Program ćwiczeń z dendrologii w roku akademickim 2006/07 dla I roku wydziału leśnego, studium zaoczne



Pobieranie 387.78 Kb.
Strona2/6
Data10.05.2016
Rozmiar387.78 Kb.
1   2   3   4   5   6

OPISY GATUNKÓW
Rodzaj: GINKGO - MIŁORZĄB

Ginkgo biloba L. - Miłorząb dwuklapowy (M. chiński, M. dwudzielny)

Drzewa do 40 m wysokości (w Polsce do około 30 m, zwykle znacznie niższe). Długopędy ulistnione skrętolegle. Na krótkopędach liście skupione po kilka. Liście o zmiennym kształcie - od dwuklapowych z wcięciem w środku do nieklapowanych w kształcie wachlarzy - osadzone na długich ogonkach. Unerwienie liści dychotomiczne (widlaste - cecha charakterystyczna!). Gatunek dwupienny. Kwiaty męskie zebrane w kotki; żeńskie niepozorne, na długich szypułkach, zazwyczaj złożone z dwóch odkrytych zalążków. Kwitnie w V-VI. Z kwiatów żeńskich powstają nasiona w kulistych, zółtych osnówkach o średnicy około 2-2,5 cm Dojrzała osnówka rozkładając się wydziela cuchnący kwas masłowy. Starsze drzewa mogą wytwarzać na pniu i konarach narośla, które po zetknięciu z glebą zakorzeniają się.

WYSTĘPOWANIE: wschodnia część Chin. Gatunek reliktowy. W Chinach okazy żeńskie są uprawiane jak drzewa owocowe. Gatunek często uprawiany również do wykorzystania w przemyśle farmaceutycznym. W Polsce często wysadzany w zieleni miejskiej (spotyka się głównie osobniki męskie).
Rodzaj: METASEQUOIA - METASEKWOJA

Metasequoia glyptostroboides HU & W. C. CHENG - Metasekwoja chińska

Drzewa do około 35 (45) m wysokości. W Polsce znacznie niższe - do około 25 m, ale są to okazy młode (najstarsze około 60 lat), które jeszcze nie osiągnęły maksymalnych rozmiarów. Pokrój stożkowaty. Pień rozszerzający się u podstawy. Długopędy drewnieją, a wyrastające z nich pędy boczne w większości nie drewnieją i opadają wraz z igłami. Pędy boczne wyrastają często parami, ale nie zawsze regularnie na całej długości długopędów. Pąki bardzo charakterystyczne - długości do około 0,5 cm, odstające prawie prostopadle od pędów; powstają parami u nasady pędów bocznych. Igły ułożone nakrzyżlegle, obustronnie zielone, spłaszczone na przekroju, o zmiennej długości (u starszych drzew 1,5-3,0 cm, u młodych drzew mogą być znacznie dłuższe). Gatunek jednopienny. Kwiaty męskie w kątach igieł drewniejących pędów bocznych, żeńskie skupione w szyszeczki na końcach krótkich pędów bocznych. Kwitnie w V. Z kwiatów żeńskich powstają niewielkie (1-3 cm) szyszki, zwisające na długich (2-5 cm) szypułkach. Szyszki kształtu owalnego, często z zaostrzonym wierzchołkiem; złożone ze zrośniętych łusek nasiennych i wspierających; otwierają się na drzewie wysypując nasiona a potem opadają w całości. Gatunek podobny do cypryśnika.

WYSTĘPOWANIE: na terenach podmokłych i nad rzekami w Chinach na wysokości 700-1400 m n.p.m. W Polsce sadzona eksperymentalnie w lasach ze względu na szybki wzrost. Wysadzana także w zieleni miejskiej.
Rodzaj: TAXODIUM - CYPRYŚNIK

Taxodium distichum (L.) RICH. - Cypryśnik błotny

Drzewa do około 45 m wysokości; w Polsce zazwyczaj dużo niższe - do około 20-25 m Pokrój zwykle stożkowaty - starsze drzewa mają jednak zwykle szersze korony. Pień rozszerzający się u podstawy. Drzewa rosnące na terenach podmokłych wykształcają bardzo charakterystyczne korzenie oddechowe (pneumatofory), których rola nie jest całkowicie wyjaśniona - prawdopodobnie oprócz wymiany gazowej pełnią one jeszcze inne funkcje. Długopędy drewnieją a wyrastające na nich skrętolegle pędy boczne opadają na zimę wraz z igłami. Na starszych gałęziach mogą pojawiać się krótkopędy. Pąki bardzo małe, ukryte u podstawy pędów bocznych. Igły spłaszczone na przekroju i krótkie (1,0-2,0 cm), obustronnie zielone z zaostrzonym wierzchołkiem, ułożone skrętolegle. Kwiaty zwykle na końcach długopędów - męskie w długich wiechach, żeńskie prawie siedzące. Kwitnie w III-IV. Z kwiatów żeńskich powstają nieregularnie kuliste lub lekko owalne szyszki (średnicy 1-3 cm) o zrośniętych łuskach nasiennych i wspierających. Szyszki rozpadają się na fragmenty uwalniając nasiona. Gatunek przypominający metasekwoję.

WYSTĘPOWANIE: południowo-wschodnia część USA na terenach bagiennych i zalewowych wzdłuż Atlantyku i w głębi lądu. W Polsce rzadko wysadzany w zieleni miejskiej.
Rodzaj: LARIX - MODRZEW

Larix decidua MILL. (L. europaea DC.) - Modrzew europejski (M. pospolity)

Drzewa do 45 (50) m wysokości, zwykle o dość wąskim pokroju. Młode długopędy barwy żółtawej, pozbawione nalotu woskowego. Igły na długopędach i krótkopędach zielone, bez nalotu woskowego, do 4 cm długości (na pędach szczytowych mogą być dłuższe). Gatunek jednopienny. Kwitnie w III-V. Szyszki zmiennej wielkości i kształtu; zwykle wydłużone (2,5-5 cm długości); jajowate lub owalne; rzadko prawie okrągłe. Łuski nasienne w środkowej i dolnej części szyszek proste lub lekko odgięte na zewnątrz. Mogą być słabo owłosione u nasady. Łuski wspierające krótsze od nasiennych, ale często widoczne. Nasiona oskrzydlone.

WYSTĘPOWANIE: góry środkowej i zachodniej Europy, głównie Alpy i Karpaty. W Alpach tworzy lasy wraz z sosną limbą i świerkiem pospolitym. W Polsce naturalnie występuje najprawdopodobniej jedynie w Tatrach. Na niżu często sadzony w lasach w miejsce podgatunku polskiego. Niezbyt częsty gatunek w zieleni miejskiej.

W lasach i uprawach leśnych (zwłaszcza na terenach północno-zachodniej Polski, ale również na południu) można często spotkać wysadzone celowo lub powstałe spontanicznie mieszańce tego gatunku z modrzewiem japońskim (Larix ×eurolepis HENRY - m eurojapoński) o cechach pośrednich. Mieszańce te były sadzone ze względu na szybki przyrost i dużą odporność na raka modrzewiowego.



Larix decidua subsp. polonica (RACIB.) DOMIN (L. polonica RACIB.) - Modrzew europejski polski (M. polski)

Drzewo do 35 (40) m wysokości, zwykle o dość wąskim pokroju. Młode długopędy barwy żółtawej, pozbawione nalotu woskowego. Igły na długopędach i krótkopędach zielone, bez nalotu woskowego, do 4 cm długości (na pędach szczytowych mogą być dłuższe). Gatunek jednopienny. Kwitnie w III-V. Szyszki małe, zwykle kuliste lub owalne (zwykle 1,5-3 cm średnicy). Łuski nasienne w środkowej i dolnej części zagięte do wewnątrz szyszki. Mogą być owłosione u nasady. Łuski wspierające krótsze od nasiennych, ale często widoczne. Nasiona oskrzydlone.

WYSTĘPOWANIE: naturalny zasięg trudny do odtworzenia wskutek wyniszczenia tego gatunku i zastępowania go przez typowego modrzewia europejskiego. Wyspowe stanowiska w środkowej Europie (Polska, Słowacja, Ukraina, Rumunia). W Polsce przede wszystkim w południowo-wschodniej i centralnej części kraju - Góry Świętokrzyskie, Podkarpacie. Niezbyt częsty gatunek w zieleni miejskiej.

Larix kaempferi (LAMB.) CARRIÉRE [L. japonica CARRIÉRE, L. leptolepis (SIEBOLD & ZUCC.) ENDL.] - Modrzew japoński

Drzewo do 30(35) m wysokości, w Polsce zwykle znacznie niższe - maksymalnie do 25 m Korony zwykle szerokie, zwłaszcza u starszych drzew. Młode długopędy z nalotem woskowym, barwy różowej. Igły szarozielone do niebieskawych od pokrywającego je nalotu woskowego. Gatunek jednopienny. Kwitnie w III-V. Szyszki małe (2-3 cm średnicy), najczęściej kuliste lub owalne. Łuski nasienne mocno wygięte na zewnątrz - wyraźnie odstające. Łuski wspierające krótkie, schowane we wnętrzu szyszki. Łuski nasienne starych szyszek często pękają, rozdzielając się na liczne włókna. Nasiona oskrzydlone.

WYSTĘPOWANIE: górskie rejony wyspy Honsiu (Japonia). Gatunek często sadzony w zieleni miejskiej. Spotykany również w lasach. Lokalnie bardzo liczne są jego mieszańce z modrzewiem europejskim - (Larix хeurolepis HENRY - m. eurojapoński).


I - KLUCZ DO OZNACZANIA GATUNKÓW Z RODZAJÓW PINUS I PICEA NA PODSTAWIE PĘDÓW

1. Wszystkie igły wyrastają pojedynczo Picea

1*. Wszystkie igły zebrane w pęczkach po 2, 3 lub 5, na zredukowanych krótkopędach Pinus
Ia - KLUCZ DO OZNACZANIA GATUNKÓW Z RODZAJU PICEA

1. Igły z dwoma białymi paskami woskowego nalotu od spodu Picea omorika

1*. Igły pozbawione białych pasków od spodu 2

2. Igły dł. 2 - 3 cm, ostro zakończone i kłujące Picea pungens

2*. Igły dł. do 2 cm, zakończone tępo lub słabo kłujące 3

3. Pędy jednoroczne barwy białawej Picea glauca

3*. Pędy jednoroczne barwy żółtej lub żółtobrązowej Picea abies
Ib - KLUCZ DO OZNACZANIA GATUNKÓW Z RODZAJU PINUS

1. Igły zebrane po 5 na krótkopędzie 2

2. Korowina na pędach gładka i błyszcząca Pinus strobus

2*. Korowina na pędach szorstka i matowa Pinus cembra

1*. Igły zebrane po 2 lub 3 na krótkopędzie 2

2. Igły zebrane po 3 na krótkopędzie 3

3. Igły do 12 cm długości Pinus rigida

3*. Igły od 12 do 25 cm długości Pinus ponderosa

2*. Igły zebrane po 2 na krótkopędzie 3

3. Igły skręcone wzdłuż osi długiej, z sinym nalotem po wewnętrznej stronie Pinus sylvestris

3*. Igły nie są skręcone i nie mają sinego nalotu 4

4. Igły powyżej 7 cm długości Pinus nigra

4*. Igły poniżej 7 cm długości 5

5. Igły spłaszczone i wygięte Pinus banksiana

5*. Igły nie spłaszczone i proste Pinus mugo
II - KLUCZ DO OZNACZANIA GATUNKÓW Z RODZAJÓW PINUS I PICEA NA PODSTAWIE SZYSZEK

1. Szyszki bez tarczek na łuskach nasiennych Picea

1*. Szyszki z tarczkami na łuskach nasiennych Pinus
IIa - KLUCZ DO OZNACZANIA GATUNKÓW Z RODZAJU PICEA

1. Szyszki powyżej 6 cm długości 2

2. Szyszki zwykle powyżej 10 cm długości, łuski nasienne stosunkowo sztywne; końce łusek całobrzegie

Picea abies

2*. Szyszki zwykle poniżej 10 cm długości, łuski nasienne stosunkowo elastyczne, często postrzępione na końcach Picea pungens

1*. Szyszki poniżej 6 cm długości 2

2. Szyszki walcowate, o łuskach całobrzegich Picea glauca

2*. Szyszki wąsko jajowate, o łuskach drobno ząbkowanych Picea omorica
IIb - KLUCZ DO OZNACZANIA GATUNKÓW Z RODZAJU PINUS

1. Piramidki osadzone na końcach tarczek 2

2. Szyszki jajowate, do 8 cm długości, o krótkich, grubych łuskach nasiennych Pinus cembra

2*. Szyszki wydłużone, do 20 cm długości, o wydłużonych, cienkich łuskach nasiennych Pinus strobus

1*. Piramidki osadzone w środkowych częściach tarczek 2

2. Piramidki (przynajmniej na części tarczek) barwy popielatej z ciemną obwódką, barwy ciemnobrązowej, szyszki dł. 2-6 cm Pinus mugo

2*. Piramidki bez obwódek, barwy jasnobrązowej lub szarej, szyszki dł. 3-12 cm; 3

3. Piramidki z kolczastymi wyrostkami, szyszki o dł. 5-12 cm 4

4. Wierzchnia strona łusek nasiennych (za tarczką) barwy czarnej; kolczaste wyrostki łatwo odpadają od piramidek Pinus nigra

4*. Wierzchnia strona łusek nasiennych barwy brązowej; kolczaste wyrostki silnie przytwierdzone do piramidek 5

5. Szyszki oderwane od pędu pozostawiają na nim kilka łusek, przez co nasada szyszki jest niekompletna Pinus ponderosa

5*. Szyszki są odrywane od pędu wraz z kawałkiem drewna; nasady otwartych szyszek zwykle płaskie Pinus rigida

3*. Piramidki bez kolczastych wyrostków, szyszki o długości 2-8 cm 4

4. Szyszki o tarczkach żółtobrązowych, błyszczących Pinus banksiana

4*. Szyszki o tarczkach szarych, matowych Pinus sylvestris

OPISY GATUNKÓW
Rodzaj: PICEA - ŚWIERK

Picea abies Karst. (Picea excelsa Link) - świerk pospolity

Drzewo do ok. 50 m wysokości. Pędy nagie lub słabo owłosione, żółtawe, żółtobrązowe, bruzdowane. Igły, dł. 1-2,5 cm, ciemnozielone i połyskujące, kłujące. Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki duże, 10-15 (20) cm, zwisające, dojrzewają w pierwszym roku.

WYSTĘPOWANIE - środkowa, północna i północno-wschodnia Europa. W górach do 2000 m n.p.m. (Alpy). Jedyny rodzimy gatunek świerka. W Polsce ma dwa ośrodki występowania: niżowy, obejmujący przede wszystkim Polskę północno-wschodnią i wyżynny, obejmujący Polskę południową (Podkarpacie i góry). Tworzy jednogatunkowe drzewostany na niżu i w górach (bory świerkowe) lub mieszane, głównie z sosną, brzozą, jodłą i bukiem.

Picea glauca Voss (P. canadensis B.S.P.; P. alba Link.) - świerk biały

Drzewo do 30 m wysokości (w naszych warunkach znacznie niższe). Pędy nagie, prawie białe, kremowe lub jasnoszare, pokryte najczęściej nalotem woskowym. Igły dł. 10-20 mm, matowe, sinozielone, nie kłujące. Roztarte, świeże igły mają zapach przypominający czarna porzeczkę. Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki dł. 3-6 cm, walcowate o całobrzegich, elastycznych łuskach.

WYSTĘPOWANIE - Kanada i północno-wschodnia część USA. W górach do 1500 m n.p.m. W Europie uprawiany od XVIII wieku, najczęściej w parkach i jako drzewo wysadzane w żywopłotach.

Picea omorika Purk. - świerk serbski

Drzewo do 30 m wysokości, o wąskiej, strzelistej koronie. Pędy brązowe, owłosione. Igły dł. 1-2 cm, spłaszczone, tępo zakończone, z dwoma białymi paskami po spodniej stronie. Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki dł. 3-6 cm, jajowate o drobno ząbkowanych łuskach. Młode szyszki barwy fioletowej do prawie czarnej, dojrzałe brązowe.

WYSTĘPOWANIE - relikt trzeciorzędowy, obecnie występuje tylko w górach Bośni i Serbii, na skałach wapiennych. Gatunek uprawiany w naszych warunkach jako drzewo ozdobne.

Picea pungens Engelm. - świerk kłujący

Drzewo do ok. 45 m wysokości (w naszych warunkach znacznie niższe). Pędy nagie, głęboko bruzdowane. Igły dł. 2-3 cm, mocno kłujące, o wyraźnie zaostrzonych wierzchołkach. Barwa igieł jest zmienna u różnych odmian: sinozielona, niebieskawa lub srebrzysta (od nalotu woskowego). Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki dł. 6-10 cm, jasnobrązowe o cienkich, elastycznych łuskach, często postrzępionych na brzegach.

WYSTĘPOWANIE - zachodnia część USA (Góry Skaliste). W górach do wysokości 3300 m n.p.m. Nie tworzy czystych drzewostanów. Jedno z najczęściej uprawianych drzew ozdobnych ("świerk srebrny"), dobrze znosi warunki klimatyczne Polski.
RODZAJ PINUS - SOSNA

Podrodzaj: Strobus (Haploxylon)

Gatunki te posiadają w igłach tylko 1 wiązkę łykodrzewną a igły zebrane są po 5 na krótkopędach. Piramidki osadzone na końcach tarczek.



Pinus cembra L. - sosna limba (limba)

Drzewo do 25 m wysokości. Pędy jednoroczne rdzawo owłosione. Igły dł. 5-12 cm, zebrane po 5 na krótkopędach, z białymi paskami na wewnętrznych powierzchniach. Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki jajowate, dł. 5-8 cm, fioletowe przed dojrzeniem. Szyszki opadają w całości (zwykle wiosną trzeciego roku) i rozpadają się na ziemi. Nasiona bez skrzydełek - do rozsiewania przyczyniają się też odżywiające się nimi orzechówki.

WYSTĘPOWANIE - Alpy i Karpaty. W Polsce tylko w Tatrach - reliktowy bór limbowy. Gatunek chroniony.

Pinus strobus L. - sosna wejmutka

Drzewo do ok. 70 m wysokości, (w naszych warunkach do ok. 30 m). Pędy cienkie, gładkie, prawie nagie lub drobno owłosione. Igły dł. 5-12 cm, zebrane po 5 na krótkopędach. Szyszki wydłużone (dł. 10-15 cm), zwykle wygięte, o wydłużonych łuskach nasiennych; dojrzewają w drugim roku po kwitnieniu. Nasiona oskrzydlone.

WYSTĘPOWANIE - tworzy rozległe drzewostany w północno-wschodniej części Kanady i USA. W Polsce spotykana jako drzewo ozdobne i w uprawach leśnych, chociaż obecnie na niewielką skalę ze względu na rdzę wejmutkowo-porzeczkową, powodującą zamieranie drzew.

Podrodzaj: Pinus (Diploxylon)

Gatunki te posiadają igły z 2 wiązkami łykodrzewnymi i różną ilość igieł na krótkopędach. Piramidki osadzone w środkowej części tarczek.



Pinus banksiana Lamb. - sosna Banksa

Drzewo do ok. 27 m wysokości (w naszych warunkach zwykle niższe, może też przyjmować formę krzewiastą). Igły dł. 2-4 cm, zwykle łukowato wygięte. Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki dł. 2-5 cm, zwykle niesymetryczne, wygięte ku wierzchołkowi pędu. Pozostają przez wiele lat zamknięte na drzewach i często otwierają się tylko z zewnętrznej strony. Tarczki jasne i błyszczące, płaskie.

WYSTĘPOWANIE - Kanada i północno - wschodnia część USA. Gatunek pionierski. Bez większego znaczenia gospodarczego w Polsce.

Pinus mugo Turra (P. montana Mill.) - sosna górska (kosodrzewina, kosówka)

Gatunek bardzo zmienny - wyróżniono kilka odmian, w tym odmiany drzewiaste. Opis odnosi się do P. mugo var. mughus. Krzew do 3 m wysokości. Pędy nagie i grubsze niż w przypadku sosny pospolitej. Igły zebrane po 2 na krótkopędach, dł. 3-7 cm, gęsto ułożone na pędach. Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki dł. 2-6 cm, dojrzewają w 3 roku po kwitnieniu. Dojrzałe szyszki barwy ciemnobrązowej. Tarczki z małym wyrostkiem na piramidkach. Piramidki barwy popielatej z ciemną obwódką.

WYSTĘPOWANIE - Alpy, Karpaty, Bałkany, Sudety. W Polsce rośnie w Tatrach na wys. 1500 -1800 m n.p.m., na Babiej Górze na wys. 1350-1650 m n.p.m., w Karkonoszach i w masywie Pilska. W Karpatach i Sudetach tworzy oddzielne piętro roślinne, powyżej regla górnego. Gatunek chroniony.

Pinus nigra Arn. - sosna czarna

Gatunek zmienny - najczęściej u nas spotykana jest odmiana austriacka (P. nigra var. austriaca). Drzewo do 50 m wysokości. Pędy nagie i bez nalotu. Igły zebrane po 2 na krótkopędach, dł. 7-15 cm Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki dł. 5-12 cm, dojrzewające w drugim lub trzecim roku po kwitnieniu. łuski barwy czarnej od strony górnej; tarczki jasne, żółtobrązowe i wypukłe. Na piramidkach łatwo odłamujące się kolczaste wyrostki.

WYSTĘPOWANIE - góry południowej i środkowej Europy, Azja Mniejsza i Krym. Tworzy lite i mieszane drzewostany. Spośród iglastych jest to najważniejszy gatunek introdukowany, wysadzany w rejonach przemysłowych w Polsce.

Pinus ponderosa Dougl. - sosna żółta

Drzewo do ok. 70 m wysokości. Pędy grube i nagie. Igły dł. 12-25 cm, po 3 na krótkopędach (wyjątkowo po 2). Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki dł. 7-12 cm, z kolczastymi wyrostkami na piramidkach. Odrywane od pędu pozostawiają na nim kilka dolnych łusek.

WYSTĘPOWANIE - zachodnia część USA. W Polsce głównie jako gatunek ozdobny.

[Pinus xrhaetica Brügger (P. mugo x P. sylvestris) - sosna błotna]

Naturalny mieszaniec kosodrzewiny (s.l.) i sosny pospolitej o cechach pośrednich pomiędzy gatunkami rodzicielskimi.

WYSTĘPOWANIE - w Tatrach i w Borach Nowotarskich. Gatunek chroniony.



Pinus rigida Mill. - sosna smołowa

Drzewo do ok. 20 m wysokości. Na pniu i konarach występują charakterystyczne kępki pędów odroślowych. Pędy nagie, silnie bruzdowane. Igły dł. 7-14 cm, zebrane po 3 na krótkopędach. Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki dł. 5-12 cm, często zebrane w okółkach po 3-4 sztuki, trudne do oderwania od pędu. Piramidki opatrzone wyraźnym, trwałym, kolczastym wyrostkiem.

WYSTĘPOWANIE - północno-wschodnia część USA. Gatunek pionierski. Bez większego znaczenia gospodarczego.

Pinus sylvestris L. - sosna zwyczajna

Drzewo do 40 m wysokości. Pędy nagie. Igły zebrane po 2 na krótkopędach, dł. 4-7 cm, często skręcone wokół osi długiej, z nalotem woskowym na powierzchni. Kwiaty rozdzielnopłciowe - gatunek jednopienny. Szyszki bardzo zmienne, dł. 2,5-7 cm, o wąskich i sztywnych łuskach, dojrzewające w drugim roku po kwitnieniu. Tarczki matowe, szare, od płaskich do stożkowo uwypuklonych.

WYSTĘPOWANIE - Europa od Pirenejów do Uralu i Azja do wybrzeży Morza Ochockiego. Obejmuje swym zasięgiem całą Polskę z wyjątkiem wyższych partii gór (masowy zasięg do wysokości ok. 600 m n.p.m. Tworzy lite drzewostany na bardzo zróżnicowanych glebach (bory sosnowe), często też występuje w drzewostanach mieszanych. Najważniejszy gospodarczo gatunek w Polsce.

III KLUCZ DO OZNACZANIA POZOSTAŁYCH GATUNKÓW IGLASTYCH NA PODSTAWIE PĘDÓW

1. Aparat asymilacyjny w postaci igieł lub igieł i łusek 2

2. Młode odcinki pędów wałeczkowate i okryte łuskami, starsze z igłami dł. do 5 mm, ułożonymi nakrzyżlegle lub po 3 w okółkach Juniperus sabina

2*. Młode i starsze odcinki pędów z igłami 3

3. Igły z szerokim, białym paskiem po górnej stronie 4

4. Igły proste, 10-15 mm dł. Juniperus communis

4*. Igły łukowato wygięte, 5-10 mm dł. Juniperus communis ssp. nana

3*. Igły bez białych pasków po górnej stronie 4

4. Igły z 2 białymi paskami po dolnej stronie 5

5. Pączki małe (do 5 mm), jajowate, tępo zakończone 6

6. Igły ząbkowane na brzegach, dł. do 18 mm, z zaokrąglonym wierzchołkiem Tsuga canadensis

6*. Igły gładkie na brzegach, dł. do 35 mm, z wciętym wierzchołkiem



Abies alba

5*. Pączki duże (do 10 mm), wrzecionowate, z ostrym wierzchołkiem



Pseudotsuga menziesii

4*. Igły bez białych pasków po dolnej stronie 5

5. Dwuletnie pędy barwy zielonej, igły dł. do 4 cm, bez nalotu woskowego

Taxus baccata

5*. Dwuletnie pędy barwy jasnoszarej, igły dł. 4-8 cm, z nalotem woskowym po obu stronach Abies concolor

1*. Aparat asymilacyjny w postaci łusek 2

2. Na łuskach widoczny nalot woskowy w postaci linii lub plamek (po spodniej stronie) 3

3. Nalot woskowy w postaci trójkątnych plamek na łuskach 4

4. Plamki nalotu mają kształt "kokardek" (rys. 1) Chamaecyparis pisifera

4*. Plamki nalotu mają kształt trójkątów, stykających się bokami (rys. 2). Thuja plicata

3*. Nalot woskowy w postaci linii na brzegach zachodzących na siebie łusek



Chamaecyparis lawsoniana

2*. Na łuskach brak wyraźnego nalotu woskowego 3

3. Gałązki wyraźnie spłaszczone, na górnej stronie środkowej łuski w każdym okółku widoczny wypukły gruczołek Thuja occidentalis

3*. Gałązki ± wałeczkowate lub lekko spłaszczone, środkowe łuski w każdym okółku bez gruczołków



Thuja orientalis
IV KLUCZ DO OZNACZANIA POZOSTAŁYCH GATUNKÓW IGLASTYCH NA PODSTAWIE SZYSZEK

1. Szyszek brak. Z kwiatów żeńskich powstają nasiona w osnówkach lub szyszkojagody (diaspory powstałe z łusek nasiennych, które zrastają się po zapłodnieniu i w całości drewnieją lub z zewnętrz pozostają "mięsiste") 2

2. Z kwiatów żeńskich powstają nasiona w czerwonych osnówkach Taxus baccata

2*. Z kwiatów żeńskich powstają szyszkojagody, pokryte białym lub niebieskawym nalotem Juniperus sp.

1*. Z kwiatów żeńskich powstają szyszki 2

2. Łuski nasienne z hakowato wygiętymi wyrostkami Thuja orientalis

2*. Łuski nasienne bez wyrostków 3

3. Szyszki do ± 12 mm dł. 4

4. Szyszki kuliste 5

5. Szyszki z białym lub niebieskawym nalotem woskowym Chamaecyparis lawsoniana

5*. Szyszki barwy zielonej, bez nalotu woskowego Chamaecyparis pisifera

4*. Szyszki jajowate, wydłużone Thuja occidentalis i Thuja plicata

3*. Szyszki powyżej 12 mm dł. 4

4. Łuski okrywowe niewidoczne, ukryte we wnętrzu szyszek 5

5. Szyszki dł. 7-12 cm Abies concolor

5*. Szyszki dł. 1,5-2,5 cm Tsuga canadensis

4*. Łuski okrywowe wystają na zewnętrz szyszek 5

5. Wystające z szyszki części łusek okrywowych do ± 5 mm dł., z jednym ostrym wyrostkiem. Abies alba

5*. Wystające z szyszki części łusek okrywowych dł. powyżej 1 cm, z trzema ostrymi wyrostkami Pseudotsuga menziesii

1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna