowości Równe, Wietrzno, Łęki Dukielskie przebiega trasa istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150/125/100, PN 1,6 MPa relacji Rogi – Równe – Wietrzno – Sulistrowa.

Wzdłuż wymienionych gazociągów, odcinków istniejących gazociągów zasilających stacje gazowe I stopnia oraz pozostałych gazociągów istniejących, średniego i niskiego ciśnienia, należy utrzymać odległości podstawowe od obiektów terenowych – odległości podstawowe oraz warunki zagospodarowania pasów terenu wyznaczonych odległościami podstawowymi określonych w przepisach szczególnych.

7. infrastruktura turystyczna

7.1 Informacje ogólne
Infrastruktury turystyczna gminy nie jest zbyt bogata, zwłaszcza baza hotelowa. Sukcesywnie jednak, głownie wzdłuż drogi krajowej powstają obiekty gastronomiczne. Powiększa się sieć szlaków turystycznych., zwłaszcza na obszarze Beskidu Niskiego. Podstawowe atrakcje turystyczne gminy to 3 muzea: Muzem Historyczne w Dukli, Muzeum Łemkowskie w Zyndranowej i Olchowcu, Dolinia Śmierci, Miejsce Kultu Św. Jana
w Trzcianie oraz kościół parafialny pod wezwaniem Marii Magdaleny w Dukli w stylu późnobarokowym oraz kościół OO. Bernardynów wraz z zespołem klasztornym miejsc pobytu papieża Jana Pawła II.


    1. Baza turystyczna

Położenie gminy w terenach objętych ochroną (Jaśliski Park Krajobrazowy, Międzynarodowy Rezerwat Biosfery, Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego),


o wysokich walorach przyrodniczo – krajobrazowych i kulturowych predysponuje ją do rozwoju różnych form turystyki i wypoczynku. Ważnym produktem turystycznym służącym rozwojowi działalności turystyczno - wypoczynkowej jest baza noclegowa i usługi jej towarzyszące o odpowiednim standardzie. Dotychczasowa baza noclegowa charakteryzuje się sezonowością i niskim standardem wyposażenia. Szerzej to zagadnienie analizowane jest w załączniku opisowym nr 1 do niniejszego Programu. Obiekty bazy turystyczne to:

Dom Wycieczkowy PTTK w Dukli, Schronisko PTSM, Zajazd Rysieńka, Zajazd Galicja, Pokoje Gościnne Beskid, obiekty agroturystyczne: w Zyndranowej (2), Tylawie(1), Olchowcu(1), chórowej(1), Jaśliskach (1), Lipowicy (3), Ośrodek Wczosowy w Tylawie.



7.3. Szlaki turystyczne
Na obszarze gminy funkcjonuje wiele szlaków turystycznych . Są to:

S 1 - szlak (tzw. Główny Szlak Beskidzki) Krynica - Kamień (714 m) –Kąty – Polana (651 m) - Chyrowa – Pustelnia św. Jana – Cergowa (716 m) – Lubatowa – Iwonicz Zdrój - do Ustrzyk Dolnych - oznaczony kolorem czerwonym;

S 2 - szlak im. Kazimierza Pułaskiego (tzw. graniczny) Grybów – Nowy Łupków, przebiegający m.in. przez Czeremchę, Kamień, Jasiel, Kanasiówkę, Pasikę, Danawę i Siwakową Dolinę (Beskid Niski), do Ustrzyk Dolnych - oznaczony kolorem niebieskim;

S 3 - szlak (od szlaku niebieskiego) Barwinek – Ostra – Tylawa – Kamienna Góra do szlaku czerwonego przy Pustelni Św. Jana, - oznaczony kolorem zielonym;

S 3 - szlak łącznikowy Stasiany (od szlaku zielonego) – Piotruś – Zawadka Rymanowska – Cergowa (do szlaku czerwonego) – oznaczony kolorem żółtym;

S 4 - szlak Tylawa - Olchowiec – Baranie (Magurski p.n.) do szlaku niebieskiego, oznaczony kolorem żółtym
wykaz szlaków konnych:

SK1 - szlak konny : polany - Olchowiec - Smereczne – Tylawa - Zyndranowa - Czerwony Horb (439 m) - Średni Wierch (616 m) - Lipowiec - Jaśliska – Daniowa;

SK2 - szlak konny: Polany Surowicze - Wola Niżna - Wola Wyżna - Źródliska Jasiołki - Dołżyca - Radoszyce - Smolnik – Bieszczady,

SK3 - transgraniczny szlak konny Brenna – Wołosate
wykaz szlaków rowerowych

SR1 - szlak dla rowerów turystycznych 37,0 km : Dukla - Teodorówka - Iwla - Chyrowa - Mszana (skrzyż.) - Tylawa - Lipowica - Dukla, oznaczony kolorem czerwonym,

Sr2 - szlak dla rowerów górskich 14,0 km : Mszana (skrzyż.) - Ropianka - Olchowiec – Wilsznia - Smereczne - Tylawa (skrzyż.), oznaczony kolorem zielonym,

sr3 - szlak dla rowerów górskich 2,0 km : Mszana (skrzyż.) – Główny Szlak Beskidzki, oznaczony kolorem niebieskim.
ścieżki dydaktyczne

W granicach Jaśliskiego Parku Krajobrazowego :



SD1 - istniejąca ścieżka przyrodnicza „W przełomie Jasiołki” (trasa wzdłuż przełomowego odcinka rzeki Jasiołki, częściowo przez rezerwat przyrody
o licznych osobliwościach botanicznych)

W bezpośrednim sąsiedztwie Jaśliskiego Parku Krajobrazowego:



SD2 - istniejąca ścieżka historyczno-krajobrazowa „Na węgierskim trakcie” (trasa po tzw. „starej drodze ze Szklar do Jaślisk z pięknymi widokami na Jaśliska i Jaśliski Park Krajobrazowy, oraz 2 kapliczkami: „U Jana” i „Na Sołtysowstwie”, i źródełkiem, a w samych Jaśliskach drewniane, dwutraktowe domy z podcieniami i XVIII-wieczny kościół z obrazem Jaśliskiej Matki Boskiej z Dzieciątkiem).

Na terenie gminy Dukla:



SD3 - istniejąca ścieżka przyrodnicza „ Do złotej Studzienki” (trasa od skraju lasu do rezerwatu „Tysiąclecia Na Górze Cergowej” i przez rezerwat do znanego miejsca kultu św. Jana – Złotej studzienki i z powrotem przez las górski do punktu wejścia podziwiając po drodze okazy przyrody ożywionej (florę
i faunę) oraz okazy przyrody nieożywionej (n.p. ostańce),

SD4 – istniejąca ścieżka ekologiczno- historyczna „Po Dukli” o 13 przystankach mająca na celu ukazanie walorów miejscowości i dziedzictwa kultury
w środowisku, oraz kształtowanie proekologicznej motywacji zwiedzających, a także więzi z najbliższym otoczeniem.

Ilość tras turystyki pieszej uważa się za wystarczającą. Natomiast część tras konnych i rowerowych zaproponowano w oparciu o plany zagospodarowania przestrzennego i wstępne dozgodnienia z Nadleśnictwami.

Oprócz turystyki krajoznawczej, na terenie opracowania występuje również forma turystyki pątniczej w: Jaśliskach (Sanktuarium Maryjne) i Trzcianie (Pustelnia św. Jana).

8. EDUKACJA EKOLOGICZNA
Na obszarze gminy prowadzona jest edukacja ekologiczna zwłaszcza w zakresie: ochrony środowiska przyrodniczego, poprawy estetyki otoczenia gospodarstw, gospodarki odpadami, ochrony wód.

Główne instytucje prowadzące edukację ekologiczną na terenie gminy to: szkoły podstawowe, gimnazja, LO w Dukli, Zarząd Karpackich Parków Krajobrazowych


w Krośnie, Wojewódzki ośrodek Doradztwa Rolniczego w Rzeszowie, oddział w Krośnie, Urząd Gminy w Dukli, Przedsiębiorstwo Gospodarka Komunalna i Mieszkaniowa
Sp. z o.o., Nadleśnictwo Dukla, organizacje pozarządowe.

Edukacja ekologiczna prowadzona jest głównie w formie: konkursów, szkoleń, wydawnictw (m.in. ulotki, foldery), imprez, wystaw, wykładów, seminariów, warsztatów.

Najważniejsze imprezy w zakresie edukacji ekologicznej to: :cykliczna impreza Sprzątanie świata udział w konkursach ogólnokrajowych i lokalnych m.in. Moja ziemia, mój świat, Młodzież zapobiega pożarom.

9. WSPÓŁPRACA TRANSGRANICZNA
Zakres współpracy transgranicznej regulują:

1. Umowa pomiędzy organami samorządowymi Gminy Dukla, a organami samorządowymi Starostwa Ladomirová (Słowacja) o wzajemnej współpracy - z dnia 4 stycznia 2001 r.

Celem współpracy jest rozwój przyjacielskich stosunków oraz wymiana doświadczeń zakresie zadań własnych określonych prawem jednostek samorządowych
i współdziałania z organami zewnętrznymi w zakresie:


  • funkcjonowanie organów samorządowych,

  • ochrona środowiska, służby komunalne,

  • bezpieczeństwo,

  • współpraca w dziedzinie kultury,

  • współpraca w dziedzinie sportu,

  • współpraca w dziedzinie turystyki,

  • współpraca przedsiębiorców,

  • współpraca w dziedzinie promocji.

2. Umowa pomiędzy organami samorządowymi Miasta i Gminy Dukla, a organami samorządowymi Gminy Sol’ (Słowacja) o wzajemnej współpracy z dn. 29 września 2003 r.

Cel współpracy został określony taki jak w pkt 1.

Ponadto prowadzona jest:



  1. nieformalna współpraca pomiędzy Muzeum Historycznym w Świdniku (Słowacja) a Muzeum w Dukli,

  2. nieformalna współpraca pomiędzy Ośrodkiem Kultury w Stropkowie (Słowacja)
    a Gminnym Ośrodkiem Kultury w Dukli i Stowarzyszeniem Animare,

  3. nieformalna współpraca pomiędzy Ośrodkiem Kultury w Bardejowie (Słowacja)
    a Gminnym Ośrodkiem Kultury w Dukli i Stowarzyszeniem Animare.



10. PODSUMOWANIE
Stan poszczególnych komponentów środowiska gminy jest zróżnicowany, jednak na ogół charakteryzuje się mniejszym, w odniesieniu do powiatu, województwa i kraju stopniem degradacji i zanieczyszczenia. Odnosi się to w szczególności do:

  • wysokiej różnorodności przyrodniczej (krajobrazowej, siedliskowej
    i gatunkowej);

  • występowania wielu ekosystemów naturalnych i półnaturalnych – m.in. dużych

kompleksów leśnych, dolin rzecznych, użytków rolnych;

  • niskiego stopnia zanieczyszczenia gleb i dobrej jakości powietrza.

Zachowaniu tych walorów służy m.in.:

  • niewielka liczba zakładów przemysłowych o dużej uciążliwości dla środowiska,

  • stała poprawa infrastruktury służącej ochronie środowiska,

  • objęcie znacznej części gminy różnymi formami ochrony przyrody
    i krajobrazu,

  • niski poziom chemizacji środowiska,

  • niski stopień urbanizacji i mała gęstość zaludnienia południowej części gminy.

Najważniejszymi problemami ochrony środowiska w powiecie wpływającymi na jego stan są:

  • niedostateczne wyposażenie w infrastrukturę ochrony środowiska;

  • brak obwodnicy, zły stan dróg co przy zwiększonej liczbie pojazdów poruszających się po drogach powoduje;

  • duża ilość wyrobów zawierających azbest zainstalowanych na obiektach budowlanych;

  • mała retencja wód w zlewniach i deficyt wód;

  • zbyt wolno postępujący wzrost świadomości społecznej dotyczącej konieczności gospodarowania w sposób przyjazny dla przyrody i środowiska.

Dokładniejsze omówienie walorów i zagrożeń środowiska zawiera analiza SWOT

11. ANALIZA SWOT

Tab.1 Mocne i słabe strony wynikające z uwarunkowań wewnętrznych gminy

Mocne strony

Słabe strony

Stan środowiska -przyrody i krajobrazu kulturowego








  • praktycznie brak na terenie gminy zagrożeń środowiska (z wyjątkiem zagrożenia hałasem oraz potencjalnych: powodzie i osuwiska),

  • wysokie walory krajobrazowe i różnorodność biologiczna obszaru gminy (krajobrazowa, morfologiczna, ekosystemowa, siedliskowa), objęte prawną ochrona przyrody,

  • występowanie naturalnie ukształtowanych dolin rzecznych;

  • brak znaczących dla środowiska emitorów zanieczyszczeń powietrza (przemysłowych),

  • bardzo niska zawartość metali ciężkich w glebach użytków rolnych;

  • ogólnie niski poziom chemizacji środowiska i zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego;

  • zasoby surowców budowlanych, piaskowców i surowców bitumicznych

  • zachowane historyczne zespoły i obiekty krajobrazu kulturowego,

  • zainteresowanie gospodarstwami rolnymi produkującymi „zdrową żywność”,

  • niewielkie obszary gruntów poeksploatacyjnych wymagających rekultywacji,

  • istnienie lokalnych partnerów w ochronie przyrody i krajobrazu kulturowego – organizacji i stowarzyszenia ekologiczne i na rzecz rozwoju kultury lokalnej,

  • znaczne obszary gminy przewidziane do włączenia do systemu Natura 2000





  • zły stan wód powierzchniowych, utrzymująca się zła jakość wód powierzchniowych,

  • zagrożenie powodzią,

  • wysoka podatność gleb na czynniki erozyjne i aktywne procesy osuwiskowe na znacznych obszarach gminy,

  • zanikanie drobnych zbiorników wodnych oraz bogatych przyrodniczo enklaw śródpolnych;

  • niska odporność drzewostanów w lasach silnie przekształconych gospodarczo na działanie czynników biotycznych, w szczególności na gradacje owadów;

  • znaczne obszary nara zone na sukcesje naturalną,

  • brak właściwej pielęgnacji i odnowy drzewostanu w lasach prywatnych,

  • hałas, wibracje i zanieczyszczenie gleb wzdłuż głównych szlaków komunikacyjnych,

  • niedostateczna retencja wód w zlewniach;

  • postępująca urbanizacja terenów cennych pod względem krajobrazowym;

  • brak dostatecznej sieci korytarzy ekologicznych na obszarach pozbawionych kompleksów leśnych,

  • zabudowywanie stref ekspozycji obiektów i zespołów zabytkowych,

  • wzrost zanieczyszczeń komunikacyjnych, hałasu i wibracji,

  • znaczne obszary narażone na klęski żywiołowe (m.in. silne wiatry fenowe),

  • zagrożenie rodzimych gatunków flory i fauny przez obce gatunki inwazyjne (np. barszcz Sosnowskiego);

  • brak inwentaryzacji przyrodniczej dla obszaru całej gminy,



Stan infrastruktury służącej ochronie środowiska





+ wzrost liczby ludności obsługiwanej przez oczyszczalnie ścieków
i składowisko odpadów w Dukli,

  • wyposażenie znacznego obszaru gminy gminie w sieć wodociągową,

  • funkcjonowanie gminnej oczyszczalni ścieków i systemu kanalizacji sanitarnej w Dukli,

  • sprawny system segregacji, unieszkodliwiania i zagospodarowania odpadów,

  • zainteresowanie inwestycjami w zakresie pozyskiwania odnawialnych źródeł energii,

  • istniejący system oceny zagrożenia pożarowego w lasach, zagrożeń biologicznych i sanitarnych;



  • niezadawalający stan techniczny dróg gminnych i nieodpowiednie ich parametry,

  • niedostateczne wyposażenie gminy w sieć gazociągową,

  • duże obszar gminy wymagające skanalizowania,

  • niedostateczna ilość i jakość obiektów ochrony przeciwpowodziowej,

  • przebieg drogi krajowej, a przyszłości ekspresowej S19, przez centrum miasta Dukli i obszary intensywnie zabudowane,

  • niedostateczne środki finansowe na realizację infrastruktury zabezpieczającej cenne obiekty kulturowe przed osuwiskami,

  • ogólnie niski standard i zbyt mała liczba urządzeń ochrony środowiska, zwłaszcza na obszarach o cennych walorach przyrodniczo-krajobrazowych

  • dysproporcje w rozwoju sieci wodociągowej i kanalizacyjnej;

  • brak infrastruktury przy drogach tranzytowych (miejsca awaryjnego przeładunku materiałów niebezpiecznych) zmniejszającej zagrożenie dla środowiska naturalnego podczas awarii i wypadków w transporcie materiałów niebezpiecznych



Sfera gospodarcza








  • tworzenie warunków do lokalizacji inwestycji ochrony środowiska, opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru całej gminy Dukla,

  • tworzenie korzystnych warunków przestrzennych do absorpcji funduszy strukturalnych;

  • mała ilość wytwarzanych przemysłowych i odpadów niebezpiecznych;

  • brak przemysłu degradującego środowisko,

  • dobre warunki do produkcji leśnej i wysoki udział użytków leśnych
    w powierzchni ogólnej gminy,

  • wdrażanie zasad gospodarki leśnej sprzyjających zachowaniu różnorodności biologicznej, stopniowa „ekologizacja” gospodarki leśnej;

  • korzystne warunki dla rozwoju rolnictwa ekologicznego
    i integrowanego oraz rozwoju przyjaznych dla środowiska form turystyki

  • korzystne warunki dla rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł, zwłaszcza wykorzystujących siłę wiatru i energii słonecznej, upowszechnianiem się stosowania palenisk (pieców co) na drewno, gaz,

  • stopniowy wzrost zainteresowania tworzeniem gospodarstw agrotrystycznych;

  • nieagresywna w stosunku do środowiska tradycyjna gospodarka rolna, rozwój przyjaznych środowisku przyrodniczemu form gospodarowania;






  • mała intensywność wykorzystania środków pomocowych
    z funduszy zagranicznych;

  • ograniczone środki finansowe gminy na rozbudowę i modernizację infrastruktury służącej ochronie środowiska,

  • duża ilość szlaków turystycznych, dostosowanych do indywidualnych potrzeb turystów,

  • duża ilość wyrobów zawierających azbest zainstalowanych
    w obiektach budowlanych;


Sfera społeczna








  • rosnące kwalifikacje oraz doświadczenie kadr ochrony środowiska;

  • związki gmin podejmujące wspólne działania dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju gminy,

  • wprowadzanie do programów edukacji formalnej zagadnień ochrony przyrody i środowiska, działalność szkolnych kół zainteresowań
    i akademickich kół naukowych;

  • rosnąca liczba proekologicznych imprez masowych,

  • działalność edukacyjna prowadzona m.in .przez pracowników obszarów chronionych oraz członków proekologicznych organizacji pozarządowych (konkursy, wydawnictwa, zajęcia aktywnej edukacji terenowej, akcje prośrodowiskowe – sprzątanie świata, dzień ziemi, etc.), a także zarządców składowiska śmieci w Dukli,

  • zatwierdzony Rozporządzeniem Wojewody Podkarpackiego „Plan Ochrony Jaśliskiego Parku Krajobrazowego” oraz Ministra Środowiska „Plan Ochrony Magurskiego Parku Narodowego”.







  • małe zainteresowanie zewnętrznych podmiotów gospodarczych inwestowaniem na obszarze gminy;

  • zbyt wolno postępujący wzrost świadomości społecznej dotyczącej konieczności gospodarowania w sposób przyjazny dla przyrody i środowiska, brak indywidualnych nawyków i postaw prośrodowiskowych (segregacji odpadów, oszczędności wody, nie zaśmiecania lasów, spalanie szkodliwych odpadów powodujące zanieczyszczenie powietrza, etc.);

  • ucieczka wykwalifikowanych ludzi poza teren gminy
    i krośnieńskiego,

  • pauperyzacja społeczeństwa, prowadząca do tego, że rozwiązania proekologiczne (droższe w krótkiej perspektywie czasu) są dostępne tylko dla zamożnej części społeczeństwa,

  • utrzymujące się kłusownictwo na zwierzynie oraz kłusownictwo wędkarskie;

  • tolerancyjny stosunek wymiaru sprawiedliwości do sprawców przestępstw i wykroczeń przeciwko przyrodzie i środowisku.



1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna