Rozszerzanie horyzontów europejskich w epoce nowożytnej



Pobieranie 23.02 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar23.02 Kb.
Dr Jakub Basista

Instytut Historii UJ


basista@chello.pl

Rozszerzanie horyzontów europejskich w epoce nowożytnej


(Broadening of European Horizons in the Early Modern Period)

(Sylabus)




Nr kursu: I.3 –28

Typ zajęć: konwersatorium


Czas trwania kursu: 45 godzin (I i II semestr)

1 grupa –– wtorki godz. 8:00-9:30

2 grupa – wtorki godz. 9:45-11:15

Miejsce zajęć: sala seminaryjna 105, Instytut Historii, Gołebia 13

Dyżur prowadzącego: środy godz. 8:00-9:00
Opis zajęć:

Konwersatorium jest częścią kursu I.3 Historia Nowożytna (XVI-XVIII w.) i jest uzupełnieniem do wykładu dra Jakuba Basisty – Kolonializm w epoce nowożytnej. Celem kursu jest dyskusja nad problemem rozwoju horyzontów Europejczyków w epoce nowożytnej. Przy tym horyzonty rozumiane są w niniejszym kontekście bardzo szeroko – jako horyzonty geograficzne, mentalne, obyczajowe, religijne, intelektualne, naukowe itp. Lista nie jest zamknięta, ani w jakikolwiek sposób ograniczona.


Metoda prowadzenia zajęć:

Zajęcia będą próbą podjęcia wspólnej pracy nad problematyką rozszerzania horyzontów w Europie nowożytnej. Jako, że ma to być wspólna praca, będą one po części tradycyjną dyskusją na wcześniej określone tematy, wspólną pracą “zespołów badawczych” mających przygotować szczególnie istotne zagadnienia, uzupełnianą indywidualnymi referatami tak metodologicznymi, historiograficznymi, jak i historycznymi.

W drugiej kolejności każdy uczestnik zajęć pracował będzie indywidualnie nad wybranym przez siebie źródłem historycznym mówiącym o “rozszerzaniu horyzontów”. Na każdych zajęciach uczestnicy będą kolejno prezentowali pewien zakres tematyczny pojawiający się w ich źródle, który określany będzie wspólnym tematem dla wszystkich uczestników: np. “religia”, “sposoby podróżowania”, “jedzenie”...
Warunki zaliczenia:

Podstawą zaliczenia będzie uczestnictwo w zajęciach w I i II semestrze, bieżąca praca ze „źródłem z podróży” oraz przygotowanie końcowego raportu dotyczącego wybranego „źródła z podróży”. Dopuszczane są trzy nieobecności przez cały okres trwania kursu.


Metoda pracy ze źródłami:

Każdy student uczestniczący w zajęcia dokona wyboru źródła z podróży z epoki nowożytnej. Każda osoba w jednej grupie pracować będzie nad innym źródłem. Studenci kolejno poznawać będą tajniki wybranych przez siebie źródeł: czas powstania, autora, miejsce przechowywania oryginały, trasę podróży oraz bardziej szczegółowe informacje zawarte w źródłach. Będą one weryfikowane przy pomocy literatury.

Wszystkie “cząstkowe” efekty pracy nad źródłem będą wykonywane w formie pisemnej.

Udział każdego studenta w konwersatorium oceniany będzie na podstawie całorocznej pracy. Przynajmniej raz w miesiącu każdy uczestnik zajęć będzie musiał przegotować krótki esej na zadany temat związany z podróżami, bądź przygotować wypis ze ‘swojego’ źródła.


Tematyka zajęć:

Temat 1:

Cele oraz sposoby podróżowania w epoce nowożytnej.

Mączak Antoni, Odkrywanie Europy, Novus Orbis 1998.

____________, Życie codzienne w podróżach po Europie w Xvi i XVII wieku, Warszawa 1980.

____________, Peregrynacje, Wojaże, Turystyka.Czytelnik, Warszawa 1984.

Żołądź-Strzelczyk Dorota, Studia młodzieży polskiej z Korony i Litwy na akademiach i uniwersytetach niemieckich w XVI i pierwszej połowie XVII wieku, Poznań 1996.

Pietrzyk Zdzisław, W kręgu Strasburga. Z peregrynacji młodzieży z Rzeczypospolitej polsko-litewskiej w latach 1538-1621, Kraków 1997.

Kowalczyk Małgorzata, Obraz Włoch w polskim piśmiennictwie geograficznym i podróżniczym osiemnastego wieku, Toruń 2005.

Markiewicz Anna, Podróż edukacyjna Adama Mikołaja Sieniawskiego na zachód Europy (1684-1686) [w] Zeszyty Naukowe UJ, 133, Kraków 2006, s. 43-53.

______________, Grand tour Aleksandra Jana i Jana Stanisława Jabłonowskich z lat osiemdziesiątych XVII wieku, [w] Zeszyty Naukowe UJ, 132, Kraków 2005, s. 57-68.

Temat 2:

Horyzonty europejskie w początkach ery nowożytnej.

Woleński Filip, Europa jako punkt odniesienia dla postrzegania przestrzeni geograficznej przez szlachtę polską osiemnastego wieku w świetle relacji podróżniczych i geograficznych, Wrocław 2002.



Staropolski ogląd świata, red. Bogdan Rok, Filip Woleński, Wrocław 2004.

Sajkowski Alojzy, Opowieści misjonarzy, konkwistadorów, pielgrzymów i innych świata ciekawych, Poznań 1991.

Lewis C.S., Odrzucony obraz, Warszawa 1986.

Wildiers Norbert Max, Obraz świata a teologia, Warszawa 1985.

Basista Jakub, Anglia, świat i gwiazdy, Kraków 1994.
Temat 4:

Źródła powstające podczas podróży.
Temat 3:

Omówienie źródła.

Każdy przygotowuje w formie pisemnej krótką informację o “swoim” źródle. Kiedy powstało; jaki ma charakter; kiedy zostało wydane; w jakiej formie oraz języku jest spisane?

Informacja ma być treściwa, krótka oraz wyczerpująca.

Każda osoba przedstawi swoją informację podczas zajęć, a następnie będzie musiała odpowiadać na pytania pozostałych uczestników zajęć. Czas prezentacji – maksimum 10 minut.


Temat 4:

Autor relacji.

Podobnie jak w temacie 3, lecz informacja dotyczyć będzie autora relacji (przede wszystkim jako autora).


Temat 5:

Trasa podróży.

Przedstawienie trasy podróży na przygotowanej przez siebie mapce. W szczególności chodzi o weryfikację nazw historycznych, ich odszyfrowanie, oraz o ocenę prawdopodobieństwa podjęcia danej trasy w określonym czasie.

Wszystkie prezentacje mogą zostać dokonane przy użyciu dowolnych środków i nośników informacji i powinny zmieścić się w 20 minutach.
Tematy szczegółowe:


  1. Środki podróżowania i ich opis – tak u autora, jak i u innych napotykanych podróżników, tubylców itp.

  2. Czas w podróży – jak jest mierzony, jak jest opisywany. Jak używany jest czas w opisie (czy jest to dziennik, czy podawane są daty szczegółowe?).

  3. Jedzenie – posiłki, czas ich spożywania, rodzaj jedzenia oraz picia.

  4. Opis mijanych miast, wiosek. Chodzi o opisy budynków, fortyfikacji, warowni itp. oraz o wrażliwość estetyczną autora.

  5. Kwestie religijne – na ile są postrzegane i przedstawiane.

  6. Kwestie polityczne – czy znajdujemy w opisie obraz sytuacji politycznej w kraju, przez który przejeżdżamy. Jeśli tak, to na ile odpowiada on naszej dzisiejszej wiedzy.

  7. Opis obyczajów – śluby, lokalne zwyczaje, święta, jarmarki itp.

  8. Systemy miar, wag, objętości. Pieniądze..

  9. Broń.

  10. Nauka i jej obecność. W szczególności chodzi o książki oraz astrologię i medycynę.


Praca podsumowująca:

Każdy przygotuje w formie pisemnej hasło encyklopedyczne o danym źródle. Ma ono pomieścić informacje zbierane przez cały czas trwania zajęć, ale w formie skrótowej, skondensowanej. Informacja powinna zawierać treści mówiące o przydatności omawianego materiału jako źródła do wzbogacenia naszej o podróżach i poszerzaniu percepcji ówczesnego świata u podróżników, ale również u odbiorców ich relacji. Praca powinna posiadać podstawową bibliografię, ale nie przypisy. Objętość powinna się mieścić w przedziale 3-5 stron maszynopisu (tekstu komputerowego).




Wybrane opisy podróży:

UWAGA: W każdej grupie dany opis może zostać wybrany przez jedną osobę. Można również wybrać opisy spoza listy po zgłoszeniu do prowadzącego.

  1. Billewicz Teodor, Diariusz podróży po Europie w latach 1677-1678, Warszawa 2004.

  2. Ca’da Mosto Alvise, Podróże do Afryki, Gdańsk 1994.

  3. Cortes Hernan, Listy o zdobyciu Meksyku, Gdańsk 1997.

  4. Del Castillo Bernard Diaz, Pamiętnik żołnierza Korteza, Łódź 1986.

  5. Fantuzzi Giacomo, Diariusz podróży po Europie (1652), wyd. Wojciech Tygielski, Warszawa 1990.

  6. Jasia Ługowskiego podróże do szkół, wyd. Krystyna Muszyńska, Warszawa 1974.

  7. Listy o odkryciu Ameryki, wyd. Jan Kieniewicz, Gdańsk 1995.

  8. Ogier Charles, Dziennik podróży do Polski, wyd. Edwin Jędrkiewicz, Gdańsk 1950.

  9. Ossoliński Jerzy, Pamiętnik, Warszawa 1957.

  10. Peregrynacja Jana Heidensteina, wyd,. Jan Pietrzyk, Kraków 2005.

  11. Pigafetta Antonio, Relacja z wyprawy Magellana dookoła świata, Gdańsk 1992.

  12. Pizzaro Pedro, Relacja o odkryciu i podboju królestwa Peru, Gdańsk 1995.

  13. Podróż królewicza Władysława Wazy do krajów Europy zachodniej…, wyd. Adam Przyboś, Kraków 1977.

  14. Poselstwo Rafała Leszczyńskiego do Turcji w 1700 roku, wyd. Ilona Czamańska, Leszno 1998.

  15. Potocki Jan, Podróż do Turcji i Egiptu, Warszawa 1959.

  16. Radziwiłł Mikołaj Krzysztof, Peregrynacja do Ziemii Świętej, Syrii i Egiptu, 1962.

  17. Sobieski Jakub, Peregrynacja JM Jakuba Sobieskiego…, wyd. J.Długosz, 1991.

  18. Teofila Konstancja z Radziwiłłów Morawska, Diariusz z podróży 1773-1774, wyd. Bogdan Rok, Wrocław 2002.

  19. Tołstoj Piotr, Dziennik podróży do Włoch, wyd. Marta Kołodziej, Wrocław 1991.

  20. Velho Alvaro, Relacja z wyprawy Vasco da Gamy do Indii, Gdańsk 1996.

  21. Wielka legacja Wojciecha Miaskowskiego do Turcji w 1640 roku, wyd Adam Przyboś, Warszawa 1985.

Można również sięgnąć po pamiętniki Vaclava Vratislava z Mitrovic, Borysa Szeremietiewa, Macieja Rywockiego, Juvenalisa Charkiewicza, Sefera Muratowicza, Maurycego Beniowskiego, Stanisława Potockiego i wielu innych..




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna