Purytanizmowi



Pobieranie 6.43 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar6.43 Kb.
SZKOCJA
II. KOŚCIOŁY i WSPÓLNOTY PROTESTANCKIE - na terenie Sz. mają gł. charakter prezbiteriański (--> prezbiterianie) i ewangelikalny, eklezjalnie bliski --> kongregacjonalizmowi i --> purytanizmowi.

Największą chrześc. wspólnotę poreformacyjną w Sz. stanowi Church of Scotland (--> prezbiteriański Kościół), będący od 1560 nar. Kościołem szkoc., wiernym --> reformacji (gł. teologii J. --> Kalwina; najwyższą normą wiary i życia jest Biblia oraz podporządkowana jej Westminster Confession); ma typową dla --> prezbiterianizmu strukturę i organizację (rady, prezbiteria, zgromadzenia); mimo państw. charakteru (do 1921 - Kościół państw., nast. narodowy) jest niezależny od państwa w kwestiach nauki, liturgii, kierownictwa i dyscypliny kośc., gdyż tylko Jezus Chrystus stanowi jego głowę; kośc. gremium kierownicze tworzy tzw. General Assembly (850 przedstawicieli: ministrów, starszych i diakonów), zbierające się corocznie w Edynburgu; Kościół wydaje mies. „Life and Work”, dba o kontakty ekum. oraz działa na rzecz pokoju świat. i społ. sprawiedliwości; obecnie liczy prawie 2 mln wiernych (42% ludności), ponad 1500 zborów (congregations), ok. 1200 ministrów (duchownych; od 1968 mogą być nimi kobiety) i ponad 2000 współpracowników (gł. administracyjnych).

Do szkoc. Kościołów prezbiteriańskich należy United Free Church of Scotland; powstał 1843 jako Free Church of Scotland, kiedy 450 duchownych ze znaczną liczbą wiernych odłączyło się od Church of Scotland w wyniku m.in. kontrowersji na temat nieomylności Biblii oraz sprzeciwu wobec „Patronage Act” (świecki wpływ na autonomię wyborów kośc.); 1900 zjednoczył się z United Presbyterian Church of Scotland (zał. 1847) jako United Free Church of Scotland (mniejszość nie zgodziła się na to i działa nadal autonomicznie, z własnym seminarium duch. w Edynburgu i wydawnictwem Knox Press); 1929 przystąpił do unii kośc. z Church of Scotland; siedziba kościelnego sekretariatu gen. znajduje się w Glasgow; obecnie Kościół liczy 3 prezbiteria, 65 kongregacji, 27 duchownych i ok. 4400 wyznawców; 1893 z Free Church of Scotland wyodrębnił się Free Presbyterian Church of Scotland; obecnie obejmuje on kilka prezbiteriów i kongregacji w Ameryce Pn., Australii, Nowej Zelandii, Singapurze oraz placówki mis. w Kenii i Zimbabwe (łącznie ok. 4000 wyznawców); 1989 część jego członków (z kilkoma ministrami i starszymi) utworzyła Associated Presbyterian Churches.

Dzieje Episcopal Church of Scotland wiążą się z reformą kośc. w XVI w. na Wyspach Bryt., a zwł. genezą i historią Church of Scotland; stanowi on część Kościoła --> anglikańskiego (III B), zachowującą episkopat ze staroż. strukturą hierarchiczną (biskup, kapłan, diakon) i zwyczajem coniedzielnej celebracji eucharyst.; obecnie ma 7 diecezji, 310 parafii, 7 biskupów, ok. 185 duchownych i prawie 45 000 wiernych; wydaje mies. „Inspires” i należy m.in. do Ekum. Rady Kościołów; urząd gen. synodu kośc. znajduje się w Edynburgu.

W XIX i XX w. działalność na terenie Sz. rozpoczęły także in. wspólnoty protest., m.in.: --> adwentyści, --> baptyści, kongregacjoniści (--> independenci), --> kwakrzy i zielonoświątkowcy; stanowią one małe liczebnie denominacje chrześc.; 1964 została zał. Scottish Churches Council, przemianowana 1990 na Action of Churches Together in Scotland.

F. Goldie, A Short History of the Episcopal Church in Scotland from the Restoration to the Present Time, Lo 1951, E 19762; J.H.S. Burleigh, A Church History of Scotland, Ox 1960, 19733; I. Henderson, Scotland. Kirk and People, E 1969; WChE (1982) 701-704, 706-710; D.B. Forrester, D. Murray, Studies in the Worship in Scotland, E 1984, 1996; G. Donaldson, The Faith of the Scots, Lo 1990; S.J. Brown, N. Needham, M. Ohst, RGG II (19994) 373-375, III (20004) 290, VII 993-998; J.K. Cameron, TRE XXX 390-402 (bibliogr.); H. van Beek, A Handbook of Churches and Councils, G 2006, 477-480; D. Bradley, LThK IX (2006) 244-248.



Stanisław Józef Koza


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna