S. 2 Rozdział I. Ogólna charakterystyka subkultur



Pobieranie 223.39 Kb.
Strona4/5
Data07.05.2016
Rozmiar223.39 Kb.
1   2   3   4   5

Poprzez graffiti różnego rodzaju treści przekazują także członkowie innych subkultur. Najczęściej są to napisy wyrażające ich światopogląd, opinie lub też będące oznakami ich istnienia. I tak dla skinheadów charakterystyczne są hasła typu „Polska dla Polaków”, „Skin O.K.”, dla punków „Punk’s not deat”, „Zabij skina”, a dla szalikowców „Ruch-psy”, „Legia-Pany”. Ten rodzaj działalności kojarzy się z typowym wandalizmem, który przejawia się brzydotą oraz prymitywizmem formy i treści.
Motocykliści

Subkultura ta dotarła do Polski ze Stanów Zjednoczonych i Europy Zachodniej na zasadzie mody. W krajach tych motocykliści z reguły tworzyli gangi motocyklowe, dokonujące przestępstw i charakteryzujące się dużą brutalnością i agresywnością. W Polsce początkowo przyjął się pewien stereotyp postrzegania motocyklisty jako gangstera, który trudni się dokonywaniem różnych przestępstw. Jednak stereotyp ten jest daleki od prawdy. To, co łączy grupy młodych ludzi uczestniczących w subkulturze motocyklistów w Polsce, to silne przekonanie, iż posiadanie motocykla jest szansą przeżycia fascynującej przygody w gronie wybranych osób interesujących się podróżami i chęcią bycia razem.

Subkultura motocyklistów (bickersów) w Polsce zdecydowanie różni się od dawnych rockersów czy gangów motocyklowych. Dzisiejsi motocykliści nie deklarują żadnej klasowej, czy też środowiskowej ideologii. Odrzucają również w sposobie bycia zachowania przestępcze i agresywne. Brakuje im jedynie silnych wrażeń, podniecających przeżyć i przygód. Adaptują więc z obszaru dawnych autentycznych subkultur motocyklowych zewnętrzne wzorce takie jak wygląd i sposób życia. Zarówno motor jak i legenda gangów motocyklowych wykorzystywana jest przez nich do zwykłego szpanowania. Posiadają motocykl nie tylko po to, aby nim gdzieś dojechać, bo do tego celu służą wygodne auta, ale aby się pokazać, zabłysnąć w zaprzyjaźnionym gronie.

Polscy motocykliści noszą podobne ubrania jak niegdyś członkowie gangów motocyklowych. Z reguły są to czarne skórzane kurtki z wymalowanym emblematem „Harleya”, wizerunkami orłów i węży. Ponadto noszą kolorowe chusty na szyi, dżinsowe lub skórzane spodnie i buty typu „kowbojki”. Oczywiście nierozerwalnym elementem wizerunku motocyklisty jest motocykl, najlepiej firmy „Harley Davidson”.

Jędrzejewski pisze polscy motocykliści zwani najczęściej harlejowcami, skupiają się głównie w „Harley Davidson Club – Riders of Poland” z siedzibą w Warszawie. Klub ten działa na zasadach nieformalnych, to znaczy nie posiada określonej struktury, statutu ani władz. Polscy motocykliści od wielu lat spotykają się w miejscowości Wenecja koło Żnina, gdzie organizują swoje zloty. Oprócz harlejowców przybywają na nie również posiadacze mniej cennych motocykli. Często na takie spotkania ściągają również motocykliści z innych krajów. Na zlotach tych dominują spotkania towarzyskie, wymiana doświadczeń motoryzacyjnych. Towarzyszą im śpiewy, tańce, muzyka. Właściciele starych i nowych motocykli, kreujący się na buntowników, współczesnych rokersów, stanowią skomercjalizowaną kopię dawnej, gangsterskiej subkultury młodzieżowej. Ich wspólną cechą jest nie tylko posiadanie swoistego hobby, ale również zapotrzebowanie na określony rodzaj wartości przełamujących nudę, powszechność codziennych zajęć, skłonność do bycia razem w gronie podobnych pasjonatów (Jędrzejewski, 1999, s. 189 – 192).


    1. SPOSTRZEGANIE CZŁONKÓW SUBKULTUR PRZEZ SPOŁECZEŃSTWO.

Przynależność do subkultur młodzieżowych, ich społeczny odbiór należy rozpatrywać, co najmniej w dwóch płaszczyznach: pozytywnej, która przynosi młodzieży określone psychospołeczne korzyści a społeczeństwu uzupełnienie i wzbogacenie ogólnego dorobku kulturowego, oraz negatywnej, którą najczęściej łączymy z burzeniem ładu i porządku społecznego, przejawiającego się w przeciwstawianiu się ogólnie przyjętych normom i wartości, wzrostem agresji młodzieży oraz zjawiskami patologii społecznej, takimi jak: przestępczość, alkoholizm, narkomania. Jak stwierdza Filipiak (1999, s.103, za Pamułą, 1986) „ta dychotomia w klasyfikowaniu form egzystencji młodzieży w społeczeństwie oznacza automatycznie podział samej młodzieży na dwie kategorie: na młodzież o orientacji prospołecznej i młodzież „marginesu, która swoje potrzeby zaspakaja nie w ramach naturalnych środowisk jej życia, środowisk wychowawczych i socjalizacyjnych, lecz w grupach nieformalnych”.

Zrzeszanie się młodzieży w subkulturach, rozpatrywane w aspektach pozytywnych, najczęściej badacze łączą z zaspokojeniem przez młodzież ich potrzeb psychospołecznych, a przede wszystkim takich jak: możliwość samorealizacji, autentycznego, rzeczywistego działania, poczucia tożsamości działania.

Zdaniem młodzieży w badaniach T. Sołtysiak (1993) ze szkół ponadpodstawowych skutki przynależności do subkultur należy przede wszystkim rozpatrywać w aspekcie zaspokajania potrzeb jednostki należącej do subkultury - taki pogląd wyraziło 22,5 % badanych. Subkultury pozwalają jednostce na odnalezienie własnego miejsca w świecie - to opinia 18 % młodzieży ze szkół średnich. Także zdaniem tej młodzieży, 4,5 % grup subkulturowych podnosi samoocenę jednostki. Inne pozytywne skutki podało 2,5 % badanych, a wśród nich dominowały takie pozytywy, jak: możliwość spędzania czasu wolnego oraz możliwość „życia na luzie". Zdaniem 28 % nieletnich przebywających w zakładach poprawczych, pozytywne skutki przynależności do subkultur, należy widzieć w tym, że jednostka ma możliwość wyżycia się nie zawsze w formach zachowań akceptowanych społecznie (2% badanych wyraziło opinię, że subkultury zaspokajają potrzeby jednostki). W opinii 5,5% nieletnich subkultury podnoszą własną ocenę jej członków, zaś 1,5% nieletnich dodaje, że przynależność do subkultur pozwala na odnalezienie własnego miejsca w świecie, a 3 % badanych podaje jeszcze inne pozytywne skutki takie jak: możliwość zaimponowania wśród kolegów oraz możliwość „robienia tego, co się chce".

Młodzież ze szkół średnich uważa, że członkami subkultur stają się jednostki odczuwające stany alienacji i zagubienia, przy czym wraz z integracją z grupą, subkulturową, te niezaspokojone potrzeby znikają.

Stąd decydując się na przynależność do subkultury, wierzą, że ten cel osiągną, a także zaspokoją potrzeby niezaspokojone w grupach sformalizowanych.

Filipiak stwierdza, że subkultury młodzieżowe przejawiają swą aktywność twórczą, szczególnie w sztuce. Składa się na nią: niezależny obieg wydawnictw (tzw. trzeci obieg kultury), młodzieżowe inicja­tywy społeczne, takie jak Wolność i Pokój, Ruch Społeczeństwa Alternatywne­go, Pomarańczowa Alternatywa, teatr uliczny, poezja, plastyka, muzyka. Głów­ne hasło aktywności twórczej subkultur: upowszechnienie twórczości zamiast upowszechnienia sztuki. Ruch kontrkultury do swoich osią­gnięć może zaliczyć to, że w krajach objętych tym ruchem przeprowadzono reformy szkolnictwa, powołano do życia instytucje i prawa mające na celu ograniczenie dalszej dewastacji środowiska naturalnego, nastąpiła poprawa sytuacji prawnej jednostek i grup o niższym statusie społecznym, pojawiły się nowe, zróżnicowane formy twórczości artystycznej w plastyce, teatrze, muzyce, i wreszcie — że w komunikacji między ludźmi zadomowiła się na dobre tole­rancja dla „inności" (Filipiak, 1999, s. 105).

Oprócz korzyści dla jednostki wynikających z faktu przynależności do subkultur młodzieżowych, należy również widzieć negatywne skutki uczestnictwa dzieci i młodzieży w subkulturach, wpływających destruktywnie na kształtowanie ich osobowości i relacji ze społeczeństwem. W doktrynie prawa karnego bardzo długo dominował pogląd, że powodem negatywnych zjawisk społecznych są zdegenerowane jednostki, wykazujące brak umiejętności lub niechęć do podporządkowania się obowiązującym standardom kulturowym, egzystujące na marginesie systemu społeczno-kulturowego. Dopiero w latach trzydziestych dwudziestego wieku w kryminologii dokonał się zwrot, który spowodował zwrócenie uwagi na pewne obszary i grupy, to jest wydzielone w ramach społeczeństwa zbiory jednostek, które zaczęto uważać za źródło zepsucia i powód niedomagań całego systemu społecznego. Kolejny zwrot nastąpił w latach pięćdziesiątych, kiedy punkt ciężkości przesunięty został na cały system społeczno-polityczny, a źródeł przestępczości i innych zachowań dewiacyjnych zaczęto szukać w sposobie funkcjonowania oraz niedomaganiach systemu. Niedoskonałość systemu oświatowo-wychowawczego, a także zmiany społeczne i gospodarcze, jakie dokonują się w Polsce wciągu ostatnich lat, powodują narastanie problemów młodego pokolenia. Na tym gruncie rodzą się coraz częściej i w coraz to większym stopniu krytyczne postawy i zachowania dewiacyjne młodzieży. Zachowania te rozumie się jako zachowania patologiczne, odbiegające od przyjętych przez ogół wzorów postępowania. Wzrost tych ujemnych postaw społecznych wiąże się niewątpliwie ze zjawiskiem subkultur młodzieżowych, a zwłaszcza tych zawierających w swej ideologii agresję i niszczenie. Patologie społeczne, które określa się jako zachowania społecznie sprzeczne z przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego, występują w środowisku podkultur młodzieżowych na tyle masowym, będąc uciążliwe w życiu codziennym i spotykają się z negatywną oceną społeczną. Są one nie tylko niebezpieczne dla jednostek, które przejawiają takie zachowania, ale również stanowią poważne zagrożenie dla społeczeństwa. Zaliczyć do nich można między innymi takie zjawiska jak wagary i problemy szkolne młodzieży, ucieczki z domów i placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz wzrost nietolerancji i agresji. Zagrożenia te nie są może aż tak groźne, jak typowe patologie społeczne, niemniej jednak są one blisko z nimi związane.

K. Zajączkowski pisze młodzież uczestnicząca w negatywnych subkulturach bardzo często ma problemy z nauką. Szkoła nie jest dla nich atrakcyjną instytucją, w której mogą się odnaleźć. Niemożność sprostania wymaganiom edukacyjnym, stawianym zarówno przez szkołę jak i rodziców, powoduje zniechęcenie i bunt młodego. W związku z tym woli on spędzać czas ze swoimi rówieśnikami, niż poświęcać go nauce. Problemy w szkole, słabe wyniki w nauce, wyzwalają w takim młodym człowieku mechanizm ucieczki. Początkowo sporadycznie, później coraz częściej zaczyna on wagarować. Patologie występujące w rodzinie, trudne warunki życiowe, słabe wyniki w nauce, rodzą frustracje, poczucie niższości, niechęć do domu rodzinnego oraz szkoły. Zerwanie więzów emocjonalnych z najbliższymi (rodzicami, opiekunami) oraz poczucie wyobcowania ze środowiska szkolnego stanowią bezpośrednią przyczynę poszukiwania własnego środowiska, które byłoby w stanie zrekompensować braki spowodowane osamotnieniem i izolacją oraz zapewniłoby realizację podstawowych potrzeb psychicznych, takich jak: uznanie, akceptacja, poczucie wartości (Zajączkowski, 1998, s. 24-25). Subkultura młodzieżowa staje się więc miejscem ucieczki, lecz młodzież ucieka nie tylko od szkoły. W miarę narastania problemów, pogłębianych jeszcze bardziej przez negatywne zjawiska przestępczości, alkoholizmu i narkomanii, nierzadkie stają się ucieczki z domu rodzinnego, bądź też z placówek opiekuńczo-wychowawczych.

Dalej K. Zajączkowski pisze innymi zjawiskami, towarzyszącymi różnego rodzaju zachowaniom dewiacyjnym dzieci i młodzieży, są agresja i nietolerancja. Z badań wynika, że badacze zajmujący się problematyką agresji różnie interpretują to pojęcie. Ogólnie przyjmują, że agresja to zachowanie jednostki mające na celu wyrządzenie szkody innej osobie, instytucji bądź organizacji, jako grupie społecznej. Agresja wyrażana jest przez jednostkę w różnych formach: aktu fizycznego lub słownego, bezpośredniego lub pośredniego oraz w reakcjach negatywistycznych w celu zadania bólu, cierpienia, poniżenia itp. W ostatnich latach w kraju i na świecie wzrasta liczba zachowań agresywnych wśród młodzieży. Zapewne przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele, a jedną z nich przynależność jednostek do subkultur młodzieżowych. W środowisku subkultur młodzieżowych zjawiska te ulegają dużemu nasileniu. Agresja i nietolerancja są zachowaniami powiązanymi ze sobą i wpływającymi na siebie. Wzrost agresji powoduje wzrost nietolerancji i na odwrót, wzrost nietolerancji powoduje wzrost agresji. Agresja w środowisku subkultur młodzieżowych przejawia się głównie w zachowaniach przestępczych, w formie aktów przemocy np. bójki, pobicia, akty wandalizmu. Często agresja uzewnętrznia się w postaci werbalnej, wyrażana jest wtedy w różnego rodzaju wyzwiskach, przekleństwach i utarczkach słownych. Tak więc, jak wynika z powyższych rozważań, w przypadku subkultur młodzieżowych mamy do czynienia przede wszystkim z agresją o charakterze destrukcyjnym, która wyraża się głównie w łamaniu norm i reguł społecznych. Skutkiem jej są negatywne konsekwencje w postaci karania i odrzucenia ze strony środowiska. W ten sposób w odrzuconych grupach następuje podnoszenie poziomu lęku i wzmacnianie wrogości, co z kolei prowadzi do wzrostu nietolerancji, i to zarówno ze strony młodzieży uczestniczącej w subkulturach, jak i ze strony społeczeństwa (Zajączkowski, 1998, s. 48-49). Nietolerancja młodych ludzi sięga dalej, wrogiem może być każdy, zarówno mieszkaniec innego osiedla, jak i „swój”. Wyrażanie tejże niechęci z reguły nie ogranicza się do mocnych słów, lecz przejawia się w postaci o wiele groźniejszych zachowań, których skutkiem może być nawet śmierć człowieka.

Przynależność młodzieży do subkultur wiąże się też z innymi groźniejszymi zjawiskami, jak narkomania, nikotynizm, wzrost spożycia alkoholu, samookaleczenia, samobójstwa oraz zachowania przestępcze.

Młodzież uczestnicząca w subkulturach często przejawia zachowania autodestrukcyjne w postaci autoagresji, czyli agresji skierowanej na samego siebie i to zarówno w formie pośredniej (uszkodzenia ciała), jak i bezpośredniej (samobójstwa).

Jak donosi I. Łobuć – Kryska samobójstwo należy uznać za poważny problem społeczny, bowiem z roku na rok zwiększa się liczba zamachów samobójczych. Coraz częściej odnotowuje się tendencje zwiększonego udziału najmłodszych grup wiekowych w tym zjawisku. Jak wynika z danych zebranych w roku 1995 roku, samobójstwo popełniło ogółem 125 dzieci w wieku 14 lat i mniej, 110 w wieku 15-16 lat i 342 w wieku 17-20 lat (Łobuć-Kryska, 1999, s. 222). Jak wiadomo, członkowie subkultur młodzieżowych, szczególnie postrzeganych jako negatywne, bardzo często pozostają w konflikcie ze swoim otoczeniem. Niepowodzenia w szkole, poczucie beznadziejności, zła atmosfera w domu rodzinnym, i brak sensu życia, to czynniki, które najczęściej są impulsami prowadzącymi do prób samobójczych. Duży wpływ na popełnianie samobójstw przez młodzież ma alkoholizm i uzależnienie od środków odurzających. B. Hołyst stwierdza, że w chwili targnięcia się na życie, znaczna część młodych ludzi znajdowała się pod wpływem alkoholu lub narkotyków (Hołyst, 1991, s.192-202). Do samobójstw dochodzi najczęściej wśród członków subkultur młodzieżowych takich jak sataniści i punki. Na uwagę zasługuje fakt popełniania samobójstw przez satanistów. Znane są liczne przypadki targnięcia się na życie członków tej subkultury pod wpływem słuchania muzyki satanistycznej.

Zjawisko narkomanii obejmuje swoim zasięgiem coraz to większą liczbę młodzieży. Badacze problemu poszukują przyczyn warunkujących rozwój tego zjawiska, które stanowi istotne zagrożenie w społeczeństwie.

Cz. Cekiera (1993, s. 16) wzrost liczby narkomanów upatruje m.in. w rozwoju ruchów subkulturowych. W badaniach T. Sołtysiak (1993) także zdecydowana większość badanych, bo aż 82,5 % (w tym 40 % ze szkół średnich i 42,5% nieletnich) wyraziła pogląd, że przynależność do subkultur wpływa na wzrost liczby narkomanów wśród młodzieży. Argumentują oni swoje poglądy w sposób następujący:

- narkotyki stanowią podstawę działania wielu subkultur, stąd przynależność do nich zdecydowanie wpływa na wzrost liczby narkomanów;

- narkotyki zaspokajają i jednoczą członków subkultury, a więc zwiększa liczbę uzależnionej młodzieży od narkotyków.

Z badań T. Sołtysiak (1993) wynika, że w opinii zdecydowanej większości badanych przynależność do subkultur wpływa na wzrost liczby narkomanów wśród dzieci i młodzieży.

Wg Zajączkowskiego eksperci zajmujący się narkomanią wyróżnili trzy rodzaje uzależnienia. Pierwszy to uzależnienie fizyczne, które polega na wbudowaniu uzależniającego środka lub jego metabolitów w cykl przemian tkankowych. Drugi rodzaj to uzależnienie psychiczne, czyli stan psychiczny przejawiający się w pragnieniu przyjmowania środków odurzających. Z kolei trzecim rodzajem jest uzależnienie społeczne, które związane jest z używaniem środków odurzających w grupie. Właśnie to zjawisko występowało powszechnie między innymi w ruchu hipisowskim, a obecnie blisko związane jest z większością subkultur młodzieżowych. Mechanizm uzależnienia społecznego jest taki, że przynależność do grupy pociąga za sobą bezwzględne respektowanie jej norm, zasad, obyczajów. Młodzież wyobcowana ze środowiska rodzinnego i szkolnego ujawnia silną potrzebę przynależności do jakiejś grupy. Jeżeli w jakiejś grupie panuje moda na stosowanie środków odurzających to automatycznie jednostka jest narażona na kontakt z tymi środkami i uzależnienie od nich. Najpierw następuje więc uzależnienie od grupy, a wtórnie uzależnienie od środka narkotycznego (Zajączkowski, 1998, s. 30-31). Dla nowego członka subkultury, w której powszechne jest zażywanie narkotyków, początkowo narkotyk zastępuje wszelkie potrzeby intelektualne, gdyż sam jest źródłem pewnych wrażeń, a następnie z czasem powoduje wyjałowienie osobowości i deformacje psychiki. Zażywanie środków odurzających zaczyna zabijać lub co najmniej przytłumiać inne potrzeby. Z czasem cała działalność takiej grupy koncentruje się na tym, aby zdobyć narkotyk i zaspokoić fizyczny i psychiczny „głód”. Oczywiście nie ma mowy już o żadnej intelektualnej przygodzie czy przeżyciach estetycznych. Na bok odłożona zostaje również ideologia. Środki uzależniające stają się niezbędne dla normalnego funkcjonowania organizmu. Jedynym elementem, który jeszcze spaja środowisko danej podkultury (grupy), staje się wspólny cel zdobycia narkotyku. Ze względu na zwężenie pola świadomości i ograniczenie celów życiowych, osoby te przestają tworzyć podkulturę, nie są już do tego zdolne. Wg Müllera narkomani, początkowo członkowie tej samej subkultury, zaczynają stanowić zbiór jednostek, które łączy wspólny nałóg i wynikająca z niego konieczność zdobywania środków odurzających. Najczęściej odbywa się to na drodze przestępstwa. Wśród czynów popełnianych przez członków subkultur w związku z narkotykami dominuje nielegalny wyrób, obrót i przemyt środków odurzających. Innym rodzajem przestępstw są włamania i kradzieże mienia oraz leków, rozboje czy też fałszerstwa dokumentów (recept) (Müller, 1987, s. 172-180).

Do subkultur młodzieżowych wśród których zjawisko narkomanii jest najbardziej rozpowszechnione zaliczyć możemy takie podkultury jak: rastafarianie, punkowie, technowcy, dresiarze. Członkowie tych grup zażywają zarówno miękkie jak i twarde narkotyki. Ich rodzaj często uzależniony jest od środków finansowych jakimi dysponują młodzi ludzie. Subkultury te są szczególnie niebezpieczne, ponieważ ich członkowie zazwyczaj trudnią się produkcją i rozprowadzaniem środków odurzających. Jak twierdzi B. Hołyst proklamując swój styl życia oraz rozpowszechniając narkotyki, stanowią poważne zagrożenie dla prawidłowego rozwoju młodzieży. Po narkotyki sięgają także młodzi ludzie zrzeszeni w innych subkulturach. Zazwyczaj ich kontakt z narkotykami ogranicza się do odurzania się nimi. Kieruje nimi z reguły ciekawość nowych wrażeń, chęć dobrej zabawy w grupie rówieśniczej i „szpan” wśród rówieśników. Najczęściej sięgają oni po tak zwane miękkie narkotyki (marihuanę, haszysz), aczkolwiek zdarzają się przypadki zażywania narkotyków twardych. Należy tu również wspomnieć o znaczeniu nikotynizmu na powstawanie narkomanii. Badania wskazują, że 23% palaczy zażywało środki odurzające (spośród niepalaczy - tylko 3%). W świetle tych badań nałóg nikotynizmu jest wstępną drogą do zażywania haszyszu lub palenia marihuany przez młodzież (Hołyst, 1991, s. 172-175). Nałóg palenia jest więc uzależnieniem szkodliwym, zarówno dla jednostki jak i dla społeczeństwa, a w związku z tym jako objaw negatywny powinien być napiętnowany z punktu widzenia wychowawczego.

Z roku na rok wzrasta liczba osób uzależnionych od alkoholu. Ze względu na zasięg i skutki alkoholizm zaliczany jest do ważnych problemów społecznych. Jest on równocześnie przejawem niedostosowania społecznego. O jego nasileniu w ostatnich latach w dużym stopniu zadecydował proces zmian społeczno - gospodarczych i kulturalnych, jaki nastąpił w naszym kraju. Środkiem odreagowania na liczne napięcia społeczne, stresy i frustracje staje się coraz częściej alkohol.

Problem nadużywania alkoholu w kraju dotyczy znacznej ilości ludzi różnej płci i wieku, w tym również dzieci i młodzieży, a skutki wywołane przez alkohol w rozwijających się organizmach są wręcz tragiczne.

J. Kwaśniewski (1976, s. 203 – 241) podkreśla, iż w naszym kraju picie przez dzieci alkoholu jest obyczajem powszechnym, zakorzenionym w wielowiekowej tradycji zaś podstawowym czynnikiem kształtującym rozmiary alkoholizmu jest sposób jego spożycia. Znaczy to, że pije się dużo wysoko procentowych napojów alkoholowych, a odmowa picia w towarzystwie uważana jest za dewiację. Tendencję wzrostową wykazuje zarówno liczba młodych ludzi pijących alkohol, jak też ilość jego spożycia i częstotliwość picia. Młodzież pije bowiem coraz częściej i intensywniej.

Alkohol pije się, więc przy każdej okazji, a także i bez okazji, w czasie tradycyjnych świąt, uroczystości rodzinnych, awansów zawodowych, a także w sytuacjach trudnych. Problem ten dotyczy nie tylko dorosłych, ale także dzieci i młodzieży. Z raportu Ministerstwa Edukacji Narodowej wynika, że aż 81% chłopców i 71% dziewcząt w wieku od 11 do 16 lat używa alkoholu.

W Badaniach T. Sołtysiak (1993) stwierdził aż 32,5 % badanych ze szkół średnich i 35,5 % nieletnich z zakładów poprawczych, że przynależność do subkultur znacznie wpływa na wzrost spożycia alkoholu przez młodzież. Badani swoje stanowisko uzasadniają w sposób następujący:


  • subkulturach istnieje rytuał, w którym alkohol odgrywa ważną rolę.

  • spożywanie alkoholu to jeden z elementów subkultury

  • środek ogólnie dostępny, który pozwala na odreagowanie, a o to w subkulturze chodzi

  • przynależność do subkultur wpływa na wzrost spożycia alkoholu, ponieważ w subkulturach są twardziele, a tacy piją.

Do czynników determinujących alkoholizowanie się młodzieży można zaliczyć: przykład rodziców i atmosferę panującą w domu rodzinnym, presję rówieśników, dostępność alkoholu i nieprzestrzeganie zakazu sprzedaży alkoholu nieletnim, chęć eksperymentowania oraz wiele innych. Wg E. Łuczak (1998, nr 2, s. 5 – 10) bardzo ważnym czynnikiem spośród wyżej wymienionych, wpływającym na kontakty młodego człowieka z alkoholem, jest wpływ grupy rówieśniczej. Młodzież wstępująca w szeregi subkultur młodzieżowych narażona jest właśnie na naciski ze strony pozostałych uczestników tych grup. Pod wpływem kolegów nowy członek grupy zaczyna coraz częściej sięgać po alkohol i po pewnym czasie zachowanie takie staje się dla niego powszechne i normalne. Badania dowodzą, że to właśnie społeczność młodzieży motywuje się wzajemnie do spożywania alkoholu. W rezultacie alkohol pojawia się wśród młodzieżowych grup jako jedna z form spędzania czasu wolnego, rozrywki i życia grupowego.

Członkowie subkultur młodzieżowych spożywają alkohol nie tylko podczas koncertów, dyskotek, zlotów, ale także na co dzień, spotykając się zazwyczaj w stałym, ulubionym miejscu, po to aby spędzić czas na wspólnej libacji alkoholowej. Najbardziej zagrożonymi tym zjawiskiem są członkowie podkultur, którzy wywodzą się z rodzin patologicznych oraz o niskim statusie zamożności.

Wg K. Zajączkowskiego (1998, s. 30) skutki picia alkoholu przez młodzież znajdują odzwierciedlenie zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i społecznym. Dla młodego, rozwijającego się organizmu, częste spożywanie alkoholu jest wręcz zabójcze, gdyż w krótkim czasie powoduje miedzy innymi takie urazy, jak: różnego rodzaju uszkodzenia organiczne, zaburzenia psychiczne (głównie dysfunkcje pamięci, obniżenie uczuciowości wyższej), konflikty w kontaktach z innymi, psychodegradację (młodzież znacznie szybciej niż osoby dorosłe uzależnia się od alkoholu, co wynika z mniejszej tolerancji na alkohol młodego organizmu). Z alkoholizowaniem się członków subkultur młodzieżowych wiążą się także inne, groźne w skutkach zachowania. Najczęściej są to: palenie papierosów, narkotyzowanie się, przestępczość, samookaleczenia, samobójstwa. Daje się zauważyć zjawisko kumulowania zachowań dewiacyjnych, niekorzystnych dla prawidłowego rozwoju. Im więcej tego typu zachowań tym większe niebezpieczeństwo nieprawidłowego funkcjonowania jednostki oraz utrwalenia się u niej szkodliwych nawyków.

1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna