Projekt pl/08/llp-ldV/vetpro/140107 finansowany ze środków Wspólnot Europejskich w ramach programu Leonardo da Vinci „Produkcja I wykorzystanie biopaliw jako warunek europejskiej gospodarki energetycznej”



Pobieranie 0.55 Mb.
Strona1/12
Data10.05.2016
Rozmiar0.55 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
``1





Projekt PL/08/LLP-LdV/VETPRO/140107 finansowany ze środków Wspólnot Europejskich

w ramach programu Leonardo da Vinci
Produkcja i wykorzystanie biopaliw jako warunek europejskiej gospodarki energetycznej

Pakiet edukacyjny


Materiały szkoleniowo – dydaktyczne
dla organizatorów i realizatorów szkoleń

Projekt zrealizowano we współpracy z

DEULA Nienburg
Brwinów – Nienburg

2008


Beneficjent:

Krajowe Centrum Edukacji Rolniczej w Brwinowie

Dyrektor KCER - Ryszard Winter

Europejskich

Partner zagraniczny:



DEULA Nienburg

Projekt nr

PL/08/LLP-LdV/VETPRO/140107
Produkcja i wykorzystanie biopaliw jako warunek europejskiej gospodarki energetycznej”
zrealizowany ze środków Wspólnot Europejskich

w ramach programu Leonardo da Vinci
Uczestnicy:

20 nauczycieli przedmiotów zawodowych szkół rolniczych


Opracowanie na podstawie wypracowanych materiałów:

Dr inż. Magdalena Stawarz


Recenzenci:

Dr inż. Kazimierz Witosław

Mgr inż. Andrzej Kulka
Konsultacja metodologiczna:

Mgr inż. Marek Rudziński


Korekta językowa:

Mgr Barbara Przybyszewska


Opracowanie redakcyjne:

Mgr inż. Małgorzata Pucek


Projekt okładki i opracowanie techniczne:

Marek Przekop




Brwinów – Nienburg

2008


Za wszelkie treści rozpowszechniane w ramach projektu odpowiada wyłącznie jego Beneficjent: Krajowe Centrum Edukacji Rolniczej w Brwinowie.
Narodowa Agencja oraz Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za sposób wykorzystania informacji, publikacji i materiałów powstałych związku z realizacją projektu.
Uczestnicy wymiany doświadczeń:

  1. Adamski Andrzej

  2. Cąderek Krzysztof

  3. Gucwa Maria

  4. Jakubowska Teresa

  5. Kaczówka Elżbieta

  6. Kukieciak Bernard

  7. Kwiecień Małgorzata

  8. Matejski Tadeusz

  9. Mirska Barbara

  10. Olszowska Hanna

  11. Okoń Anna

  12. Pejka Barbara

  13. Sadowski Zbigniew

  14. Staśkiel Małgorzata Teresa

  15. Stawarz Magdalena

  16. Strzałkowska Bożena

  17. Stupak Helena

  18. Tomczak Elżbieta

  19. Turzańska-Giebień Grażyna

  20. Zdolski Krzysztof

Spis treści

Wstęp

Marek Rudziński – KCER w Brwinowie


5

Tłumaczenie niemieckie

Natalia Raźniak – KCER w Brwinowie


11

Rozdział I

FUNKCJONOWANIE ROLNICTWA W NIEMCZECH


17

Teresa Jakubowska – ZSA w Mieczysławowie

Małgorzata Kwiecień – ZSR w Dobryszycach

Barbara Mirska – ZSA w Różańcu

Rozdział II PORÓWNANIE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU KSZTAŁCENIA I DOSKONALENIA ZAWODOWEGO W POLSCE I NIEMCZECH, Z UWZGLĘDNIENIEM KSZTAŁCENIA ROLNIKÓW I PRACOWNIKÓW SEKTORA ROLNICZEGO


38

Zbigniew Sadowski – ZS w Boninie

Hanna Olszowska – ZSRCKU w Piasecznie

Elżbieta Kaczówka – ZSA-E w Dobrocinie

Krzysztof Cąderek - ZSP w Jasieńcu

Rozdział III

SPOSOBY WYKORZYSTANIA BIOPALIW



68

Andrzej Adamski – ZS w Nowosielcach

Tadeusz Matejski – ZS w Gołotczyźnie

Rozdział IV TECHNOLOGIE UPRAW WYBRANYCH ROŚLIN NA CELE ENERGETYCZNE

86

Anna Okoń – KCER w Brwinowie

Helena Stupak - ZSR w Kamieniu Małym

Elżbieta Tomczak – ZS w Kowalu

Rozdział V


ANALIZA EKONOMICZNA KOSZTÓW I MOŻLIWOŚCI PRODUKCJI, PRZETWARZANIA I WYKORZYSTANIA BIOPALIW NA CELE ENERGETYCZNE

107

Maria Gucwa – ZSR w Hańczowej

Bernard Kukieciak – ZSPRCKU w Bogdańczowicach

Rozdział VI

OCENA ZAKŁADÓW PRODUKUJĄCYCH ENERGIĘ ODNAWIALNĄ



116

Bożena Strzałkowska – ZSR w Studzieńcu

Grażyna Turzańska-Giebień – ZSLiZ w Karolewie

Rozdział VII

TECHNOLOGIE PRODUKCJI ENERGII Z BIOPALIW



137

Barbara Pejka – ZSO w Bydgoszczy

Krzysztof Zdolski - ZSR w Korolówce Osadzie

Rozdział VIII

ROZWÓJ RYNKU BIOPALIW W EUROPIE, NIEMCZECH I POLSCE



143

Małgorzata Staśkiel – ZS w Sejnach

Magdalena Stawarz – ZSAiGŻ w Radomiu

Zakończenie PROGRAM UNII EUROPEJSKIEJ LEONARDO DA VINCI


158
165

166

186

204

Marek Rudziński – Krajowe Centrum Edukacji Rolniczej w Brwinowie
Załączniki

Prezentacja PowerPoint PL/08/LLP-LdV/VETPRO/140107

Prezentacja PowerPoint TECHNOLOGIA BIOPALIWA

Płyta CD



Marek Rudziński – KCER w Brwinowie
Beneficjentem projektu pt.: „Produkcja i wykorzystanie biopaliw jako warunek europejskiej gospodarki energetycznej”, było Krajowe Centrum Edukacji Rolniczej w Brwinowie. Partnerem zagranicznym był niemiecki ośrodek kształcenia i doskonalenia zawodowego DEULA Nienburg.

W projekcie dofinansowanym ze środków Wspólnot Europejskich w ramach Programu Leonardo da Vinci uczestniczyło dwudziestu nauczycieli przedmiotów zawodowych. Była to grupa osób o różnorodnych doświadczeniach zawodowych w różnych branżach sektora rolniczego, co powodowało wysoki poziom zainteresowania zagadnieniami z zakresu produkcji biopaliw, pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych, prezentowanymi przez specjalistów z branży. Osoby będące po raz pierwszy w niemieckich zakładach pracy szczególnie interesowały się ich funkcjonowaniem, organizacją pracy. Szczególne zainteresowanie uczestników dotyczyło gospodarstw rolnych, warunków ich funkcjonowania, współpracy z instytucjami zewnętrznymi.

Nauczyciele uczestniczący w wymianie poznane zagadnienia będą wdrażać do własnej praktyki edukacyjnej. Udział nauczycieli umożliwi już na etapie nauki zawodu eksponowanie istotnych aspektów dotyczących zagadnień energetycznych podczas eksploatacji maszyn i urządzeń z uwzględnieniem ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy. Stanowić to będzie inspirację do przekazywania nowych treści kształcenia podczas realizowanych szkoleń i zajęć dydaktycznych. Jest to również impuls do podjęcia działań w gospodarstwach rolnych, zakładach pracy (miejscach zatrudnienia uczniów) zmierzających do poprawy/modernizacji stanowisk pracy.

Wysoki poziom bezrobocia w Polsce, a także zwiększający się na terenie Niemiec i innych krajów europejskich, wymusza częstą zmianę miejsc pracy nie tylko w wymiarze lokalnym, ale i europejskim. Obywatele Europy przemieszczają się w poszukiwaniu miejsc zatrudnienia w różnych krajach. Istnieją pewne możliwości zmniejszenia bezrobocia poprzez wygenerowanie miejsc pracy podczas produkcji energii z biopaliw. Powinno to również zmniejszyć powierzchnię nieużytków rolnych, poprzez wprowadzenie upraw roślin na cele energetyczne (np. roślin do produkcji kiszonki koniecznej w niektórych technologiach fermentacji metanowych do produkcji biogazu). Problem ten ma charakter europejski. Wymiana poglądów, doświadczeń, dyskusje dotyczące ujawnionych różnic i zbieżności potwierdziły obszary, które wymagają szczególnej uwagi.

Założone cele projektu - w ocenie Partnera i Beneficjenta - zostały osiągnięte. Oznacza to, że dokonała się wymiana doświadczeń pomiędzy nauczycielami polskich szkół oraz pracownikami niemieckiego ośrodka szkolenia i doskonalenia zawodowego. Wymiana doświadczeń obejmowała:


  • funkcjonowanie rolnictwa w Niemczech,

  • funkcjonowanie niemieckiego systemu kształcenia i doskonalenia zawodowego oraz rolę ośrodka DEULA w Nienburgu w powyższym procesie z uwzględnieniem współpracy z innymi instytucjami,

  • sposoby wykorzystania biopaliw,

  • technologię uprawy roślin w celach energetycznych, stosowanymi metodami i sposobami produkcji biopaliw oraz nowoczesnymi agregatami maszynowymi,

  • technologię produkcji biopaliw z produktów roślinnych oraz sposobami ich wykorzystania,

  • analizę ekonomiczną zakładów produkujących energię ze szczególnym uwzględnieniem energii wiatrowej i termalnej,

  • analizę kosztów oraz możliwości produkcji i wykorzystania biopaliw w celach energetycznych,

  • analizę rynku biopaliw w Europie, Niemczech i Polsce,

  • analizę metod prowadzenia zajęć dydaktycznych z zakresu kształcenia zawodowego umożliwiających kształtowanie postaw pracowników stosujących przepisy bhp podczas wykonywania zadań zawodowych,

  • projektowanie zestawu materiałów dydaktycznych.

Pracownicy niemieckich zakładów pracy zweryfikowali swoje dotychczasowe wyobrażenia o polskim pracowniku, jego umiejętnościach, rynku pracy, edukacji. Nauczyciele podczas wizyt studyjnych w niemieckich gospodarstwach rolnych, zakładach pracy, poznali rzeczywiste warunki prowadzenia procesów pracy, wymagania stanowisk pracy i występujące na nich zagrożenia. Ponadto poznali systemy prowadzenia szkoleń doskonalących oraz uwarunkowania organizacyjne wynikające z rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej poszczególnych zakładów (gospodarstw rolnych) o różnych kierunkach działalności. W trakcie seminariów z przedstawicielami różnych instytucji funkcjonujących na niemieckim rynku pracy, a także rynku edukacyjnym, uczestnicy wymiany bezpośrednio wymieniali poglądy i wypracowywali wnioski z uwzględnieniem własnych obserwacji i doświadczeń zawodowych dotyczących możliwości wdrożenia zagadnień produkcji biopaliw i ich energetycznego wykorzystania w warunkach polskich. Podczas realizacji programu wymiany był on elastycznie dostosowywany i uzupełniany o elementy merytoryczne wynikające z indywidualnych potrzeb uczestników wymiany doświadczeń.

Partner niemiecki chętnie współpracował w realizacji takich przedsięwzięć, ponieważ spełniały oczekiwania i życzenia uczestników wymiany doświadczeń. Oprócz różnych gospodarstw rolnych, zakładów produkcyjnych i usługowych, uczestnicy poznali również inne placówki kształcenia zawodowego i ustawicznego (szkołę rolniczą, centrum kształcenia zawodowego), z którymi współpracuje partner niemiecki. Pozwoliło to ukształtować obiektywny obraz stanowisk pracy, a także stanowisk dydaktycznych, na których szkoleni są przyszli pracownicy oraz osoby odbywające dalsze kształcenie ustawiczne z różnych branż.

Partner niemiecki wykazał bardzo duże zaangażowanie w wypracowywany efekt materialny, udostępniając uczestnikom wymiany wszystkie potrzebne materiały, a także pozyskiwał je z innych instytucji, które odwiedzali uczestnicy wymiany i od osób prowadzących seminaria. Podczas szkolenia omówiono różnice w wyposażeniu baz dydaktycznych w Niemczech i Polsce, z uwzględnieniem pomocy dydaktycznych, jakimi dysponują szkoły. Przedstawiono możliwości dalszej współpracy w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz organizacji praktyk uczniowskich i staży, finansowanych ze środków Unii Europejskiej. Organizatorzy szkolenia umożliwili uczestnikom zapoznanie się z kulturą oraz obiektami historycznymi w okolicach Nienburga.

Wypracowany efekt materialny w postaci niniejszego opracowania, stanowi dla uczestników istotną pomoc dydaktyczną i egzemplifikującą nabyte doświadczenia podczas pobytu w niemieckim ośrodku kształcenia i doskonalenia zawodowego. Opracowanie to jest udostępniane również wszystkim zainteresowanym uczestnikom organizowanych i prowadzonych przez uczestników projektu szkoleń i zajęć dydaktycznych. Elektroniczna forma opracowania efektu materialnego umożliwia łatwą adaptację jego potrzebnych fragmentów do różnych form prezentacji, w zależności od potrzeb prowadzącego zajęcia dydaktyczne lub szkolenie.

Opracowane (materiały dydaktyczne) obejmują zagadnienia dotyczące:


  • funkcjonowania rolnictwa w Niemczech,

  • funkcjonowania systemu kształcenia i doskonalenia zawodowego w Niemczech, z uwzględnieniem kształcenia rolników i pracowników sektora rolniczego,

  • sposobów wykorzystania biopaliw,

  • technologii upraw roślin na cele energetyczne,

  • analizy ekonomicznej kosztów i możliwości produkcji, przetwarzania i wykorzystania biopaliw na cele energetyczne,

  • technologii produkcji energii z biopaliw,

  • rozwoju rynku biopaliw w Europie, Niemczech i Polsce.

Opracowanie to jest ilustrowane dokumentacją fotograficzną obrazującą istotne elementy opisywanych treści. Jest to istotnym walorem, szczególnie przydatnym podczas prowadzonych zajęć dydaktycznych, umożliwiającym upoglądowienie prezentowanych treści. Integralną częścią opracowania jest przygotowana prezentacja dotycząca biopaliw.

Podpisanie umowy z NA zostało dokonane jeszcze w sierpniu 2008r., co pozwoliło przygotować realizację projektu u partnera zagranicznego. Załączniki do umowy wielostronne podpisano w dwóch językach: polskim i niemieckim, w czterech egzemplarzach: trzy dla stron umowy (beneficjent, instytucja przyjmująca i uczestnik) i czwarty dla NA (Narodowej Agencji) Programu Leonardo da Vinci.

Uczestnicy po powrocie z wymiany doświadczeń potwierdzili całkowite wykorzystanie czasu przeznaczonego na realizację programu. Każdy dzień pobytu był szczegółowo zaplanowany i zgodnie z planem realizowany. Każdy uczestnik projektu otrzymał certyfikat od DEULA Nienburg potwierdzający udział w wymianie doświadczeń z zakresu tematu projektu w terminie od 05.10.2008 do 18.10.2008r. w ośrodku, wystawiony w języku niemieckim. Uczestnicy spotkania wysoko ocenili prezentowany program szkolenia oraz profesjonalizm pracowników DEULA Nienburg w omawianiu poszczególnych zagadnień.

Ponadto, Beneficjent projektu wystawił zaświadczenia uczestnikom projektu potwierdzające udział w całym projekcie w terminie od 01.09.2008r. – 31.12.2008r. Zaświadczenia te – oprócz wymaganych umową zapisów (w tym logo FRSE, Programu Leonardo da Vinci) – zawierają program merytoryczny wymiany, nazwy instytucji współpracujących w realizacji projektu w Polsce i w Niemczech.

Wszyscy uczestnicy otrzymają przygotowywany już dokument Europass Mobility, o którego wydanie wnioski zostały wysłane do Krajowego Centrum Europass, Biura Koordynacji Kształcenia Kadr.

Die Einfuhrung

Natalia Raźniak – KCERw Brwinowie
Der Begünstigte des Projektes „Produktion und Verwertung der Biostoffe als Voraussetzung der europäischen Energiewirtschaft ist Nationales Zentrum der Landwirtschaftlichen Bildung (Krajowe Centrum Edukacji Rolniczej) in Brwinów. Der ausländische Partner war deutsches Zentrum für Berufsausbildung und Weiterbildung DEULA Nienburg.

Im Projekt, das im Rahmen des „Leonardo da Vinci“ Programms aus EU-Mitteln finanziell gefördert wurde, nahmen zwanzig Berufslehrer teil. Im Projekt nahm eine Gruppe von Personen mit unterschiedlicher Berufserfahrung aus verschiedenen Branchen des Agrarwirtschaftssektors teil, welche für Thematik der Produktion von Biostoffen und Energiegewinnung aus erneuerbaren Energiequellen, die von Branchenspezialisten präsentiert wurde, sehr interessiert waren. Personen, die deutsche Betriebe zum ersten Mal besuchten interessierten sich besonders für deren Tätigkeit und Arbeitsorganisation. Besonderes Interesse der Teilnehmer richtete sich auf die Agrarwirtschaftsbetriebe und deren Tätigkeit und Zusammenarbeit mit anderen Institutionen und Behörden.

Die am Austauschprojekt beteiligten Lehrer werden die neuen Erkenntnisse über diese Thematik in der eigenen Lehrerpraxis umsetzen. Die Beteiligung der Lehrer wird ermöglichen, dass wesentliche Aspekte der Energetikprobleme bereits in der Phase der Berufsausbildung, beim Betrieb von Maschinen und Anlagen unter Beachtung der Ergonomie, Arbeitssicherheits- und Hygiene, präsentiert werden. Das wird zur Anregung für Weitergabe der neuen Bildungsinhalte bei durchgeführten Schulungen und Lehrgängen. Das ist auch ein Impuls, um in Agrarbetrieben, Arbeitsbetrieben (wo Schüller beschäftigt werden) Handlungen zur Verbesserung/ Modernisierung der Arbeitsstellen zu unternehmen.

Hohe Arbeitslosigkeit in Polen sowie wachsende Arbeitslosenzahl in Deutschland und anderen europäischen Ländern erfordern, dass Arbeitsstellen häufiger nicht nur im lokalen sondern auch im europäischen Rahmen gewechselt werden müssen. Es gibt Möglichkeiten die Arbeitslosigkeit durch Generieren der Arbeitsplätze bei Energieproduktion aus Biostoffen zu vermindern. Das sollte auch die Fläche des Brachlandes reduzieren durch Anbau von Pflanzen für Energiezwecke (z.B. Pflanzen für Produktion von Sauerfutter, die bei bestimmten Technologien zur Methanfermentation bei Produktion von Biogas benötigt wird). Dieses Problem ist für Europa aktuell. Austausch von Meinungen, Erfahrungen, Diskussion über erkannte Differenzen und Gemeinsamkeiten haben bestätigt, welche Gebiete der besonderen Aufmerksamkeit bedürfen.

Angesetzte Ziele des Projektes –nach Beurteilung der Partner und des Promotors – wurden erreicht. Das bedeutet, dass zwischen den Lehrerinnen der polnischen Berufsschulen und den Mitarbeitern des deutschen Zentrums für Berufsausbildung und Weiterbildung ein Erfahrungsaustausch erfolgte. Der Erfahrungsaustausch erfasste folgende Problemstellungen:


  • Tätigkeit des Agrarwesens in Deutschland,

  • Tätigkeit des deutschen Berufsausbildung- und Weiterbildungssystems sowie Beitrag des DEULA- Zentrums in Nienburg an diesem Prozess mit Beachtung der Zusammenarbeit mit anderen Institutionen,

  • Verwertung von Biostoffen,

  • Technologie des Pflanzenanbau zur Energiezwecken, angewandte Methoden und Verfahren zur Produktion von Biostoffen sowie moderne Maschinenaggregate,

  • Technologie der Produktion von Biobrennstoffen aus Pflanzenprodukten sowie Art und Weise deren Verwertung,

  • ökonomische Analyse von Energiebetrieben mit besonderem Schwerpunkt auf Wind und Thermalenergie,

  • Kostenanalyse sowie Möglichkeit der Produktion und Verwertung von Biostoffen zu Energiezwecken,

  • Entwurf von Unterrichtsunterlagen,

  • Marktanalyse der Biostoffe in Europa, Deutschland und Polen,

  • Analyse von Methoden zur Unterrichtsführung in der Berufsausbildung, mit dem Ziel, dass bei Mitarbeitern, die bei Berufsaufgaben die Arbeitssicherheits- und Hygiene-Vorschriften befolgen, bestimmte Einstellungen ausgeprägt werden.

Mitarbeiter der deutschen Betriebe verifizierten ihre bisherige Vorstellung über den polnischen Arbeitsnehmer, seine Fähigkeiten, den Arbeitsmarkt und Ausbildung. Die Lehrer hatten beim Studienbesuch in deutschen Agrarwirtschaften und Betrieben reelle Bedingungen bei Führung von Arbeitsprozessen, die Anforderungen für die Arbeitsstellen und dort auftretende Gefahren kennen gelernt. Ferner lernten sie das System der Weiterbildung sowie organisatorische Bedingtheiten, die aus dem Gegenstand geführter Wirtschaftstätigkeit einzelner Arbeitsbetriebe (Agrarwirtschaften) aus verschiedenen Branchen folgen. Bei Seminaren mit Teilnahme der Vertreter verschiedener Institutionen aus dem deutschen Arbeitsmarkt sowie dem Ausbildungsmarkt, tauschten die Projektteilnehmer ihre Meinungen direkt aus und hatten an Hand der Beobachtungen und eigener Berufserfahrung über Möglichkeiten für Einführung der Thematik der Produktion von Biostoffen und deren energetischen Verwertung unter polnischen Bedingungen, Schlussfolgerungen ausgearbeitet. Bei der Realisierung wurde das Austauschprogramm flexibel angepasst und mit sachlichen Elementen, die sich nach individuellen Bedürfnissen der Teilnehmer des Projektes richteten, vervollständigt.

Der deutsche Partner arbeitete bei Durchführung dieser Vorhaben gern mit, weil sie den Erwartungen entsprachen und Wünsche der Teilnehmer des Austauschprojektes erfüllten. Neben den Agrarwirtschaften, Produktions- und Dienstleistungsbetrieben lernten die Teilnehmer auch andere Berufsausbildungs- und Weiterbildungsstellen, mit denen der deutsche Partner zusammenarbeitet. Das ermöglichte ein objektives Bild über Arbeitstellen sowie didaktische Stellen zu schaffen, an denen die potenziellen Mitarbeiter sowie Personen, die eine Weiterbildung aus verschiedenen Branchen absolvieren, geschult werden.

Der deutscher Partner zeigte sehr großen Einsatz am erzielten materiellen Effekt. Er stellte den Teilnehmern des Austauschprojektes alle nötigen Unterlagen zur Verfügung und gewann diese aus anderen Institutionen, die die Teilnehmer besuchten sowie von Personen, die die Seminare durchführten. Bei der Schulung wurden die Unterschiede in der didaktischen Basis in Deutschland und Polen bei Berücksichtigung der Unterlagen, die den Schulen zur Verfügung stehen, besprochen. Möglichkeiten der weiteren Zusammenarbeit im Bereich der, aus EU-Mittel geförderten, beruflichen Weiterbildung für Lehrer sowie der Berufspraktika und Probezeiteinsätze für Schüler, wurden präsentiert. Die Organisatoren der Schulung schafften den Teilnehmern die Möglichkeiten, die Kultur und historische Objekte in Umgebung von Nienburg kennen zu lernen.

Der materielle Effekt stellt für die Teilnehmer eine wesentliche didaktische Hilfe dar und exemplifiziert die Erfahrung, die beim Besuch im deutschen Zentrum für Berufsausbildung und Weiterbildung erworbenen wurde. Der materielle Effekt wird auch allen interessierten Teilnehmern von Schulungen und Lehrgängen, die von Projektteilnehmern veranstaltet und geführt werden, zur Verfugung gestellt. Die elektronische Form der Ausarbeitung des materiellen Effektes ermöglicht leichte Adaptation deren benötigten Abschnitten, für verschiedene Präsentationsformen, je nach Bedarf des Lehrenden, der die Schulung oder den Schulunterricht führt.

Die Ausarbeitung (das Lehrmaterial) umfasst Probleme betreffend:



  • Funktionieren der Landwirtschaft in Deutschland.

  • Funktionieren des Berufsausbildung- und Weiterbildungssystems in Deutschland bei Beachtung der Ausbildung von Landwirten und Mitarbeitern des landwirtschaftlichen Sektors.

  • Art und Weise der Verwertung von Biobrennstoffen.

  • Technologie zum Anbau von Pflanzen für Energetikzwecke.

  • Ökonomische Analyse der Kosten und Möglichkeiten zur Produktion, Verarbeitung und Verwertung von Biobrennstoffen für Energetikzwecke.

  • Technologie zur Produktion von Energie aus Biostoffen.

  • Entwicklung des Biostoffmarktes in Europa, Deutschland und Polen.

Diese Ausarbeitung wird mit Bilderdokumentation illustriert, die wesentliche Elemente der beschriebenen Inhalte abbildet. Das ist ein Vorzug, der besonders beim Unterricht anwendbar ist, welcher die Veranschaulichung präsentierter Inhalte ermöglicht. Zum integralen Bestandteil der Ausarbeitung gehört eine Präsentation über Biostoffe.

Die Unterzeichnung des Vertrages mit NA (Nationale Agentur) erfolgte bereits im August 2008, was eine Vorbereitung auf die Realisierung des Projektes beim ausländischen Partner ermöglichte. Die Anlagen zum mehrseitigen Vertrag wurden in zwei Sprachen in Polnisch und Deutsch in vier Ausfertigungen unterzeichnet: drei für die Vertragsparteien (Begünstigter, die aufnehmende Institution und der Teilnehmer) und vierte Ausfertigung für NA des Leonardo da Vinci Programms.

Die Teilnehmer bestätigten nach der Rückkehr vom Austauschaufenthalt, dass die Zeit für Realisierung des Programms vollständig ausgenutzt wurde. Jeder Aufenthaltstag wurde detailliert geplant und planmäßig realisiert. Jeder Teilnehmer dieses Projektes bekam von DEULA Nienburg ein Zertifikat - in deutsch ausgestellt-, dass die Teilnahme am Erfahrungsaustausch im Bereich der Projektthematik in dem Termin vom 5.10.2008 im DEULA Zentrum bescheinigt. Die Teilnehmer des Treffens haben das präsentierte Schulungsprogramm sowie die Fachlichkeit der Mitarbeiter von DEULA Nienburg bei Besprechung der einzelnen Probleme hoch bewertet.

Zusätzlich stellte der Begünstigte des Projektes den Teilnehmern eine Bescheinigung aus, welche die Teilnehme am gesamten Projekt im Termin von 01.09.2008 bis 31.12.2008 bestätigt. Diese Bescheinigungen enthalten - neben Eintragungen, die aus dem Vertrag folgen (darin Logo FRES, des Programms Leonardo da Vinci) – das sachbezogene Programm des Erfahrungsaustausches, Namen von Institutionen, die bei Realisierung des Projektes in Polen und in Deutschland mitgearbeitet hatten.

Alle Teilnehmer erhalten ein ausgestelltes Dokument „Europass Mobility“. Die Anträge auf deren Ausstellen wurden an Krajowe Centrum Europass, Biuro Koordynacji Kształcenia Kadr (Landes Zentrum Europass, Koordinationsbüro für Weiterbildung) übersendet.

Rozdział 1


FUNKCJONOWANIE ROLNICTWA W NIEMCZECH


Teresa Jakubowska - Zespół Szkół Agrotechnicznych w Mieczysławowie

Małgorzata Kwiecień - Zespół Szkół Rolniczych w Dobryszycach

Barbara Mirska - Zespól Szkół Agrotechnicznych w Różańcu


Niemcy obok Francji i Włoch są wiodącym producentem rolnym w Unii Europejskiej. Według statystyk posiadały w 2007r. 13,1% udziału w całkowitej produkcji rolnej w UE, zajmując zarazem drugie miejsce jako największy producent produktów rolnych. Powierzchnia użytków rolnych w Niemczech wynosi ok. 17,0 mln ha, z czego 12,0 mln ha wykorzystywanych było w 2008 roku pod zasiewy, a pozostała część to użytki zielone.

Fot. 1. Na fermie kur

Z areału przeznaczonego na zasiewy ok. 60% zajmowały zboża (pszenica, żyto, jęczmień), ponad 19 % rzepak, kukurydza, słonecznik oraz około 19% rośliny okopowe - ziemniaki i buraki cukrowe, groch, fasola, łubin, winorośl, chmiel, itp., zaś 2% gruntów rolnych zgodnie z zaleceniami UE nie było poddanych jakiejkolwiek uprawie (ugory). W Niemczech zboża uprawiane są przede wszystkim na terenach nizinnych, zaś warzywa głównie wokół dużych miast. Na jednego mieszkańca Niemiec przypada 1400m2 gruntów ornych.

Według spisu z 2008 roku w Niemczech funkcjonowało 370 500 gospodarstw rolnych (80 000 mniej aniżeli 10 lat temu), w tym 366 600 gospodarstw rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha użytków rolnych. Od 2006r. liczba ta zmniejszyła się co roku o 2,8%. Skoro powierzchnia użytków rolnych prawie nie zmieniła się, znaczy to, że powierzchnia gospodarstw wzrosła. Średnia wielkość niemieckiego gospodarstwa rolnego wynosi ok. 46,4 ha, w nowych krajach związkowych gospodarstwa rolne posiadają areał 202 ha, zaś w starych około 34 ha. W 2008r. zebrano ok. 47,2 mln ton zboża. Była to najwyższa wydajność od 7 lat. W gospodarstwach rolnych hodowano 26,9 mln sztuk tuczników i 12,6 mln sztuk bydła. Uzyskane wyniki przekładają się na dalszy wzrost eksportu produktów rolnych, który począwszy od 2000 roku wzrósł do 15% w  2007r.  Wartość eksportu zamknęła się kwotą ok. 53 mld euro. Najwyższy wzrost eksportu odnotowano przede wszystkim w zbycie mleka, mięsa i produktów mącznych. Jakość niemieckich artykułów spożywczych takich jak ser, jogurt, wędliny, a także wina posiada wysokie uznanie wśród kontrahentów zagranicznych i odbiorców krajowych.

W Niemczech produkcja rodzinna jest powszechna. Udział przedsiębiorstw (gospdarstw rolnych), w których praca jest podzielona pomiędzy członków rodziny wynosi 94%. Przedsiębiorstwa (gospdarstwa rolne) tego rodzaju uprawiają 69% powierzchni użytków rolnych. Około 61% zatrudnionych w rolnictwie to członkowie rodzin, jednak ich liczba wykazuje tendencję malejącą (starzenie się mieszkańców wsi, migracja do miast). W ostatnich latach liczba zatrudnionych w rolnictwie wykazywała tendencję spadkową, z roku na rok o ok. 5%. Liczba osób na stałe pracujących w branży rolniczej wynosi 915 000 i spadła w ostatnich latach o 2,6%. Według danych Niemieckiego Związku Rolników miesięczne dochody brutto na rolnika w roku rozliczeniowym 2007/2008 wyniosły około 2 800 euro, zaś przewidywane na 2008/2009 będą niższe i wyniosą około 2 420 euro. Od tej sumy należy odjąć średnio 380 euro na składkę emerytalną i ubezpieczenie  zdrowotne.

Temat ekologicznego rolnictwa często propagowany jest w niemieckich mediach. W Niemczech występuje około 20 000 ekologicznych gospodarstw rolnych. Areał przeznaczony na uprawy ekologiczne wynosi  900 000 ha. W 2008r. obroty gospodarstw ekologicznych wzrosły o 18% i zamknęły się kwotą 5,5 mld euro, zaś średni zysk przypadający na gospodarstwo rolne produkujące produkty  ekologiczne wyniósł około 54 000 euro. Utrzymuje się wysoki popyt konsumentów niemieckich na produkty ekologiczne, którego nie są w stanie zaspokoić tutejsi rolnicy. Warto podkreślić, że Niemcy są krajem o największej produkcji ekologicznej żywności spośród wszystkich państw Unii Europejskiej (na drugim miejscu jest Wielka Brytania, a na trzecim – Włochy). 

Niemieccy rolnicy są ważnymi klientami dla macierzystych producentów maszyn rolniczych, paszy, nawozów, paliw, silosów, itp., na które wydali w ubiegłym roku prawie 40 mld euro.

Wspólna Polityka Rolna (WPR), początkowo skierowana głównie do rolników, z czasem została rozszerzona na przedsiębiorstwa związane z rolnictwem oraz obszary wiejskie. Kształt WPR w latach 2007-2013 określają postanowienia Rady Unii Europejskiej z 26 czerwca 2003 roku podpisane w Luksemburgu, a także ramy dla polityki rozwoju wsi wytyczone w Europejskim Funduszu Rolnym Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Rolnictwo niemieckie ma duże znaczenie dla gospodarki narodowej ze względu na ścisły związek z innymi obszarami gospodarki. Niemiecki przemysł żywnościowy, który opiera się w większej części na krajowym rolnictwie, jest w Niemczech czwartą co do wielkości (500 000 zatrudnionych), a największą w Europie (2,5 miliona zatrudnionych) gałezią przemysłu. Przemysł żywnościowy ma ogromny wpływ na niemiecki handel zagraniczny, Niemcy są czwartym co do wielkości eksporterem produktów pochodzenia rolniczego na świecie (należy jednak wspomnieć, że z drugiej strony Niemcy są największym na świecie importerem tychże produktów).

W ramach programu Leonardo da Vinci „Uczenie się przez całe życie” w realizowanym temacie „Produkcja i wykorzystanie biopaliw jako warunek europejskiej gospodarki energetycznej” umożliwiono bliższe poznania rolnictwa Niemiec, a szczególnie jego nowych kierunków zainteresowań i rozwoju. Oleje i paliwa są bardzo ważnym elementem bezpieczeństwa energetycznego, a zarazem powodują niebagatelne konsekwencje środowiskowe. Stąd ma miejsce w gospodarce Niemiec szeroko pojęty rozwój sektora bioenergetycznego. Rynek energii odnawialnej rozwija się dynamicznie. Energia ta, we wszystkich postaciach, będzie zyskiwać na znaczeniu. Rynek energii odnawialnej obejmuje rolnictwo – rozwój rynku biopaliw rzepakowych, rynku biomasy. Nowoczesne technologie pozwalają na skuteczne wykorzystanie biogazu do produkcji paliw transportowych i ogrzewania. Dalszy wzrost udziału biopaliw w rynku paliw płynnych, zgodnie z zaleceniami UE zawartymi w Dyrektywie 2003/30/WE wymaga w porównaniu ze stanem dotychczasowym, kilkakrotnego wzrostu ich produkcji i zużycia. W ślad za tym pójdzie wzrost produkcji surowców roślinnych, głównie zbóż i rzepaku. Rynek biosurowców konkuruje z rynkiem żywności.

Pobyt studyjny w Niemczech pozwolił na rozpoznanie niemieckiego rynku biopaliw. W szczególności przedstawiono niemieckie rolnictwo w poszczególnych landach, o czym szczegółowo opisują dalsze części pracy. Zwiedzajac gospodarstwa rolne prowadzące uprawę roślin energetycznych, uczestnicy poznali technologię produkcji biopaliw z produktów roślinnych, nowe technologie upraw polowych, nowoczesne agregaty maszynowe. Uczestnicy poznali technologie upraw roślin w celach energetycznych oraz sposoby wykorzystania biopaliw. Dokonano ekonomicznej analizy kosztów i możliwości produkcji, przetwarzania i wykorzystania biopaliw w celach energetycznych. Na przykładzie wioski bienergetycznej koło Getyngi zaprezentowano sprawne działanie stowarzyszeń oraz funkcjonowanie zespołowego gospodarowania (użytkowania maszyn). Pobyt studyjny w Niemczech pozwolił na wysunięcie stwierdzenia, że rozwój rynku biopaliw może być również szansą dla polskiego rolnictwa. Zapewnienie odpowiedniej ilości surowców roślinnych przez polskich rolników nie powinno nastręczać większych problemów. W produkcji zbóż powinny być wykorzystane grunty odłogowane i ugory – ich ilość jest szacowana na ponad 1 mln ha. Przewiduje się dalsze rozszerzenie uprawy kukurydzy, a także poprawę agrotechniki oraz – choć dopiero w dalszej perspektywie – dopuszczenie do uprawy roślin genetycznie modyfikowanych.

Jednostkami administracyjnymi Niemiec są landy. Udało się uczestnikom wymiany doświadczeń poznać dokładnie rolnictwo Dolnej Saksonii, w której leży Nienburg.


Land Dolna Saksonia

Rolnictwo i gospodarka żywnościowa odgrywają już od dawna istotną rolę w Dolnej Saksonii. Po branży samochodowej przemysł żywnościowy zajmuje drugą pod względem ważności pozycję wśród wszystkich gałęzi gospodarki. Największą w rolnictwie branżą jest rzeźnictwo i przetwórstwo mięsne, za nią plasuje się przetwórstwo mleczarskie. Silny przemysł przetwórstwa żywności był w stanie osiągnąć swoją pozycję, min. dlatego, że miał dostęp do wydajnego rolnictwa. Co drugi ziemniak produkowany w Niemczech, połowa całego mięsa drobiowego, ponad jedna trzecia jajek, jedna trzecia mięsa wieprzowego i około 25% cukru pochodzi z Dolnej Saksonii. Dolnosaksoński przemysł żywnościowy zawdzięcza swoją elastyczność w dużej mierze średnim i małym zakładom produkcyjnym. Przedsiębiorstwa dolnosaksońskie już od dziesiątków lat z powodzeniem utrzymują swoją pozycję na rynku produkcji środków żywnościowych. Dolna Saksonia jest krajem rolniczym. Obszar ten to najżyźniejsze gleby Niemiec. W szczególności rolniczo wykorzystywana jest równina wokół miasta Hildesheim. Łącznie 2/3 powierzchni landu użytkowane jest przez rolnictwo. Dolnosaksońskie rolnictwo to głównie uprawa zbóż, ziemniaków, buraków cukrowych, roślin oleistych i pastewnych oraz warzyw. Sektor rolny, z włączeniem jego poddostawców oraz producentów opakowań, zatrudnia ponad 100 tys. osób. W ciągu ostatnich lat sektor ten stał się najbardziej stabilnym, plasując się pod tym względem na drugim miejscu po przemyśle samochodowym. Szczególną wagę przywiązuje się w rolnictwie Dolnej Saksonii do idei „zdrowego odżywiania” (gesunde Ernährung). Stąd pochodzą, m.in. takie produkty jak DeVauGe, Schneekoppe oraz pieczywo WASA. Z Dolnej Saksonii pochodzi również wiele specjałów eksportowych Niemiec, m.in. słynna szynka oldenburska oraz lüneburski miód. W Dolnej Saksonii znajduje się największy region sadowniczy Europy. Jest on zlokalizowany w tzw. Starym Kraju, w pobliżu Hamburga. W okresie kwitnienia drzew owocowych staje się on niewątpliwie jedną z atrakcji turystycznych regionu.


Land Badenia – Wirtembergia


Liczba gospodarstw rolnych Badenii-Wirtembergii maleje systematycznie od zakończenia II wojny światowej. W ostatnim dziesięcioleciu przyjmuje się, że codziennie ich liczba zmniejszała się o 9 gospodarstw. Cechą charakterystyczną gospodarki rolnej południa są niewielkie gospodarstwa rodzinne, w których członkowie rodziny łączą pracę w wyuczonym przez siebie zawodzie z popołudniową pracą na roli. W niektórych regionach niewykorzystana jest nawet połowa ziemi nadającej się pod uprawy rolne. Uprawy w Badenii-Wirtembergii koncentrują się na specjalnych, szczególnie wymagających, roślinach. Land ten słynie z uprawy szparagów (Schwetziger Spargel), chmielu, śliwek oraz ziół. Jest on w skali kraju wiodącym producentem jabłek, tytoniu i truskawek.

Badenia-Wirtembergia jest na drugim miejscu pod względem wielkości uprawy winorośli, które zajmują 1/4 powierzchni rolnej. Uprawy winorośli białej wynoszą około 68% ogółu, reszta (32%) to krzewy wina czerwonego. Badenia-Wirtembergia to tradycyjnie region, w którym dokonuje się nowych krzyżówek winnych, uszlachetniania istniejących i modyfikacji nowych szczepów winnych. Wina z tego regionu odznaczają się wysoką jakością i uznaniem koneserów. Oprócz upraw roślin o szczególnych wymaganiach i związanym z tym większym nakładzie pracy Badenia-Wirtembergia to kraj uprawy zboża, owoców, roślin oleistych, roślin pastewnych oraz gospodarki leśnej. Zależnie od warunków klimatycznych, podłoża, możliwości zbytu poszczególne regiony landu rozwinęły swe specjalizacje. Dla wielu gospodarstw, obok uprawy ziemi, źródło dochodu stanowi również hodowla zwierząt.

Pomimo tego, że rolnictwo stanowi niewielki, bo 1% udział w strukturze gałęziowej gospodarki Landu, to co 10 miejsce pracy powiązane jest pośrednio lub bezpośrednio z rolnictwem.

Land Bawaria


Bawaria jest niezmiennie największym producentem żywności pośród wszystkich krajów związkowych Niemiec. Mimo to, udział rolnictwa w wartości dodanej brutto stanowi niespełna 1%. Ostanie 50 lat było okresem dynamicznych zmian, podczas których doszło do przeistoczenia się krainy rolniczej w przemysłową. Nie przeszkodziło to zachować Bawarii pozycji dominującego kraju związkowego, z powierzchnią uprawną stanowiącą 20% powierzchni rolnej całych Niemiec. Co ósme miejsce pracy w Bawarii jest bezpośrednio lub pośrednio związane z rolnictwem lub gospodarką leśną. Produkcja rolna osiąga rocznie ok. 6 mld euro.

Rolnictwo bawarskie wytwarza 1/4 niemieckiej produkcji mleka i prawie 1/5 zboża uprawianego w tym kraju. Dominuje tu uprawa pszenicy i jęczmienia, jak również kukurydzy, żyta, buraków cukrowych, ziemniaków i rzepaku. Doskonałymi produktami eksportowymi są bawarskie wina, ogórki, szparagi i chmiel. Bawaria jest producentem 29% niemieckiej wołowiny i 14% wieprzowiny. Szczególnie cenione jest bydło hodowlane pochodzące z tego regionu, którego eksport wynosi ponad 20%. Roczna produkcja mleka wynosi ok. 7 mln ton, stanowiąc tym samym solidny fundament dla bawarskiego rolnictwa. Wyroby mleczne, w tym słynne bawarskie sery, są także produktami eksportowymi tego landu. W ciągu ostatnich 10 lat eksport produktów rolnych wahał się między 3 a 4 mld euro i odbywał się przede wszystkim do Włoch, Francji i Austrii. Od wielu lat sukcesem bawarskiego rolnictwa jest przewaga eksportu nad towarami rolnymi wwożonymi do Bawarii. Charakterystyczne dla rolnictwa Bawarii są małe, rodzinne gospodarstwa o średniej wielkości 22 hektarów. 1/3 powierzchni landu pokryta jest lasami (2,5 mln ha). Pod względem zalesienia Bawaria nie ma sobie równych wśród innych regionów Niemiec. Dlatego też ważną rolę odgrywa leśnictwo wraz z przetwórstwem drewna.


Land Północna Nadrenia-Westfalia

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna