Przyczyną wyodrębnienia takiej dyscypliny było



Pobieranie 308.04 Kb.
Strona3/7
Data09.05.2016
Rozmiar308.04 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Rachunek bieżący


  1. Towary

  2. Wysyłka towarów – obejmuje ona:

  • frachty,

  • ubezpieczenie,

  • inne usługi (przygotowanie towarów do przesyłki, składowanie, przeładunek, spedycja);

  1. Inne usługi transportowe – takie jak:

  • przewozy pasażerów,

  • remonty statków w portach,

  • wyładunki i załadunki statków,

  • pilotaż;

  1. Podróże – obejmują one:

  • wartość towarów sprzedanych cudzoziemcom,

  • wartość towarów zakupionych przez krajowców zagranicą.

  1. Dochody z inwestycji:

  • portfelowych,

  • bezpośrednich (zyski należące się inwestorowi);

  • innych dochody

  1. Inne towary usługi, dochody – pozycja ta obejmuje różne transakcje, które nie zostały wcześniej wymienione: m.in. utrzymanie placówek dyplomatycznych, dochody z patentów, z nieruchomości, ubezpieczenie na życie.

  2. Transfery nieodpłatne – są to jednostronne przekazanie towarów lub usług, w tym:

  • prywatne (np.: spadki);

  • rządowe (np.: renty, emerytury, odszkodowania, stypendia dla obcokrajowców).

Rachunek kapitałowy


  1. Kapitały z wyłączeniem rezerw (kapitały te zostały podzielone według różnych kryteriów):

  1. Inwestycje bezpośrednie za granicą

  2. Inwestycje portfelowe

  3. Inne kapitały długoterminowe

  1. Kapitały krótkoterminowe

  • rządowe

  • banków komercyjnych

  • przedsiębiorstw i osób

  1. Saldo błędów i opuszczeń – pozycja wynika z konieczności szacowania powyższych danych, z powodu braku dokładnych danych.

  1. Rezerwy – do rezerw walutowych zaliczamy aktywa finansowe, które należą do władz monetarnych kraju i wykorzystywane są przez nie do pokrycia deficytu bilansu płatniczego:

  1. Złoto monetarne

  2. SDR

  3. Pozycja rezerwowa z MFW

  4. Dewizy

Obie części bilansu pozostają w ścisłym związku. Obroty bieżące wywołują wpływ na stan należności i zobowiązań. Druga część bilansu wyjaśnia z jakich źródeł został sfinansowany deficyt wypłat nad wpływami w obrotach bieżących, bądź na co została zużyta nadwyżka wpływów nad wypłatami.


Dla określenia rozmiarów deficytu lub nadwyżki bilansu płatniczego, należy wszelkie transakcje wchodzące w jego skład, podzielić na transakcje podstawowe i wyrównawcze.

Do pierwszej grupy zalicza się wszystkie obroty bieżące towarowe i usługowe oraz transfery nieodpłatne, a ponadto ruch kapitału długoterminowego.



Do transakcji wyrównawczych zalicza się ruch kapitału krótkoterminowego, a więc zmiany zagranicznych rachunków bankowych i stan innych kredytów krótkoterminowych, łącznie z saldem błędów i opuszczeń oraz ruch złota monetarnego.
Czynniki zakłócające równowagę w bilansie płatniczym.
Czynniki te mogą mieć albo źródła wewnętrzne albo zewnętrzne. Do czynników powodujących zakłócenia w równowadze bilansu płatniczego (zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych) możemy zaliczyć:

  • zmiany w rozmiarach i strukturze dochodu narodowego, które z kolei oddziałują na import i eksport. W okresie wyżu koniunkturalnego import rośnie szybciej niż eksport, mamy bowiem wtedy do czynienia z dużą dynamiką inwestycji, co jest związane z ogromnym popytem na maszyny, urządzenia, a także surowce i materiały. W rezultacie na tym etapie rozwoju zdolności wytwórcze kraju są niewystarczające na to, aby pokryć to zapotrzebowanie. Rośnie więc import i powiększa się deficyt płatniczy.

  • rozbieżny ruch poziomu kosztów i cen w kraju i za granicą. Jeżeli ceny krajowe idą w górę, a ceny zagraniczne pozostają na nie zmienionym poziomie lub wzrastają w mniejszym stopniu, to przy stałym kursie waluty krajowej w stosunku do walut obcych zmniejsza się eksport, a wzrasta import.

  • zmiany wzajemnej relacji światowych cen towarów eksportowanych i importowanych przez dany kraj, czyli terms of trade. Jeżeli np.: ceny towarów eksportowanych spadły o 10%, to aby zachować import na tym samym poziomie należałoby więcej wyeksportować, w przeciwnym wypadku nastąpi spadek importu. Jednakże spadek cen towarów eksportowanych może stanowić bodziec dla wzrostu eksportu w przyszłości, ponieważ towary danego kraju mogą okazać się tańsze i bardziej konkurencyjne.

  • zmiany w wysokości stóp procentowych pomiędzy krajami. Różnice w stopach procentowych powodują przepływ kapitału, przy czym przepływ ten dokonuje się z kraju o niskiej stopie procentowej do kraju o wysokiej stopie procentowej. W rezultacie w krajach o niskiej stopie procentowej pojawi się deficyt, a w kraju o wysokiej - nadwyżka.

  • różnice w kształtowaniu się stopy zysku w kraju i za granicą.

  • czynniki psychologiczne – np. przekonanie, że waluta jakiegoś kraju w najbliższym czasie ulegnie dewaluacji. Powoduje to masową ucieczkę kapitału i może doprowadzić do deficytu w bilansie płatniczym.

  • czynniki naturalne i klęski żywiołowe (susze, powodzie, nieurodzaje).

  • zmiany w strukturze popytu jakie mają miejsce na rynku światowym (np.: zastępowanie surowców naturalnych przez surowce sztuczne), zwłaszcza, gdy zmiany te następują nagle i kraje nie są do nich przygotowane.

  • czynniki polityczne. Mogą one oddziaływać pozytywnie lub niekorzystnie. Przykładem może być wojna w Zatoce Perskiej - w wyniku nałożenia na Irak sankcji, Polska straciła możliwość sprzedaży broni na tamtejszym rynku.

Następstwa zakłóceń w bilansie płatniczym.
W wyniku deficytu następuje utrata rezerw walutowych (odpowiednio w wyniku nadwyżki występuje wzrost rezerw walutowych). Następstwem są też ruchy międzynarodowego kapitału w postaci udzielonych lub zaciągniętych kredytów.

Zakłócenia w BP mogą naruszyć stabilizację międzynarodowego ładu płatniczego i walutowego. Dlatego istnieją pewne zalecenia MFW, które powinny być podejmowane przez kraje, w których wystąpił deficyt lub nadwyżka w BP.


METODY PRZYWRACANIA RÓWNOWAGI W BILANSIE PŁATNICZYM


Możemy mówić o dwóch grupach metod przywracania równowagi bilansu płatniczego:

  1. Procesy przystosowawcze zachodzące automatycznie lub zainicjowane przez państwo - polegają one na przywracaniu równowagi za pomocą mechanizmu rynkowego - działa się tutaj na ogólne rozmiary i strukturę produkcji.

  2. Środki polityki gospodarczej korygujące rozmiary określonych rodzajów obrotów rzeczowych i finansowych.

Pierwsza grupa - procesy zachodzące automatycznie są związane z aktualną sytuacją jaka się ukształtowała. W przypadku deficytu, w bilansie z danego kraju następuje odpływ dewiz (czyli rezerw dewizowych), a w rezultacie oznacza to nadwyżkę importu nad eksportem. W kraju, z którego odpłynęły dewizy, jest mniejszy ich zasób w systemie bankowym. To oznacza, że banki mogą udzielać mniejszych ilości kredytów. Maleje produkcja i zatrudnienie, spada globalny popyt, a w rezultacie maleje popyt na dobra importowane. Niejako w sposób samoczynny deficyt w bilansie płatniczym doprowadzi do równowagi. Z drugiej strony - w kraju, w którym nastąpi nadwyżka mamy do czynienia ze wzrostem rezerw w systemie bankowym, co oznacza wzrost akcji kredytowej, rośnie produkcja i zatrudnienie, a także popyt na dobra importowane, co po pewnym czasie doprowadzi do wyrównania.

Te samoczynne procesy wymagają zwykle długiego okresu czasu i są związane z wysokimi kosztami, dlatego państwo nigdy nie czeka, aż mechanizm rynkowy doprowadzi do samoczynnego uregulowania bilansu płatniczego, ale samo inicjuje procesy dostosowawcze. Rządy krajów okazują tutaj aktywną postawę inicjując i kontrolując przebieg procesów przystosowawczych, za pomocą różnych środków polityki gospodarczej. Środki te są związane z pozostającymi do dyspozycji każdego rządu różnego rodzaju politykami – m.in.:


  • środkami polityki pieniężnej – w sytuacji deficytu bilansu płatniczego polityka pieniężna będzie polegać na stosowaniu strategii drogiego pieniądza, poprzez ograniczenie emisji pieniądza, podrożenie kredytu, podwyższenie stopy dyskontowej, sprzedaży papierów wartościowych w ramach polityki otwartego rynku, podwyższenie wysokości rezerw obowiązkowych,

  • środkami polityki finansowej – polityka finansowa przy deficycie bilansu płatniczego polegać będzie na ograniczeniu wydatków budżetowych, co zmniejszy dochody ludności i przedsiębiorstw, produkujących na potrzeby państwa, a także na podniesieniu podatków, co ograniczy globalny popyt pojawiający się na rynku i w efekcie doprowadzi do ograniczenia importu i przy innych nie zmienionych warunkach – do poprawy bilansu płatniczego.,

  • środkami polityki kontroli dochodów – polityka kontroli dochodów przy deficycie polega na ograniczeniu wzrostu płac oraz zysków w drodze odpowiedniej akcji rządowej w stosunku do związków zawodowych i przedsiębiorstw, w formie zaleceń, a nawet przymusowych zarządzeń.

  • zmiany kursu walut – jest to bardzo skuteczny instrument polityki gospodarczej, który powoduje natychmiastowe efekty w bilansie płatniczym. Kiedy w warunkach jakiegoś kraju waluta zostaje urzędowo zdewaluowana lub obniży się jej płynny kurs na rynku, wówczas cudzoziemcy płacą mniej jednostek waluty własnej za walutę danego kraju. W wyniku dewaluacji:

  • następuje wzrost w walucie krajowej cen towarów importowanych z krajów, w których waluta nie uległa dewaluacji,

  • następuje wzrost cen towarów importowanych i krajowych, w których są zawarte koszty materiałów importowanych,

  • wzrost cen towarów importowych powoduje wzrost popytu na te towary krajowe, które mogą zastąpić towary importowane,

  • spadek kursu waluty krajowej sprawia, że towary stają się tańsze dla cudzoziemców, w wyniku czego rośnie eksport,

  • wskutek wzrostu cen krajowych towarów importowanych mogą wzrosnąć koszty utrzymania, co może spowodować naciski na wzrost płac. Wzrost płac poprzez wzrost kosztów produkcji może znaleźć odzwierciedlenie we wzroście ogólnego poziomu cen – czyli inflacji. Dlatego, aby zneutralizować to zagrożenie konieczna jest kontrola poziomu płac

Nie zawsze wiadomo, czy działanie państwa w ramach polityki gospodarczej i jej środków będzie w tym zakresie, w jakim jest ono pożądane. Dlatego często korzysta się z odcinkowych środków korygujących.



W celu powiększenia eksportu można skorzystać z takich instrumentów jak:

  • subwencje eksportowe wypłacane ze środków budżetowych eksporterom;

  • ulgi podatkowe dla eksporterów;

W celu ograniczenia wydatków na import można wykorzystać znacznie więcej sposobów:

  • wprowadzenie lub podwyższenie ceł;

  • ustanowienie kontyngentów ilościowych;

  • wprowadzenie obowiązku posiadania licencji;

  • wprowadzenie obowiązku deponowania przez importerów pewnej sumy w banku w związku z zamierzonym importem;

  • wprowadzenie reglamentacji dewizowej;

W zakresie transakcji kapitałowych stosuje się zmiany stóp procentowych.
Odcinkowe środki korygowania bilansu płatniczego mają wiele zalet. Przede wszystkim działają szybko i skutecznie w kierunku przywracania równowagi bilansu płatniczego na zagrożonych odcinkach. Nie usuwają jednak istotnych ekonomicznych przyczyn zakłóceń równowagi bilansu. Ich usunięcie jest możliwe jedynie poprzez procesy dostosowawcze.
DEFICYT W POLSCE


Czynniki wpływające na deficyt płatniczy w Polsce

Czynniki pobudzające wzrost importu

Czynniki utrudniające wzrost eksportu

  • estrukturyzacja i modernizacja gospodarki jest uwarunkowana importem inwestycyjnym i zaopatrzeniowym;

  • szerokie otwarcie polskiego rynku – elementy ochronne są systematycznie likwidowane i obecnie dotyczą głównie artykułów rolno – spożywczych. W 1999 roku średni poziom ceł na towary importowane zmniejszy się do 3,3% wobec 4,55 % w 1998 i 9,44% w 1995 roku;

  • wysoka imortochłonność polskiej gospodarki;

  • napływ inwestycji zagranicznych. Badania empiryczne wykazują, że każdy dolar zainwestowany w Polsce powoduje w okresie realizacji inwestycji wzrost importu o 40 centów. Po uruchomieniu inwestycji sytuacja powinna się zmienić: każdy ulokowany w Polsce dolar może przynieść 2 dolary wpływów eksportowych;

  • struktura eksportu – dominują towary nisko przetworzone, wrażliwe na wahania koniunktury;

  • zaostrzenie konkurencji wobec polskich dostawców na rynku UE ze strony innych państw Europy Środkowo – Wschodniej, z którymi UE zawarła umowy o stowarzyszeniu i udzieliła podobnych jak Polsce preferencji;

  • dekoniunktura na rynkach światowych w odniesieniu do podstawowych towarów polskiego eksportu;

  • relatywnie niska konkurencyjność wielu polskich wyrobów. Z uwagi na tanią siłę roboczą krajowi producenci powinni mieć przewagę nad dostawcami zagranicznymi, ale koszty kredytów i energii powodują ostatecznie, że nasze towary często przegrywają z ofertami konkurentów;

  • niedorozwój infrastruktury instytucjonalno – finansowej i organizacyjnej w obszarze kredytowania, ubezpieczenia i promocji

  • Aprecjacja złotego w stosunku do USD i DEM powoduje względne potanienie importu, a równocześnie pogorszenie rentowności polskiego eksportu


PRZEPŁYWY KAPITAŁOWE
W bilansie płatniczym każdego kraju ważną rolę odgrywają bezpośrednie inwestycje bezpośrednie i inwestycje portfelowe. Dzięki nim bowiem możliwe jest równoważenie bilansu płatniczego.

W ostatnich latach obserwowane są intensywne przepływy tych inwestycji – głównie z krajów wysoko rozwiniętych do innych krajów wysoko rozwiniętych. Te przepływy są efektem liberalizacji przepisów związanych z przepływami.

Podstawowym bodźcem tych przepływów jest motyw zysku – zysku większego niż w kraju macierzystym. Pozatym kraje, które mają deficyt kapitału, stosują różnorodne metody zachęcające zagraniczne podmioty do lokowania w tym kraju kapitału. Innym motywem jest niedostateczna akumulacja w danym kraju.
Według kryterium własności kapitał może pochodzić z dwóch źródeł:


  • kapitał ze środków publicznych – może on mieć postać:

  • kredytów rządowych,

  • kredytów organizacji międzynarodowych.

Kredyty te mogą być udzielane na warunkach preferencyjnych lub na warunkach rynkowych.

  • kapitał prywatny – może on występować w postaci:

  • bezpośrednich inwestycji zagranicznych,

  • inwestycji portfelowych,

  • kredytów banków komercyjnych,

  • kredytów handlowych.


Zagraniczne inwestycje bezpośrednie (wg definicji MFW i OECD) – to lokowanie kapitału w przedsiębiorstwie zagranicznym, użyte w celu uzyskania trwałego wpływu na jego działalność.

Zasadniczą cechą zagranicznych inwestycji bezpośrednich jest uzyskanie kontroli nad danym przedsiębiorstwem. OECD i MFW przyjmują, że minimalny udział pozwalający na efektywny wpływ na zarządzanie zagranicznym przedsiębiorstwem wynosi 10% kapitału lub udziałów uprawniających do głosowania. Niektóre kraje przyjmują wyższą wartość - generalnie mieszczą się w przedziale od 10 do 20%.

Jeżeli udziały w zagranicznym przedsiębiorstwie są tak niskie, że nie wpływa się na podejmowanie decyzji przez innych partnerów spółki, to mają one charakter inwestycji portfelowych lub aliansu ekonomicznego. (5 – 10% głosów).

Zasadnicze różnice pomiędzy inwestycjami bezpośrednimi a portfelowymi polegają więc na możliwości zarządzania i sprawowania kontroli nad inwestowanym kapitałem w przypadku inwestycji zagranicznych i jej braku w przypadku inwestycji portfelowych.


Formy bezpośrednich inwestycji zagranicznych
Zagraniczne inwestycje bezpośrednie występują dwóch postaciach:

  • samodzielne prowadzenie działalności przez przedsiębiorstwo na rynku zagranicznym (solo ventures),

  • prowadzenie działalności gospodarczej wspólnie z innymi partnerami (joint ventures).

Z prawnego punktu widzenia inwestycje te mogą wystąpić w dwóch formach:



  • podmiotu prawa kraju przyjmującego (filie) – podmiotem prawa obcego jest najczęściej przedstawicielstwo zagranicznego przedsiębiorstwa w formie: oddziału, agencji, biura. Są to jednostki nie posiadające osobowości prawnej w tym kraju. Pozostają w znacznym stopniu uzależnione od organu macierzystego. Kraje przyjmujące kapitał zazwyczaj ograniczają możliwość zakładania przedsiębiorstwa na bazie prawa obcego.

  • podmiotu prawa obcego (oddziały) – w przeciwieństwie do oddziału filie posiadają osobowość prawną, utworzone są zgodnie z prawem kraju przyjmującego.

Z punktu widzenia przyjętej strategii działalności inwestycyjnej inwestycje te możemy podzielić na:



  • bezpośrednie inwestycje zagraniczne rozpoczynające działalność od podstaw - green field investment – w tym przypadku inwestor rozpoczyna budowę zakładu od fundamentu, decyduje o profilu, kadrze, sposobach zarządzania. Jest to forma wygodna, ze względu na brak konfliktów z pracownikami już zatrudnionymi (co zdarza się w joint venture). Wiąże się ona jednak z dużym ryzykiem inwestycyjnym – może okazać się, że nie ma zbytu na produkty nowego zakładu.

  • rozpoczęcie działalności poprzez fuzje i akwizycje przedsiębiorstw w kraju przyjmującym – ryzyko inwestycyjne występujące w przypadku inwestycji zagranicznych w formie joint venture (fuzje lub akwizycje) jest o wiele mniejsze gdyż taka działalność polega na połączeniu kapitału zagranicznego z już istniejącymi przedsiębiorstwami, posiadającymi własne produkty, sieci zbytu. Takiemu przedsiębiorstwu jest taniej zaistnieć na rynku.


Fuzja – polega na połączeniu dwóch lub więcej niezależnych przedsiębiorstw w jedno nowe. Dotychczasowe podmioty gospodarcze, podlegające łączeniu ulegają likwidacji, a w ich miejsce powstaje nowy podmiot..

Akwizycja – jest to nabywanie przez przedsiębiorstwo innych firm lub osiąganie w nich przewagi decyzyjnej poprzez wykupienie ponad 50% udziałów. W wyniku akwizycji przestaje istnieć jako podmiot przedsiębiorstwo nabywane. Jako podmiot funkcjonuje nadal nabywca.
W praktyce zjawiska fuzji i akwizycji są traktowane jako synonimy, ze względu na podobne efekty, jakie powstają w wyniku łączenia się podmiotów gospodarczych. Jednak za wyodrębnianiem tych zjawisk przemawiają odmienne procedury ich przygotowania i realizacji.
Typy fuzji i akwizycji
Możemy mówić o czterech typach fuzji lub akwizycji:

  • poziome (horyzontalne) – polegają na łączeniu przedsiębiorstw będących konkurentami, mających jednakowe produkty i rynki. Celem takiej akwizycji jest uzyskanie korzyści skali i większego udziału w rynku.

  • pionowe (wertykalne) – polegają na nabywaniu przedsiębiorstw pokrewnych technologicznie lub rynkowo powiązanych ze sobą fazami procesu produkcyjnego.,

  • dywersyfikacji powiązanej (koncentryczne) – występują, gdy następują połączenia przedsiębiorstw należących do różnych sektorów, ale prowadzących działalność powiązaną w zakresie technicznym lub handlowym. Osiągnięcie korzyści z tej formy akwizycji jest związane z możliwością transferu wiedzy i umiejętności posiadanych w dotychczasowej dziedzinie do nowych obszarów,

  • konglomeratowe – polegają na przejmowaniu przedsiębiorstwa i rozszerzaniu zakresu działania o niepokrewne i nie powiązane ze sobą obszary działalności. Wynikają one ze strategii finansowej danego podmiotu. Nie ma w nich więzi technologicznych (nie są więc pionowe ani poziome)..

Jedną z najkorzystniejszych form wchodzenia na nowe rynki jest fuzja (akwizycja) horyzontalna - pozwala bardzo szybko wejść na rynek przez połączenie się z istniejącym przedsiębiorstwem, które ma swoją własną sieć dystrybucji, własne rynki. Taka fuzja oznacza przejęcie przedsiębiorstwa w ruchu z jego produktami i rynkami. Dopiero brak odpowiednich przedsiębiorstw możliwych do przejęcia zmusza inwestorów do innych form inwestowania – np. green field investments.

Najbardziej rozpowszechnioną formą bezpośrednich inwestycji zagranicznych są wspólne przedsięwzięcia inwestycyjne - czyli joint ventures. W szerszym znaczeniu pojęcie to obejmuje każdą formę więzi między partnerami, prowadzącą do współpracy w dłuższym czasie. Natomiast w węższym znaczeniu joint venture oznacza współpracę partnerów z różnych państw w ramach przedsiębiorstwa.

W przypadku joint venture mogą jednak występować konflikty między partnerami w trzech zasadniczych kwestiach:



  • zarządzanie wspólnym przedsiębiorstwem,

  • udostępnianie i przenikanie posiadanych przez partnera informacji, wiedzy i tajemnic,

  • podział dochodów między wspólników.

Ze względu na ograniczenie kontroli i konflikty związane z joint venture wydaje się, że lepsze dla inwestora zagranicznego będzie solo venture.

KREDYTY MIĘDZYNARODOWE
Kredyt zagraniczny – jest to stosunek ekonomiczny wynikający z odstąpienia przez jedną ze stron (wierzyciela) drugiej stronie (dłużnikowi) określonej wartości w pieniądzu lub w towarze na warunkach zwrotu równowartości w ustalonym terminie. Kosztem tego kredytu jest jego oprocentowanie.
Prawo bankowe przewiduje, że tylko banki mogą udzielać kredyty gotówkowe. Jednak przedsiębiorstwa także udzielają kredyty – ale w postaci towarowej (kredyt towarowy za odroczoną płatnością).
Klasyfikacja kredytów:

  1. Według kryterium podmiotowego kredyty dzielimy na:

  • kredyty bankowe – kredyty te są udzielane przez banki zagranicznym bankom lub przedsiębiorcom. Kredyty te są zawierane na podstawie umów pomiędzy bankami z dwóch krajów. Obecnie następuje wzrost ich znaczenia.

  • kredyty handlowe (kupieckie) – kredyty te są udzielane przez przedsiębiorstwo, które kredytuje zagranicznego kontrahenta; są one zawierane bezpośrednio pomiędzy dwoma przedsiębiorstwami i są związane z określoną transakcją. Kredytodawcą może być eksporter (przekazując importerowi towar za który zapłata nastąpi w terminie późniejszym) lub importer (wpłacając zaliczkę lub całość kwoty przed otrzymaniem towaru).

  • kredyty rządowe (państwowe) – w tym przypadku rząd danego kraju udziela kredytu drugiemu państwu. Są to w większości kredyty długoterminowe udzielane na towary z kraju kredytodawcy. Te kredyty są formą popierania eksportu i są one zaliczane do pomocy rządowej z racji swojego niskiego oprocentowania. W ich przypadku często otrzymywane są dodatkowo gwarancje bankowe.

  • kredyty instytucji lub organizacji międzynarodowych – znaczenie tych kredytów wzrasta po II Wojnie Światowej.

  1. Według kryterium przedmiotowego kredyty dzielimy na:

  • kredyty towarowe – przeznaczane na finansowanie zakupów w kraju wierzyciela (forma popierania eksportu);

  • kredyty finansowe – w ich przypadku brak jest powiązania z obrotem towarowym;

  1. Ze względu na okres spłaty kredyty dzielimy na:

  • kredyty krótkoterminowe

  • kredyty średnioterminowe

  • kredyty długoterminowe

Oprócz powyższych kredytów występują także pewne specyficzne kredyty – takie jak:



  • kredyt konsorcjalny – udzielany jest przez grupę banków – tzw. konsorcjum. Na czele takiego konsorcjum stoi bank zarządzający, który organizuje transakcje. Takie konsorcja tworzone są w sytuacji, gdy pojedynczy bank nie jest w stanie udzielić kredytu na daną inwestycję;

  • kredyt finansowy – ich źródłem jest rynek eurowalutowy, który daje możliwość uzyskania kredytu na inwestycje;

  • kredyt emisyjny – polega on na emisji papierów własnościowych (akcje, obligacje) na rynkach światowych. Ujemną stroną takiego kredytu są jego wysokie koszty, ale za to taki kredyt nie jest powiązany z konkretną transakcją i możliwe jest jego niezależne wykorzystywanie.

Znaczenie kredytu w gospodarce:



  • kredyt tworzy dodatkowy popyt;

  • kredytobiorcy nabywają dzięki kredytowi dodatkowe środki techniczne (stwarza to dodatkowe warunki dla integracji);

  • kredyt może pełnić rolę stymulatora eksportu.


UBEZPIECZENIE KREDYTU
Odroczenie płatności przez eksportera wiąże się z ryzykiem. Ryzyko to możemy podzielić na:

  • ryzyko handlowe – obejmuje ono straty, na które narażony jest eksporter w wyniku odmowy spłaty, niewypłacalności lub bankructwa zagranicznego dłużnika;

  • ryzyko polityczne – to ryzyko obejmuje straty, które wynikają z różnych, niezależnych od zagranicznego kontrahenta zdarzeń (np. ogłoszenia memorandum płatniczego, wojny, rewolucji strajków, itp.). W ubezpieczaniu tego typu ryzyka główne znaczenie mają instytucje państwowe;

  • ryzyko katastroficzne – obejmuje ono takie sytuacje jak: powodzie huragany itp.;

  • ryzyko kursowe – występuje w wyniku zmiany kursu w czasie pomiędzy zaciągnięciem kredytu a jego spłatą.

Ubezpieczeniem zajmują się wyspecjalizowane instytucje, które ze względu na rolę i udział państwa w ich działalności możemy podzielić na:



  • ubezpieczalnie państwowe – np. w Japonii, Wielkiej Brytanii;

  • instytucje rządowe – np. w USA, Belgii, Kanadzie;

  • spółki założone przez rząd – np. we Francji, Niemczech, Holandii, czy też w Polsce (KUKE S.A.)

Jednak nigdy instytucje te nie ubezpieczają całości kredytu – przy każdej transakcji kredytodawca musi wnieść także udział własny. Ubezpieczenie kredytu odbywa się na podstawie dwóch rodzajów umów:



  • polis indywidualnych – w tym przypadku ubezpieczane są pojedyncze transakcje;

  • polis generalnych – w tym przypadku ubezpieczana jest całość wymiany z danym podmiotem gospodarczym lub wieloma podmiotami.

Instytucje ubezpieczeniowe ubezpieczając dany kredyt biorą pod uwagę min.:



  • standing kredytów

  • sytuację w kraju kredytobiorcy

  • ilość ryzyk od których ubezpiecza się kredytodawca;

  • okres czasu.

Korzyści z ubezpieczenia:



  • bezpieczeństwo działania – eksporterzy uniezależniają się od sytuacji importera;

  • informacja o kontrahentach;

  • poprawa płynności dla eksportera (nie musi tworzyć funduszy rezerwowych na wypadek strat);

  • zabezpieczenie finansowania.

1   2   3   4   5   6   7


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna