Źródła – zajęcia 2 Actor sequitur forum rei



Pobieranie 19.75 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar19.75 Kb.

Rzymskie źródła współczesnych zasad procesowych

2013/2014

mgr Łukasz Jan Korporowicz


Źródła – zajęcia 2
Actor sequitur forum rei
C. 3,19,3 Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius . Actor rei forum, sive in rem sive in personam sit actio, sequitur. Sed et in locis, in quibus res propter quas contenditur constitutae sunt, iubemus in rem actionem adversus possidentem moveri * GRAT. VALENTIN. ET THEODOS. AAA. *
Art. 27 § 1. Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania.

§ 2. Miejsce zamieszkania określa się według przepisów kodeksu cywilnego.



Art. 28. Jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, ogólną właściwość oznacza się według miejsca jego pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub nie leży w Polsce - według ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce.

Art. 29. Powództwo przeciwko Skarbowi Państwa wytacza się według siedziby państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie.
Art. 30. Powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi nie będącemu osobą fizyczną wytacza się według miejsca ich siedziby.
1. Wykład Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2012 (P 39/10)
Właściwość miejscowa ogólna jest zgodna z zasadą actor sequitur forum rei, stosownie do której powództwo powinno być wytoczone w sądzie pozwanego. Za podstawę ustalenia sądu pozwanego w art. 27-30 k.p.c. przyjęto w kolejności takie kryteria, jak: w odniesieniu do osób fizycznych - miejsce zamieszkania w Polsce, miejsce pobytu w Polsce i ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce; a w odniesieniu do osób prawnych lub innych podmiotów niebędących osobami fizycznymi - miejsce ich siedziby.
2. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 8 lutego 2013 (I ACz 26/13)
W tym stanie faktycznym zastosowanie znajdzie ogólna zasada dotycząca ustalania właściwości miejscowej sądu, według której powództwo powinno być wytoczone w sądzie pozwanego (actor sequitur forum rei). Sądem pozwanego jest zaś sąd, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania (art. 27 § 1 k.p.c.)
3. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 1 października 1923 (I C 1417/22)
(…) aczkolwiek art. 32 U. P. C. zawiera przepis ogólny, określający, iż powództwo wytacza się przed Sędziego Pokoju okręgu, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania, według ogólnej zasady: actor sequitur forum rei; to jednak powództwo, przyjęte nawet mylnie przez Sędziego Pokoju niewłaściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego, o ile rzeczowo podlega jego właściwości, po wezwaniu pozwanego ulec może umorzeniu jedynie na zasadzie ekscepcji z p. 1 art. 69 U. P. C. we właściwym, jak wyżej, czasie przez strony zgłoszonej, nigdy zaś przez sam Sąd z urzędu.

Bis de eadem re agere non licet / Ne bis in idem
G. 4,107 Si uero legitimo iudicio in personam actum sit ea formula, quae iuris ciuilis habet intentionem, postea ipso iure de eadem re agi non potest, et ob id exceptio superuacua est; si uero uel in rem uel in factum actum fuerit, ipso iure nihilo minus postea agi potest, et ob id exceptio necessaria est rei iudicatae uel in iudicium deductae.
Art. 199. § 1 k.p.c. Sąd odrzuci pozew: 2) jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona;
Art. 17. § 1 k.p.k. Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy: postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się;
1. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 06 września 1929 roku (II K 597/29)
(…) jedną z dalszych przesłanek wznowienia na zasadzie art. 579 k. p. k. jest skazanie za przestępstwo cięższe, niż istotnie popełnione, to tembardziej musi nastąpić w myśl powyższego przepisu wznowienie, gdy nastąpiło skazanie za czyn, który w myśl zasady ne bis in idem, nie mogło wogóle mieć miejsca, a to w myśl zasady in majore minus, i sprawa ulegała umorzeniu.
2. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1932 roku (II K 59/32)
(…) wobec charakteru tej odpowiedzialności, jako dyscyplinarnej, koniecznem też było określenie jej stosunku do odpowiedzialności, istniejącej według rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 1925 r. pod nazwą odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zasada "ne bis in idem" znajduje pełne zastosowanie. Ukaranie dyscyplinarne według rozporządzenia z 1925 wyłącza ukaranie przez sąd honorowy.
3. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2013 roku (II KK 14/13)
Należy stwierdzić wyraźnie, iż z punktu widzenia ocen związanych z zasadą ne bis in idem, nie można utożsamiać przedmiotu rozpoznawania sprawy z przedmiotem rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie. (…). Podkreślić zatem należy, że: - przy badaniu stanu zawisłości sprawy idem oceniać należy przez pryzmat tego, co stanowi przedmiot rozpoznawania w obu porównywanych sprawach, przy badaniu stanu rzeczy osądzonej idem należy oceniać pod kątem tego, o czym rozstrzygnięto w określonych częściach porównywanych orzeczeń.
4. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 07 lutego 2013 roku (I ACz 178/12)
Powaga rzeczy osądzonej zachodzi w przypadkach, gdy zapadło już prawomocne rozstrzygniecie dotyczące tego samego przedmiotu postępowania, które toczyło się pomiędzy tymi samymi stronami. Wyrok sądu, który uzyskał prawomocność formalną (art. 363 k.p.c.), obok wynikającej z art. 365 k.p.c. mocy wiążącej, uzyskuje także cechę powagi rzeczy osądzonej. Powaga rzeczy osądzonej jest negatywnym aspektem prawomocności wyroku i polega na niedopuszczalności ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została już prawomocnie osądzona (ne bis in idem). Ponowny pozew w sprawie objętej powagą rzeczy osądzonej podlega odrzuceniu (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.). Powaga rzeczy osądzonej odnosi się tylko do tych orzeczeń, które zawierają osądzenie sprawy, a więc orzeczeń merytorycznych rozstrzygających sporny stosunek prawny.
Nemo iudex in propria causa
C. 3,5,1 Imperatores Valens, Gratianus, Valentinianus . Generali lege decernimus neminem sibi esse iudicem vel ius sibi dicere debere. In re enim propria iniquum admodum est alicui licentiam tribuere sententiae * VALENS GRAT. ET VALENTIN. AAA. AD GRACCHUM PU. *VALENTE V ET VALENTINIANO AA. CONSS.>
Tab. 9,3 Lex XII tabularum: duram esse legem putas, quae iudicem arbitrumve iure datum, qui ob rem [iu]dic[a]ndam pecuniam accepisse convictus est, capite poenitur
D. 22,5,10 (Pomponius libro primo ad Sabinum) Nullus idoneus testis in re sua intellegitur.
Art. 48 § 1 k.p.c.Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy: 1) w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiązki; 2) w sprawach swego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) w sprawach osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w sprawach, w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem albo był radcą prawnym jednej ze stron; 5) w sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6) w sprawach o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, jeżeli brał udział w wydaniu tego orzeczenia.
1. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2005 roku (IV KO 59/05)
Wniosek Sądu Rejonowego w Kielcach o przekazanie sprawy, w trybie określonym w art. 37 k.p.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie. Sąd miejscowo właściwy nie powinien rozpoznawać sprawy oskarżonego, który w innej sprawie wystąpił przeciwko temu sądowi z powództwem o odszkodowanie. Jest to bowiem tego rodzaju sytuacja, do jakiej odnosi się szeroko rozumiana zasada nemo iudex re sua.
2. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2007 (IV KO 35/07)
Od dawna w judykaturze prezentowane jest zapatrywanie, że pożądana byłaby taka praktyka, aby sąd miejscowo właściwy nie rozpoznawał sprawy, w której sam występuje w charakterze pokrzywdzonego (zob. postanowienie SN z 29 października 1991 r., III KO 109/91, OSP 1992, z. 10, poz. 218). Respektowanie zasady nemo iudex in re sua leży, co oczywiste, w dobrze rozumianym interesie wymiaru sprawiedliwości.
3. Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lipca 2010 roku (Ts 318/09)
W ocenie skarżącego, przepis będący przedmiotem złożonej skargi narusza zasadę nemo iudex in causa sua. Naruszenie tej zasady godzi w podstawowe standardy państwa prawa oraz konstytucyjne prawo skarżącego do sądu zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji.
4. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2006 roku (III CZP 76/06)
Należy pamiętać, że art. 48 k.p.c., w swej znacznej części, urzeczywistnia naczelną zasadę orzekania, w myśl której nemo iudex in causa sua. Zważywszy na ważną, a często decydującą rolę, jaką w osądzaniu spraw odgrywa dowód z opinii biegłego, zasada ta musi być odnoszona także do biegłych.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna