Przegląd geologiczny V szkoła Fizyki Minerałów Wrocław, 26-28. 09. 1997 Numer 1 (styczeń) 1998, Tom 46 W



Pobieranie 26.57 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar26.57 Kb.
PRZEGLĄD GEOLOGICZNY

V Szkoła Fizyki Minerałów
Wrocław, 26-28.09.1997
Numer 1 (styczeń) 1998, Tom 46

W dniach 26-28.09.1997 r. odbyła się - po raz piąty Szkoła Fizyki Minerałów, zorganizowana przez Uniwersytet Wrocławski, Muzeum Mineralogiczne i Zakład Gemmologii Instytutu Nauk Geologicznych, Komitet Nauk Mineralogicznych PAN, Polskie Towarzystwo Mineralogiczne oraz Polskie Towarzystwo Gemmologiczne.

Konferencje poświęcone zagadnieniom fizyki minerałów mają długą tradycję. Pierwsza z nich, która odbyła się już ponad 10 lat temu, z natury rzeczy miała bardzo prekursorski charakter. W miarę upływu lat i wzajemnego poznawania się specjalistów mineralogów i gemmologów z jednej strony oraz naukowców z dziedzin fizyki i chemii z drugiej strony, kształtowały się koncepcje wykorzystania najnowszych metod badawczych, pozwalających na coraz dokładniejsze poznawanie natury otaczającego nas świata minerałów. Każda kolejna szkoła przynosiła efekty w postaci wspólnych wyników badań, była płaszczyzną wymiany doświadczeń oraz miejscem, gdzie powstawały zręby współpracy nad kolejnymi projektami badawczymi. Po pierwszych konferencjach, w latach kolejnych przyszedł czas na większe ukierunkowanie ich tematyki. I tak po IV szkole, nazywanej potocznie przez jej uczestników "izotopową", przyszedł czas na piątą, której tytuł brzmiał: Wykorzystanie metod spektroskopowych w mineralogii i gemmologii.

Zanim przedstawię najważniejsze tematy szkoły, nie mogę nie wspomnieć o jej twórcy. Autorem idei tych spotkań, z natury rzeczy bardzo interdyscyplinarnych,jest obecny dyrektor Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego Michał Sachanbiński. Od samego początku, organizacji szkół patronowało Polskie Towarzystwo Mineralogiczne w osobie Witolda Żabińskiego (ryc. 1), który notabene jest obecnie członkiem Komisji Fizyki Minerałów Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej. Grono osób, które uczestniczyło w organizacji tychże konferencji, jest znacznie większe, lecz nie sposób ich tu wszystkich wymienić. Należy także podkreślić, że organizacja szkół nie byłaby możliwa bez życzliwego wsparcia (w tym finansowego) Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Tegoroczna szkoła rozpoczęła się 26.09.1997 r. w gmachu Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, który - jak mieli okazję zobaczyć uczestnicy konferencji - został w poważnym stopniu zniszczony przez lipcową powódź. W konferencji wzięło udział ponad pięćdziesiąt osób, w tym 5 uczestników zagranicznych. Wykład inaugurujący wygłosił Adam Bartecki z Instytutu Chemii Nieorganicznej i Metalurgii Pierwiastków Ziem Rzadkich Politechniki Wrocławskiej. Nosił on tytuł Barwa i widma elektronowe związków metali i rninerałów.

Po tym referacie, uczestniczący w obradach byli świadkami miłej uroczystości nadania tytułu honorowego członka Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego Alieksiejowi N. Płatonowowi z Instytutu Geochemii, Mineralogii i Złóż Ukraińskiej Akademii Nauk, który jest wieloletnim uczestnikiem szkół fizyki minerałów. Brał udział w każdej z nich. Od pierwszej konferencji poświęconej tej problematyce jest on stałym współpracownikiem polskich mineralogów (ryc. 2). Alieksiej Płatonow, po serdecznych podziękowaniach za spotkane go wyróżnienie, wygłosił odczyt pt. Barwa skaleni.

Następne dwa referaty wygłosili zaproszeni goście zagraniczni (równie intensywnie współpracujący ze swoimi polskimi kolegami) - Frans Rietmeijer z Uniwersytetu Nowego Meksyku w Albuquerque (USA) Dynamiczny pirometamorfizm w pyłach kosmicznych wchodzących do atmosfery ziemskiej oraz Arno Mucke z Instytutu Mineralogii i Petrografii Uniwersytetu w Getyndze Warunki środowiskowe wzdłuż afrykańskiej Tetydy w okresie wczesnej kredy na przykładzie fanerozoicznych złóż rud żelaza (i podobnych) z Egiptu, Sudanu i Nigerii. Studium mikroskopowo-geochemiczne.

Po części referatowej, dzięki uprzejmości dyrekcji Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN im. Włodzimierza Trzebiatowskiego, uczestnicy konferencji mogli zapoznać się z możliwościami znajdującej się w posiadaniu tego instytutu aparatury, ze szczególnym uwzględnieniem spektroskopu Ramana. Technikę tę, a także jej możliwości zaprezentował Jan Baran w referacie Spektroskopia Ramana - teoria i praktyka. Po tak owocnym dniu, uczestnicy wyjechali na zasłużoną kolację i nocleg do hotelu Zamek w Sobótce-Górce.

Kolejny dzień rozpoczęła sesja referatowa. Ponieważ myślą przewodnią szkoły było wykorzystanie metod spektroskopowych w mineralogii i gemmologii, dlatego tej właśnie tematyki dotyczyła większość przedstawionych referatów. Z dużym zainteresowaniem zebranych spotkały się referaty wygłoszone przez naukowców z ośrodków górnośląskich (Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, Zakład Fizyki Ciała Stałego PAN). Od lat zajmują się oni fizyką minerałów. I tak: M. Czaja, J. Janeczek, Z. Mazurak wygłosili referat Badania utleniania naturalnego UO2+x za pomocą FTIR, Z. Mazurak, M. Czaja - referat Luminesceneja jonów 3d w wybranych krzemianach, a W. Lapot przedstawił wyniki swych badań w referacie Laserowa mikrosonda ramanowska - wykorzystanie w gemmologii. Temat Zastosowania EPR do określania genezy skaleni omówili A. Jezierski i gospodarz konferencji M. Sachanbiński.

R. Sałaciński z Uniwersytetu Warszawskiego zapoznał słuchaczy z Migracją węgla w warunkach magmowych - przyczynek do genezy diamentów i Diadochią molekularną - implikacje genetyczne i złożowe. Po każdym referacie odbywała się dyskusja, padały liczne pytania i uwagi.

Po części referatowej nastąpiła prezentacja wcześniej przygotowanych posterów. A oto ich tytuły:

    • Z. Adamczyk (Pol.Śl.), J. Komraus (UŚl.) - Dystrybucja żelaza w procesie produkcji wełny mineralnej,

    • A. Pieczka (AGH), J. Kraczka (Inst. Fiz. Jądr. PAN), B. Gołębiowska (AGH) - Badania mossbauerowskie wybranych dolnośląskich granitów,

    • W. Żabiński (AGH), J. Kraczka (Inst. Fiz. Jądr. PAN), A. Pieczka (AGH) - Badania mossbauerowskie polskich aksynitów,

    • A. Pieczka, S. Olkiewicz (AGH) - Analiza linii drgań BO3 w widmie absorpcyjnym w podczerwieni glinowych turmalinów,

    • J. Kraczka (Inst. Fiz. Jądr. PAN) - Zmienna wartościowość żelaza w turmalinach,

    • E. Gałuskin (UŚl.), I. Gałuskina (UŚI.), M. Sitarz (AGH) - Badania hydrogrossularów znad rzeki Wiluj metodą spektroskopii IR,

    • J. Bartkowska-Owczarek (Pol.Śl.) - Własności magnetyczne barwnych odmian spodumenu,

    • B. Witek (PWr.) - Wykorzystanie EPR w badaniach właściwości sorpcyjnych minerałów ilastych,

    • P. Bylina (PAN), G. Koproń (UW) - Pumpellit z permskich metabazytów z okolic Gorzowa Wlkp.,

    • A. Lewandowska (LJ) - Zróżnicowanie strukturalne i chemiczne serpentynów z Dubia w świetle badań analizy absorpcyjnej w IR, analizy rentgenowskiej oraz spektrometrii mas,

    • R. Michalik (UWr.) - Wstępna charakterystyka mineralogiczna kwarców berłowych z Siedlimowic k. Swidnicy.

Ostatni dzień obrad przeznaczono na wygłaszanie krótkich komunikatów. Wygłosili je:

    • K. Jarmołowicz-Szulc (PIG, Warszawa) - Zastosowanie oznaczeń mikroramanowskich w badaniach inkluzji fluidalnych,

    • A. Pieczka (AGH) - Badania mossbauerowskie termalnie utlenionych turmalinów żelazistych,

    • D. Malczewski (UŚl.) - Przedstawienie wyników uzyskanych metodą spektroskopii mossbauerowskiej dla próbek stilpnomelanu,

    • M. Sachanbiński, J. Chojcan (UWr.) - Próba zastosowania anihilacji pozytonów do oznaczania wieku skał wulkanicznych,

    • R. Włodyka, E. Gałuskin (UŚl.) - Ewolucja składu chemicznego piroksenów ze skał cieszyńskiej prowincji magmowej.

Obrady V Szkoły Fizyki Minerałów (ryc. 3) podsumował członek honorowy Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego Witold Żabiński, który dziękując organizatorom i uczestnikom za udział, wyraził jednocześnie życzenie spotkania się za dwa lata na kolejnej konferencji.

Jacek Bogdański


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna