Proso panicum miliaceum



Pobieranie 215.87 Kb.
Strona3/3
Data10.05.2016
Rozmiar215.87 Kb.
1   2   3

RZEPAK OZIMY
Charakterystyka biopaliwa rzepakowego w stosunku do ON.
Emisja Mniej (względna wielkość)


CO

Węglowodory



Tlenki azotu

Wymagania klimatyczne i glebowe:


  1. Glebowe – gleby żyzne; dużo pobiera Ca, odczyn zasadowy.

  2. Klimat – wymagania:

    1. Wodne – duże; współczynnik transpiracji często przekracza 6000; wiosną pobiera dużo wody, od IV2 (wzrost łodygi) przez V (kwitnienie i wykształcanie łuszczyn) do połowy VI (wykształcenie łuszczyn), potem mniejsze potrzeby; dojrzewa w lipcu (słoneczna pogoda – VII1; przekropna – VII3 / VIII1),

    2. Temperatura – przetrzymuje zimę bez okrywy śniegowej do ~ - 200c, ale często bez okrywy wymarza przy – 150c; odporność na mróz podobna do jęczmienia ozimego; wymarza jesienią i wiosną głównie w PL płn. i wsch.,

    3. Okresy krytyczne:

      1. IX / Xpierwsze przymrozki, a rzepak słabo rozwinięty; może wyginąć mały % roślin,

      2. Moment wejścia w zimowanie (poł. XI) – może zginąć znaczący % roślin; dobrze, gdy przed jego nastaniem temperatura obniża się stopniowo, wegetacja ulega zahamowaniu, a śnieg spadnie na zamarzniętą glebę. Źle, gdy podczas wegetacji jest ciepło, a potem nagle przychodzi mróz (+ brak pokrywy śnieżnej),

  3. zima – być z umiarkowaną pokrywą śniegu.

  4. przedwiośnie – bez śniegu, ale występują wysokie amplitudy ~ II / III (dzień ciepły, a nocą duże obniżenie temp.); często chłodny wschodni wiatr

Po tym okresie – policzyć wyrywkowo na plantacji zagęszczenie roślin/m2 (gdy poniżej 40 rośl/m2 – zaorać rzepak)
Wiosną powinno być 60-80 rośl/m2
Zimowanie rzepaku zależy od:

  • właściwości genetycznych odmiany (odp. Na mróz)

  • fazy rozwojowej w momencie wejścia w okres zimowania (powinien osiągnąć fazę 8-10 liści; rozeta osadzona nisko, stożek wzrostu niski – otoczony rozetą liści, szyjka korzeniowa o śr.1cm, sucha masa 1 rośliny min. 1g.

Na to dojście do fazy przed zimą wpływ ma:

    • przebieg pogody (siew---> zima)

    • termin siewu

    • gęstość siewu

    • siew w glebę nieco odleżałą po orce siewnej, by nie nastąpiło odsłonięcie szyjki korz. W czasie jesiennej weg.

Rośl. dnia długiego.


Kierunki hodowli:

  1. jakościowa – utrzymanie odpowiedniej jakości oleju i nasion (śruta po wyłączeniu oleju jest bdb paszą; śruta może zawierać ~35% białka wartościowego biologicznie; w całych nasionach zaw. Białka ~20%)

Chodzi o niską zaw. Kwasu erukowego i glukozynolanów (zw.zaw. S)

Zostają w śrucie, szkodliwe dla zwierząt

Kw. Erukowy w dużych ilościach szkodliwy dla ludzi. Powoduje otłuszczenie mięśnia sercowego i choroby organów wew. (m.in.wątroby)
W odmianach powojennych (czasy wczesnego PRL-u) zaw. kw.erukowego ~ 50 % całości oleju (nie do spożycia dla ludzi).

Wyhodowano odmiany pojedynczo ulepszone (jednozerowe – zero kwasu erukowego)



W śrucie nadal były obniżono do 2% (taka jest też glukozynolany obecna norma odmian

niskoerukowych)
Glukozynolany – zw. zawierające siarkę; występują w częsciach wegetat., potem gromadzą się w nasionach; wyst. u krzyżowych. W zależności od warunków klimat. i rodzaju glukozynolanów w wyniku ich hydrolizy mogą powstać 2 gr. Związków:

1/ izotiocyjaniny (iTC) = olejki gorczyczne; nadają śrucie gorzki smak; powodują zaburzenia w działaniu tarczycy  można temu przeciwdziałać dodając do paszy KJ lub jodowaną kazeinę, co przywraca akumulowanie jodu w tarczycy

2/ oksazolidyntiony =OZT= związki goitrogenne

Hamują funkcję tarczycy (nie ma możliwości zapobiegania) + ograniczają wartość paszy;

Najbardziej tolerancyjne przeżuwacze (dorosłe i opasy), mniej trzoda +drób
Zw. te występują w odm. wysokoerukowych w ilości 150-300 μ moli/g s.m.
Odmiany jednozerowe nadal zawierały wysoką ilość glukozynolanów. W latach 80-tych zaczęto wprowadzać do uprawy odmiany podwójnie ulepszone (do 2% kw.erukowego, zaw.glukozynolanów nie może przekraczać w materiale technologicznym 25 μ moli/g s.m, a w materiale siewnym 15 μ moli/g s.m). Są to odmiany podwójnie ulepszone= dwuzerowe. Odmiany te plonowały niżej.

Zaw. glukozynolanów może się zwiększać pod wpływem przekrzyżowania już w 1 pokoleniu. Glukozynolany mogą wzrastać na skutek przekrzyżowania dopiero w drugim pokoleniu.


Hodowlę rzepaku ozimego oparto na bazie rzepaku jarego

(wady – niższa plenność, bardziej atakowany przez zwierzynę leśną, zaw. mniej tłuszczu) – obecnie poprawiono te cechy.


miał naturalnie niższą zaw. kw.erukowego i glukozynolanów
Odmiany 3-zerowe – mają też  zaw. włókna

Odmiany 4-zerowe - ----// --- ---//------------ i  zaw. kw.linolenowego



Wykład 8 25.04.2006
Hodowla rzepaku oz. (kierunki):

  • zwraca się uwagę na dobrą zimotrwałość (obecnie do -20°C)

  • odporność na choroby (sucha zgnilizna)

  • pękanie łuszczyn (cecha opanowana w 90%)


Agrotechnika:

    • rola czynników agrotechn. w kształtowaniu plonu rzepaku oz.:




nawożenie

40-60 %

Ochrona przeciwko szkodnikom

10-25%

Odchwaszczanie

10-25%

Siew (gł.termin)

10-15%

Zmianowanie

5-15%

Uprawa roli

5-8%

Ochrona przeciwko chorobom (zaprawianie zmniejsza wyst. chorób)

3-5%




    • Stanowisko w zmianowaniu – są 2 grupy stanowisk:

1/ dobre – db przedplony pozostawiające gl. zasobną w składniki, ale nie są zalecane (bo rzepak też zostawia db stanowisko); motylkowate strączkowe gł. groch+mieszanki strączkowych użytkow. na zielonkę oraz motylkowate wieloletnie likwidowane po 1-wszym pokosie (zostawiają bardziej suche, trudniejsze do uprawy stanowisko).
Rzepak to rośl. przerywająca częste następstwo zbóż po sobie w gospodarstwie.
2/ gorsze – zalecane dla rzepaku; zboża
Przy obu grupach stanowisk przedplon musi zejść na tyle wcześniej by można w odpowiednim terminie uprawić rolę i zasiać rzepak (rośl.wczesnego siewu); przy zbożach to głównie – jęczmień ozimy i jary (gorsze po pszenicy; owies i żyto- rośl. gleb lekkich więc nie przed rzepakiem [na gl.mocniejszych])
Przedplony zbożowe jare lepsze od ozimych, bo rzepakowi nie zagrażają samosiewy zbóż (droższa ochrona, bronowanie itp.)
Dobrym, ale rzadkim stanowiskiem dla rzepaku są wczesne ziemniaki (na gl.lżejszych + mało się ich uprawia). Czasem siew rzepaku po rzepaku (jednorazowo niezbyt ciężko, bo rozwijają się wtedy choroby i szkodniki).
Db stanowisko po rzepaku. Wcześnie schodzi z pola – db przedplon dla jęczmienia oz. i pszenicy.
Zalecane stanowisko po zbożowych – udział zbóż w prod.gosp. jest duży (do 70%), dlatego trzeba wykorzystywać stanowiska nie stricte pod zbożowe (db pod motylkowe i rzepak)


    • Nawożenie rzepaku

      • Potrzeby pokarmowe ( z nawozów i zasobności gl. w składniki)

        • Ilości składników, jakie rzepak pobiera, ale z tego zwraca i wywozi z plonem --> największe potrzeby co do potasu, azotu, siarki, wapnia, a najmniejsze do Mg, P

        • Ca – pobiera dużo, zmienia on korzystnie dla rzepaku odczyn gl. na zasadowe, wapnowanie konieczne w całym zmianowaniu

        • K – do wytworzenia syst. Korzeniowego, szyjki korzeniowej -> decyduje o zimowaniu i wytwarzaniu części wegetatywnych

        • N – do wytwarzania org. Wegetatywnych, wyskość +skład chem. Plonu; przeazotowanie może spowodować  plonu, ale %  zawartości tłuszczu (ale plon tłuszczu i nasion wzrasta +zawartość białka (lepsza śruta)

        • P – wykształcenie nasion

        • S – organy weget. i generatywne

        • Mg – rozwój całej rośliny

      • Obornik nie jest konieczny, ale można go zastosować (1/2 dawki), ale przeważnie uprawia się tylko na nawozach mineralnych.

Nawozy zielone raczej nie stosowane

  • Nawozy mineralne

1)




Gl.o niskiej zawartości

Gl. o wysokiej zawartości

P2O5 kg/ha

100-120

40-60

K2O kg/ha

140-180

90-120

Nawozy te zwykle stosuje się razem przed orką lub po orce w czasie uprawy przed siewem.




  1. N - dawka mocno zależy od przedplonu

- po motylkowych – niska, do 100 kg/ha; jesienią przed siewem nie stosować – całość wiosną; dawkę dać 1-razowo w nawozach wolnodziałających przed ruszeniem weget., lub podzielić (1/2 dawki przed ruszeniem weget., a ½ 2 tygodnie od ruszenia weget. – faza intensywnego wzrostu łodygi i pąkowania)

- po zbożowych – dawka 180-200 kg.ha N; jesienią mała dawka~40-50 kg N/ha (nie wykorzysta większych dawek; nadmierny rozwój jesienią prowadzi do wymarzania), wiosną ~150 kg N/ha można podzielić na:

a) 75 kg przed ruszeniem weget.; 75 kg w drugim terminie (jak po motylkowych); w formie sypkiej (1-wsza dawka; 2.może być dolistnie)

b) 50 kg przed ruszeniem weget.; 50 kg w drugim terminie; 50 kg przy pełnym pąkowaniu [1-wsza dawka- nawóz sypki; a 2 i 3 – dolistnie w formie roztworu]
Im wcześniejszy oprysk tym stężenie ( 10-15%) może być większe, w trzecim terminie mniejsze (5%) – u zbóż analogicznie.
W czasie rozpuszczania mocznika  się temp. – rozpuszczać w wodzie nieco podgrzanej lub odczekać (u zbóż analogicznie).


  1. Mg – 45-60 kg MgO/ha

  2. S - zależy od rejonów:

    1. uprzemysłowione – (dużo S w powietrzu) – może działać szkodliwie; nawozy podstawowe, w których jest dodatkiem (siarczan, superfosfat)

~50-75 kg SO3 /ha
Małe zapotrzebowanie na S przed ruszeniem weget. i po kwitnieniu.


    • Materiał siewny – ciemne, drobne, okrągłe nasiona ( .................... – utrzymują zdolność kiełkowania; może być z zeszłego roku); musi być zaprawiony (gł. na mokro) przeciwko chorobom grzybowym i szkodnikom i 2 w 1.

gł.tym, które pojawiają się jesienią

Prasikol, Chinook, zaprawa Marshal

Sarfun, zaprawa nasienna T, Funaben T.


Przeciwko skzodnikom i chorobom (2 w 1) – Cruiser, Super Hamai(?)
SIEW

    • Termin siewu – krótki

PL N (NE) trzeba siać wcześniej – 15-20 VIII

PL środkowa i SW – 20-25 VIII (30 VIII)

Siew do 5 IX może dać dobre efekty, gdy jest długa, ciepła jesień


    • Gęstość (ilość) wysiewu - można ze wzoru, ale MTZ 4-5g (nasiona mało zróżnicowane) -> po siewie na 1m2 80-100 roślin [tyle kg ile wynosi MTZ w kg przy db warunkach i db uprawie roli ~4-5 kg/ ha]

W praktyce ~ 6-7 kg/ha

Ostatecznie wiosną po całkowitym przerzedzeniu 60-80 roślin/m2.

Zbyt gęsto - rzepak wybiegnięty.


    • Rozstawa rzędów

- tylko mechaniczna uprawa 30-40 cm

- obecnie zalecana co 20 cm



    • Przykrycie – 0,5 – 1,0 cm


PIELĘGNOWANIE


      1. MECHANICZNE – opielanie międzyrzędowe; na terenach NE PL  płytkie obsypywanie przed zimą -----> przy szerokiej rozstawie

- przy wąskiej i szerokiej rozstawie – bronowanie broną lekką nie później niż 3 tyg. Po wschodach przy zbyt gęstym rzepaku skośnie do rzędów, wiosną- brona ciężka skośnie do rzędów przed ruszeniem weget. (może dojść do zakażeń chorobami + szkodniki) przy optymalnej wilgotności gl.

2) CHEMICZNE

a) zwalczanie chwastów – opryski do gl. przed siewem rzepaku i po jego siewie, ale przed wschodami


  • Na 2-liścienne przed siewem – Alatrif, Treflon (rumianowate-Devrinol)

  • Po siewie do gl. + po wschodach (f.1-2 liści) Butisan

  • 2-liścienne wiosną – Lontrel (rumianowate), Galera

  • 1-liścienne – jesienią (3-5 liści) lub wiosną, Fusilade super, Pantera

    1. Najważniejsze choroby rzepaku ozimego:

  1. sucha zgnilizna kapustnych (Phoma lingam) – szyjka korzeniowa + system korz.; sprzyja jej wyst.  wilgotność (gł. PL NW)

  2. zgnilizna twardzikowa (Sclerotinia sclerotiorum) – od poł. V; nasada liści, łodygi.

  3. Czerń krzyżowych (Alternaria Brassiceae) – sprzyja ciepła wilgotna pogoda; wszystkie części roślin, gł. – łuszczyn

  4. Szara pleśń (Botrytis cinerea) – gł. na roślinach zainfekowanych lub uszkodzonych; wszystkie części roślin

Fungicydy: - 1 oprysk jesienią, wiosną (przeważnie) – sucha zgnilzna, szara pleśń, czerń krzyżowych

Preparaty siarkowe, Spartak, Robra, Tiowol.

2 oprysk od początku kwitnienia do opadania pierwszych płatków kwiatowych - zgnilizna twardzikowa, szara pleśń, czerń krzyżowych. (Spartak, Robra, Tiowol)




    1. szkodniki – jesnienne:

    1. pchełka – przy suchej, ciepłej pogodzie;

    2. chowacz galasówek – syst.korzeniowy młodych roślin [zgrubienia u wiśni]

zaprawianie na szkodniki jesienne (więc nie potrzeba oprsyków)

- wiosenne:

1. chowacz brukwiaczek - łodydze pod kwiatostanem, zniekształcenia łodygi

2

Chowacze łodygowe
. chowacz 4-zębny – w ogonkach liściowych  do podstawy łodygi (~połamane)

3. słodyszek rzepakowy – żeruje w pąkach kwiatowych (max szkody) i kwiatach; wyst. przy ciepłej pogodzie



Szkodniki łuszczynowe: (też wiosenne)

4.chowacz podobnik – otwory w łuszczynach

5. pryszczarek kapustnik – składa jaja w otworach
Preparaty: -  dawka + szybkie działanie + szybki rozkład


  • PYRETROIDY – oprysk wieczorny; ( Patriot, Poleci), Ripcarol, Decis Pirimor, Karate, Bullolock(?), opryski sygnalizuje ochrona roślin – ale gł. b.wczesną wiosną (słodyszek rzepakowy- koniec pąkowania)


ZBIÓR – „małe żniwa” (zbiór jęczmienia i rzepaku)

- przygotowanie przed zbiorem ( nie dojrzewa równomiernie)

- zbiór – 1-lub 2- etapowy

1) zbiór 2-etapowy – kosi się roślinę na pokosy z pozostawieniem wyższej ścierni w fazie żółtej (lekko brunatne/żółte łuszczyny; nasiona o konsystencji woskowej; po wysuszeniu młócenie z podbieraczem pokosu kombajnem.



Ten zbiór – wcześniejsze usunięcie roślin z pola (przed dużymi żniwami) +
1   2   3


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna