Protokół z kontroli jakości



Pobieranie 292.9 Kb.
Data28.04.2016
Rozmiar292.9 Kb.



Protokół z kontroli jakości


badań mammograficznych wykonywanych w ramach

Populacyjnego programu wczesnego wykrywania



raka piersi”

Użytkownik






Mammograf/


Nazwa producenta/

Nazwa modelu lub typu/

Rok rozpoczęcia eksploatacji





Data kontroli






Osoby przeprowadzające kontrolę




Podpis





2.Geometria wiązki promieniowania X

Format filmu: 18 cm x 24 cm


Tryb pracy







Wysokie napięcie

[kV]




Obciążenie prądowo - czasowe

[mAs]






Format filmu: 24 cm x 30 cm


Tryb pracy







Wysokie napięcie

[kV]




Obciążenie prądowo - czasowe

[mAs]








Położenie krawędzi pola promieniowania X względem krawędzi filmu





Format filmu




18 cm x 24 cm

24 cm x 30 cm

Położenie krawędzi pola promieniowania X:







lewej

[mm]




wew./ na zew. filmu




wew./ na zew. filmu




od strony brodawki

[mm]




wew. /na zew. filmu




wew. / na zew. filmu




prawej

[mm]




wew. / na zew. filmu




wew. / na zew. filmu




od strony klatki piersiowej

[mm]




wew./ na zew. filmu




wew./ na zew. filmu




Położenie krawędzi kratki przeciwrozproszeniowej względem krawędzi filmu od strony klatki piersiowej




Format filmu




18 cm x 24 cm

24 cm x 30 cm

Odległość między krawędzią kratki przeciwrozproszenio­wej a krawędzią filmu:

[mm]




wew./ na zew. filmu




wew. / na zew. filmu

3.Kompresja piersi



Płytka uciskowa: mała


    1. Siła kompresji




Nominalna wartość siły kompresji

[kg]




Zmierzona wartość siły kompresji

[kg]




Wartość siły kompresji po 1 minucie

[kg]





    1. Wskazanie grubości piersi po kompresji




Rzeczywista grubość fantomu: g

[mm]

20

40

70

Wyświetlana grubość fantomu po kompresji: gw

[mm]










gw - g

[mm]













    1. Ustawienie płytki uciskowej

Symetryczne podparcie płytki




Położenie płytki uciskowej nad stolikiem przy pełnej kompresji:




lewa strona [cm]

prawa strona [cm]

lewa strona - prawa strona [cm]

przód

[cm]










tył

[cm]










przód - tył

[cm]











Płytka uciskowa: duża


  1. Siła kompresji




Nominalna wartość siły kompresji

[kg]




Zmierzona wartość siły kompresji

[kg]




Wartość siły kompresji po 1 minucie

[kg]





  1. Wskazanie grubości piersi po kompresji




Rzeczywista grubość fantomu: g

[mm]

20

40

70

Wyświetlana grubość fantomu po kompresji: gw

[mm]










gw - g

[mm]













  1. Ustawienie płytki uciskowej

Symetryczne podparcie płytki




Położenie płytki uciskowej nad stolikiem przy pełnej kompresji:




lewa strona [cm]

prawa strona [cm]

lewa strona - prawa strona [cm]

przód

[cm]










tył

[cm]










przód - tył

[cm]











  1. Jakość obrazu




    1. Rozdzielczość przestrzenna




Tło filmu




Referencyjna gęstość optyczna (1,4 + tło)







Ustawienie systemu AEC







Poziom zaczernienia (jak dla referencyj­nej ekspozycji)







Wysokie napięcie (jak dla referencyjnej ekspozycji)

[kV]




Położenie środka fantomu do wyznaczania rozdzielczości

odległość od powierzchni stolika

[mm]




odległość od krawędzi stolika od strony klatki piersiowej

[mm]




Rozdzielczość [pl/mm]

Nr obrazu

*

**

1






2






3






4







* rozdzielczość w kierunku prostopadłym do osi anoda - katoda

** rozdzielczość w kierunku równoległym do osi anoda - katoda

    1. Progowy kontrast obrazu




Ustawienie systemu AEC







Poziom zaczernienia (jak dla referencyjnej ekspozycji)







Wysokie napięcie (jak dla referencyjnej ekspozycji)

[kV]




Obciążenie prądowo - czasowe

[mAs]







Obserwator

1

2

Grubość (głębokość) najsłabiej widocznego obiektu [mm]







Średnica najsłabiej widocznego obiektu [mm]







Progowy kontrast obrazu [%]









    1. Kontrast obrazu




Ustawienie systemu AEC







Poziom zaczernienia (jak dla referencyj­nej ekspozycji)







Wysokie napięcie (jak dla referencyjnej ekspozycji)

[kV]




Obciążenie prądowo - czasowe

[mAs]





Klin sensytometryczny

Klin aluminiowy

Nr stopnia

Ekspozycja względna

Gęstość optyczna

Nr stopnia

Gęstość optyczna

Ekspozycja względna

1







1







2







2







3







3







4







4







5







5







6







6







7







7







8







8







9







9







10










11










12







13







14







15







16







17







18







19







20







21








Wyznaczony kontrast obrazu






  1. Artefakty



Format filmu: 18 cm x 24 cm



Numer kasety







Tryb pracy







Poziom zaczernienia







Wysokie napięcie

[kV]




Obciążenie prądowo - czasowe

[mAs]







Gęstość optyczna










Artefakty pochodzące od wywoływarki




TAK / NIE

Artefakty pochodzące od mammografu




TAK / NIE

Inne artefakty




TAK / NIE

Opis artefaktów







Format filmu: 24 cm x 30 cm




Numer kasety







Tryb pracy







Poziom zaczernienia







Wysokie napięcie

[kV]




Obciążenie prądowo - czasowe

[mAs]







Gęstość optyczna










Artefakty pochodzące od wywoływarki




TAK / NIE

Artefakty pochodzące od mammografu




TAK / NIE

Inne artefakty




TAK / NIE

Opis artefaktów






  1. Kompensacja zmian grubości fantomu i wartości wysokiego napięcia



Tryb pracy (jak dla rutynowej ekspozycji)






Grubość fantomu

[cm]

Poziom zaczernienia

Anoda/filtr

Wysokie napięcie [kV]

Obciążenie prądowo – czasowe [mAs]

Gęstość optyczna w punkcie referencyjnym

2,0
















3,0
















4,0
















4,5
















5,0
















6,0
















7,0


















Gęstość optyczna:

Wartość odniesienia: Dod




Wartość minimalna: Dmin




Wartość maksymalna: Dmax




Różnica od wartości odniesienia gęstości optycznej:

Dod - Dmin




Dmax – Dod






  1. Dawka pochłonięta dla ekspozycji rutynowej




Tryb pracy




Tryb ręczny

Rutynowa ekspozycja

AAEC

Anoda / Filtr







Wysokie napięcie (jak dla rutynowej ekspozycji)

[kV]




Warstwa półchłonna

[mm Al]




Poziom zaczernienia (jak dla rutynowej ekspozycji)




-

-




Obciążenie prądowo   czasowe: Oi




< Orut

> Orut

Orut










Czas ekspozycji: t

[ms]










Dawka dla odległości ognisko   detektor promieniowania: Ei

[mGy]










Odległość ognisko - detektor promieniowania: dognisko - detektor

[cm]




Odległość ognisko - powierzchnia stolika: dognisko - stolik

[cm]




Odległość ognisko - powierzchnia fantomu: dognisko – fantom = dognisko – stolik – 4,5

[cm]




Dawka dla Orut dla odległości ognisko - powierzchnia fantomu: EiPrutynowe

[mGy]




Dawka pochłonięta dla ekspozycji rutynowej: Epoch

[mGy]





  1. Wysokie napięcie




Tryb pracy




Tryb ręczny

Obciążenie prądowo – czasowe

[mAs]






Wysokie napięcie najczęściej używane w badaniach klinicznych

[kV]







Wartość nominalna: Unom

[kV]

25

28

31

34

Wartość zmierzona: Ui

[kV]













Unom - Ui

[kV]
















  1. Warunki oglądania mammogramów


Wyposażenie negatoskopu w żaluzje


Nazwa i typ negatoskopu







wyposażony w żaluzje

wyposażony w innego typu maskownice

bez żaluzji




wyposażony w żaluzje

wyposażony w innego typu maskownice

bez żaluzji


Luminancja negatoskopu








Nazwa i typ negatoskopu










Luminancja: Lśrodek

[cd/m2]

Min:

Max:


Min:

Max:











Średnia wartość maksymalnej luminancji: Lśrodek śr

[cd/m2]




[0,85 Lśrodek śr;1,15 Lśrodek śr]

[cd/m2;cd/m2]





Natężenia oświetlenia zewnętrznego





Nazwa i typ negatoskopu

Warunki pomiaru

Natężenie oświetlenia

[lux]





















Ocena wizualna powierzchni negatoskopu





Nazwa i typ negatoskopu

Uwagi














Podsumowanie wyników wybranych testów kontroli jakości




Kontrolowany parametr

Akceptacja


tak

nie

Geometria wiązki promieniowania X

format:

18 cm x 24 cm



Położenie krawędzi pola promieniowania X







Położenie krawędzi kratki przeciwrozproszeniowej







format:

24 cm x 30 cm



Położenie krawędzi pola promieniowania X







Położenie krawędzi kratki przeciwrozproszeniowej







Mała płytka uciskowa

Obecność







Siła kompresji







Ustawienie płytki uciskowej







Duża płytka uciskowa

Obecność







Siła kompresji







Ustawienie płytki uciskowej







Jakość obrazu

Rozdzielczość przestrzenna







Progowy kontrast obrazu







Kontrast obrazu






Artefakty dla formatu filmu 18 cm x 24 cm







Artefakty dla formatu filmu 24 cm x 30 cm








Kompensacja zmian grubości obiektu i wartości wysokiego napięcia przez system AEC







Gęstość optyczna w punkcie referencyjnym







Średnia dawka pochłonięta dla ekspozycji rutynowej







Czas rutynowej ekspozycji







Wysokie napięcie – zgodność







Warunki oglądania mammogramów

Wyposażenie negatoskopu w żaluzje






Luminancja negatoskopu






Natężenie oświetlenia zewnętrznego







Ocena wizualna powierzchni negatoskopu














Uwagi dotyczące wyników wybranych testów kontroli jakości





  1. W wyniku przeprowadzonej kontroli geometrii wiązki promieniowania X stwierdzono, że:

  1. dla filmu formatu 18 cm x 24 cm pole promieniowania X wykracza poza krawędź filmu:

  • lewą: o __ mm

  • prawą: o __ mm;

  • od strony klatki piersiowej: o ___ mm

  • od strony brodawki: o ___ mm;

  1. dla filmu formatu 24 cm x 30 cm pole promieniowania X wykracza poza krawędź filmu:

  • lewą: o __ mm

  • prawą: o __ mm;

  • od strony klatki piersiowej: o ___ mm

  • od strony brodawki: o ___ mm;

  1. dla filmu formatu 24 cm x 30 cm pole promieniowania X wchodzi ___ mm w obszar filmu od _________.

Pole promieniowania X powinno wykraczać poza film z każdej strony, ale nie więcej niż 5 mm.


W wyniku przeprowadzonej kontroli geometrii wiązki promieniowania X stwierdzono, że dla filmu formatu 18 cm x 24 cm odległość pomiędzy krawędzią kratki przeciwrozproszeniowej a krawędzią filmu od strony klatki piersiowej wynosi __ mm, a nie powinna być większa niż 4 mm.
W wyniku przeprowadzonej kontroli geometrii wiązki promieniowania X stwierdzono, że dla filmu formatu 24 cm x 30 cm odległość pomiędzy krawędzią kratki przeciwrozproszeniowej a krawędzią filmu od strony klatki piersiowej wynosi __ mm, a nie powinna być większa niż 4 mm.


  1. W wyniku przeprowadzonej kontroli siły kompresji piersi stwierdzono, że dla małej płytki uciskowej zmierzona wartość siły kompresji wynosi ___ kg, a powinna zawierać się w granicach: 13 kg – 20 kg.

W wyniku przeprowadzonej kontroli siły kompresji piersi stwierdzono, że dla dużej płytki uciskowej zmierzona wartość siły kompresji wynosi ___ kg, a powinna zawierać się w granicach: 13 kg – 20 kg.


W wyniku przeprowadzonej kontroli ustawienia płytek uciskowych stwierdzono, że:

  1. dla małej płytki uciskowej przy symetrycznym podparciu różnica w położeniu płytki uciskowej nad stolikiem przy pełnej kompresji wynosi:

  • po lewej stronie między przodem a tyłem płytki: ___ cm;

  • po prawej stronie między przodem a tyłem płytki: ___ cm;

  • z tyłu między prawą i lewą stroną płytki:___ cm;

  • z przodu między prawą i lewą stroną płytki:___ cm;

  1. dla dużej płytki uciskowej przy symetrycznym podparciu różnica w położeniu płytki uciskowej nad stolikiem przy pełnej kompresji wynosi:

  • po lewej stronie między przodem a tyłem płytki: ___ cm;

  • po prawej stronie między przodem a tyłem płytki: ___ cm;

  • z tyłu między prawą i lewą stroną płytki:___ cm;

  • z przodu między prawą i lewą stroną płytki:___ cm.

Różnica w położeniu płytki uciskowej nad stolikiem pomiędzy przodem i tyłem płytki oraz lewą i prawą stroną dla symetrycznego podparcia płytki powinna być nie większa niż  0,5 cm.


  1. Na otrzymanych obrazach formatu ___ cm x ___ cm jednorodnego fantomu zaobserwowano artefakty w postaci:

  • _______________________ ;

  • _______________________ ;

  • _______________________ ;

  • _______________________ .

Na obrazach fantomu nie powinny być widoczne żadne artefakty.




  1. W wyniku przeprowadzonej kontroli kompensacji zmian grubości fantomu i wartości wysokiego napięcia w warunkach klinicznych stwierdzono, że:

  • minimalna wartość gęstości optycznej w punkcie referencyjnym ze wszystkich obrazów różni się od wartości odniesienia o _______;

  • maksymalna wartość gęstości optycznej w punkcie referencyjnym ze wszystkich obrazów różni się od wartości odniesienia o _______.

Wszystkie wartości gęstości optycznej powinny różnić się od wartości odniesienia nie więcej niż o  0,15.


W wyniku przeprowadzonej kontroli kompensacji zmian grubości fantomu i wartości wysokiego napięcia w warunkach klinicznych stwierdzono, że gęstość optyczna w punkcie referencyjnym obrazu fantomu o grubości 4,5 cm PMMA wynosi ______, a powinna zawierać się w przedziale 1,3 1,8.


  1. W wyniku przeprowadzonej kontroli dawki pochłoniętej dla ekspozycji rutynowej stwierdzono, że wynosi ona ___ mGy, a nie powinna być większa niż 2,0 mGy.




  1. W wyniku przeprowadzonej kontroli czasu dla ekspozycji rutynowej stwierdzono, że wynosi on ___ s, a nie powinien być większy niż 2,0 s.




  1. W wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności wysokiego napięcia stwierdzono, że dla nominalnej wartości wysokiego napięcia równej __ kV różnica zmierzonej i nominalnej wartości wynosi ___ kV, a nie powinna być większa niż  1,00 kV.




  1. W wyniku kontroli warunków oglądania mammogramów stwierdzono, że:




    • negatoskop ______ nie jest wyposażony w żaluzje, ani innego typu maskownice;

    • żaluzje w negatoskopie ______ są uszkodzone;

    • maksymalna luminancja negatoskopu _____ zmierzona na środku jego powierzchni wynosi _________ cd/m2, a powinna być regulowana w granicach 3000 cd/m2  6000 cd/m2;

    • luminancja zmierzona na środku powierzchni każdego negatoskopu różni się od średniej wartości luminancji dla wszystkich negatoskopów używanych w pracowni o więcej niż 15%;

    • natężenie oświetlenia zewnętrznego w pobliżu negatoskopu _________ wynosi ____ lux, a nie powinno być większe niż 50 lux;

    • powierzchnia negatoskopu ___________ jest zabrudzona / porysowana.




  1. W wyniku przeprowadzonej kontroli rozdzielczości obrazu stwierdzono, że rozdzielczość obrazu w kierunku ______ do osi anoda – katoda wynosi ______ pl/mm, a powinna być nie mniejsza niż 12 pl/mm.




  1. W wyniku przeprowadzonej kontroli progowego kontrastu stwierdzono, że progowy kontrast obrazu wynosi _______ , a nie powinien być większy niż 1,5 % dla obiektu (o średnicy nie większej niż 6 mm) umieszczonego w środku fantomu PMMA o grubości 4,5 cm.

.


Inne uwagi:



Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2005 roku w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: „testy podstawowe są wykonywane przez pracowników jednostki ochrony zdrowia uprawnionych do obsługi urządzeń radiologicznych”. Dlatego testy podstawowe w danej pracowni mammograficznej muszą przeprowadzać (przeszkoleni z zakresu kontroli jakości w mammografii) technicy, którzy aktualnie wykonują badania mammograficzne w tej pracowni. Tylko wówczas możliwa jest odpowiednia i szybka reakcja na ewentualne odchylenia sprawdzanych parametrów od norm ustalonych w wyżej wymienionym rozporządzeniu.


Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 11 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z aparatami rentgenowskimi o energii promieniowania do 300 keV stosowanymi w celach medycznych: „pracownie mammograficzne są wyposażone w aparaturę i sprzęt do kontroli procesu obrazowania w zakresie przewidzianym w programie zarządzania jakością do wykonywania testów wewnętrznej kontroli parametrów technicznych”. Dlatego na wyposażeniu pracowni powinien znajdować się sprzęt do kontroli jakości na poziomie podstawowym. Dopuszcza się jednak wypożyczenie sprzętu, ale na długi czas i pod warunkiem, że jest on na stałe do dyspozycji technika.





Podsumowanie kontroli jakości badań skryningowych


Pracownia mammograficzna realizująca program badań przesiewowych powinna zapewnić kobiecie odpowiedni komfort związany z uczestnictwem w tym programie, a lekarzowi opisującemu mammogramy odpowiednie warunki pracy.

Dlatego podczas kontroli zwracano uwagę na obecność wydzielonej rejestracji, poczekalni, przebieralni oraz wydzielonego gabinetu opisowego.

Pracownia skryningowa powinna posiadać odpowiednie wyposażenie do wykonywania badań, takie jak:



  • wyposażenie do wykonywania podstawowych testów kontroli jakości zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2005 r.;

  • mammograf:

      • z filtrami molibdenowym (Mo) i rodowym (Rh);

      • z dwoma ogniskami nie większymi niż 0,1 mm i 0,3 mm dla SID równej 60 cm;

      • z generatorem wysokiej częstotliwości;

      • z systemem automatycznej kontroli ekspozycji;

      • z dwoma formatami kratek przeciwrozproszeniowych;

      • z wyświetlaczem cyfrowym;

      • zapewniający wysokie napięcie z zakresu co najmniej 25-31 kV z możliwością zmiany co 1 kV;

  • kasety dwóch formatów z ekranami z ziem rzadkich;

  • kamera identyfikacyjna umożliwiająca zapis na filmie niezbędnych danych pacjentki oraz parametrów ekspozycji;

  • wywoływarka używana wyłącznie do obróbki zdjęć mammograficznych;

  • automatyczne mieszadło (mikser) gwarantujący odpowiednie stężenie odczynników fotochemicznych;

  • filmy mammograficzne dopasowane czułością do wzmocnienia ekranów;

  • markowe odczynniki fotochemiczne tego samego producenta co filmy, będące podstawą stabilnego procesu obróbki fotochemicznej;

Podczas kontroli sprawdzano obecność w/w elementów.

Każda pracownia stosująca promieniowanie do ekspozycji medycznej jest zobowiązana prawem do prowadzenia wewnętrznych testów kontroli jakości, do których należą testy podstawowe oraz testy specjalistyczne. Kontrola miała na celu sprawdzenie sposobu i jakości realizacji testów podstawowych w ośrodku.



W kontrolowanej pracowni przeprowadzono pomiary służące ocenie najważniejszych parametrów aparatury mammograficznej, które mają wpływ na jakość obrazu oraz na dawkę otrzymywaną przez kobiety.
Zgodnie z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2005 r. „podczas diagnostycznych badań za pomocą mammografu należy używać filtru rodowego (Rh) w przypadku piersi o znacznych rozmiarach (powyżej 6 cm po kompresji) i dużej zawartości tkanki gruczołowej - jeżeli mammograf posiada możliwość wyboru rodzaju filtracji (Mo/Rh) z pulpitu sterowniczego”. Na podstawie ankiet wypełnionych przez pracowników ośrodka sprawdzono, czy w danej pracowni stosowany jest filtr Rh. Dodatkowo wyznaczono dawki indywidualne, które otrzymało 50 kobiet badanych w pracowni. Sprawdzono, czy maksymalna wartość dawki indywidualnej jest zgodna z europejskimi wymaganiami.




©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna