Przedstawia film pt. Pociągi pod specjalnym nadzorem reżyseria



Pobieranie 64.17 Kb.
Data06.05.2016
Rozmiar64.17 Kb.

Przedstawia film pt.
POCIĄGI POD SPECJALNYM NADZOREM

Reżyseria
Jirí Menzel, Czechosłowacja 1966

Czas projekcji: 92”


PREMIERA: 25 maja 2007
DYSTRYBUCJA
ART-HOUSE

tel: 22 35 39 602, fax: 22 35 39 603

E-mail: vivarto@vivarto.pl

promocja: joanna@vivarto.pl


ART-HOUSE przedstawia


produkcję

Filmové studio Barrandov pt. Pociągi pod specjalnym nadzorem

TYTUŁ ORYGINAŁU: Ostře sledované vlaky


Reżyseria

Jiří Menzel



Scenariusz

Jiří Menzel i Bohumil Hrabal na podstawie powieści powieści Bohumila Hrabala pt. „Ostre sledované vlaky



Zdjęcia

Jaromír Šofr



Muzyka

Jiří Šust



Dźwięk

Jiří Pavlík



Montaż

Jiřina Lukešová



Scenografia

Oldřich Bosák




Kostiumy

Ružena Bulickoa



Producent

Zdenek Oves




WYSTĘPUJĄ


Václav Neckár

Miłosz Hrma 

Jitka Bendová

Máša Nonemannova (konduktorka)

Vladimír Valenta

zawiadowca stacji

Libuše Havelková

żona zawiadowcy 

Josef Somr

dyspozytor Ladislav Hubička

Ferdinand Krůta

stryjek Mášy - Noneman

Vlastimil Brodský

radca Zedníček

Alois Vachek

Novák

Jitka Zelenohorská

Zdenička Svatá

Milada Jezková

matka Zdenički

Květa Fialová

hrabina

Naďa Urbánková

Viktoria Freie

Jiří Menzel

dr. Brabec

Pavel Landovský

złodziej

Václav Fišer

gipsiarz

Jiří Kodet

SS-man

František Husák

SS-man


NAGRODY I NOMINACJE m.in.:
1968 – Academy Awards – Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego

1966 – MFF Mannheim - Heidelberg – Grand Prix

1969 – BAFTA – nominacje w kategoriach Najlepszy Fiilm oraz Najlepsza Muzyka

1968 – Złote Globy – nominacja w kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny

Najbardziej - obok „Miłości blondynki" Miloša Formana - znany w świecie film czechosłowackiej Nowej Fali. Wielkie kino według prozy Bohumila Hrabala i pełnometrażowy debiut Jiříego Menzla.


Już epizod „Śmierć pana Baltazara”, jedna z części nakręconego w 1965 r. według prozy Bohumila Hrabala filmu „Perły na dnie”, ujawnił to, co było wspólne dla Hrabala i Menzla w postrzeganiu świata: splot poezji i humoru, tragiczności i komizmu, chęci odkrycia w człowieku tego, co w nim najbardziej ludzkie. W pełnometrażowym debiucie Jiřego Menzla – „Pociągach pod specjalnym nadzorem” – cechy te zostały tylko mocniej podkreślone i rozbudowane.

POCIĄGI POD SPECJALNYM NADZOREM - STRESZCZENIE
Lata 40. XX wieku, II wojna światowa zmierza powoli do końca. Milosz Hrma rozpoczyna swoją pierwszą pracę – zostaje dyżurnym ruchu na małej stacyjce kolejowej, gdzie życie płynie spokojnym rytmem, nawet pomimo toczącej się wojny. Jej jedynym przejawem zdają się być przetaczające się przez stację tytułowe „pociągi pod specjalnym nadzorem” z zaopatrzeniem dla niemieckiej armii na froncie wschodnim.
To, co najważniejsze i najbardziej interesujące, dzieje się poza wielką historią: kierownik stacji oddaje się hodowli gołębi, dyspozytor Ladislav Hubička – uwodzeniu kolejnych kobiet, (co niekorzystnie odbija się na kanapie kierownika), zaś Milosz próbuje zdobyć śliczną Mašę… Kiedy ich pierwsza miłosna noc kończy się fiaskiem, Milosz postanawia popełnić samobójstwo. Przypadkowo uratowany, znajduje się w szpitalu, gdzie psychiatra, dr Brabec (w tej roli sam Jiří Menzel), udziela mu rad w zakresie stosunków damsko-męskich. Tymczasem dyspozytor Hubička podczas nocnej zmiany testuje jakość stacyjnych pieczątek na pupie telegrafistki Zdenički. Gdy matka dziewczyny to odkrywa, wybucha skandal. Dwa skandale to zbyt wiele dla kierownika stacji… Do tego jeszcze Milosz po powrocie ze szpitala rozpoczyna poszukiwania mądrej i doświadczonej kobiety, która nauczy go sztuki miłości. Znajduje ją w osobie łączniczki Victorii Freie. Victoria przybywa na stację tylko na jedną noc, przywozi ze sobą bombę zegarową, która ma zostać użyta w akcji sabotażowej w celu zniszczenia niemieckiego transportu. I właśnie podczas tej jednej nocy odkrywa przed Miloszem sekrety miłości – znów z niekorzystnym skutkiem dla kanapy kierownika…

JIŘI MENZEL O FILMIE

Akcja „Pociągów pod specjalnym nadzorem” toczy się pod koniec wojny i pozornie nie ma to żadnego na nią wpływu. Czy naprawdę nie ma? Ludzki ból, ludzki strach, ludzka radość ujawniają się wprawdzie tak samo w okresie głębokiego spokoju, jak i w czasie wojny, ale w konfrontacji z wojną stają się jakby wyraźniejsze.


Historię tę napisał Bohumil Hrabal, i nosi ona wszystkie cechy jego niezwykłego stylu. Obowiązkiem reżysera jest zachować przy realizacji tę specyficzną deformację widzenia świata, charakteryzującą prozę Hrabala. (...) Trzeba było znaleźć jakiś ekwiwalent dla Hrabalowej poetyki. Zdecydowałem się na krańcową powściągliwość. Żadnego absurdu w poszczególnych sekwencjach i wątkach; absurd musi wynikać wyłącznie z zestawienia, z nieustannego konfrontowania tragedii z – wybaczcie – nieprzyzwoitością. Ale aby ten styl okazał się skuteczny, unikaliśmy jakiejkolwiek przesady, groteski czy w ogóle jakiejkolwiek stylizacji. Rzeczowość, realizm powinien doprowadzić do efektów absurdalnych jedynie przez zderzanie kilku zupełnie przeciwstawnych wątków, nigdy ze stylu gry, tła czy wyrazu twarzy aktorów.

Źródło: http://dkfs.art.pl/archiwum/menzel.htm

PRASA O FILMIE
Pociągi pod specjalnym nadzorem” to film pełen sprzeczności: tragiczna komedia, pacyfistyczny film o wojnie, zakończona sukcesem opowieść o porażce.

Time Magazine, 15.09.1967

W nagrodzonych Oscarem „Pociągach pod specjalnym nadzorem" Jirziego Menzla według Hrabala wtajemniczenie erotyczne młodego zawiadowcy ma większą wagę niż wojna otaczająca stacyjkę. Patriotyczna śmierć Milosza Hrmy wysadzającego niemiecki transport wydaje się czymś przypadkowym, absurdalnym wobec tego, że chłopak odniósł swoje małe, życiowe zwycięstwo, spędzając noc z kobietą. W polskiej literaturze znam jeden tak zuchwały utwór o wojennej inicjacji erotycznej - jest nim „Amor" Mrożka, którego jednak nikt by się nie odważył sfilmować w kraju.


Tadeusz Sobolewski, Gazeta Wyborcza nr 245, wydanie waw z dnia 18/10/2004 KULTURA, str. 14
Symbolem Praskiej Wiosny i czeskiej Nowej Fali są […] bezdyskusyjnie Pociągi pod specjalnym nadzorem, zrealizowane przez Jiřego Menzla w 1968 roku, a nagrodzone Oscarem dla najlepszego filmu zagranicznego w 1968r. Mistrzostwo filmu polega na mieszance komedii, tragedii i wybornej obserwacji życia codziennego.

Andrzej Krawczyk, Wspaniałe lata sześćdziesiąte, [w:] Filmy pod specjalnym nadzorem. Katalog festiwalu
„Gdy aspirant kolejowy Hrma nudzący się na małej stacyjce podgląda erotyczne sukcesy dyżurnego ruchu, podejmuje nieśmiałe doświadczenia z żoną zawiadowcy i wreszcie próbuje aż samobójstwa, bo pierwsza noc z miłą konduktorką zakończyła się fiaskiem - widza polskiego denerwuje, że gdzieś tam daleko trwa jakaś wojna. Takie to odległe od naszych doświadczeń!" - pisano wówczas w Polsce o filmie. A przecież czy ten nakręcony według Hrabala obraz, w którym czuje się wyraźnie ducha wojaka Szwejka, swoją groteskową kreską, absurdem pomieszanym z tragedią nie przypomina filmów Andrzeja Munka?

Paweł T. Felis, CO JEST GRANE nr 14 dodatek do Gazety Stołecznej nr 87, wydanie waw z dnia 15/04/2005 - 21/04/2005 KINO, str. 6
Jiří Menzel pokazywał w swoich filmach świat harmonijny, rozświetlony życzliwym humorem, łagodzącym wszelkie problemy i smutki. W sposób dosłowny unikał tragedii lub ukazywał ją w świetle tragikomicznym ku pocieszeniu lub – chętniej – ucieszeniu i rozbawieniu widza.

Stanislava Přádná, wielka dwunastka Nowej Fali, [w:] Filmy pod specjalnym nadzorem…
Pociągi pod specjalnym nadzorem – powieść Hrabala opiera się na założonej konfrontacji tych dwóch wymiarów: najbardziej prywatnej, „nieważnej”, skoncentrowanej wokół na poły groteskowo przedstawionych drobiazgów egzystencji i „wielkiej Historii”, która przetacza się po szynach koło zagubionej, maleńkiej stacyjki. Jiří Menzel nie tylko podjął w swoim filmie ten problem, ale jeszcze bardziej go uwyraźnił dzięki zwartej konstrukcji spektaklu filmowego (Hrabal, jak to on, „gada”, rozwija wspaniałe, na poły surrealistyczne opowieści, niezliczone dygresje, co tym silniej podkreśla „życiową” strukturę i w niej ulokowany punkt widzenia), jak i dzięki bardziej w tym przypadku dramatycznej formie opowiadania w trzeciej osobie, a nie w pierwszej. We wspomnieniach chłopca na przykład scena zamachu samobójczego ma z natury rzeczy charakter bardziej anegdotyczny, u Menzla – w czasie teraźniejszym kondensuje napięcie, podnosi znaczenie pozornie groteskowych przeżyć, za zasłoną śmieszności rodzi patos.

Andrzej Werner, Czeskie pytania, [w:] Filmy pod specjalnym nadzorem…

Nieprzebierająca zwykle w słowach Pauline Kael tak pisała o „Pociągach pod specjalnym nadzorem", kiedy film Jiřiego Menzla dostawał Oscara: „Ironizująca historia wstydliwego młodzieńca, który, wywodząc się z rodziny nieudaczników i głupków, odnosi sukces w łóżku, ale traci życie. Akcja toczy się w czasach II wojny światowej na wiejskiej stacyjce, jest bajkowo prosta - to ten rodzaj skromnych filmów, które pokazują ludzkie problemy i poczciwość, i potrafią czasem uwieść Akademię Filmową. Jest to zarazem ludowa przypowieść o małomiasteczkowej mentalności z elementami błyskotliwego humoru, jak choćby w scenie, gdzie dyżurny ruchu stempluje pupę telegrafistki".

Opinia czołowej amerykańskiej recenzentki - jakkolwiek słuszna - wymaga pewnego komentarza. Nie byłoby „Pociągów...", a śmiem twierdzić, że nie byłoby czeskiego kina z jego nową falą lat 60., gdyby nie szczęśliwy zbieg okoliczności. Oto w 1963 roku zbliżający się pięćdziesiątki Bohumil Hrabal zdecydował się podać do druku swoje opowiadania, głównie oparte na własnych przeżyciach. Dotychczasowe życie Hrabala nie układało się szczęśliwie: mimo starannej edukacji w komunistycznej Czechosłowacji musiał zarabiać na życie jako robotnik. Debiut literacki został powitany entuzjastycznie: krytycy stawiali Hrabala obok najwybitniejszych pisarzy czeskich - Haąka, Čapka i Kafki - dostrzegając jednocześnie jego związki z ciągle żywym czeskim surrealizmem spod znaku Nezvala (za jednego z ostatnich surrealistów uważa się twórcę filmów animowanych Jana vankmajera). Ale Hrabal był popularny nie tylko wśród krytyków. Tak się złożyło, że grupa studentów słynnej praskiej filmówki FAMU zapragnęła debiutować zbiorem nowel według jego prozy, zatytułowanym „Perły na dnie". W tym gronie znalazł się Jiři Menzel. Połączenie życiowego doświadczenia pisarza, jego umiejętności wydobywania codziennych paradoksów z szarej rzeczywistości z entuzjazmem młodych przyniosło rewelacyjny skutek. Autorzy „Pereł..." po paru latach tworzyli wraz z Miloąem Formanem trzon czeskiej Nowej Fali, zaś Menzel został najwierniejszym adaptatorem prozy Hrabala - po „Pociągach..." były jeszcze zatrzymane na 20 lat przez cenzurę "Skowronki na uwięzi", rewelacyjne „Postrzyżyny" czy „Święto przebiśniegu".

Ale to „Pociągi..." są najważniejsze. I bynajmniej nie dlatego, że przyniosły 30-letniemu reżyserowi najważniejszą nagrodę - Oscara, nie dlatego też, że były pierwsze. Po prostu ten film stanowi kwintesencję kina według Hrabala, kina narzucającego własną wizję świata, gdzie „poczucie tragizmu życia i humor są bliźniakami, jak drogi biorące początek w tej samej dolinie i dochodzące do wspólnego punktu, gdzie okrutny dramat ujawnia więź z jaskrawą groteską".



Moje kino – Konrad J Zarębski , Kwintesencja kina według Hrabala, Gazeta Wyborcza: Gazeta Telewizyjna nr 190, wydanie waw z dnia 16/08/2002 - 22/08/2002 , str. 7

JIŘÍ MENZEL – REŻYSER, SCENARZYSTA
Urodził się 23 lutego 1938 roku w Pradze.

Syn pisarza, dziennikarza i pracownika kinematografii, Jozefa Menzla. W latach 1958-1962 studiował w praskiej szkole filmowej FAMU pod kierunkiem Otakara Vavry. Studiował na jednym roku między innymi z Věrą Chytilovą i Evaldem Schormem. Właśnie ten rocznik później był pojmowany jako oś tzw. czeskiej Nowej Fali. Był asystentem reżysera u Very Chytilovej przy realizacji filmu „O czymś innym" (1963). Występował w praskich teatrach. Realizował dla TV programy muzyczne. Był aktorem filmowym. Reżyserował spektakle w teatrach RFN. Razem z Janem Němcem,


Věrą Chytilovą, Evaldem Schormem i Jaromilem Jirešem zrealizował nowelowy
film „Perły na dnie” (1965, nagroda FIPRESCI na MFF w Locarno) na podstawie
opowiadań Bohumila Hrabala. Za swój samodzielny fabularny debiut
”Pociągi pod specjalnym nadzorem (1966), również nakręcony na podstawie powieści Hrabala, otrzymał oprócz licznych prestiżowych nagród także Oscara za najlepszy film
obcojęzyczny i zyskał sobie pozycję jednego z wiodących twórców czeskiej Nowej Fali, wykorzystującego bogactwo czeskiej literatury (Hrabal, Skvorecky) oraz własne pomysły.
W latach 1969-1973 został skazany na milczenie za swą satyrę na stosunki w Czechach komunistycznych. Władzę komunistyczną rozdrażniła jego kolejna Hrabalowska adaptacja – „Skowronki na uwięzi” (1969), demaskująca rzeczywistość ludowodemokratycznej Czechosłowacji lat 50 (film miał premierę dopiero w 1990 roku, kiedy zdobył m.in.Złotego Niedźwiedzia na MFF w Berlinie). Po powrocie za kamerę kontynuował swoje zainteresowanie przenoszeniem czeskiej literatury na ekran, będąc jednocześnie wiernym swojemu dotychczasowemu spojrzeniu na świat - ironicznemu, a jednocześnie pełnemu poetyckiej nostalgii i ciepła.

Powszechnie uważany jest za najważniejszego twórcę filmowego powojennych Czech i jedynego kontynuatora wielkiej tradycji czeskiej Nowej Fali. Jako aktor często pojawia się w rolach epizodycznych w filmach innych reżyserów. Grał w filmach swoich i innych twórców takich, jak: Jan Kadar i Elmar Klos („Oskarżony", 1964), Hynek Bočan („Nikt się śmiać nie będzie", 1965), Vera Chytilova („Gra o jabłko", 1976). Najbardziej spektakularny sukces aktorski zanotował w filmie Costy-Gavrasa „Mała Apokalipsa" (1992).


Jest członkiem Czeskiej Akademii Filmowej i Telewizyjnej, Europejskiej Akademii Filmowej oraz Amerykańskiej Akademii – kapituły przyznającej nagrody Oscarów. Otrzymał wiele prestiżowych nagród za całokształt twórczości, m.in. nagrodę Akira Kurosawy na MFF w San Francisco i nagrodę za całokształt na tegorocznym festiwalu w Karlovych Varach
WYBRANA FILMOGRAFIA (jako reżyser):

2006: 

Obsługiwałem angielskiego króla (Obsluhoval jsem anglického krále)

2002: 

10 minut później: Wiolonczela (Ten Minutes Older: The Cello)

1994: 

Zivot a neobycejna dobrodruzstvi vojaka Ivana Conkina

1991: 

Opera żebracza (Žebrácká opera)

1989: 

Koniec starych czasów (Konec starých časů)

1986: 

Schokoladenschnüffler, Die

1985: 

Prague

1985: 

Wsi moja sielska, anielska (Vesničko má středisková)

1983: 

Święto przebiśniegu (Slavnosti sněženek)

1982: 

Krasosmutnení

1980: 

Postrzyżyny (Postřižiny)

1978: 

Cudowni mężczyźni z korbką (Báječní muži s klikou)

1976: 

Na skraju lasu (Na samote u lesa)

1974: 

Promeny krajiny

1974: 

Kdo hleda zlate dno

1969: 

Skowronki na uwięzi (Skřivánci na niti)

1968: 

Zlocin v santánu

1968: 

Kapryśne lato (Rozmarné léto)

1966: 

Pociągi pod specjalnym nadzorem (Ostre sledované vlaky)

1965: 

Zlocin v dívcí skole

1965: 

Koncert 65

1965: 

Perły na dnie (Perlicky na dne)






BOHUMIL HRABAL (1914 – 1997)
Bohumil Hrabal urodził się w Brnie na Morawach. W 1919 wraz z rodzicami przeniósł się do Nymburka, gdzie jego ojczym (ojca nigdy nie poznał) przyjął posadę administratora browaru. Razem z nimi mieszkał stryj Pepin (Josef Hrabal) – były żołnierz armii austro-węgierskiej w I wojnie światowej, człowiek być może lekko upośledzony psychicznie, ale za to wnoszący mnóstwo ożywienia w życie mieszkańców miasteczka.

Po ukończeniu gimnazjum, przyszły pisarz rozpoczął w 1935 studia prawnicze na Uniwersytecie Karola w Pradze. W czasie wojny Hrabal pracował jako zawiadowca kolei, co dostarczyło tła do opowiadania „Pociągi pod specjalnym nadzorem”. Nie pracował jednak w zawodzie. Komunistyczne władze wypowiedziały wojnę intelektualistom, w związku z czym musieli oni wykonywać ciężkie prace fizyczne, np. w hutach, jako kanalarze czy sortownicy makulatury. Praca w hucie w Kladnie, (która zakończyła się poważnym urazem) była inspiracją do napisania zbioru opowiadań Perły na dnie – debiutu pisarza.

W latach 60. Hrabal był najpopularniejszym pisarzem w Czechosłowacji. Zauważyły to także władze państwowe, które usiłowały go nakłonić do propagowania socjalizmu. Po inwazji wojsk Układu Warszawskiego w 1968 Hrabal otrzymał zakaz publikacji. W 1975 ukazało się jego oświadczenie, w którym krytykował wcześniejszą postawę wobec władzy – zostało częściowo spreparowane przez redakcję pisma. Od tego czasu część utworów Hrabala ukazywała się oficjalnie, a część (jak choćby najważniejsza książka – „Zbyt głośna samotność”) – w wydaniach podziemnych. Pisarz nie podpisał Karty 77 i pozostawał z dala od życia politycznego i literackiego. Życie dzielił między Pragę oraz Kersko, gdzie wyjeżdżał na weekendy do gromady swoich kotów („kočenky"). W tym czasie poznał także wielu zagranicznych pisarzy, m. in. Heinricha Bölla.

Zmarł w roku 1997.


WYBRANA BIBLIOGRAFIA


  • Ztracená ulička (Zgubiona uliczka), 1948;

  • Hovory lidí (Rozmowy ludzi), 1956;

  • Skřivánci na niti (Skowronki na uwięzi), 1959;

  • Perlička na dně (Perełka na dnie), 1963;

  • Pábitelé (Bawidułki), 1964

  • Taneční hodiny pro starší a pokročilé (Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych), 1964

  • Ostře sledované vlaky (Pociągi pod specjalnym nadzorem), 1965

  • Inzerát na dům, ve kterém už nechci bydlet (Sprzedam dom, w którym nie chcę już mieszkać), 1965

  • Kopretina (Złocień), 1965

  • Automat Svět (Bar Świat), 1966 – zbiór opowiadań

  • Toto město je ve společné péči obyvatel (To miasto znajduje się pod społeczną opieką obywateli), 1967

  • Morytáty a legendy (Pieśni dziadowskie i legendy), 1968

  • Poupata (Pąki), 1970

  • Domácí úkoly (Zadania domowe), 1970

  • Něžný barbař (Czuły barbarzyńca), 1973

  • Postřižiny (Postrzyżyny), 1976;

  • Slavnosti sněženek(Święto przebiśniegu), 1978

  • Městečko, kde se zastavil čas (Miasteczko, w którym czas się zatrzymał), 1978

  • Krasosmutnění (Taka piękna żałoba), 1979

  • Každý den zázrak, 1979

  • Obsluhoval jsem anglického krále (Obsługiwałem angielskiego króla), 1980

  • Příliš hlučná samota (Zbyt głośna samotność), 1980

  • Harlekýnovy milióny (Skarby świata całego), 1981

  • Kluby poezie (Kluby poezji), 1981 (zredagowane przez Hrabala, przepuszczone przez cenzurę fragmenty Czułego barbarzyńcy i Zbyt głośnej samotności)

  • Domácí úkoly z pilnosti (Zadania domowe z pilności), 1982

  • Hovory lidí, 1984

  • Život bez smokingu, 1986

  • Proluky (Przerwy w zabudowie), 1986

  • Svatby v domě (Wesela w domu), 1987

  • Vita nuova, 1987

  • Můj svět, 1988

  • Tři novely, 1989

  • Chcete vidět zlatou Prahu? (Chcecie zobaczyć Złotą Pragę?), 1989

  • Listopadový uragán (Listopadowy huragan), 1990

  • Schizofrenické evangelium (Ewangelia schizofreniczna), 1990

  • Kličky na kapesníku, 1990

  • Bambino di PragaBarvotiskyKrásná Poldi, 1990; wydane razem

  • Kouzelná flétna (Zaczarowany flet), 1990

  • Ponorné říčky (Podziemne rzeczki), 1991

  • Růžový kavalír (Różowy kawaler), 1991

  • Atomová mašina značky Perkeo, 1991

  • Aurora na mělčině (Aurora na mieliźnie), 1992

  • Večerníčky pro Cassia (Dobranocki dla Cassiusa), 1993




ART-HOUSE ul. Franciszkańska 8 m. 2, 00-214 Warszawa tel. 22 35 39 602, fax. 22 35 39 603


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna