SŁawni ekonomiśCI



Pobieranie 1.74 Mb.
Strona1/42
Data03.05.2016
Rozmiar1.74 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   42

SŁAWNI EKONOMIŚCI

ADAMIECKI Karol (1866-1933) inżynier; prof. Politechniki W-wskiej, współtwórca nauki organizacji i zarządzania; 1925 zorganizował w Warszawie Inst. Naukowej Organizacji, którym kierował; sformułował prawa: harmonii doboru, harmonii działania organów pracy zbiorowej, produkcji optymalnej; O istocie naukowej organizacji, Harmonizacja pracy.


AKERLOF George (ur. 1940) *

ekonomista amer., prof. University of California w Berkeley; przedstawiciel tzw. nowej ekonomii keynesowskiej; zajmuje się gł. analizą mechanizmów rynków finansowych; wykorzystuje osiągnięcia psychologi (m.in. teorii dysonansu poznawczego);autor przyjmowanych początkowo nieufnie tez m.in. o walorach wypłacenia pracownikom wyższych wynagrodzeń niż to wynika z równowagi rynku, w zamian za co uzyskuje się wyższą lojalność i lepszą pracę; 2001 laureat nagrody Nobla (obok A.Spence'a i J.Stiglitza).


Arrow Kenneth J. (ur.1921)

Laureat nagrody Nobla w 1972 r., sławę przyniosła mu już praca doktorska, obroniona w 1951 r. na Uniwersytecie Columbia. Arrow uchodzi za jednego z głównych przedstawicieli nurtu neoklasycznego myśli w ekonomii. Opracował (wspólnie z Gerardem Debreu) model ekonomiczny, który jest do dziś punktem odniesienia neoklasycznego tzw. nurtu równowagi ogólnej. W swoich pracach wiele miejsca poświęcił analizie zagadnień związanych ze wzrostem gospodarczym. Jego prace dotyczą jednak wielu, zróżnicowanych dziedzin: wyborów społecznych, równowagi ogólnej, teorii, wzrostu gospodarczego, teorii informacji, roli organizacji.


ARROW Kenneth* (ur. 1921) ekonomista amer.; prof. uniw. w Stanford, Harvard University; teoretyk ekonomii, pionier badań nad ogólną teorią równowagi i teorią dobrobytu; 1972 Nagroda Nobla; Social Choice and Individual Values, Existence of an Equlibrium for a Competetive Economy (wspólnie z G. Debreu).
Arrow Kenneth Joseph (1921-), ekonomista amerykański, przedstawiciel ekonomii dobrobytu. Pracę naukową rozpoczął 1948 na Uniwersytecie w Chicago, 1949-1968 na Uniwersytecie Stanforda (od 1953 profesor), 1968-1979 profesor Uniwersytetu Harvarda, następnie ponownie w Stanford. W swoich pracach zajmował się gł. teorią równowagi ogólnej, wnosząc do niej istotny wkład, w postaci modeli współzależności miedzy cenami i rozmiarami produkcji dóbr oraz cenami i podażą czynników produkcji.

Autor słynnego “twierdzenia niemożności”, zwanego twierdzeniem Arrowa: w pewnych warunkach racjonalności i równości, gdy mamy do czynienia z więcej niż dwiema jednostkami i alternatywnymi wyborami, nie można gwarantować, że ranking preferencji społecznych będzie odpowiadał rankingowi preferencji indywidualnych. 1972, wspólnie z J.R. Hicksem, otrzymał Nagrodę Nobla. Autor licznych prac, m.in.: Social Choice and Individual Values (1951), Essays in the Theory of Risk Bearing (1971), The Limits of Organisation (1974).


Arrow Kenneth Joseph (1921-), ekonomista amerykański, przedstawiciel ekonomii dobrobytu. Pracę naukową rozpoczął 1948 na Uniwersytecie w Chicago, 1949-1968 na Uniwersytecie Stanforda (od 1953 profesor), 1968-1979 profesor Uniwersytetu Harvarda, następnie ponownie w Stanford. W swoich pracach zajmował się gł. teorią równowagi ogólnej, wnosząc do niej istotny wkład, w postaci modeli współzależności miedzy cenami i rozmiarami produkcji dóbr oraz cenami i podażą czynników produkcji.

Autor słynnego “twierdzenia niemożności”, zwanego twierdzeniem Arrowa: w pewnych warunkach racjonalności i równości, gdy mamy do czynienia z więcej niż dwiema jednostkami i alternatywnymi wyborami, nie można gwarantować, że ranking preferencji społecznych będzie odpowiadał rankingowi preferencji indywidualnych. 1972, wspólnie z J.R. Hicksem, otrzymał Nagrodę Nobla. Autor licznych prac, m.in.: Social Choice and Individual Values (1951), Essays in the Theory of Risk Bearing (1971), The Limits of Organisation (1974).


BABEUF François Noël , zw. Gracchus (1760-97) francuski socjalista utopijny, rewolucjonista, prekursor komunizmu; zgilotynowany za próbę obalenia Dyrektoriatu i przywrócenia konstytucji z 1793; opisał charakter własności burżuazyjnej oraz państwo jako aparat władzy klas posiadających; radykalny zwolennik egalitaryzmu: głosił wspólnotę dóbr i komunistyczną organizację produkcji; w 1. poł. XIX w. doktryna B. (zw. babuwizmem) miała licznych zwolenników we Francji.
Babeuf François Noël, zwany Gracchusem (1760-1797), francuski działacz rewolucyjny i myśliciel, jeden z twórców socjalizmu utopijnego. Stworzył koncepcję społeczno-polityczną zwaną babuwizmem, zgodnie z którą podstawą systemu ekonomicznego winna być wspólnota dóbr i komunistyczna organizacja produkcji.

Egalitarystyczna (egalitaryzm) doktryna Babeufa znalazła wielu zwolenników. W czasie rewolucji francuskiej zorganizował on tajne Sprzysiężenie Równych (1796), dążące do przejęcia władzy i wprowadzania stopniowo ustroju komunistycznego. W 1797 został skazany za działalność spiskową i zgilotynowany.


BABEUF François Noël , zw. Gracchus (1760-97) francuski socjalista utopijny, rewolucjonista, prekursor komunizmu; zgilotynowany za próbę obalenia Dyrektoriatu i przywrócenia konstytucji z 1793; opisał charakter własności burżuazyjnej oraz państwo jako aparat władzy klas posiadających; radykalny zwolennik egalitaryzmu: głosił wspólnotę dóbr i komunistyczną organizację produkcji; w 1. poł. XIX w. doktryna B. (zw. babuwizmem) miała licznych zwolenników we Francji.
Babeuf François Noël, zwany Gracchusem (1760-1797), francuski działacz rewolucyjny i myśliciel, jeden z twórców socjalizmu utopijnego. Stworzył koncepcję społeczno-polityczną zwaną babuwizmem, zgodnie z którą podstawą systemu ekonomicznego winna być wspólnota dóbr i komunistyczna organizacja produkcji.

Egalitarystyczna (egalitaryzm) doktryna Babeufa znalazła wielu zwolenników. W czasie rewolucji francuskiej zorganizował on tajne Sprzysiężenie Równych (1796), dążące do przejęcia władzy i wprowadzania stopniowo ustroju komunistycznego. W 1797 został skazany za działalność spiskową i zgilotynowany.


Bakunin Michaił Aleksandrowicz (1814-1876), rosyjski rewolucjonista, twórca i ideolog anarchizmu kolektywistycznego. 1832-1835 w armii carskiej. W drugiej połowie lat 30-tych związany z kółkiem N.W. Stankiewicza. Od 1840 w na emigracji w Niemczech, Belgii Francji i Szwajcarii. W Paryżu 1844 zbliżył się P. Pruodona. Poznał także K. Marksa i F. Engelsa. Zaocznie skazany (1844) przez rosyjski Senat na utratę praw obywatelskich i zsyłkę na Syberię. W XI.1847 uczestniczył w zebraniu upamiętniającym powstanie listopadowe.

Rzecznik utworzenia federacji pansłowiańskiej. Współorganizator Zjazdu Słowiańskiego w Pradze 1848. Jeden z przywódców powstania praskiego VI.1848. Przeciwnik interwencji carskiej na Węgrzech 1849. Przewodził powstaniu drezdeńskiemu w V.1849, po czym więziony przez władze pruskie, austriacki i rosyjskie. Z więzienia rosyjskiego napisał do cara enigmatyczne Wyznania, w których wyraził skruchę. Zesłany na Syberię 1857. Przez Japonię i USA zbiegł z katorgi (1861) do Londynu, gdzie nawiązał kontakty z A. Hercenem i N. Ogariowem 1862-1863.

Pod koniec 1864 wstąpił do Międzynarodówki, z której został usunięty 1872 po konflikcie personalnym z K. Marksem. 1863 uczestnik wyprawy parowca angielskiego “Ward Jakson”, na pokładzie, którego znajdowała się broń dla powstania styczniowego. 1864 twórca tajnego “Bractwa Międzynarodowego”. 1868 założyciel “L’Alliance Internationale de la démocratie Socialiste”. 1872-1878 organizator Międzynarodówki Anarchistycznej. 1868 jeden z redaktorów pism “Kołakoł” i “Narodnoje djeło”. IX.1870 Uczestnik powstania liońskiego. 1874 uczestnik anarchistycznego wystąpienia w Bolonii.

W filozofii ewaluował od heglizmu poprzez proudonizm, marksizm po anarchizm. W jego poglądach politycznych zasada wolności absolutnej stanowiła centrum koncepcji. Zwolennik rewolucji społecznej, którą miała przeprowadzić tajna organizacja spiskowa. Jej następstwem miało być powstanie społeczeństwa bezpaństwowego. Uznawał, że podporządkowanie się jednostki społeczeństwu powinno mieć charakter spontaniczny.

Odrzucał ideę własności prywatnej. Według niego podział dóbr miał następować na bazie niesprecyzowanego bliżej “instynktu mas”. Autor m.in. Rewolucyjny katechizm (wydanie 1866), Bóg i państwo (wydanie 1871), Niemieckie cesarstwo bata i rewolucja społeczna (wydanie 1871), Państwo i anarchia (wydanie 1873).
Bakunin Michaił Aleksandrowicz (1814-1876), rosyjski rewolucjonista, twórca i ideolog anarchizmu kolektywistycznego. 1832-1835 w armii carskiej. W drugiej połowie lat 30-tych związany z kółkiem N.W. Stankiewicza. Od 1840 w na emigracji w Niemczech, Belgii Francji i Szwajcarii. W Paryżu 1844 zbliżył się P. Pruodona. Poznał także K. Marksa i F. Engelsa. Zaocznie skazany (1844) przez rosyjski Senat na utratę praw obywatelskich i zsyłkę na Syberię. W XI.1847 uczestniczył w zebraniu upamiętniającym powstanie listopadowe.

Rzecznik utworzenia federacji pansłowiańskiej. Współorganizator Zjazdu Słowiańskiego w Pradze 1848. Jeden z przywódców powstania praskiego VI.1848. Przeciwnik interwencji carskiej na Węgrzech 1849. Przewodził powstaniu drezdeńskiemu w V.1849, po czym więziony przez władze pruskie, austriacki i rosyjskie. Z więzienia rosyjskiego napisał do cara enigmatyczne Wyznania, w których wyraził skruchę. Zesłany na Syberię 1857. Przez Japonię i USA zbiegł z katorgi (1861) do Londynu, gdzie nawiązał kontakty z A. Hercenem i N. Ogariowem 1862-1863.

Pod koniec 1864 wstąpił do Międzynarodówki, z której został usunięty 1872 po konflikcie personalnym z K. Marksem. 1863 uczestnik wyprawy parowca angielskiego “Ward Jakson”, na pokładzie, którego znajdowała się broń dla powstania styczniowego. 1864 twórca tajnego “Bractwa Międzynarodowego”. 1868 założyciel “L’Alliance Internationale de la démocratie Socialiste”. 1872-1878 organizator Międzynarodówki Anarchistycznej. 1868 jeden z redaktorów pism “Kołakoł” i “Narodnoje djeło”. IX.1870 Uczestnik powstania liońskiego. 1874 uczestnik anarchistycznego wystąpienia w Bolonii.

W filozofii ewaluował od heglizmu poprzez proudonizm, marksizm po anarchizm. W jego poglądach politycznych zasada wolności absolutnej stanowiła centrum koncepcji. Zwolennik rewolucji społecznej, którą miała przeprowadzić tajna organizacja spiskowa. Jej następstwem miało być powstanie społeczeństwa bezpaństwowego. Uznawał, że podporządkowanie się jednostki społeczeństwu powinno mieć charakter spontaniczny.

Odrzucał ideę własności prywatnej. Według niego podział dóbr miał następować na bazie niesprecyzowanego bliżej “instynktu mas”. Autor m.in. Rewolucyjny katechizm (wydanie 1866), Bóg i państwo (wydanie 1871), Niemieckie cesarstwo bata i rewolucja społeczna (wydanie 1871), Państwo i anarchia (wydanie 1873).
BALCEROWICZ Leszek (ur. 1947) ekonomista i polityk; prof. Szkoły Głównej Planowania i Statystyki (obecnie SGH); 1981-82 wiceprezes ZG Pol.Towarzystwa Ekon.; 1989-91 wicepremier i min. finansów, twórca programu stabilizacji gospodarki polskiej i reformy ekonomicznej, która poprzez zdławienie inflacji, oszczędności budżetowe, surową politykę podatkową i zahamowanie niekontrolowanego wzrostu płac stworzyła warunki do dalszych przekształceń gospodarczych w Polsce, w tym zbudowania silnego sektora prywatnego w przemyśle. 1995-2000 przew. Unii Wolności; 1997-2000 ponownie wicepremier w rządzie koalicyjnym J.Buzka; od 2001 prezes NBP; gł. prace: Wolność i rozwój. Ekonomia wolnego rynku, Socjalizm, kapitalizm, transformacja.


''Leszek Balcerowicz''' (urodzony [[19 stycznia]] [[1947]] w [[Lipno|Lipnie]]) - [[ekonomista]], przedstawiciel szkoły ekonomicznej zwanej [[monetaryzm|monetaryzmem]]. Wicepremier i minister finansów RP w rządach: [[Tadeusz Mazowiecki|Tadeusza Mazowieckiego]] ([[12 września]] [[1989]] - [[12 stycznia]] [[1991]]), [[Jan Krzysztof Bielecki|Jana Krzysztofa Bieleckiego]] ([[12 stycznia]] [[1991]] - [[23 grudnia]] [[1991]]) oraz [[Jerzy Buzek|Jerzego Buzka]] ([[31 października]] [[1997]] - [[8 czerwca]] [[2000]]). Przejściowo (w grudniu [[1991]]) pełnił również funkcję szefa rządu (podpisał m. in. Układ Stowarzyszeniowy [[RP]] z [[Wspólnota Europejska|EWG]]). Od kwietnia [[1995]] do grudnia [[2000]] r. pełnił funkcję przewodniczącego [[Unia Wolności|Unii Wolności]]. W wyborach parlamentarnych we wrześniu [[1997]] uzyskał najlepszy wynik w okręgu katowickim, zdobywając ponad 91 000 głosów. [[22 grudnia]] [[2000]] r. [[Sejm (polski)|Sejm RP]] powołał Leszka Balcerowicza na stanowisko Prezesa [[Narodowy Bank Polski|Narodowego Banku Polskiego]] Znany przede wszystkim jako osoba, pod której przewodnictwem dokonała się [[plan Balcerowicza|ekonomiczna transformacja Polski]] z kraju o socjalistycznej gospodarce planowej w stylu radzieckim do kraju o gospodarce wolnorynkowej w stylu zachodnim.

Balcerowicz jest żonaty (żona Ewa) i ma trójkę dzieci (Maciej [[1972]], Wojciech [[1980]], Anna [[1984]]).


Wykształcenie i kariera akademicka
W młodości dał się poznać jako obiecujący lekkoatleta - średniodystansowiec. W [[1970]] roku otrzymał dyplom magisterski wSzkole Głównej Planowania i Statystyki (aktualnie [[Szkoła Główna Handlowa]]) na wydziale handlu zagranicznego. W [[1974]] roku uzyskał tytuł MBA (Master of Business Administration) na [[Saint John's University]] w Nowym Jorku. W [[1975]] roku obronił pracę doktorską w SGPiS i został na tej uczelni jako adiunkt.

W [[lata 80. XX wieku|latach 80.]] odbył kilka staży naukowych, m. in. na [[University of Sussex]] (Anglia) i Uniwersytecie w Marburgu. W [[1992]] roku został profesorem SGH i kierował katedrą Międzynarodowych Studiów Porównawczych. W latach [[1992]] - [[2000]] przewodniczył Radzie i Radzie Naukowej Fundacji [[Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych]] CASE. Do dzisiaj nie jest "pełnym" profesorem nominowanym przez prezydenta RP, gdyż nie spełnił wymogu przeprowadzenia przewodu habilitacyjnego.

Jego dorobek naukowy to kilkadziesiąt publikacji w czasopismach naukowych oraz kilkanaście książek.

W [[1993]] otrzymał tytuły doktora [[Doctor honoris causa|honoris causa]] [[Francja|francuskiego]] Uniwersytetu w Aix-en-Provence, w [[1994]] University of Sussex w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], w [[1996]] [[De Paul University of Chicago]] ([[Stany Zjednoczone|USA]]), a w [[1998]] [[Uniwersytet Szczeciński|Uniwersytetu Szczecińskiego]], [[Uniwersytet Mikołaja Kopernika|Uniwersytetu Mikołaja Kopernika]] w [[Toruń|Toruniu]], [[Dundee University]] oraz [[Staffordshire University]] w Wielkiej Brytanii. W [[1999]] został wyróżniony doktoratem honoris causa przez Uniwersytet Ekonomiczny w Bratysławie ([[Słowacja]]), w 2001 przez [[Uniwersytet_Viadrina|Uniwersytet Europejski Viadrina]] we Frankfurcie nad Odrą ([[Niemcy]]), a w [[2002]] przez Uniwersytet del Pacifico w Limie ([[Peru]]).


Kariera polityczna
Był członkiem [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]] od [[1969]] do momentu wprowadzenia [[stan wojenny|stanu wojennego]].

Pod koniec [[lata 70. XX wieku|lat 70.]] był członkiem zespołu doradców-ekonomistów przy premierze PRL. Zespół ten opracował słynny raport o stanie państwa, który przewidywał rychły upadek polityki ekonomicznej [[Edward Gierek|Edwarda Gierka]]. Po powstaniu [[Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Solidarność|NSZZ Solidarność]], był członkiem rady ekspertów ekonomicznych tego związku, w ramach której opracował projekt łagodnego przejścia z gospodarki planowej do gospodarki pół-wolnorynkowej opartej na samorządach pracowniczych. Po wprowadzeniu stanu wojennego wystąpił z [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]], jako osoba związana z kierownictwem Solidarności został na krótko internowany, jednak po kilku miesiącach wypuszczony, razem z pierwszą falą zwolnień z internowania.


Jako minister finansów był praktycznie główną osobą odpowiedzialną za przeprowadzenie transformacji Polski z gospodarki planowo-socjalistycznej do gospodarki wolnorynkowej, znaną jako "[[Plan Balcerowicza]]". Plan ten przygotowany pod wpływem doktryny ''[[Jeffrey Sachs|Jeffrey'a Sachsa]]'' - profesora [[Uniwersytet Harvarda|Uniwersytetu Harvarda]] umożliwił rozpoczęcie ambitnego programu reform. W przeciągu półtora roku zdołał zdławić [[hiperinflacja|hiperinflację]] z poziomu 685,8% ([[1990]]) do 60% rocznie, urealnić kurs walutowy złotówki, wprowadzić jej wewnętrzną wymienialność, przeprowadzić reformę bankowości, uspokoić i zrównoważyć detaliczny rynek wewnętrzny, rozpocząć reformy podatkowe i ubezpieczeniowe, które były poźniej kontynuowane przez jego następców.

Jego sposób przeprowadzenia transformacji był później kopiowany z różnym skutkiem w innych państwach byłego bloku wschodniego.


Za swoje dokonania jako minister finansów został uhonorowany wieloma nagrodami krajowymi i międzynarodowymi:

* w roku [[1992]] został, jako pierwszy przedstawiciel Europy Środkowo-Wschodniej, wyróżniony prestiżową nagrodą Ludwika Erharda

* w październiku [[1998]] roku otrzymał nagrodę "Minister Finansów roku 1998" przyznaną przez brytyjski miesięcznik finansowy "Euromoney"

* a w styczniu [[1999]] r. - nagrodę dla najwybitniejszego Europejczyka w [[1998]] r.

* w [[1999]] r. otrzymał Nagrodę Środkowoeuropejską (Central European Award) dla najlepszego ministra finansów [[1998]] r.

* w roku [[2000]] został wyróżniony, przyznawaną po raz pierwszy, Nagrodą Friedricha Augusta von Hayeka

* w [[2001]] r. otrzymał nagrodę im. Carla Bertelsmanna za wybitne osiągnięcia w dziedzinie transformacji gospodarczej w Polsce

* w [[2002]] r. nagrodę Fundacji Fasela za zasługi dla społecznej gospodarki rynkowej.

* w [[2005]] r. został uhonorowany najwyższym polskim odznaczeniem, [[Order Orła Białego|Orderem Orła Białego]]
Od [[1995]] do [[2000]] roku był przewodniczącym [[Unia Wolności|Unii Wolności]]. Pełniąc tą funkcję starał się przekształcić Unię w sprawną i nowoczesną partię centroprawicową. W [[2000]] pod wpływem krytycznych głosów z lewicowego środowiska [[Unia Wolności|UW]] zrezygnował z kandydowania na kolejną kadencję. Było to jedną z przyczyn rozłamu w [[Unia Wolności|UW]], odejścia dużej części byłych członków [[Kongres Liberalno-Demokratyczny|KLD]], co w efekcie doprowadziło do marginalizacji partii. Od grudnia [[2000]] roku jest prezesem [[Narodowy_Bank_Polski|NBP]]. Od [[1 maja]] [[2004]] wszedł z urzędu w skład Rady Ogólnej [[Europejski Bank Centralny|Europejskiego Banku Centralnego]].
Kontrowersje
W Polsce przyjęło się utożsamiać [[plan Balcerowicza]], który był przede wszystkim narzędziem antyinflacyjnym, z całością

transformacji ustrojowej, a z samego Balcerowicza czynić personifikację całej transformacji.

Ponieważ stosunek społeczeństwa do transformacji jest silnie spolaryzowany, podobnie jest w odniesieniu do osoby Leszka Balcerowicza.
Jedni wskazują na bezrobocie i inne problemy wynikłe z transformacji, obwiniając za nie Balcerowicza i jego plan, czego przykładem jest charakterystyczny szczególnie dla [[Andrzej Lepper|Andrzeja Leppera]] i jego partii [[Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej|Samoobrona]], lecz powstały już w [[1990]] slogan "[[Balcerowicz musi odejść]]".
Bardziej konstruktywni krytycy wskazują na [[Rosja|Rosję]] jako przykład prywatyzacji, który szybko zamieniło się w 'kapitalizm zbójecki'. Rosja posiadała jednocześnie identycznego doradcę [[Jeffrey Sachs|Jeffrey Sachs'a]], a plany reform były analogiczne do tych polskich. Wielu dowodzi, że zahamowanie reform w istocie pozwoliło [[Polska|Polsce]] uniknąć losu [[Rosja|Rosji]] (np. noblista [[Joseph Stiglitz]]) Od kilku lat [[Jeffrey Sachs]] krytykuje swoje własne zalecenie jako błędne (m.in. w książce "Koniec Biedy") na nowo ożywiając debatę na temat reform Balcerowicza. Dodatkowo wskazuje się często na doświadczenia takich krajów jak [[Węgry]] czy [[Czechy]] jako lepszą alternatywę. Polskim krytykiem reform Balcerowicza jest m.in. [[Grzegorz Kołodko]].
Inni wskazują na państwa, w których nie dokonano szybkich reform, takie jak [[Ukraina]], [[Słowacja]], [[Rumunia]] i [[Bułgaria]], i których sytuacja gospodarcza jest o wiele gorsza niż Polski, zaś winą za problemy transformacji obarczają raczej wysokie podatki, nieprzychylny ich zdaniem pracodawcom kodeks pracy i prawo skarbowe oraz brak charakterystycznej dla lat [[1990]]-[[1993]] wolności gospodarczej.
Leszek Balcerowicz posiadał jeden z najniższych wskaźników zaufania społecznego: według badań przeprowadzonych w listopadzie [[2001]] roku przez [[CBOS]] ufało mu 18% respondentów, natomiast brak zaufania deklarowało 63% badanych (większą nieufnością obdarzony był jedynie [[Marian Krzaklewski]]). 11% dorosłych Polaków zadeklarowało obojętność do Balcerowicza, zaś jedynie 1% - jego nieznajomość.
{{Minister finansów}}

{{Przwodniczący_UW}}


BARAN Paul (1909-66) ekonomista amerykański pochodzenia ros., o orientacji lewicowej, autor prac o teoriach rozwoju współczesnej gospodarki kapitalistycznej (m.in. Ekonomia polityczna wzrostu).


Baran Paul (1909-1966), ekonomista amerykański pochodzenia rosyjskiego, zwolennik marksizmu. Zajmował się problematyką wzrostu gospodarczego we współczesnym kapitalizmie. Główne prace: Ekonomia polityczna wzrostu (1957, wydanie polskie 1958), Kapitał monopolistyczny (wspólnie z P. Sweezy’m, wydanie polskie 1968).


Barone Enrico (1859-1924), ekonomista i matematyk włoski. Jego prace naukowe zaliczane są do dorobku matematycznej szkoły lozańskiej. Po zakończeniu kariery wojskowej uzyskał w 1907 rooku profesurę w Uniwersytecie Rzymskim i objął katedrę ekonomii politycznej. Był kontynuatorem teorii równowagi ogólnej L. Walrasa, rozszerzając jego model o różne kombinacje nakładów produkcyjnych. Wniósł znaczący wkład do teorii handlu międzynarodowego. Wykazał także, że gospodarka zbiorowa może racjonalnie planować produkcję i poprzez proces prób i błędów ustalić prawidłowe ceny i osiągnąć równowagę ekonomiczną (porównywalną z modelem gospodarki konkurencyjnej). Główna praca: Principi di economia politica (1908. Wydanie polskie Zasady ekonomii politycznej, 1938, 1946).
BARRE Raymond (ur. 1924) ekonomista i polityk franc. (związany z ugrupowaniami centrowymi), 1976-81 premier.
BARRO

BARUCH Bernard Mannes (1870-1965) amerykański polityk i finansista; podczas I i II woj. świat. zajmował się mobilizacją amer. siły roboczej i zasobów materialnych; 1947 jako pierwszy na posiedzeniu ustawodawczym stanu Karolina Płd. użył określenia "zimna wojna" ("Nie łudźmy się, jesteśmy dziś w samym środku zimnej wojny").


Bastiat Claude Frédéric (1801-1850), ekonomista francuski zaliczany do epigonów klasycznej szkoły angielskiej. Zwolennik liberalizmu gospodarczego, założyciel Association pour la Liberté des Échanges (Stowarzyszenia Wolnego Handlu), redaktor czasopisma La Libre-Échange. W okresie Wiosny Ludów 1848 zdecydowany przeciwnik ideologii i poglądów ekonomicznych socjalizmu.

Jego teoria wartości wymiennej, kształtującej się w wyniku swobodnej wymiany szeroko rozumianych usług pomiędzy ludźmi, stała się podstawą doktryny harmonii społecznej, zgodnie z którą wszyscy uczestnicy procesów gospodarczych (właściciele ziemi, pracy i kapitału) zgodnie przyczyniają się do rozwoju gospodarczego. Główne prace: Sophismes économiques (1845), Les Harmonies économiques (1848).


Bastiat Claude Frédéric (1801-1850), ekonomista francuski zaliczany do epigonów klasycznej szkoły angielskiej. Zwolennik liberalizmu gospodarczego, założyciel Association pour la Liberté des Échanges (Stowarzyszenia Wolnego Handlu), redaktor czasopisma La Libre-Échange. W okresie Wiosny Ludów 1848 zdecydowany przeciwnik ideologii i poglądów ekonomicznych socjalizmu. Jego teoria wartości wymiennej, kształtującej się w wyniku swobodnej wymiany szeroko rozumianych usług pomiędzy ludźmi, stała się podstawą doktryny harmonii społecznej, zgodnie z którą wszyscy uczestnicy procesów gospodarczych (właściciele ziemi, pracy i kapitału) zgodnie przyczyniają się do rozwoju gospodarczego. Główne prace: Sophismes économiques (1845), Les Harmonies économiques (1848).
BASTIAT Frédéric (1801-1850) ekonomista franc. uważany za prekursora współczesnego liberalizmu; jego ulubioną bronią było ośmieszanie przeciwników, np. proponował, by w interesie ochrony francuskich producentów świec wprowadzić ustawowe ograniczenia możliwości korzystania ze światła słonecznego; do poglądów B. nawiązywali w XX w. przeciwnicy marksizmu i postkeynesizmu.
Bastiat Claude Frédéric (1801-1850), ekonomista francuski zaliczany do epigonów klasycznej szkoły angielskiej. Zwolennik liberalizmu gospodarczego, założyciel Association pour la Liberté des Échanges (Stowarzyszenia Wolnego Handlu), redaktor czasopisma La Libre-Échange. W okresie Wiosny Ludów 1848 zdecydowany przeciwnik ideologii i poglądów ekonomicznych socjalizmu.Jego teoria wartości wymiennej, kształtującej się w wyniku swobodnej wymiany szeroko rozumianych usług pomiędzy ludźmi, stała się podstawą doktryny harmonii społecznej, zgodnie z którą wszyscy uczestnicy procesów gospodarczych (właściciele ziemi, pracy i kapitału) zgodnie przyczyniają się do rozwoju gospodarczego. Główne prace: Sophismes économiques (1845), Les Harmonies économiques (1848).
Bastiat Frédéric (1801-1850)
Frédéric Bastiat był bogatym kupcem, prowadził także dość duży majątek ziemski. Można więc spodziewać się, że ekonomią interesował się od dawna jako praktyk, ale okres jego działalności nabiera kolorów, kiedy zostaje posłem do Zgromadzenia Ustawodawczego. Kiedy "szkoła manczesterska", czyli grupa angielskich przemysłowców i ekonomistów, zaczęła zwalczać cła zbożowe (chroniły one niekonkurencyjne angielskie rolnictwo, zawyżały ceny i prowadziły ludność do nędzy), Bastiat we Francji rozpoczął głoszenie wolności (przez niektórych nazywanej indywidualizmem) gospodarczej, jako samoczynnego źródła harmonii społecznej. Nie spisywał jednak swoich myśli w kolejnych dziełach, jedno po drugim, ale publikował je w publicystycznych pamfletach, dowcipnych i czasami ostrych, w których polemizował z socjalistami i innymi krytykami.

W zasadzie jego głównym dziełem jest napisane pięknym, jasnym językiem "Les harmonies economiques" (1850). Cały szereg ujętych w nim problemów, jak oceniają historycy ekonomii, Bastiat potraktował jednak dość powierzchownie i w sposób dość moralizatorski, choć dosyć ciekawie.

Bastiat chciał wolności dla jednostki. To jednostka ludzka, a nie ogół społeczny, ma być jedynym czynnikiem sprawczym rozwoju gospodarczego. Pod warunkiem, że damy jej maksimum swobody - "Laissez faire, laissez passer, le monde va de lui memu", czyli - w wolnym tłumaczeniu - "pozwólcie ludziom robić, co chcą, a wszystko pójdzie samo przez się".

Drugim jego istotnym postulatem była wolna konkurencja. "Wszystko, co ją ogranicza, jest złe; wszystko, co ją rozszerza, jest dobre" - głosił John Stuart Mill, a Bastiat podpisywał się pod tym obiema rękami. Ceny bowiem, jak uważał, mają być wynikiem swobodnej gry podaży i popytu. I to wszystkie - od cen towarów poprzez ceny pracy aż po ceny kredytu. A zasadniczym hasłem-słowem, które przewija się w jego myślach jest słowo "równowaga". 

W jego poglądach przebijają zarówno echa myśli A. Smitha, jak i nieco późniejszych konstrukcji mówiących o równowadze. Opisując bowiem ogólne spojrzenie Bastiata na ekonomię można powiedzieć, że był zwolennikiem zasad naturalnych - stwierdza, że "ogólne prawa rządzące życie społecznym są harmonijne: zmierzają pod każdym względem do doskonalenia ludzkości". Dlaczego więc miałoby być inaczej w ekonomii? Uważa, że naturalne prawa ekonomiczne, które są oparte na wolności i z poszanowaniem wszystkich zasad własności prywatnej, przynoszą ludziom największą korzyść i harmonię. I ta harmonia gospodarcza będzie korzystna dla wszystkich warstw społecznych, z pożytkiem dla maksymalnego dochodu, rozwoju i postępu.

Z pożytkiem, ale bez gwarancji jego osiągnięcia - zastrzega się Bastiat. Tłumaczy, że harmonia gospodarcza, przy założeniu wolności gospodarczej maksymalizuje wszystkie wielkości w gospodarce, ale tylko te, które istnieją (mówiąc o maksymalizacji czynników gospodarczych myślał o obecnym stanie gospodarki, ustroju społecznym). W innym ustroju gospodarczym, przy np. innej (większej) ilości czynników gospodarczych, krótko mówiąc w innych realiach, ta maksymalizacja może zupełnie się nie sprawdzić.

Jednym z podstawowych pojęć harmonii gospodarczej jest pojęcie wartości. David Ricardo określał ją na podstawie ilości pracy potrzebnej do wyprodukowania danego dobra - zgodnie z zasadami sprawiedliwości. Fakty jednak mówiły co innego - wprowadzenie maszyn zakłóciło sprawiedliwe pojmowanie pojęcia wartości i ludzkiej pracy. By więc zasady zgadzały się z rzeczywistością Bastiat podał definicję pracy zaoszczędzonej - jest to ilość pracy zaoszczędzonej posiadaczowi jakiegoś dobra poprzez jego kupno. W ten sposób określił tzw. teorię kosztów reprodukcji (Carey rozwinął ją nieco lepiej). Miała ona jednak pewną słabość - określając wartość jakiegoś produktu (np. wyjątkowo drogiego, cennego, czy skomplikowanego) można uznać, że zaoszczędziło to jego posiadaczowi pracy nieskończenie więcej, a zatem i sama wartość jakiegoś dobra stawałaby się trudna do określenia.

Mimo to, Bastiat - idąc dalej - tłumaczy, że jeśli sprzedając komuś produkt zaoszczędza mu się pracy, to wyświadcza się nabywcy usługę. Każda wymiana jest więc świadczeniem usług przez uczestników wymiany. Własność i majątek można zatem traktować jako sumę świadczonych przez jednostkę usług - w ten oto sposób, przez jednych uważany za dość karkołomny, przez innych za dobry - Bastiat wyjaśnił przy okazji możliwość bogacenia się społeczeństwa.

Kolejnym zagadnieniem, któremu poświęcił wiele miejsca była sprawa renty gruntowej i wliczania jej w koszty produkcji różnych dóbr. Renta gruntowa - warto tu chyba przypomnieć - była częścią ceny produktu, formą dochodu uzyskiwanego przez właściciela ziemi, którą to ziemię właściciel wykorzystywał do celów produkcyjnych. Wysokość renty zależała od lokalizacji i powierzchni działki, oraz od tego jak dużym powodzeniem cieszył się dany produkt na rynku wyprodukowany na tej działce (od wskaźników popytu i podaży). Wswoim czasie zależała także od ceny użytkowania ziemi (wcześniej - najmu czy dzierżawy w okresie pańszczyzny i ustroju feudalnego).

Bastiat tutaj także podpierał się częściowo teorią Ricarda. Otóż Ricardo za źródło renty uznał rzadkość (ograniczoną ilość) ziemi i zróżnicowanie jej urodzajności, natomiast zysk był według niego potrąceniem z produktu wytworzonego przez robotnika. Twierdził także, że najgorsze ziemie nie powinny być w ogóle objęte rentą. I właśnie wykorzystując tę ostatnią myśl, Bastiat stwierdził, że taka ziemia pracuje za darmo i że jest ona czynnikiem darmowym. W cenie produktu ziemi, powinien się zatem mieścić tylko nakład kapitału (wniesionego do produkcji) i pracy wytwórcy. Ponieważ w wyniku konkurencji obniżają się koszty produkcji, to cena jakiegoś dobra, jej wartość użytkowa czy pożyteczność na rynku nie zmieniają się, a przyroda wciąż "pracuje za darmo", ergo: ludzkość może się dzięki temu bogacić.

Niestety, takie pojmowanie sprawy przez Bastiata historia ekonomii uznała za fałszywe, ponieważ nie pogłębił on swojej teorii: nie wykazał dlaczego ceny produktów rolnych pod wpływem konkurencji muszą spadać, analogicznie do obniżających się kosztów wytwarzania. Nie wspominał też nic o istotnym przecież zagadnieniu wydajności pracy. Nie uwzględnił również przypadków "mieszanych", kiedy przy produkcji jakiegoś dobra można mówić o "współudziale" ziemi z innymi gałęziami.

Niemniej, część historyków ekonomii uważa, że swoimi rozważaniami na temat renty gruntowej przyczynił się Bastiat do późniejszej tzw. koncepcji renty konsumenta. Jej istota miała polegać na różnicy pomiędzy użytecznością krańcową dobra, a jego ceną.

Poseł Bastiat na posiedzeniach parlamentu naturalnie najczęściej zabierał głos podczas debat o ekonomii. Ale nie tylko. Podczas jednej z dyskusji o kulturze i dotacjach również się wypowiedział i - podobnie jak i w sprawach gospodarczych - przedstawił poglądy może i trudne w pierwszej chwili do przyswojenia, ale z pewnością interesujące. W sprawie dotacji do kultury Bastiat wyraził przekonanie, że gdyby państwo nie dotowało jej, bez problemu rozwijałaby się ona na niwie prywatnej, co zresztą miało miejsce (ba, ma dotychczas), lecz z uwagi na monumentalność i rozgłos wokół państwowych przedsięwzięć, nie było to zbyt widoczne.

Bastiat część swoich publikacji poświęcił także teorii ludności. Stwierdzał, że stan ludności rozwija się wraz ze wzrostem cywilizacji i dobrobytu - ludność przystosowuje się do istniejących warunków i okoliczności zaś stan tych okoliczności nie prowadzi do przeludnienia. Ustrój gospodarczy, oparty na własności i wolności - pisał Bastiat - dąży do maksymalizacji potrzeb konsumentów. Producenci kierowani własnym interesem dążą do maksymalnego zysku, co wskutek działania konkurencji wywołuje ostatecznie stała obniżkę cen. Na tym naturalnie korzystają konsumenci. A tym bardziej konsumenci zyskają, jeśli z wolnym handlem wyjdziemy poza granice kraju. Dlatego też Bastiat popierał gorliwie handel międzynarodowy.

Podsumowując poglądy Fryderyka Bastiata można powiedzieć, że wysunięcie przez niego teorii maksymalizacji zaspokojenia potrzeb społeczeństwa (jako celu może nie najistotniejszego, ale jednego z ważniejszych) było jak najbardziej ideą słuszną. Problem w tym, że Bastiat nie zawsze zdawał sobie sprawę z tego, że owa wolna konkurencja, którą tak bardzo hołubił i która miała przyczynić się do osiągnięcia sukcesu nie zawsze jest w stanie podołać z tak szczytnym celom, jakim było np. dobro ogółu społeczeństwa. W każdym bądź razie nie zawsze podawał precyzyjną receptę, jak ten cel zrealizować. Jednak z całą pewnością należy go uznać za liberała, który wskazywał na absurdy socjalizmu, bowiem jak sam pisał: "Rozważajcie zatem problem w tych jego dwóch aspektach. Widząc użytek, jaki państwo robi z przegłosowanych milionów, nie zapominajcie o użytku, jaki zrobiliby podatnicy - a nie mogą. W ten sposób zrozumiecie, że państwowe przedsięwzięcia to medal o dwóch stronach".

artur.kf@wp.pl

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   42


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna