Program ćwiczeń z dendrologii w roku akademickim 2006/07 dla I roku wydziału leśnego, studium zaoczne



Pobieranie 387.78 Kb.
Strona5/6
Data10.05.2016
Rozmiar387.78 Kb.
1   2   3   4   5   6

OPISY GATUNKÓW
Podrodzina: SPIRAEOIDEAE - TAWUŁOWE

Rodzaj: SPIRAEA - TAWUŁA

Spiraea media Franz Schmidt - tawuła średnia

Krzew do 2 m wys. Pędy obłe, wierzchołki omszone. Liście do 5 cm dł., eliptyczne, tępo zaostrzone, górna połowa blaszki liściowej wcinano-ząbkowana, dolna całobrzega, spód jaśniejszy, owłosiony wzdłuż nerwów. Kwiaty obupłciowe, zebrane w baldachogrona osadzone na szczytach bocznych pędów. Owoce - owłosione mieszki. Kwitnie - V.

WYSTĘPOWANIE: Europa wsch., Azja wsch. W Polsce w Pieninach i Tatrach na wapieniach.

Spiraea salicifolia L. - tawuła wierzbolistna (t. bawolina, bawolina)

Krzew do 2 m wys. Wytwarza odrosty korzeniowe. Pędy wzniesione, tegoroczne omszone, starsze nagie. Liście (4,5-8 cm dł.) pojedyncze, eliptyczne, szaro-zielone, Młode orzęsione, starsze nagie. Kwiaty obupłciowe, różowe, tworzą piramidalne, wąskie, gęste (wiechowate) kwiatostany (10-15 cm dł.), wyrastające na wierzchołkach pędów. Owoce - mieszki. Kwitnie - VI-VII.

WYSTĘPOWANIE: płd.-wsch. Europa po płn.-wsch. Azję i Japonię. W Polsce rzadko, na bagnach, torfowiskach, podmokłych łąkach oraz nad brzegami potoków i w wilgotnych lasach, w południowej części kraju.
Rodzaj: SORBARIA - TAWLINA

Sorbaria sorbifolia (L.) A. Br. (Spiraea sorbifolia L.) - tawlina jarzębolistna (sorbaria jarzębolistna)

Krzew do 2 m wys. Wytwarza odrosty korzeniowe. Pędy proste, wzniesione, nagie lub słabo owłosione, drewniejące jedynie w dolnej części. Liście (do 25 cm dł.) nieparzystopierzastozłożone (13-23 listków). Listki (do 8 cm dł.) lancetowate, długo zaostrzone, Młode od spodu pokryte gwiazdkowatymi włoskami, starsze nagie. Kwiaty obupłciowe, białe; tworzą piramidalne, rozgałęzione wiechy (do 25-30 cm dł.), umieszczone na wierzchołkach pędów. Owoce - torebki. Kwitnie - VI-VIII.

WYSTĘPOWANIE: płn. Azja. W Polsce wysadzana jako krzew ozdobny.

Podrodzina: POMOIDEAE - JABŁKOWE

Malus sylvestris Mill. - jabłoń dzika (płonka).

Drzewo do 12 m wys., cierniste. Liście jajowate, okrągławe lub szerokoeliptyczne (2-9 cm dł. i 2-6 cm szer.), drobno piłkowane, Młode owłosione, starsze obustronnie nagie lub od spodu owłosione wzdłuż nerwu. Blaszka liściowa ± 2 razy dłuższa niż ogonek liściowy. Kwiaty obupłciowe, białe z odcieniem różowym, na krótkich szypułkach, tworzą kwiatostany. Owoce rzekome - typu jabłka (2,5-3 cm średnicy). Kwitnie - IV-V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja zach. W Polsce rzadko, w lasach liściastych na niżu i w niższych położeniach górskich.

Rodzaj: PYRUS - GRUSZA

Pyrus pyraster (L.) BURGSD. - grusza polna (g. dzika, ulęgałka)

Drzewo do 20 m wys. Długopędy cierniste, zwłaszcza u młodych drzew. Liście okrągłe, eliptyczne lub szerokojajowate (do 6 cm dł.), piłkowane, Młode owłosione, starsze nagie, wierzch liścia błyszczący (zasuszone czernieją). Ogonki liściowe tak długie jak blaszka liściowa lub nieco dłuższe. Kwiaty obupłciowe, białe na długich szypułkach, zebrane w kwiatostany. Owoce rzekome - typu jabłka, gruszkowate lub kuliste (2-3 cm dł.). Kwitnie - IV i V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja płd.-zach. W Polsce, na niżu, w zaroślach i lasach liściastych. Uwaga! Gatunek bardzo trudny do odróżnienia od powszechnie uprawianej w licznych odmianach gruszy pospolitej (Pyrus communis L.), która jest taksonem zbiorowym pochodzenia mieszańcowego (Mirek i in. 2002).

Rodzaj: SORBUS - JARZĄB

Sorbus aria (L.) Crantz - jarząb mączny (mąkinia)

Drzewo do 15 m wys. lub krzew. Tegoroczne pędy okryte białym kutnerem. Pączki duże, okryte kutnerowatymi łuskami, wierzchołek ostro zakończony, wygięty. Liście (8-12 cm dł.) pojedyncze, eliptyczne, nieklapowane, podwójnie piłkowane, Młode obustronnie okryte białym kutnerem, starsze jedynie spodem. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w baldachogrona. Owoce rzekome - typu jabłka, kuliste (2 cm średnicy), czerwone, słabo kutnerowate. Kwitnie - V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Afryka płn. W Polsce w górach na podłożu wapiennym, głównie w piętrze regla dolnego oraz wyspowo na niżu.

Sorbus aucuparia L. - jarząb pospolity (jarzębina)

Drzewo do 20 m wys. o korze brązowoszarej, gładkiej, łuszczącej się okrężnie. Pączki duże, okryte owłosionymi łuskami (u formy typowej), wierzchołek ostro zakończony, odgięty. Liście (9-20 cm dł.) nieparzysto (9-15 listków) pierzasto złożone, Młode owłosione. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w baldachogrona. Owoce rzekome - typu jabłka, kuliste (0,7-0,9 cm średnicy), koralowoczerwone. Kwitnie - V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja zach. W Polsce w lasach na niżu. W górach występuje po piętro kosodrzewiny S. aucuparia var. glabrata Wimm et Gr.

Sorbus chamaemespilus (L.) Crantz. - jarząb nieszpułkowy

Krzew do 2 m wys. Liście (3-7 cm dł.) pojedyncze, eliptyczne, nieklapowane, piłkowane, nagie lub spodem kutnerowate, wierzch ciemnozielony. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w baldachogrona. Owoce rzekome - typu jabłka, kuliste (0,5-0,7 cm średnicy), czerwone, brunatniejące, kutnerowate. Kwitnie - V-VII.

WYSTĘPOWANIE: Europa. W Polsce tylko w Tatrach na podłożu wapiennym.

Sorbus intermedia Pers. (S. scandica Fries, S. suecica (L.) Krock. et Almq.) - jarząb szwedzki

Drzewo do 20 m wys. lub krzew. Tegoroczne pędy biało, filcowato owłosione. Liście (do 10 cm dł.) pojedyncze, eliptyczne, płytko klapowane; klapy zaokrąglone. Spód blaszki liściowej kutnerowaty. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w baldachogrona. Owoce rzekome - typu jabłka, kuliste (1,3 cm średnicy), pomarańczowoczerwone. Kwitnie - V.

WYSTĘPOWANIE: Europa płn. W Polsce w lasach liściastych na wybrzeżu Bałtyku. Gatunek chroniony.

Sorbus torminalis (L.) Crantz - jarząb brekinia (brzęk).

Drzewo do 30 m wys. Liście (do 10 cm dł.) pojedyncze z 3-5 klapami o ostrych wierzchołkach. Dolna para klap największa i ustawiona prostopadle do osi liścia. Młode liście spodem skąpo owłosione. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w baldachogrona (do 12 cm średnicy). Owoce rzekome - typu jabłka, jajowate, brązowe (do 1,5 cm dł.). Kwitnie - V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja Mniejsza, Afryka płn. W Polsce w lasach liściastych, w zach. i płd. części kraju. Gatunek chroniony.

Rodzaj: CRATAEGUS - GŁÓG

Crataegus flabellata (BOSC EX SPACH) K. KOCH - Głóg wachlarzowaty

Wysoki krzew lub niewielkie drzewo do około 6-7 m wysokości. Pędy z długimi cierniami - do około 10 cm. Liście (do 6-8 cm długości) pojedyncze, regularnie klapowane. Wierzchołki klap wydłużone, ostro zakończone i wygięte ku nasadzie liścia. Zatoki pomiędzy klapami płytkie. Nasada liścia zaokrąglona. Nerwy boczne kończą się na wierzchołkach klap lub ząbków. Kwiaty białe, zebrane w baldachogrona. Liczba pręcików większa niż 10. Kwitnie w V. Owoce kuliste lub jajowate, czerwone (do około 2 cm długości).

WYSTĘPOWANIE: Wschodnia część Ameryki Północnej. W Polsce wysadzany jako krzew ozdobny, ale rzadziej od głogu szypułkowego. Czasami zdziczały.

Crataegus laevigata (Poiret) DC, (C. oxyacantha L.) - głóg dwuszyjkowy

Wysoki krzew do ok. 5 m wys. Pędy z cierniami do ok. 2 cm dł. Liście pojedyncze, na długopędach pierzastowrębne lub pierzastoklapowane, o piłkowanym brzegu. Liście kwitnących krótkopędów pierzastowrębne lub całkowicie pozbawione klap, piłkowane na brzegu. Klapy 3-5, zatoki na wszystkich liściach płytkie. Nerwy boczne kończą się na wierzchołkach klap lub w zatokach pomiędzy klapami. Końce nerwów bocznych wygięte nieznacznie ku wierzchołkowi liścia. Przylistki zarówno na długopędach jak i na krótkopędach wyraźnie piłkowane. Kwiaty obupłciowe, zwykle z 2 słupkami, białe, zebrane w baldachogrona. Owoce rzekome - typu głogu, kuliste lub jajowate, czerwone (0,8-1,0 cm dł.), z dwiema "pestkami", rzadko z trzema. Kwitnie - V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Afryka płn. W Polsce głównie w zachodniej części niżu, oraz w niższych położeniach górskich; w lasach oraz zaroślach.

Crataegus monogyna Jacq. - głóg jednoszyjkowy

Wysoki krzew lub niskie drzewo do ok. 10 m wys. Pędy z cierniami do ok. 2 cm dł. Liście pojedyncze, na długopędach pierzastoklapowane, o brzegu piłkowanym jedynie w wierzchołkowej części klap. Liście kwitnących krótkopędów pierzastowrębne lub klapowane, całobrzegie, za wyjątkiem brzegu. Klapy 3-5, zatoki na wszystkich liściach płytkie. Nerwy boczne kończą się na wierzchołkach klap lub w zatokach pomiędzy klapami. Końce nerwów bocznych wygięte nieznacznie ku wierzchołkowi liścia. Przylistki zarówno na długopędach jak i na krótkopędach wyraźnie piłkowaneKwiaty obupłciowe, zwykle z 1 słupkiem, białe, zebrane w baldachogrona. Owoce rzekome - typu głogu, kuliste lub jajowate, czerwone (0,7-1,0 cm dł.) z 1 "pestką", rzadko z dwiema. Kwitnie - V, ok. 2 tygodnie później niż C. laevigata.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja Mniejsza, Afryka płn. W Polsce na niżu, rzadko w górach: w lasach, w zaroślach, na zrębach.

Crataegus pedicellata SERG. - Głóg szypułkowy

Wysoki krzew lub niewielkie drzewo do około 7 m wysokości. Pędy z długimi cierniami - do około 6 cm. Liście (do 7-10 cm długości) pojedyncze, regularnie klapowane. Wierzchołki klap zaostrzone, ale nie są ani wydłużone ani wygięte. Zatoki pomiędzy klapami płytkie. Nerwy boczne kończą się na wierzchołkach klap lub ząbków. Kwiaty białe, zebrane w baldachogrona. Liczba pręcików nie przekracza 10. Kwitnie w V. Owoce kuliste lub jajowate, czerwone (do około 2 cm długości), z 4-5 orzeszkami.

WYSTĘPOWANIE: Wschodnia część Ameryki Północnej. W Polsce często wysadzany jako krzew ozdobny. Czasami zdziczały.

Crataegus rhipidophylla GAND. - Głóg odgiętodziałkowy

Wysoki krzew lub niskie drzewo do około 10 m wysokości. Pędy z cierniami do ok. 2 cm dł. Zatoki pomiędzy klapami głębokie na liściach długopędów (liście mogą być pierzastosieczne), płytsze, ale wyraźne na liściach krótkopędów. Brzegi klap piłkowane przynajmniej w górnej połowie. Przylistki o piłkowanych brzegach. Nerwy boczne kończą się na wierzchołkach klap lub w zatokach pomiędzy klapami. Kwiaty obupłciowe, zwykle z 1 słupkiem, białe, zebrane w baldachogrona. Kwitnie w V. Owoce kuliste lub jajowate, czerwone (1-1,5 cm długości) zwykle z jednym orzeszkiem. Działki kielicha przyrośnięte do owoców trójkątne, wąskie i wydłużone, odgięte w dół lub wyprostowane u odmian.

WYSTĘPOWANIE: W Polsce na niżu: w lasach, w zaroślach, na zrębach. Liczne mieszańce z pozostałymi, krajowymi gatunkami.

Rodzaj: COTONEASTER - IRGA

Cotoneaster horizontalis Decne. - irga pozioma

Krzew do 0,5 m wys., o pędach płożących się, ustawionych w płaszczyźnie poziomej. Liście (0,5-1,2 cm dł.) pojedyncze, okrągławe, skórzaste, z wierzchu błyszczące, ciemnozielone, słabo owłosione, spód jaśniejszy, wierzchołek liścia zakończony krótkim kończykiem. Kwiaty białe do czerwonawych, zebrane po 2 lub pojedyncze. Owoce rzekome - typu jabłka, kuliste, jaskrawoczerwonawe (do 0,5 cm średnicy). Kwitnie - V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Chiny zach. W Polsce uprawiana jako krzew ozdobny.

Cotoneaster integerrimus Medicus (C. integerrima Medicus, C. vulgaris Lindl.) - irga zwyczajna, (i. pospolita).

Krzew do 2 m wys. Liście (do 4 cm dł.) pojedyncze, szerokojajowate o wierzchołku zaokrąglonym lub krótko zaostrzonym, od spodu biało kutnerowane. Kwiaty obupłciowe, zebrane w kwiatostany. Owoce rzekome - typu jabłka, czerwony (ok. 0,6 cm średnicy) zwykle z 2 nasionami, nagi, matowy. Kwitnie - V i VI.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja Mniejsza. W Polsce rzadko w zaroślach i na skałach w południowej części kraju.

Cotoneaster niger (Thunb.) Fries (C. melanocarpa Lodd., C. nigra Fries) - irga czarna.

Krzew do 2 m wys. Liście (2-5 cm dł.) pojedyncze, szerokojajowate, o wierzchołku tępym lub krótko zaostrzonym, od spodu szaro kutnerowate. Kwiaty obupłciowe, różowe, zebrane w 3-15 kwiatowe kwiatostany. Owoce rzekome - typu jabłka, czarne (ok. 0,6-0,8 cm średnicy), zwykle z 2 nasionami, z nalotem woskowym. Kwitnie - V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Europa wsch., Azja. W Polsce rzadko w południowej oraz północno-wschodniej części niżu, a także na Pomorzu; na skałach wapiennych oraz nasłonecznionych stokach.

Cotoneaster tomentosus (Aiton) Lindl. (C. nebrodensis (Guss.) K. Koch - irga kutnerowata (i. owłosiona, i. omszona)

Krzew do 2 m wys. Pędy filcowato owłosione. Liście pojedyncze (3-6 cm dł.), szerokoowalne; spód gęsto, biało kutnerowaty. Kielich kwiatowy z zewnętrz gęsto, biało owłosiony. Kwiaty obupłciowe, różowe, zebrane w 3-15 kwiatowe kwiatostany. Owoce rzekome - typu jabłka, czerwone (ok. 0,7-0,8 cm średnicy), owłosione, zwykle z 3-5 nasionami. Kwitnie - V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Europa płd. W Polsce na skałach wapiennych i nasłonecznionych stokach w Tatrach.

Podrodzina: ROSAIDEAE - RÓŻOWE

Rodzaj: ROSA - RÓŻA

Rosa canina L. - róża dzika (szypszyna, r. psia)

Krzew 1-3 m wys. Pędy z kolcami o szerokiej nasadzie, hakowato zagiętymi. Liście nieparzystopierzastozłożone (5-9 listkowe). Listki (2-4 cm dł.) nagie. Kwiaty (4-5 cm śr.) bladoróżowe, pojedyncze, długoszypułkowe. Owoce - niełupki, ukryte w szkarłatnym, podługowatym hypancjum (stanowiącym owoc rzekomy o dł. 2-3 cm). Kwitnie V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Europa. Gatunek pospolity na terenie Polski.

Rosa pendulina L. (R. alpina L.) - róża alpejska

Krzew do 2 m wys. Tylko tegoroczne pędy okryte drobnymi, prostymi kolcami starsze pozbawione kolców. Liście nieparzystopierzastozłożone (7-11 listkowe). Listki cienkie, od spodu jaśniejsze. Kwiaty długoszypułkowe, czerwone. Owoce - niełupki, ukryte w czerwonym, podługowatym hypancjum (stanowiącym owoc rzekomy o dł. 2-2,5 cm). Kwitnie V-VII.

WYSTĘPOWANIE: Europa. W Polsce głównie spotykane w Karpatach i Sudetach po piętro kosodrzewiny.

Rosa rugosa Thunb. - róża pomarszczona (r. fałdzistolistna, r. japońska)

Krzew 1-2 m wys., wytwarzający podziemne rozłogi. Pędy owłosione pomiędzy kolcami różnej długości, szczeciniastymi, gęsto rozmieszczonymi na pędzie. Liście nieparzystopierzastozłożone (5-9 listkowe). Listki grube, ciemnozielone, lśniące, pomarszczone; spód szaro-zielony, owłosiony. Kwiaty (7-8 cm śr.) krótkoszypułkowe, czerwone, zebrane w kwiatostany. Owoce - niełupki, ukryte w szkarłatnym, kulistym hypancjum (stanowiącym owoc rzekomy o dł. 2-2,5 cm). Kwitnie V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Azja wsch. W Polsce wysadzana jako krzew ozdobny.

Podrodzina: PRUNOIDEAE - ŚLIWOWE

Rodzaj: PRUNUS - ŚLIWA

Prunus cerasifera Ehrh. (P. myrobalana Lois) - śliwa wiśniowa

Krzew lub małe drzewko do 10 m wys. Pędy zielonawe, nagie, słabo cierniste. Liście eliptyczne lub lancetowate, owłosione od spodu, wzdłuż nerwów. Kwiaty obupłciowe, białe. Owoce - kuliste, czerwone pestkowce (2-3 cm średnicy); jadalne. Kwitnie IV.

WYSTĘPOWANIE: Azja zach., Kaukaz. W Polsce na obrzeżach lasów i w zaroślach często spotykana jest odmiana tego gatunku o żółtych owocach: P. cerasifera var. divaricata Bailey (P. divaricata Ledeb.) - ś. ałycza (ałycza, ś. wiśniowa odm. kaukaska).

Prunus spinosa L. - śliwa tarnina

Krzew lub małe drzewko do 4 m wys. z licznymi odrostami korzeniowymi. Pędy czerwono-brunatne lub szaro-czarne, z licznymi cierniami, tegoroczne miękko owłosione. Liście podłużnie eliptyczne lub łopatkowate (2-4 cm dł.), piłkowane, Młode miękko owłosione, starsze nagie. Kwiaty obupłciowe, białe. Owoce - kuliste, ciemnogranatowe pestkowce (do 1,5 cm średnicy) z woskowym nalotem; jadalne. Kwitnie IV-V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Afryka płn., Azja zach. W Polsce pospolicie na obrzeżach lasów, słonecznych zboczach, na niżu i w niższych położeniach górskich.

Rodzaj: CERASUS - WIŚNIA

Cerasus avium Moench. (Prunus avium L.) - wiśnia ptasia (czereśnia, trześnia).

Drzewo do 30 m wys. Kora czerwono-brązowa, cienka, błyszcząca, łuszcząca się okrężnie. Liście (6-16 cm dł.) odwrotnie jajowate, zaostrzone; podwójnie, grubo piłkowane; owłosione od spodu wzdłuż nerwów. Na ogonku liściowym 1-2 czerwone gruczołki. Kwiaty obupłciowe, białe, na długich szypułkach, zebrane po 3-6 w baldaszkach. Owoce - kuliste, drobne (0,7-1,7 cm średnicy), czarno-czerwone pestkowce. Kwitnie IV-V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja Mniejsza, Afryka płn. W Polsce występuje w lasach liściastych w południowej części niżu oraz w niższych położeniach górskich.

Cerasus fruticosa (Pall.) Woronow [P. chamaecerasus Jacq., Prunus fruticosa Pall.] - wiśnia karłowata (w. karłowa, wisienka stepowa).

Krzew do 1,5 m wys. Liście odwrotniejajowate (4-5 cm dł.), skórzaste. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane po 2-4 w baldaszki. Owoce - kuliste, jasnoczerwone pestkowce (1 cm średnicy). Kwitnie IV.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja zach. W Polsce porasta murawy kserotermiczne. Gatunek chroniony.

Cerasus mahaleb (L.) Mill. (Prunus mahaleb L.) - wiśnia wonna (antypka)

Drzewko do 10 m wys., czasem krzew. Pędy długie, cienkie, zwisające, oliwkowo-szare, tegoroczne omszone, starsze nagie. Liście okrągławe lub szerokojajowate (3-5 cm dł.), skórzaste i błyszczące, nasada zaokrąglona lub płytko sercowata, wierzchołek krótko zaostrzony. Zarówno pędy jak i liście po roztarciu wydzielają zapach kumaryny. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w baldachogrona. Owoce - kuliste, czarne pestkowce (0,6 cm średnicy). Kwitnie V.

WYSTĘPOWANIE: Europa płd-wsch., Azja zach. W Polsce wysadzana jako krzew ozdobny.

Rodzaj: PADUS - CZEREMCHA

Padus avium Mill. (Padus racemosa Gillib., Prunus padus L., Padus vulgaris Borkh.) - czeremcha zwyczajna (cz. pospolita).

Krzew lub niskie drzewo do 15 m wys. Liście (6-12 cm dł.) eliptyczne, ostro piłkowane, krótko zaostrzone, obustronnie matowe, o „nerwacji” nie dochodzącej do brzegu blaszki liściowej; liście po roztarciu wydzielają intensywny zapach. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w zwisające grona. Owoce - kuliste, czarne pestkowce (0,6-0,8 cm średnicy), o miąższu jasnym. Kwitnie IV-V.

WYSTĘPOWANIE: Europa, Azja zach. W Polsce spotykana na siedliskach łęgowych, nad brzegami wód na niżu i w niższych położeniach górskich.

Padus petraea Tausch (Prunus padus ssp. borealis Cajander) - czeremcha skalna

Krzew do ok. 3 m wys. Liście (6-10 cm dł.) eliptyczne, ostro piłkowane, krótkozaostrzone, obustronnie matowe, po roztarciu nie wydzielają zapachu. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w ± wzniesione grona. Owoce - kuliste, czarne pestkowce (0,6-0,8 cm średnicy) o miąższu ciemnowiśniowej barwy. Kwitnie V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Europa płn. i góry Europy środk. W Polsce bardzo rzadko spotykana w piętrze kosówki, w Karkonoszach i Tatrach.

Padus serotina (Ehrh.) Borkh. (Prunus serotina Ehrh.) - czeremcha amerykańska (cz. późna).

Drzewo do 35 m wysokości, w Polsce do 25 m Liście (do 12 cm długości) jajowate lub eliptyczne, zaostrzone, często skórzaste, z wierzchu błyszczące, po roztarciu bezwonne. Na spodniej stronie liści często występuje rudy kutner wzdłuż „nerwu” głównego. Kwiaty obupłciowe, białe, zebrane w zwisające grona. Owoce - kuliste, purpurowo-czarne pestkowce (0,8-1.0 cm średnicy). Kwitnie VI.

WYSTĘPOWANIE: Wsch. część Ameryki Płn. W Polsce wysadzana w parkach i lasach. Gatunek o dużej odporności na zanieczyszczenia powietrza.

VIII KLUCZ DO OZNACZANIA PĘDÓW DRZEW I KRZEWÓW Z RODZINY SAXIFRAGACEAE I LEGUMINOSAE

1. Liście pojedyncze SAXIFRAGACEAE

2. Liście złożone LEGUMINOSAE

VIIIa KLUCZ DO OZNACZANIA PĘDÓW KRZEWÓW Z RODZINY SAXIFRAGACEAE

1. Pędy opatrzone kolcami Ribes uva-crispa

1*. Pędy pozbawione kolców 2

2. Klapy grubo ząbkowane tylko w wierzchołkowej części. Zatoki pomiędzy klapami zwykle głębokie, sięgające za

połowę długości blaszki liściowej. Na małych, trójklapowych liściach zatoki płytsze Ribes aureum

2*. Brzegi klap mniej więcej równomiernie piłkowane lub ząbkowane. Zatoki pomiędzy klapami płytkie, nie sięgają za

połowę długości blaszki liściowej 3

3. Liście długości do 5 cm, na ich górnej powierzchni pojedyncze, żółtawe włoski Ribes alpinum

3*. Liście długości od 5 do 12 cm, górna strona liści naga lub owłosiona, ale bez pojedynczych, żóltych

włosków 4

4. Wierzchołki klap wydłużone i wyraźnie ostro zakończone Ribes petraeum

4*. Wierzchołki klap zaokrąglone lub krótko zaostrzone

5. Na spodzie liści występują drobne żółte gruczołki (WIDOCZNE TYLKO POD LUPĄ)

Ribes nigrum

5*. Na spodzie liści brak gruczołków Ribes rubrum i Ribes spicatum


VIIIb KLUCZ DO OZNACZANIA PĘDÓW DRZEW I KRZEWÓW Z RODZINY LEGUMINOSAE

1. Liście trójlistkowe Laburnum anagyroides

1*. Liście pierzastozłożone 2

2. Liście nieparzystopierzastozłożone Robinia pseudoacacia

2*. Liście parzystopierzaste 3

3. Liczba listków poniżej 20 Caragana arborescens

3*. Liczba listków powyżej 20 Gleditsia triacanthos
OPISY GATUNKÓW
Rodzaj: RIBES – PORZECZKA

Ribes alpinum L. - porzeczka alpejska

Krzew do 2 m wys. Liście (3-5 cm dł.) pojedyncze, nagie lub słabo owłosione z wierzchu, klapowane (3-5 klap), klapy zaokrąglone. Kwiaty rozdzielnopłciowe, zielonkawo-żółte, zebrane w grona 2-15 kwiatowe, wzniesione do góry. Gatunek dwupienny. Owoce - czerwone, mączyste jagody. Kwitnie - IV i V.

WYSTĘPOWANIE: Europa. W Polsce gatunek pospolity w Karpatach i Sudetach, oraz częsty na niżu.

Ribes aureum Pursh - porzeczka złota

Krzew do 4 m wys. Liście (3-5 cm dł.) pojedyncze, nagie, jedynie brzeg blaszki liściowej jest orzęsiony, głęboko klapowane (3 klapy). Kwiaty złocisto-żółte, obupłciowe, zebrane w grona 5-15 kwiatowe. Owoce - ciemnobrunatne lub czarne jagody. Kwitnie - IV i V.

WYSTĘPOWANIE: Ameryka Płn. W Polsce wysadzana jako krzew ozdobny oraz wykorzystywana w sadownictwie.

Ribes nigrum L. - porzeczka czarna (smorodynia)

Krzew do 2 m wys. Roztarte pędy i liście wydzielają intensywny zapach. Liście (5-10 cm dł.) pojedyncze, żółto ogruczolone od spodu, klapowane (3-5 klap). Kwiaty czerwonawe, obupłciowe, zebrane w zwisające grona. Owoce - czarne jagody. Kwitnie - IV.

WYSTĘPOWANIE: Europa. W Polsce spotykana w niżowych, żyznych, wilgotnych lasach.

Ribes petraeum Wulf. - porzeczka skalna

Krzew do 2 m wys. Tegoroczne pędy nagie. Liście (7-9 cm dł.) pojedyncze, nagie lub omszone od spodu wzdłuż nerwów, brzeg blaszki liściowej orzęsiony, głęboko klapowane (3-5 klap). Kwiaty obupłciowe, zebrane w zwisające grona. Owoce - czerwone jagody. Kwitnie - IV do VI.

WYSTĘPOWANIE: Europa. W Polsce występuje w Karpatach i Sudetach w piętrze kosodrzewiny.

Ribes rubrum L. (R. vulgare LAM.) - porzeczka zwyczajna (p. pospolita)

Krzew do 2 m wysokości. Tegoroczne pędy owłosione. Liście (do 10 cm długości), owłosione po spodniej stronie. Klapy (3-5) szerokie, o zaokrąglonych wierzchołkach. Liście zielone, nie przebarwiają się na czerwono. Kwiaty obupłciowe, zebrane w grona. Kwitnie w IV-V. Owoce - czerwone jagody.

WYSTĘPOWANIE: Europa - zasięg pierwotny trudny do ustalenie. W Polsce występuje na niżu. Gatunek bardzo podobny do porzeczki czerwonej (Ribes spicatum E. ROBSON). Rozróżnianie tych dwóch gatunków jest możliwe w sposób pewny tylko na podstawie cech kwiatów (pylniki w pręcikach rozdzielone łącznikami, dno kwiatowe zagłębione pierścieniowato wokół słupka - Seneta i Dolatowski 2003) i dodatkowo utrudnione przez liczne występowanie zdziczałych odmian porzeczek uprawnych.

Ribes spicatum E. ROBSON (R. schlechtendalii LANGE) - porzeczka czerwona (p. dzika)

Krzew do 2 m wysokości. Tegoroczne pędy owłosione. Liście (do 10 cm długości), owłosione po spodniej stronie. Klapy (3-5) szerokie, o krótko zaostrzonych wierzchołkach. Liście mogą być nieco przebarwione na czerwono. Kwiaty obupłciowe, zebrane w grona. Kwitnie w IV-V. Owoce - czerwone jagody.

WYSTĘPOWANIE: Europa i Azja. W Polsce występuje na niżu. Gatunek bardzo podobny do porzeczki zwyczajnej (Ribes rubrum L.). Rozróżnianie tych dwóch gatunków jest możliwe w sposób pewny tylko na podstawie cech kwiatów.

Ribes uva-crispa L. (R. grossularia L) - porzeczka agrest (agrest omszony, a. pospolity)

Krzew do 1,5 m wys. Na pędach wiele drobnych, szczeciniastych kolców, oraz rzadziej wyrastające, pod nasadami liści, duże (do 1 cm dł.), pojedyncze lub trójdzielne. Liście (7-9 cm dł.) pojedyncze, klapowane (3-5 klap). Kwiaty obupłciowe, zebrane w 1-3 kwiatowe grona. Owoce – żółto-zielone, gruczołowato owłosione jagody. Kwitnie - IV.

WYSTĘPOWANIE: Europa. W Polsce występuje w Karpatach i Sudetach w piętrze regla dolnego, oraz w pęd. - zach. części niżu.

Rodzaj: GLEDITSIA - IGLICZNIA (GLEDICZJA)

Gleditsia triacanthos L. - iglicznia trójcierniowa (trójiglicznia, glediczja trójcierniowa)

Drzewo do 45 m wysokości. Pędy cierniste (ciernie do 10 cm długości). Liście skrętoległe, pojedynczo parzystopierzaste (20-30 listkowe) lub podwójnie pierzaste, długości 15-25 cm Listki eliptyczne, odlegle karbowano-piłkowane lub całobrzegie, długości 2-3 cm Kwiaty poligamiczne, promieniste, zielonkawo-żółte, miododajne, zebrane w grona. Owoce - spłaszczone strąki długości do 40 cm Kwitnie - VI.

WYSTĘPOWANIE: Zach. część Ameryki Płn. W Polsce wysadzana w parkach i zieleni miejskiej.

Rodzaj: ROBINIA - GROCHODRZEW (ROBINIA)

Robinia pseudoacacia L. - grochodrzew (robinia biała, r. akacjowa).

Drzewo do 25 m wysokości, wytwarza odrosty korzeniowe. Pędy z przylistkowymi cierniami. Liście 7-9 listkowe. Listki eliptyczne, długości do 4,5 cm, od spodu sino-zielone. Kwiaty obupłciowe, białe, miododajne, zebrane w grona o długości 10-20 cm Owoce - strąki długości 5-10 cm Kwitnie - V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Wsch. i centralna część Ameryki Płn. W Polsce wysadzana w zieleni miejskiej i parkowej. Uważana jest za gatunek odporny na zanieczyszczenia powietrza.

Rodzaj: CARAGANA - KARAGANA

Caragana arborescens Lam. - karagana syberyjska

Krzew lub małe drzewo do 7 m wysokości. Młode pędy owłosione, starsze nagie, zielonkawo-szare. Liście parzysto pierzaste 8-12 listkowe. Listki eliptyczne, na wierzchołku zaokrąglone z małym wyrostkiem, do 2,5 cm długości. Kwiaty obupłciowe, żółte, miododajne, pojedyncze lub zebrane po 2-4 w wiązki. Owoce - strąki o długości do 5 cm Kwitnie - V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Azja. W Polsce spotykana w parkach i zieleni miejskiej.

Rodzaj: LABURNUM - ZŁOTOKAP

Laburnum anagyroides Med. (L. vulgare Bercht. et Presl., Cytisus laburnum L.) - złotokap zwyczajny

Krzew do 9 m wysokości. Liście trójlistkowe. Listki eliptyczne, długości 3-8 cm Kwiaty obupłciowe, złocisto-żółte, miododajne, dł. do 2 cm, zebrane w grona do 20 cm długości. Owoce - strąki. Kwitnie - V-VI.

WYSTĘPOWANIE: Europa płd. W Polsce wysadzany w parkach, ogrodach i zieleni miejskiej.

Rodzaj: VISCUM - JEMIOŁA

Viscum album L. - jemioła pospolita

Półpasożytniczy, niewielki krzew o kulistym pokroju. Liście bez ogonków, wąskie, całobrzegie, osadzone nakrzyżlegle, zimozielone. Kwiaty rozdzielnopłciowe (gatunek dwupienny), w kątach liści. Owoce - nibyjagody barwy białej. Kwitnie w II-III.

WYSTĘPOWANIE: w całej Polsce na drzewach liściastych. Oprócz typowego wyróżnia się dwa zbliżone podgatunki: V. album subsp. abietis (WIESB.) JANCH. - j. pospolita jodłowa i V. album subsp. austriacum (WIESB.) VOLLM.. - j. pospolita rozpierzchła (na sosnach). Podgatunki te były wcześniej uznawane za odrębne gatunki - j. jodłowa - V. abietis BECK. i j. rozpierzchła - V. laxum BOISS.

Rodzaj: CLEMATIS - POWOJNIK

Clematis alpina (L.) Mill. - powojnik alpejski

Niewielkie pnącze (do 3 m wys.) o cienkich pędach. Liście podwójnie trójlistkowe. Listki nieregularnie ząbkowane. Kwiaty obupłciowe, fioletowo-niebieskie, zwisające. Owoce niełupki. Kwitnie - V-VI.

WYSTĘPOWANIE: W Polsce w Tatrach, Pieninach i Karpatach. Europa środk. i płd., Azja zach.

1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna