Program ochrony środowiska wraz z planem gospodarki odpadami dla gminy dukla



Pobieranie 1.1 Mb.
Strona9/15
Data07.05.2016
Rozmiar1.1 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   15

Źródło: Plan Ochrony Jaśliskiego Parku Krajobrazowego, Urząd Gminy Dukla, Nadleśnictwa
Warte objęcia ochroną, w postaci użytków ekologicznych, są jeszcze tereny o łącznej pow. 1,45 ha, w obszarze zarządzanym przez nadleśnictwa.

Patrz Tab. Nr 15.
Tab.15. Projektowane użytki rolne

L.p

Wyszczególnienie

Pow. [ha]

Położenie

1

2

3

4

1

26o

Powierzchnia leśna niezale­siona



0,10


Gmina Dukla Nadleśnictwo Rymanów Obręb, Jaśliska, Leśnictwo Szklary

2

86c

Powierzchnia leśna niezale­siona




0,51


Gmina Dukla, Nadleśnictwo Rymanów Obręb, Jaśliska, Leśnictwo Rudawka

3

147Ah

Łąka


0,67

Gmina Dukla, Nadleśnictwo Rymanów Obręb, Jaśliska, Leśnictwo Lipowiec


4

147AR

Łąka


0,17

j.w.


Źródło: Plan Ochrony Jaśliskiego Parku Krajobrazowego, Urząd Gminy Dukla, Nadleśnictwa

4.1.7.4. Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe.

Zespołami przyrodniczo-krajobrazowymi są fragmenty krajobrazu naturalnego
i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne.

Na terenie gminy Dukla projektowany jest 1 zespól przyrodniczo-krajobrazowy na górze Piotruś, na pow.90,27 ha, obejmujący oddziały Nadleśnictwa Dukla i Leśnictwo Piotruś: (wydzielenia z oddz.39 a, b, c, d, f, g; 42 a, b, c, d, f; 45 a,b,c).


4.1.7..5. Ochrona gatunkowa

Ochrona gatunkowa ma na celu zapewnienie przetrwania i właściwego stanu ochrony dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów oraz ich siedlisk, gatunków rzadko występujących, endemicznych, podatnych na zagrożenia i zagrożonych wyginięciem oraz objętych ochroną na podstawie umów międzynarodowych, a także zachowanie różnorodności gatunkowej i genetycznej. W celu ochrony ostoi i stanowisk roślin lub grzybów objętych ochroną gatunkową lub ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową mogą być ustalane strefy ochrony.

Organy ochrony przyrody podejmują działania w celu ratowania zagrożonych wyginięciem gatunków roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową, polegające na przenoszeniu tych gatunków do innych miejsc, eliminowaniu przyczyn ich zagrożenia, podejmowaniu ochrony ex situ oraz tworzeniu warunków do ich rozmnażania.

Przewożenie przez granicę państwa roślin i zwierząt należących do gatunków, podlegających ograniczeniom na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej, a także ich rozpoznawalnych części i produktów pochodnych, wymaga uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw środowiska. Wywóz żywych roślin należących do w/w gatunków, pochodzących z uprawy jest dozwolony na podstawie świadectw fitosanitarnych.

Na obszarze gminy występuje wiele chronionych gatunków flory i fauny (omówionych we wcześniejszych rozdziałach niniejszego Programu).
4.2. Obszary ochrony wód


      1. Ochrona wód powierzchniowych

Celem ochrony wód powierzchniowych jest utrzymanie lub poprawa jakości wód, tak aby wody osiągnęły co najmniej dobry stan ekologiczny i w zależności od potrzeb nadawały się do zaopatrzenia ludności w wodę zdatną do spożycia, bytowania ryb w warunkach naturalnych oraz rekreacji wodnej.

Ochrona wód polega na: unikaniu, eliminacji i ograniczaniu zanieczyszczeń wód oraz zapobieganiu niekorzystnym zmianom naturalnych przepływów wody lub naturalnych poziomów zwierciadła wody. W celu ochrony wód wyznacza się strefy ochronne źródeł
i ujęć wód (ochrony bezpośredniej, pośredniej z podziałem na teren wewnętrzny przylegający do terenu ochrony bezpośredniej i teren zewnętrzny). Część miejscowości Równe i Wietrzno wzdłuż rzeki Jasiołki znajduje się w granicach terenu wewnętrznego ochrony pośredniej ujęcia wody w Szczepańcowej.

W granicach terenu wewnętrznego strefy ochrony pośredniej zabrania się wykonywania czynności powodujących zmniejszanie przydatności ujmowanej wody oraz ujęcia a w szczególności: odprowadzania nieoczyszczonych ścieków do wody i ziemi, rolniczego wykorzystywania ścieków, stosowania niektórych środków ochrony roślin, mycia pojazdów, pojenia zwierząt, budowy nowych obiektów inwentarskich, mieszkalnych i usługowych


w odległości nie mniejszej niż 100 m od brzegów potoków w terenie nie posiadającym pełnej infrastruktury, lokalizowania ferm, zakładów przemysłowych, magazynów substancji ropopochodnych i innych substancji chemicznych oraz rurociągów do ich transportu, budowy stacji paliw, budowy dróg publicznych bez oceny ich oddziaływania na środowisko, parkingów, składowisk odpadów, nowych cmentarzy, grzebowisk zwierząt, nowych urządzeń melioracyjnych bez odpowiednich uzgodnień, urządzania nowych obiektów rekreacyjnych, intensywnej hodowli ryb oraz wydobywania żwiru i piasku.

Pozostały obszar gminy leżący w zlewni Jasiołki leży w terenie zewnętrznym ochrony pośredniej tego ujęcia w Szczepańcowej. Północno-zachodnia część gminy leży w obszarze zewnętrznym strefy pośredniej ujęcia wody na rzece Wisłoce w Żółkowie.

Strefy ochronne nie mają aktualnych decyzji o ich utworzeniu. Funkcjonujące na terenie gminy, ujęcie wody dla miasta Dukli nie posiada wyznaczonych stref ochronnych. Nie posiadają ich także mniejsze ujęcia zaopatrujące wodociągi lokalne zarządzane przez Spółki Wodne.

Oprócz wyznaczania stref wprowadza się nakazy i zapewnienia ochrony wód powierzchniowych przed zanieczyszczeniem poprzez budowę i eksploatację urządzeń służących tej ochronie. Z tym, że wybór miejsca i sposobu usuwania i oczyszczania ścieków powinien minimalizować negatywne oddziaływania na środowisko. Z tego powodu nie będzie realizowany projekt budowy oczyszczalni ścieków w miejscowości Równe (położenie w terenie wewnętrznym ochrony pośredniej ujęcia w Szczepańcowej).

Obecnie ochrona wód na terenie gminy Dukla poprzez funkcjonowanie systemu kanalizacyjnego i oczyszczania ścieków realizowana jest w niewielkim zakresie w stosunku do całego zainwestowanego obszaru gminy. Zadaniem samorządu w najbliższych latach będzie objęcie tym systemem, wszystkich możliwych do objęcia gospodarstw i podmiotów działających na terenie gminy.
4.2.2 Ochrona wód podziemnych
Zbiornik wód podziemnych „Dolina Wisłoki” jest płytki, w obrębie utworów czwartorzędowych słabo lub zupełnie nieizolowany od powierzchni. Potencjalnym zagrożeniem dla jakości wód płytkiego krążenia mogą być:


  • ścieki (surowe lub niedostatecznie oczyszczone) wprowadzane do gleby i wody,

  • „dzikie wysypiska” odpadów, nie posiadające wymaganych zabezpieczeń;

  • stacje paliw, magazyny produktów ropopochodnych oraz innych substancji chemicznych,

  • fermy zwierząt, 

  • cmentarze,

  • eksploatacje złóż ropy naftowej

a także:

  • intensywne nawożenie i stosowanie środków ochrony roślin, rolnicze wykorzystywanie ścieków,

  • szlaki komunikacyjne: drogi, parkingi i place postojowe samochodów,

Podstawowym sposobem zabezpieczenia przed zanieczyszczaniem jest ich ochrona przez tworzenie obszarów chronionych (lasy, parki krajobrazowe) oraz przez ustanawianie stref ochronnych źródeł i ujęć wody.

Przez strefę ochrony źródła wody i ujęcia wody rozumie się obszar poddany zakazom, nakazom i ograniczeniom w zakresie użytkowania gruntów i korzystania z wody obejmujący ujecie wody, źródło wody lub jego część oraz grunty przylegające do ujęcia


i źródła wody (zasobów wód podziemnych). Strefę ochrony dzieli się na teren ochrony bezpośredniej lub ochrony pośredniej: wewnętrzny i zewnętrzny.

Teren ochrony bezpośredniej ujęcia wód podziemnych obejmuje grunty, na których jest usytuowane ujęcie wody oraz otaczający je pas gruntu licząc od zarysu budowli i urządzeń służących do poboru wody. Przy studniach wierconych pas ten powinien wynosić 8-10 m, przy studniach kopanych od 10-15m, przy studniach zbiorczych poziomych systemów drenażowych od 10-15m, a przy ujęciach naturalnego wypływu wód podziemnych od 15 do 20m.

Na terenie ochrony bezpośredniej należy zapewnić:



  • odprowadzenie wód opadowych w taki sposób, aby nie mogły one przedostać się do urządzeń służących do poboru wody i zasobów wód podziemnych,

  • zagospodarowanie terenu zielenią,

  • szczelne odprowadzanie poza granicę strefy ochronnej, ścieków z urządzeń sanitarnych przeznaczonych do użytku osób obsługujących zakłady wodociągowe,

  • ograniczenie do niezbędnych potrzeb osób nie zatrudnionych stale przy urządzeniach służących do poboru wody.

Teren strefy ochronnej bezpośredniej winien być ogrodzony i oznakowany. Na terenach ochrony pośredniej mogą być zabronione roboty i czynności powodujące zmniejszenie przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia.

Teren strefy ochrony pośredniej wewnętrzny obejmuje obszar wyznaczony 30 dniowym czasem przepływu wody w warstwie wodonośnej do ujęcia, a teren zewnętrzny obejmuje obszar wyznaczony 25 letnim czasem wymiany wody w warstwie wodonośnej. Stąd na właścicielach gruntów położonych na terenie ochrony pośredniej może być nałożony obowiązek zlikwidowania nieczynnych studni i ognisk zanieczyszczeń, oraz stosowania określonych upraw rolnych i leśnych.

Celem ochrony wód podziemnych należy na bieżąco kontrolować szczelność zbiorników bezodpływowych na ścieki, szczelność przewodów kanalizacyjnych i obiektów oczyszczalni ścieków, oraz szczelność zbiorników na gnojowicę i nawóz naturalny, a także szczelne podłoże magazynów ze środkami ochrony roślin i nawozami sztucznymi. Szczególnej kontroli wymagają zbiorniki i przewody stacji paliwowych.


4.3. Obszary ochrony uzdrowiskowej
Na niewielki obszar gminy Dukla wchodzi strefa C ochrony Uzdrowiska Iwonicz Zdrój. Strefa ta została utworzona zgodnie ze Statutem dla Uzdrowiska Iwonicz Zdrój. Na obszarach stref uzdrowiskowych, A, B, C obowiązują przepisy porządkowe ustalające nakazy i zakazy służące właściwemu kształtowaniu warunków środowiskowych. Zgodnie z pismem Ministerstwa Zdrowia z dnia 15 września 2003 r. (znak OZU-076/430/03 WS) ustalone zostały kierunki działań Naczelnych Lekarzy Uzdrowisk w strefach uzdrowiskowych.

Obszar strefy C ochrony uzdrowiskowej jest obszarem niezbędnym do zapewnienia ochrony miejscowego klimatu i krajobrazu, otacza obszary A i B ochrony uzdrowiskowej i pełni rolę otuliny obszaru Uzdrowiska Iwonicz Zdrój t.j.



  • ochrony przed wprowadzaniem w obszar sąsiadujący z uzdrowiskiem funkcji kolizyjnych;

  • ochrony uzdrowiska przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby,

  • ochrony terenów źródliskowych;

  • ochrony krajobrazu;

  • ochrony właściwości leczniczych klimatu;

  • ochrony przed hałasem i niepokojem optycznym;

  • racjonalnej gospodarki leśnej;

  • tworzy ewentualną rezerwę terenów pod budowę zaplecza mieszkaniowego oraz gospodarczego uzdrowiska;

  • obszarem zarezerwowanym pod urządzenia sportowe i rekreacyjne.

Przyjęto na obszarze strefy C następujące minimalne wskaźniki terenów biologicznie czynnych działki w terenach:

  • zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej – 50%;

  • zabudowy mieszkaniowo pensjonatowej –50%;

  • zabudowy mieszkalno-usługowej 45%;

  • parkingów indywidualnych max. 20 stanowisk – 15%.

Zakłada się, że powierzchnie działek w strefie ochrony uzdrowiskowej C powinny mieć minimalne wielkości dla następujących typów działek:

  • siedliskowej gospodarstwa wiejskiego – 1500 m2;

  • rekreacyjnych – 1000 m2;

  • pensjonatowej – 4000 m2.


5. ZAGROŻENIA ŚRODOWISKA

5.1. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego

5.1.1. Emisja zanieczyszczeń

W świetle prowadzonych badań i klasyfikacji stref według kryterium ochrony zdrowia


i kryterium ochrony roślin, stan czystości powietrza w gminie Dukla należy uznać za dobry. Stan

jakości powietrza atmosferycznego kształtuje emisja zanieczyszczeń:



  • z lokalnych kotłowni osiedlowych i palenisk domowych;

  • z procesów technologicznych w zakładach produkcyjnych (w ostatnich latach znaczne zmniejszenie emisji zanieczyszczeń);

  • ze środków transportu samochodowego lokalnego i tranzytowego (uwidacznia się coraz większy wpływ zagrożeń komunikacyjnych, wyniku tranzytu na przejście graniczne oraz zwiększonej ilość pojazdów poruszających się po drogach),

  • z transgranicznego przenoszenia zanieczyszczeń z zagranicy oraz ościennych powiatów i województw (niewielki).

Stężenia zanieczyszczeń w powietrzu związane są ze stopniem koncentracji źródeł emisji zanieczyszczeń, z wielkością tej emisji, z warunkami rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń oraz wpływem źródeł transgranicznych. Udział gminy Dukla w globalnej emisji zanieczyszczeń powietrza w skali kraju i województwa jest niewielki. Dukla należy do miast, gdzie skupiło się najwięcej punktowych źródeł emisji zanieczyszczeń w powiecie krośnieńskim.

Są to kotłownie komunalne i niewielkie zakłady przemysłowe. Na terenach wiejskich do powietrza emitowane są gazy i pyły głównie z energetycznego spalanie paliw stałych


w domowych paleniskach.

Według danych WIOŚ w Rzeszowie w 2003 roku w powiecie krośnieńskim wyemitowano do powietrza 42 tony (zredukowano prawie 90%) zanieczyszczeń pyłowych


i 309 ton zanieczyszczeń gazowych (bez CO2), z czego redukcji podlegało 63%. Poziom emisji dwutlenku węgla wynosił 50 235 ton.

W ogólnym rocznym bilansie emisji w powiecie krośnieńskim największy udział ma przemysł zlokalizowany poza obszarem gminy Dukla. W strukturze wyemitowanych do powietrza substancji przeważają zanieczyszczenia gazowe (dwutlenek siarki i azotu, tlenek


i dwutlenek węgla, węglowodory alifatyczne) oraz pyły lecz nie przekraczają wartości dopuszczalnych. Stężenia średnioroczne tych substancji obrazują Rys.7-10.

W ostatnich latach obserwuje się spadek emisji zanieczyszczeń, związany z regresem gospodarczym, zastosowaniem węgla lepszej jakości oraz w szerszym zakresie gazu ziemnego


i oleju opałowego oraz realizowania przez zakłady przemysłowe przedsięwzięć ekologicznych zmniejszających ich uciążliwość


Intensywny wzrost ilości pojazdów samochodowych na terenie gminy Dukla prowadzi do wzrostu zanieczyszczenia powietrza związkami dwutlenku azotu, tlenkiem węgla, węglowodorami i związkami ołowiu. Negatywny wpływ drogi krajowej uwidacznia się poprzez zły stan obiektów zabytkowych na obszarze miasta Dukli (kościół i mury kościoła).


      1. Ocena poziomu zanieczyszczenia

Ocenę jakości powietrza atmosferycznego przeprowadzono na podstawie „Oceny rocznej jakości powietrza w województwie podkarpackim w 2003 r.” przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie. Dla powiatu krośnieńskiego nie opublikowano bardziej aktualnych danych. Badania wojewódzkiego monitoringu powietrza przeprowadzono w strefach tożsamych z granicą powiatów, następnie dokonano klasyfikacji stref. Uwzględnione zostały również obszary wydzielone, wchodzące w skład poszczególnych stref, dla których obowiązują odrębne normy dla każdego zanieczyszczenia tj.:



  • obszary parku narodowego,

  • obszary ochrony uzdrowiskowej,

  • obszary chronionego krajobrazu.

Klasyfikacji stref dokonano oddzielnie dla dwóch kryteriów ustanowionych :

  • w celu ochrony zdrowia,

  • w celu ochrony roślin.

Badania w powiecie krośnieńskim prowadzone były w punktach pomiarowych
w: Krośnie (stacja wykorzystywana do oceny zanieczyszczeń powietrza pod kątem ochrony zdrowia), Iwoniczu Zdroju i Rymanowie (stacje pomiarowe na terenie ochrony uzdrowiskowej) i Jedliczu. Istotne dla terenu gminy Dukla są również badania przeprowadzone w Grabiu (stacja pomiarowa dla terenu parku narodowego). W stacjach tych (z wyjątkiem Jedlicza) mierzono poziom dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, pyłu zawieszonego, dodatkowo w Rymanowie
i Jedliczu (Rafineria Nafty „Jedlicze” S.A.) badano poziom benzenu. W wyniku przeprowadzonych klasyfikacji ze względu na ochronę zdrowia i ze względu na ochronę roślin powiat krośnieński zaliczono do strefy A, tj. do obszarów, gdzie poziom stężeń zanieczyszczeń dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, benzenu, ołowiu, tlenkiem węgla, ozonu, nie zostały przekroczone. Nie ma zagrożeń zanieczyszczeniami powietrza lub jest ono niewielkie, również z terenów sąsiednich województw i powiatów.

Stężenia głównych zanieczyszczeń powietrza (S02, No2 i pyłu zawieszonego) na większości stacji wykazywały zmienność sezonową związana z zanieczyszczeniami powstającymi w wyniku spalania paliw w celach grzewczych.

Średnioroczne stężenia dwutlenku siarki na stacjach spełniających kryteria oceny ustanowione w celu ochrony roślin w 2003 r wynosiły od 1,32 g/m3 w Grabiu do 2,85 g/m3w Komańczy, co w porównaniu z wartością stężenia dopuszczalnego wynoszącą
40 g/m3 stanowi znikomy procent.
5.2. Zanieczyszczenia wód

5.2.1. Zanieczyszczenia wód powierzchniowych

Ustawa z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) stanowi, że zarządzanie zasobami wodnymi w Polsce, w tym także ochrona zasobów wodnych, opiera się o wyznaczone obszary dorzeczy i regiony wodne. Kraj podzielony został na dwa obszary dorzeczy: obszar dorzecza Wisły oraz obszar dorzecza Odry. W świetle zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie przebiegu granic dorzeczy, utworzenia regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz podziału obszarów dorzeczy na regiony wodne (Dz. U. Nr 232, poz. 1953), gmina Dukla należy do obszaru dorzecza Wisły, Regionu Wodnego Górnej Wisły.

Badania stanu zanieczyszczenia wód w rzekach powiatu krośnieńskiego wykonuje
w ramach monitoringu wód powierzchniowych Delegatura WIOŚ w Jaśle.

Głównym celem badań monitoringowych śródlądowych wód powierzchniowych jest identyfikacja ich jakości. W związku z koniecznością dostosowania polskich przepisów prawa ochrony środowiska do wymagań unijnych sukcesywnie wprowadzane są zmiany


w organizacji monitoringu wód w Polsce. Jednym z kierunków modernizacji monitoringu rzek jest konieczność stworzenia sieci pomiarowej dla badania:

  • wpływu rolnictwa,

  • wód przeznaczonych do bytowania ryb w warunkach naturalnych,

  • wód podlegających ochronie ze względu na ich wykorzystanie jako aktualnego lub przyszłego źródła wody pitnej.

Aktualnie trwają prace nad stworzeniem w województwie podkarpackim sieci pomiarowej monitoringu wód spełniającej te wymagania.

Ocenę jakości wód badanych w 2002 roku przeprowadzono dotychczas stosowaną metodą stężeń charakterystycznych, a uzyskane wyniki odniesiono do wartości dopuszczalnych ustalonych dla trzech klas czystości w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991r. w sprawie klasyfikacji wód oraz warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 116, poz. 503), obowiązującym do końca 2002 roku. Klasyfikacja jakości śródlądowych wód powierzchniowych jest trzystopniowa :



  • klasa I obejmuje wody przydatne do zaopatrzenia ludności w wodę do picia, zaopatrzenia zakładów wymagających wody o jakości wody do picia, bytowania w warunkach naturalnych ryb łososiowatych;

  • klasa II obejmuje wody nadające się do bytowania w warunkach naturalnych innych ryb niż łososiowate, chowu i hodowli zwierząt gospodarskich, celów rekreacyjnych, uprawiania sportów wodnych oraz do urządzania zorganizowanych kąpielisk;

  • klasa III obejmuje wody nadające się do zaopatrzenia zakładów innych niż zakłady wymagające wody do picia, nawadniania terenów rolniczych.

Jakość wód powierzchniowych na terenie gminy jest zróżnicowana. Najczystsze są źródliskowe odcinki potoków płynące w całości przez tereny leśne. Niżej, gdzie występują tereny osadnicze, wody powierzchniowe są mniej lub bardziej zanieczyszczone. Wody rzeki Jasiołki na terenie gminy nie są przedmiotem monitoringu Delegatury WIOŚ w Jaśle.

W ostatnich latach jakość wód rzeki Jasiołki na terenie powiatu krośnieńskiego kontrolowana była tylko w jednym przekroju kontrolnym należącym do sieci regionalnej


(Tab. nr 16).

Tab. nr 16. Ocena jakości kontrolowanych wód rzeki Jasiołki


Nazwa

przekroju



Km

rzeki


Gmina


Rok

badań

Ocena ogólna

Ocena fizykochemiczna


Stan sanitarny


Ocena

hydrobiologi-czna

klasa


grupa wskaźników decydująca

o klasie

klasa

wskaźnik decydujący

o klasie


1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

JASIOŁKA (zlewnia Wisłoki)

Poniżej


Jedlicza

17,6

miasto Jedlicze


2000
III

stan sanitarny

II

azot azotynowy,

fosfor ogólny,

fenole


III

II

2001

III

stan sanitarny

II

azot azotynowy,

fosfor ogólny



III

II

2002

III

stan sanitarny

II

azot azotynowy,

fosforany



III

II

Źródło: Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie, Delegatura w Jaśle –„Stan Środowiska w Powiecie Krośnieńskim”, 2003 r.
Na stan jakości wód rzeki Jasiołki na terenie gminy Dukla mają wpływ głównie zanieczyszczenia powodowane przez odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków
z miejscowości położonych bezpośrednio nad rzeką lub w jej dolinie, a także spływy powierzchniowe. Stan czystości Jasiołki poniżej Dukli poprawił się po uruchomieniu oczyszczalni w Dukli i podłączaniu do niej kolejnych gospodarstw domowych z terenu gminy.

Uzyskane w 2002 roku wyniki badań wód w rzekach zostały przeanalizowane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie, Delegatura w Jaśle także pod kątem oceny stopnia ich eutrofizacji, w oparciu o obowiązujące od 1 stycznia 2003 roku rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23.12.2002r. w sprawie kryteriów wyznaczenia wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2039).

Przy ocenie stopnia eutrofizacji wód rzecznych uwzględnia się stężenia średnie roczne następujących parametrów: fosfor ogólny, azot ogólny azotany i chlorofil „a”.

Analiza wartości tych wskaźników w wodach kontrolowanych rzek powiatu krośnieńskiego wskazuje, że nie nastąpiło przekroczenie ustalonych wartości granicznych, powyżej których następuje eutrofizacja.


5.2.2 Zanieczyszczenia wód podziemnych
Na trenie gminy od 2000 r prowadzone są badania jakości wód podziemnych jedynie

w rejonie nowego składowiska odpadów komunalnych w Dukli. Wody podziemne kontrolowane są w dwóch otworach piezometrycznych położonych po stronie północnej wysypiska, na kierunku spływu wód. Pierwszy cykl badań, przeprowadzony w 2000 roku, wskazywał na bardzo dobrą jakość wód podziemnych w rejonie składowiska wg klasyfikacji Inspekcji Ochrony Środowiska, przyjętej dla potrzeb monitoringu jakości wód podziemnych. Badania wykonane


w 2001 roku wykazały w wodach podziemnych podwyższone stężenia azotu amonowego i azotu azotynowego – na poziomie II i III klasy (wody średniej i niskiej jakości). W wyniku badań przeprowadzonych w 2002 roku stwierdzono II klasę jakości wód podziemnych (wody średniej jakości) ze względu na stężenia azotu amonowego i wartość przewodnictwa elektrolitycznego. Na pozostałym terenie gminy brak jest punktów monitoringu jakości wód podziemnych, stąd brak danych o ich czystości. Można jedynie stwierdzić, że najbardziej narażone są na zanieczyszczenia płytko występujące utwory aluwialne w obszarach zainwestowanych.
5.3. Zanieczyszczenia i zagrożenia powierzchni ziemi

5.3.1. Zanieczyszczenia gleb
Poziom zanieczyszczeń gleb sprawdzano wielokrotnie w punktach monitoringu państwowego prowadzonego przez Instytut Nawożenia i Gleboboznastwa w Puławach, jak
i na wytypowanych areałach użytków rolnych w trakcie jednorazowych badań Stacji Chemiczno-Rolniczej. W trakcie tych badań stwierdzono, że poziom zanieczyszczeń metalami ciężkimi i związkami organicznymi pozostaje w wielkościach śladowych, znacznie poniżej dopuszczalnych wielkości.

Punkt badawczy monitoringu gleb ornych zlokalizowany jest w miejscowości Dukla (nr punktu 441). Wyniki badań właściwości gleby wykonane w 1995 roku i 2000 roku nie wykazały zmian badanych cech gleby, takich jak odczyn, kwasowość hydrolityczna, wymienna, zawartość składników przyswajalnych dla roślin (fosfor, potas, magnez itp.), zawartości metali oraz siarki siarczanowej (S-SO4) i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA),


w związku z czym stan zanieczyszczenia tymi pierwiastkami i substancjami pozostał bez zmian, wykazując tym samym naturalne zawartości w glebie i nie ograniczył przydatności gleby dla produkcji rolnej.

Występujące zanieczyszczenia mają charakter punktowy (emisja dużych zakładów przemysłowych, eksploatacja surowców, wysypiska śmieci) i liniowy (wzdłuż szlaków komunikacyjnych o znacznym natężeniu ruchu) W punkcie pomiarowym obok trasy komunikacyjnej Miejsce Piastowe - Dukla stwierdzono nieco podwyższoną zawartość cynku, kadmu i niklu. Może to budzić niepokój i obawę o możliwość niekorzystnych zmian wraz


z rozwojem ruchu samochodowego. Należy zaznaczyć, że skutkiem niekorzystnych relacji ekonomicznych obecny poziom nawożenia i chemicznej ochrony upraw rolniczych jest stosunkowo niski. To też rzutuje na wysoki poziom czystości gleb rolniczych.

Ogólnie można stwierdzić, że stan gleb gminy jest na ogół dobry.


5.3.2. Degradacja gleb.

Podstawowymi czynnikami degradacji gleb na terenie gminy są:



  • zjawiska erozyjne;

  • zakwaszenie gleb;

  • składowiska odpadów;

  • eksploatacja surowców .

5.3.2.1. Zakwaszenie gleb

Z uwagi na swą genealogię większość gleb ma naturalny odczyn kwaśny. Dodatkowo w trakcie użytkowania poziom ich kwasowości podnosi się skutkiem wymywania przez wody opadowe składników zasadowych, szczególnie w górzystych terenach gminy. Na podstawie badań kwasowości gleb na obszarze użytków rolnych ustalono, ze w warstwie uprawianej odczyn najczęściej przybiera wartość pH poniżej 4,5. Prawidłowa agrotechnika tych gleb wymaga systematycznego wapnowania, niwelującego naturalne zakwaszenie i niekorzystne oddziaływanie nawozów sztucznych.


5.3.2.2. Erozja gleb

Praktycznie cały teren gminy narażony jest na procesy erozyjne i osuwiskowe. Erozja wodna dotyczy miejsc, gdzie nachylenie stoków przekracza 15o. W południowej części gminy takie tereny znajdują się przeważnie pod lasami i pastwiskami, w naturalny sposób zabezpieczającymi je przed skutkami erozji. Natomiast w uprawie ornej tereny narażone na działanie erozji wodnej występują w północno-zachodniej części gminy. Tam istnieje zagrożenie osuwiskami, co pociąga za sobą szereg ograniczeń dla uprawy ornej pochyłych stoków


i konieczność zachowania tradycyjnego układu tarasów oraz szczególnej dbałości o spływ powierzchniowy wód.
5.3.2.3. Odłogowanie gruntów i zaniechanie upraw rolnych

Istotnym zagrożeniem utraty urodzajności gleb rolniczych jest powiększające swój zakres i czas trwania odłogowanie. W warunkach gminy grunty odłogowane szybko ulegają sukcesji drzewiastej roślinności lasotwórczej i stają się bezpowrotnie utracone dla rolniczego wykorzystania. Systematycznie areały gruntów zadrzewionych i zakrzaczonych są przekazywane do zagospodarowania leśnego przez lasy państwowe. Z punktu widzenia optymalnej realizacji programu zwiększania lesistości kraju rozkład przestrzenny gruntów odłogowanych jest niekorzystny. Tereny te nie należą do szczególnie preferowanych w zakresie zwiększania lesistości ze względów środowiskowych.

Tak jak w skali kraju, na obszarze gminy Dukla, od kilkunastu lat zmniejsza się intensywność działalności rolniczej. Zmniejszenie dawek nawozów sztucznych i środków ochrony roślin należy uznać za korzystne dla środowiska glebowego. Z drugiej strony wieloletnie odłogowanie ziemi i zaprzestanie wapnowania skutkuje negatywnymi zmianami
w kulturze gleb, uzyskanej poprzez intensywną uprawę, powoduje zmniejszenie retencji
w glebie wód opadowych, umożliwia sukcesję roślinności drzewiastej i krzewiastej. Ponadto zaniedbania w utrzymaniu sprawności urządzeń melioracyjnych zagrażają ponownym zabagnieniem gruntów. Wiele negatywnych skutków powoduje wypalanie suchych traw, zwłaszcza na pochyłościach terenu i w pobliżu lasów.
5.2.3.4. Rekultywacja terenów poeksploatacyjnych
W trakcie prac nad uporządkowaniem stanu zasobów kopalin wskazane powinny być tereny poeksploatacyjne wymagające natychmiastowego podjęcia prac rekultywacyjnych
z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa publicznego lub też ochronę walorów krajobrazowych
i przyrodniczych. Brak możliwości nałożenia obowiązku rekultywacji na dawnych eksploatatorów sprawia, że niezbędne środki finansowe muszą zostać zapewnione z budżetu państwa lub odpowiednich funduszy celowych. W ostatnich latach (2001-2002) na podstawie decyzji dla Przedsiębiorstwa Poszukiwania Nafty i Gazu w Jaśle, uznano rekultywację terenu o powierzchni 1,12 ha
w gminie Dukla .
Tab. nr 17. Tereny zdegradowane, wymagające rekultywacji w gminie Dukla

l.p.

Gmina/


miejscowość

Ogółem tereny zdegradowane wymagające rekultywacji

(ha)


Tereny zdegradowane w wyniku powierzchniowej eksploatacji surowców

(ha)


Tereny zdegradowane w wyniku innej działalności -wysypiska odpadów

(ha)


Inne tereny zdegradowane

(ha)


1

2

3

4

5

6

1.

Dukla

-

-

0,75

-

2.

Lipowica

4,0

4,0

-

-

3.

Trzciana

20,7

20,7

-

-

4.

Zawadka Rymanowska

10,4

10,4

-

-

Razem

35,1

35,1

0,75




Na terenie gminy do chwili obecnej istnieją pozostałości po wydobyciu ropy naftowej
z lat ubiegłych (koniec XIX i początek XX w., lata powojenne). Są to:


  1. kopanki – wyrobiska (doły kopane pozostałe po wydobyciu ropy naftowej) o głębokości od 4 do 60 m, często posiadające drewniane ocembrowanie;

  2. doły urobkowe – pochodzące głównie z eksploatacji na skalę przemysłową, służące do zrzutu i gromadzenia płuczki powstałej przy eksploatacji odwiertów ropy naftowej.

Obiekty powyższe wymagają likwidacji i rekultywacji terenu z uwagi na zagrożenie jakie stwarzają dla środowiska, szczególnie wodnego i glebowego oraz niebezpieczeństwo dla ludzi (kopanki występujące w terenie górzystym, zalesionym). W kopankach często występują wycieki ropy przenikające do warstw wodonośnych i na powierzchnię terenu (kopanki zasypane) powodując skażenie wód i gleb węglowodorami. Analogiczny, negatywny wpływ na środowisko mają doły urobkowe wypełnione szlamami zawierającymi węglowodory.

Aktualnie na terenie województwa znajduje się 72 zinwentaryzowane kopanki. Wszystkie doły urobkowe znajdują się w obrębie obszarów górniczych, do ich rekultywacji zobowiązane jest Przedsiębiorstwa Górnictwa Nafty i Gazu S.A. W przypadku kopanek niewielki ich odsetek (ok. 20 %) znajduje się na terenie aktualnie istniejących obszarów górniczych, ze względu na zagrożenie dla środowiska wskazana jest ich likwidacja przy pomocy środków publicznych. W pierwszej kolejności likwidacji i rekultywacji wymagają kopanki stwarzające szczególne zagrożenie tj. kopanki z wypływami ropy, zlokalizowane na posesjach, polach uprawnych, w pobliżu cieków oraz posiadające duże głębokości. Jest to blisko 50 % zinwentaryzowanych w województwie kopanek. Zestawienie danych dotyczących kopanek zawiera załącznik tabelaryczny nr 9.

Prawo ochrony środowiska nakłada na starostę obowiązek prowadzenia corocznego rejestru, zawierającego informacje o przekroczeniach standardów jakości gleby lub ziemi
z wyszczególnieniem obszarów przeznaczonych do rekultywacji, obowiązek rekultywacji obciąża starostę.
5.3.2. Odpady

5.3.2.1 Odpady komunalne

Analiza aktualnej sytuacji w gospodarce odpadami w gminie Dukla pozwala na wysunięcie następujących wniosków:


  • na obszarze gminy, zamieszkałym przez 17094 osoby, zebrano w 2003 roku 2062,84 Mg /ton/ zmieszanych odpadów komunalnych, w przeliczeniu na 1 mieszkańca jest to 0,121 Mg;

  • zbiórka odpadów na obszarze gminy prowadzona jest systemem „u źródła” oraz kontener w sąsiedztwie (centra zbiórki);

  • na obszarze gminy podstawowym sposobem postępowania z zebranymi odpadami jest ich unieszkodliwianie przez składowanie.


5.3.2.2. Komunalne osady ściekowe

Ilość osadów ściekowych na terenie gminy oszacowano na 18,02 Mg s.m./rok. Analiza stanu obecnego pozwala na stwierdzenie, że obecnie osady są wywożone na składowisko odpadów w Dukli


1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   15


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna