Satysfakcja z pracy – czym jest, definicja



Pobieranie 314.82 Kb.
Strona1/5
Data06.05.2016
Rozmiar314.82 Kb.
  1   2   3   4   5

  1. Satysfakcja z pracy – czym jest, definicja

Satysfakcją z pracy zaczęto interesować się na początku XX wieku. W 1972 r. Henri Man opublikował ,,Der Kamp fum die Arbeitsfreude”, a w 1935 roku ukazała się praca Roberta Hoppocka ,,Job Satysfaction”.1We współczesnej psychologii satysfakcja są to zarówno pozytywne jak i negatywne uczucia oraz postawy, które odnoszą się do realizowanych przez pracowników obowiązków zawodowych.2 Zgodnie z inną koncepcją jest to pozytywny stosunek zatrudnionych do powierzonych im obowiązków, otoczenia, pracy i współpracowników. 3 Jest także definiowana jako wywołujący zadowolenie stan emocjonalny wynikający z oceny swojej pracy.4 Satysfakcja jest odczuciem subiektywnym. Ta sama sytuacja może spowodować, że pojawi się u jednej osoby z kolei u innej może w ogóle nie wystąpić. Składa się na nią wiele różnorodnych elementów. Są to czynniki zewnętrzne i wewnętrzne. Czynniki zewnętrzne to takie dzięki, którym pracownik odczuwa zadowolenie. Natomiast satysfakcję z pracy, która jest wyższym poziomem zadowolenia pracownik odczuwa dzięki kumulacji czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Zadowolenie jest więc warunkiem niezbędnym do osiągnięcia satysfakcji z pracy.5 Do czynników zewnętrznych zaliczamy:



1.Wynagrodzenie

Zgodnie z koncepcją Vrooma im wyższa wartość nagrody tym większa jest motywacja do podjęcia działania.6 Wynagrodzenie jest czynnikiem motywującym tylko do pewnego etapu gdyż po jakimś czasie poziom satysfakcji pracownika z otrzymanych środków ulega wstrzymaniu.



  1. Warunki materialnego środowiska pracy

Poziom satysfakcji pracownika wzrasta w sytuacji zapewnienia mu odpowiednich

narzędzi do pracy oraz optymalnego czasu pracy.



  1. Stosunki międzyludzkie

Mają związek z rywalizacją. Dla części pracowników brak rywalizacji w pracy może dawać satysfakcję z kolei u innych satysfakcja może pojawić się dzięki rywalizacji.

  1. Styl kierowania

Jest to ogólna charakterystyka działań kierownika ze względu na jego preferencje stosowania określonych sposobów postępowania.7Opiera się na nadzorze. Nadzór może powodować zarówno satysfakcję jak i jej brak.

Czynniki wewnętrzne:



1.Możliwość uczenia się

Pozwala pracownikowi zarówno na rozwój osobisty jak i zawodowy. Niektórzy pracownicy mogą szybko uczyć się nowych zadań i są z tego usatysfakcjonowani natomiast dla innych konieczność poznawania nowych rzeczy może stać się stresująca.



2.Powierzenie przez pracodawcę większej odpowiedzialności

Powoduje wzrost statusu pracy, który jest jednoznaczny ze wzrostem satysfakcji z jej wykonywania. Natomiast im niższa jest pozycja pracownika w miejscu pracy tym bardziej wzrasta jego niezadowolenie.



3.Uznanie zwierzchników

Wynika z potrzeby docenienia pracownika przez pracodawcę. Wyrażenie uznania może nastąpić np. poprzez pochwałę lub wypłatę wyższego wynagrodzenia.

Wielu badaczy zastanawiało się nad zagadnieniem satysfakcji z wykonywanej pracy. Hackman i Oldman wyróżnili właściwości pracy, które są powiązane pewnymi stanami psychicznymi. Zgodnie z ich spostrzeżeniami to nasilenie owych stanów u jednostki decyduje o osobistych osiągnięciach i wynikach pracy danej osoby.8 W osiągnięciach tych znalazła się również duża satysfakcja z pracy. Poniżej został przedstawiony model koncepcji Hackamana i Oldhama dotyczący charakterystyki pracy.

Model charakterystyki pracy Hackmana i Oldhama9
Główne wymiary pracy → Stany psychiczne → Wyniki

Różnorodność umiejętności → → → → → → → ↓

Wysoka wewnętrzna motywacja



Tożsamość zadań → ↓ Wysoki poziom wykonywania

pracy


Poczucie sensowności pracy → Duża satysfakcja z pracy

Ważność zadań → ↑ Niski poziom absencji i niewielka

rotacja pracowników

↑ ↑


Autonomia zadaniowa → Poczucie odpowiedzialności → ↑ ↑

za wyniki pracy ↑

Sprzężenie zwrotne → znajomość rezultatów bieżących → → →→↑

↑ działań

↑ ↑

→ Siła potrzeby rozwoju →


Wg. badań przeprowadzonych w Polsce przez CBOS więcej niż połowa respondentów

(52%) stwierdza, że praca daje im satysfakcję, a 37% indagowanych lubi pracę choć nie daje im ona satysfakcji.10



2. Znaczenie i rola satysfakcji z pracy

Satysfakcja jest bardzo istotnym odczuciem pracownika prowadzącym do pozytywnych efektów jego funkcjonowania w pracy. Przeświadczenie o zależności pomiędzy efektywnością pracy, a poziomem satysfakcji nie zostało potwierdzone empirycznie i nie jest akceptowane przez wszystkich badaczy. M. Bugdol wskazuje na trzy podstawowe poglądy dotyczące relacji pomiędzy zadowoleniem z pracy, a wykonywaną pracą:

- zadowolenie z pracy prowadzi do zwiększenia produkcji i zysku

- zadowolenie z wykonywanej pracy zawiera wiele zmiennych pośrednich (zadowolenie nie jest uważane za wstępny warunek wysokiej produktywności)

- dobre wykonywanie zadań jest nagradzane, a to z kolei dostarcza satysfakcji (satysfakcja jest skutkiem dobrej pracy).11

D. Kretch, R.S. Crutchfield i E.L. Ballachey uznają, iż produktywność oraz satysfakcja zatrudnionych są rezultatem działalności firmy. Natomiast Y. Kondo stwierdził, że ,,w celu wytworzenia produktu o jakości przyciągającej, a więc zwiększenia poziomu satysfakcji klienta pracownik musi sam czuć się usatysfakcjonowany swoją pracą”. Brak produktywności może stać się przyczyną braku satysfakcji.12

Niezmiennym jest fakt, iż satysfakcja pracownika z pracy przynosi pracodawcy wiele korzyści. Pracownicy odczuwający satysfakcję są bardziej zaangażowani w swoje obowiązki. Zaangażowanie wiąże się z poczuciem wspólnoty, ,,bycia członkiem drużyny”. Warunkuje również większą odpowiedzialność za miejsce pracy. Osoby usatysfakcjonowane są mniej narażone na wypalenie zawodowe. Pracownicy o wysokim poziomie satysfakcji charakteryzują się niską absencją gdyż nie mają powodów do szukania pretekstów bycia nieobecnym. Są również bardziej lojalni wobec pracodawcy. Chętniej pozostają w pracy nawet wówczas gdy warunki są dla nich mniej sprzyjające. Satysfakcja z pracy sprzyja postawom prospołecznym. Osoby usatysfakcjonowane z większą przyjemnością współpracują z innymi. Są chętne do niesienia pomocy i tłumaczenia. Natomiast pracownicy z niższym poziomem satysfakcji przejawiają często zachowania antyspołeczne takie jak np. bójki czy kradzieże. Należy również zauważyć, iż pracownicy usatysfakcjonowani rzadziej narzekają na swego pracodawcę dbając o ,,dobre imię” firmy.

Związek zachodzący między poziomem zadowolenia z pracy, a przekonaniem pracownika o tym czy warto pracować. 13

Bardzo zadowoleni

60

Zadowoleni

43




Średnio zadowoleni

22




Niezadowoleni

11







% twierdzących, że ,,warto dobrze pracować”

3. Praca – definicje w różnych ujęciach (psychologicznym, socjologicznym, ekonomicznym, prawnym) i jej rola w życiu pracownika

Od drugiej połowy XX wieku praca stała się postrzegana jako istotny element życia ludzkiego ważny nie tylko ze względów ekonomicznych ale także niezbędny dla spełnienia się. Jest ona tematem rozważań wielu autorów. Hanna Arendt wskazywała na pracę jako główny rodzaj aktywności ludzkiej. Natomiast Jan Paweł II poświęcił jej encyklikę pt. ,,Laborem exercens”. Stwierdził on, iż ,,praca stanowi podstawowy wymiar bytowania na ziemi”.14

Pojęcie ,,pracy” zostało zdefiniowane w różnych dziedzinach nauki min. psychologii, socjologii, ekonomii i prawie. W ujęciu psychologicznym praca jest formą zachowania człowieka. Stanowi ona system czynności wyróżnionych i ukierunkowanych na przekształcenie otoczenia wykonywanych względnie stale, gdy jej wykonawca ma odpowiednie kwalifikacje formalne.15 Wg. innej teorii praca zawodowa to działalność człowieka zorganizowana społecznie w taki sposób, aby prowadziła do wyników społecznie wartościowych i do podnoszenia jakości życia wykonujących ją jednostek.16 Podstawowe paradygmaty psychologii pracy to:
1.Paradygmat przystosowania człowieka do pracy
Przedmiotem analizy jest tutaj pojedynczy pracownik, którego motywacja posiada głównie ekonomiczny charakter. Aby dopasować człowieka do pracy trzeba dokonać diagnozy:

- właściwości, zdolności, możliwości i kwalifikacji kandydatów do pracy

- dokonać pomiaru i oceny wymagań pracy (zdiagnozować miejsca pracy)
2. Paradygmat psychologii stosunków międzyludzkich
Opiera się na tezie, iż motywacja ekonomiczna nie dla wszystkich pracowników jest jednym lub najważniejszym źródłem zadowolenia. Płaca nie jest jedynym wyznacznikiem wydajności rozmiarów produkcji. W osiągnięciu sukcesu w pracy duże znaczenie maja stosunki międzyludzkie.
3.Paradygmat przystosowania pracy do człowieka
Idea tego podejścia zakłada, że bardzo zdolny, wysoce zmotywowany pracownik nie jest w stanie efektywnie pracować jeśli narzędzia oraz materialne środowisk pracy nie będą uwzględniać wymagań i ograniczeń organizmu człowieka.
4.Trend rozwojowy
Zgodnie z nim wszystkie uzdolnienia człowieka są wynikiem zdolności uczenia się, a podstawową cechą organizmu ludzkiego jest przystosowanie się, elastyczność, zdolność do modyfikacji.
5.Nowoczesne podejście do psychologii
Zakłada, że pracownik nie jest tylko biernym odbiorcą bodźców płynących ze środowiska, nie jest też całkowicie niezależny od środowiska. Zachowanie pracownika odbywa się w określonym środowisku i jest wypadkową indywidualnych cech pracownika i środowiska.17
W ujęciu socjologicznym praca jest to każda celowa czynność społecznie użyteczna lub społecznie doniosła, zajmująca określoną pozycję w społeczeństwie. Podkreśla się, iż:

- praca jest czynnością społeczną

- praca prowadzona jest w celu zaspokojenia różnego rodzaju potrzeb, które są określane przez strukturę i kulturę, do których jednostka należy

- środki realizacji celów pracy i metody posługiwania się nimi są wyznaczone przez strukturę i kulturę grup, do których jednostka należy

- aby większość prac została zrealizowana niezbędna jest współpraca wielu jednostek i grup rozproszonych w czasie i przestrzeni18
Praca jako kategoria społeczna obejmuje umiejętność pracy, sposoby jej organizowania, narzędzia, urządzenia techniczne, a także wyprodukowane dobra, stanowi element kultury danego społeczeństwa.19
W koncepcjach ekonomicznych praca jest traktowana jako szczególnego rodzaju towar, który człowiek sprzedaje na rynku pracy w postaci swoich sił fizycznych i moralnych, kwalifikacji i umiejętności w celu produkowania dóbr i usług zaspakajających jego materialne potrzeby. 20 Praca jest jednym z trzech czynników produkcji. Obejmuje wszelką pracę bez względu na jej rodzaj i charakter prawny. Będzie to praca fizyczna, umysłowa, najemna i świadczona na podstawie innych przepisów, praca kwalifikowana i praca niekwalifikowana.21

Zgodnie z ujęciem ekonomicznym w procesie pracy człowiek posługuje się środkami pracy czyli dobrami produkcyjnymi. Będą to np. narzędzia, urządzenia, maszyny. Natomiast oddziaływanie człowieka jest skierowane na przedmioty pracy. Dzięki czemu zostają one przekształcone w dobra, które zaspakajają określone potrzeby. Przedmiotami pracy będą surowce i materiały np. mąka do wyrobu ciasta, zboże do wyrobu mąki. 22

W regulacji prawnej spotykamy się z definicją stosunku pracy. Jest to zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Natomiast pracodawca zobowiązuje się do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.23 W ujęciu prawa pracy mamy więc do czynienia wyłącznie z pracą podejmowaną w celach zarobkowych, która jest wykonywana w warunkach podporządkowania tzn. świadczenia na rzecz pracodawcy. Praca podporządkowana jest wykonywana osobiście przez pracownika i musi być wykonywana dobrowolnie. W zakres prawnego pojęcia pracy nie wchodzi działalność społeczna, twórczość artystyczna uprawiana wyłącznie dla przyjemności, zajęcia naukowe spełniane bezinteresownie, sport amatorski itp. 24

Praca stanowi podstawową formę aktywności człowieka wyznaczającą jego pozycję zawodową i społeczną.25 Jest ona źródłem dochodów zaspakajających potrzeby człowieka. Stwarza okazję do kontaktów społecznych. Wpływa na poczucie własnej wartości. Pozwala również czuć się człowiekowi użytecznym zarówno w rodzinie jak i w społeczeństwie. Praca kształtuje osobowość. Wpływa na rozwój człowieka, dostarcza doznań estetycznych, przynosi radość i zadowolenie.26 Dzięki pracy człowiek uświadamia sobie swoją wartość, a także staje się członkiem przynależnym do grupy pracowniczej. Jednostka wykonując określone przez społeczeństwo działania zaspakaja zarówno swoje potrzeby jak i tworzy wartości dla innych ludzi. Życie aktywne zawodowo jest bardziej cenione w społeczeństwie. Traktuje się je jako element decydujący o współżyciu z innymi ludźmi oraz jako jedną z wartościowszych form uczestnictwa w życiu innych. Jest również uważana za najskuteczniejszy sposób zwalczania samotności i izolacji. Pracownik realizuje swoje cele społeczne oraz indywidualne. Zadaniem pracy zawodowej jest tworzenie wartości społecznych dla obecnych i przyszłych pokoleń oraz kształtowania jakości życia człowieka pracującego i jego najbliższych. Te dwa cele są ze sobą połączone i stanowią całokształt życia człowieka, podstawę jego sytuacji życiowej. 27 Praca spełnia funkcje o charakterze przedmiotowym, podmiotowym oraz społecznym. Funkcje pracy charakteryzuje schemat przedstawiony poniżej.



Wielowymiarowe funkcje pracy:

Praca


Funka podmiotowa  Funkcja przedmiotowa  Funkcja społeczna

 

Cel: Cel: Cel:

Rozwój człowieka Tworzenie dóbr kultury Tworzenie wspólnot

- Fizyczny - Dobra materialne

- Psychiczny - Dobra niematerialne

- Społeczny

- Duchowy

4. Funkcje i wpływ pracy na życie człowieka
4.1.Negatywny wpływ – pracoholizm, stres, wypalenie zawodowe


  1. Stres

Zgodnie z opinią Światowej Organizacji Zdrowia miejsce pracy uznawane jest za jedno z głównych źródeł stresu. Stres jest to stan organizmu wywołany brakiem lub nadmiarem czynników skutkujących pragnieniem osiągnięcia potrzeby, co powoduje niemożliwość utrzymania równowagi wewnątrz organizmu lub między organizmem, a środowiskiem zewnętrznym.28 W literaturze wyróżnia się stresy:

- fizyczne

- biologiczne

- psychologiczne

Do stresów fizycznych zalicza się:

- złe warunki świetlne

- niewłaściwe barwy

- natężenie hałasu

- nieodpowiednia temperatura powietrza

- wilgotność

- wentylacja

Stres fizyczny występuje wówczas gdy zostaje naruszona równowaga między człowiekiem, a środowiskiem fizycznym w pracy.

Stresy biologiczne zależne są od cech organizmu człowieka oraz zachodzących w nim procesów fizjologicznych. Należą do nich:

- popęd płciowy

- skłonność jednostki (np. alkoholizm, nikotynizm, narkomania)

- niezaspokojone potrzeby wynikające z procesów fizjologicznych

Stresy psychologiczne występują w sytuacji zagrożenia życia, zdrowia, utraty korzyści materialnych lub konieczności podjęcia wzmożonego wysiłku fizycznego.

Stresy socjologiczne zależą od komunikacji międzyludzkiej np. przełożony – podwładny, podwładny-podwładny29

Tematyką stresu zajmował się psycholog J.Strelau, który określił go jako stan, na który składają się silne negatywne emocje oraz towarzyszące mu zmiany fizjologiczne i biochemiczne, przekraczające normalny stan pobudzenia.30 Natomiast zgodnie z teorią Zimbardo i Rucha stres jest procesem wywoływanym nieustannie, przez całe życie człowieka, bez względu na to co robi. Wg. autorów przyczyny stresu są bardzo zróżnicowane i mogą być przyjemne albo nieprzyjemne. Wymagają one przystosowania czyli readaptacji.31 O transakcyjnym podejściu do stresu mówi teoria Lazarusa, w myśl której stres to rodzaj szczególnej transakcji, zachodzącej między człowiekiem i jego otoczeniem lub w jego świecie wewnętrznym. Człowiek ocenia ją jako szkodliwą, zagrażającą lub stanowiącą wyzwanie, ze względu na jej cele, wartości, systemy przekonań i poczucie dobrostanu. 32

W pracy można doświadczyć dwóch rodzajów stresu chronicznego i traumatycznego. Stres chroniczny wywołany jest codziennymi lub często powtarzającymi się trudnościami, kłopotami, dolegliwościami, których w pracy jest dużo i które wywołują stan napięcia w organizmie powodujący negatywne skutki zdrowotne. Stres traumatyczny wywołany jest zdarzeniami traumatycznymi. Pojawiają się one nagle wywołując uczucie przerażenia i paniki.

Wg. klasyfikacji Z. Ratajczak do stresorów związanych z pracą zalicza się:

- przeciążenie pracą fizyczną

- ogólne przeciążenie umysłowe

- jakościowe przeciążenie pracą polegające na wykonywaniu zadań złożonych, niejasnych,

konfliktowych

- presję czasu

- monotonię

- brak wsparcia społecznego

- niesprawiedliwe traktowanie przez przełożonych

- brak wyraźnych osiągnięć w pracy zawodowej

- brak możliwości współdecydowania

- brak uznania społecznego w swoim środowisku pracy33

Stres wywołuje ogromne szkody w organizmie człowieka i może prowadzić do fizjologicznego załamania i wyczerpania. Przykłady objawów stresowych to m.in. przyśpieszone bicie serca, podwyższone ciśnienie krwi, wzrost napięcia mięśni, szybszy i płytszy oddech, zaciśnięte gardło, wzmożone pocenie się, dolegliwości żołądkowe.34 Przedłużający się stres zawodowy może również spowodować następstwa w zakresie funkcjonowania emocjonalno-poznawczego i sprawności intelektualnej np. lęk, depresja, niezadowolenie z siebie i wykonywanej pracy, dekoncentracja uwagi, zmiany w zachowaniu m.in. obniżenie efektywności pracy, podatność na wypadki.35


Istnieją grupy zawodów, w których pracownicy są szczególnie narażeni na stres. Są to zawody trudne i niebezpieczne. Źródła stresu w różnych zawodach zostały przedstawione w tabeli poniżej.

Typowe źródła stresu w wybranych profesjach36

Profesja

Typowe źródła stresu

Nauczyciele


Konieczność oscylowania między bliskością, serdecznością i troską, a dystansem. Efekty pracy pośrednie, gratyfikacja – niepewna i odroczona, zachowania i cechy uczniów stojące w sprzeczności z oczekiwaniami i celami nauczyciela np. brak zainteresowania nauką, niechęć do nauki, trudności w nauce, hałas, przepełnienie klas, konfrontacje z rodzicami uczniów, napięcia i rywalizacje w gronie nauczycielski, nieracjonalne wymagania przełożonych, negatywne czynniki administracyjne i instytucjonalne, niskie płace, niski prestiż zawodu, bardzo duże oczekiwania społeczne, dotkliwe braki techniczne i materialne, wadliwa struktura programów szkolnych.

Pielęgniarki

Odpowiedzialność za własne działania (np. w trakcie podawania leków), codzienny kontakt z chorobą, niejednoznaczność roli, niska możliwość kontrolowania otoczenia, wymóg stałej czujności, zhierarchizowany układ zależności służbowej, konieczność kontaktu z różnymi osobami zaangażowanymi w ten sam problem, świadomość braku wpływu na los pacjenta i poczucie winy wobec niego, roszczeniowość i niezadowolenie pacjentów, zmianowość, praca w nocy, kontakt z wydzielinami i brudem, brak warunków do leczenia np. złe warunki lokalowe, niskie zarobki, niski status zawodowy, niedogodności związane z relacjami z ludźmi innymi niż pacjenci

Programiści

komputerowi



Szybkie tempo pracy, praca w czasie ponadwymiarowym, praca pod presją czasu, niemożliwe do dotrzymania terminy, problemy z komunikacją interpersonalną, nadmiar pracy, konieczność ciągłego aktualizowania wiedzy i umiejętności.

Pracownicy sektora IT

(technologie

Informacyjne)


Długie godziny pracy, brak sztywnych ram czasowych pracy, niemożność ścisłego oddzielenia pracy od domu (przenoszenie jej do domu), stale rosnące wymagania rynku, napięte terminy realizacji pracy, przeciążenie prcą z powodu zbyt małej liczby zatrudnionych pracowników wskutek ograniczeń budżetowych, niejednoznaczność roli, konflikt roli np. sprzeczne wymagania ze strony przełożonego i klienta.

Przezwyciężanie stresu jest korzystne zarówno dla pracowników jak i pracodawców. Pracodawcy powinni więc wspierać pracowników w podejmowanych działaniach antystresowych. Do sposobów radzenia sobie z trudnymi sytuacjami zalicza się próbę zmiany niekorzystnych zdarzeń oraz próbę osłabiania wpływu stresu. Istotnym sposobem radzenia sobie ze stresem jest również spędzanie czasu ,,samemu ze sobą” w samotności. Próba zmiany niekorzystnych zdarzeń dokonywana jest poprzez:

- ucieczkę z trudnej sytuacji (która nie jest zawsze możliwa)

- przygotowanie się do mogących zajść nie przyjemnych wydarzeń

Próba osłabienia wpływu stresu odbywa się poprzez:

- zaprzeczenie zaistniałym trudnościom

- intelektualizację, czyli odcięcie się emocjonalne od trudnej sytuacji, by uniknąć przeżywania smutku czy lęku 37



  1. Wypalenie zawodowe

Jest psychologiczną konsekwencją stresu zawodowego. H.I. Freudenberg określił je jako

,,stan wyczerpania spowodowany nadmiernymi żądaniami stawianymi przez środowisko i daną osobę”.38 Wg.C.Maslach ,,wypalenie jest zespołem wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji i obniżonego poczucia dokonań osobistych, który może wystąpić u osób pracujących z innymi ludźmi w pewien określony sposób”.39 Europejskie Forum Stowarzyszeń Medycznych WHO określa wypalenie zawodowe jako zespół wyczerpania energii emocjonalnej, fizycznej i poznawczej, przejawiający się wyczerpaniem emocjonalnym i fizycznym, brakiem efektywności i kompetencji.40

Wypalenie zawodowe jest tzw. chorobą nadmiernego zaangażowania. Jest ono procesem wieloetapowym i pojawia się u ludzi, którzy w pracy widzą sens życia. Występuje u osób pracujących w nadmiernie obciążających warunkach. Składa się z pięciu stadiów:


  1. Stadium fizjologiczne – w tej fazie pojawiają się uporczywe niedomagania, bóle, utrata apetytu lub jego nagła poprawa, wyczerpanie

  2. Stadium społeczne – dystansowanie się jednostki do innych, powtarzające się irytacje, okresy bezczynności, niepewność w kontaktach z ludźmi, pretensje i żal do innych

  3. Stadium intelektualne – zaburzenie procesów poznawczych, jednostka przestaje przyjmować i przekazywać informacje, popełnia błędy w myśleniu logicznym, mowie i piśmie

  4. Stadium psychoemocjonalne – zmiany behawioralne: nadużywanie alkoholu, tytoniu, leków, branie narkotyków. Pojawia się nuda, jednostka lekceważy swoje obowiązki, traci poczucie odpowiedzialności i ryzyka

  5. Stadium duchowe – utrata wiary w podstawowe zasady i wartości, brak zainteresowania innymi ludźmi i poczuciem wewnętrznej martwoty41

Do czynników prowadzących do wypalenia zawodowego Pines zalicza:

- nadmierny zakres obowiązków

- przeciążenie

- ciężar decyzji

- naciski środowiskowe

- naciski biurokratyczne

- kłopoty administracyjne

- nadmierne obciążenie obowiązkami społecznymi

- sprzeczne wymagania42

Wypalenie zawodowe jest efektem wyczerpania, świadomości wykorzystywania przez innych oraz braku poczucia sensu działania. Stanowi ono końcowy efekt utraty złudzeń dotyczący możliwości sensu życia w pracy zawodowej. Prowadzi ono do poważnych konsekwencji zdrowotnych takich jak: wyniszczenie organizmu, bezsenność, przewlekła depresja, napady lęku, nadciśnienie, problemy z koncentracją. Kryzys w pracy przedkłada się również na życie rodzinne pracownika. Wypalenie zawodowe wiąże się z kosztami, które musi ponieść zarówno pracownik jak i jego pracodawca np. koszty przeprowadzenia rekrutacji, koszty związane z poszukiwaniem nowej pracy.

Wymiary wypalenia zawodowego zostały przedstawione w tabeli poniżej:

  1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna