Specjalistyczna Poradnia Profilaktyczno Terapeutyczna



Pobieranie 483.92 Kb.
Strona1/5
Data10.05.2016
Rozmiar483.92 Kb.
  1   2   3   4   5
Specjalistyczna Poradnia Profilaktyczno Terapeutyczna

33-100 Tarnów, ul Szujskiego 25, tel./fax 014 6222796, e-mail: topp20@poczta.onet.pl

Zachowania agresywne w społeczności uczniów tarnowskich szkół
Agnieszka Zaród

Tarnów 2006




Spis treści

Wstęp……………………………………………………………….…….……. 3

  1. Metoda badawcza …………………………………………………………. 3

  2. Badana populacja i dobór próby …………...……………………………. 3

  3. Termin i miejsce badania …………………...……………………………. 4

  4. Wyniki badań ………………………………...……………………… …….4

    1. Rozmiary i formy agresji wśród młodzieży …….……...…………… 4

      1. Uczeń jak świadek przemocy i agresji …….……………........... 4

      2. Uczeń jako ofiara przemocy i zachowań agresywnych …….. ...7

      3. Uczeń jako sprawca przemocy ……………………………...... 11

    2. Czynniki wpływające na stosowanie przemocy lub agresywne zachowania …………………………………………………………… 14

      1. Czy wartości życiowe wpływają na stosowanie przemocy i agresję?......................................................................................... 15

      2. Wiara religijna a przemoc ……………………………………. 15

      3. Przyczyny przemocy w opinii uczniów ………………………. 16

      4. Uczniowie, którzy najczęściej narażeni są na agresję ……….. 18

      5. Przekonania, stereotypy uczniów na temat agresji i przemoc …………………………………………………..……………….. 19

      6. Miejsca, gdzie młodzież styka się najczęściej z agresją i przemocą ………………………………………………………. 20

    3. Pomoc osobom, które doznały przemocy lub agresji …….………... 21

Podsumowanie …………………………………………………………… 22

Wstęp
Zjawisko agresji i przemocy wśród młodych ludzi jest od kilku lat palącym problemem. Media zasypują nas wiadomościami o brutalnych aktach agresji i przemocy. Wydaje się, że zjawisko to ulega coraz większej eskalacji. Przerażające doniesienia budzą lęk, a jednocześnie skłaniają środowiska związane z wychowaniem dzieci i młodzieży do stawiania sobie pytań. Jaki jest faktyczny stan agresji w środowisku lokalnym i szkołach? Czy przypadki skrajnej przemocy są tylko marginalnymi zdarzeniami? Jakie są przyczyny? Jakie kroki należy podjąć, aby zapobiegać takim zdarzeniom?

Zanim postawimy szczegółowe pytania dotyczące tego zjawiska warto wyjaśnić, w jakim kontekście będziemy używać terminów agresja i przemoc. Na potrzeby tych badań będziemy posługiwać się pojęciem agresji i przemocy za A. Frączek, który stwierdza, że agresja to „(...)czynności intencjonalne podejmowane przez ludzi, stanowiące zagrożenie, bądź powodujące szkody w fizycznym, psychicznym i społecznym dobrostanie innych osób (tj. wywołujące ból, cierpienie, destrukcje, prowadzące do utraty cenionych wartości”. Agresja jest często kierowana na inne osoby w formie fizycznej, lub słownej, a także na własną osobę w postaci fizycznej lub psychicznej.

Terminem związanym z pojęciem agresja jest „przemoc.” Słownik języka polskiego definiuje przemoc, że jest to: „(...) siła przeważająca czyjąś siłę, przewaga fizyczna wykorzystywaną do czynów bezprawnych dokonywanych na kimś; narzucana bezprawnie władzą, panowaniem; czyny bezprawne, dokonywane z użyciem fizycznego przymusu, gwałt.” Warto dodać, że nie tylko przewaga fizyczna, ale i psychiczna może warunkować przemoc.

Podstawowym celem tych badań była ocena dynamiki i form zachowań agresywnych uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, zarówno w szkole jak i poza nią oraz poznanie opinii samych uczniów na ten temat.

Podstawowe pytania, na które chcieliśmy poznać odpowiedź to:


  1. Jakie są rozmiary zjawiska agresji wśród uczniów?

  2. Czy wiek, płeć, rodzaj szkoły ma wpływ na zjawisko agresji?

  3. Ilu uczniów w tarnowskich szkołach doświadczyło na sobie agresji, przemocy? Ilu uczniów przyznaje się do stosowania przemocy, a ilu było świadkiem takich zdarzeń.

  4. Jakie najczęściej zachowania agresywne występują wśród uczniów i w ich środowisku?

  5. Jakie postawy wobec agresji przejawiają uczniowie?

  6. Gdzie najczęściej młodzi ludzie spotykają się z agresją?




  1. Metoda badawcza

Techniką uzyskiwania materiału badawczego zastosowaną w omawianym badaniu była ankieta audytoryjna. Jej zaletą jest wysoki stopień standaryzacji oraz możliwość przeprowadzenia w krótkim czasie badania na dużej liczbie respondentów. Kwestionariusz ankiety składał się z 15 pytań, w tym 3 pytania metryczkowe, czyli dotyczące zmiennych niezależnych.




  1. Badana populacja i dobór próby.

Populację objętą badaniem stanowili uczniowie szkół gimnazjalnych (klasy 1,2,3) i ponadgimnazjalnych (klasy 1,2,3). Uczniowie biorący udział w ankiecie należą do zamkniętego przedziału wiekowego 14-19 lat. Schemat doboru zakładał losowy dobór dwustopniowy. Najpierw losowano szkoły w odpowiednim poziomie i rodzaju szkoły, następnie wybierano losowo klasy w danym przedziale wiekowym. W klasach badaniu poddawano wszystkich obecnych uczniów. Schemat losowania zakładał proporcjonalny rozkład próby w mieście przy maksymalnym rozproszeniu.

W ten sposób chcieliśmy uzyskać grupę najbardziej reprezentatywną i porównywalną.

Badanie zostało przeprowadzone na próbie 360 uczniów, w tym 39,7% ze szkół gimnazjalnych, 60,3% ze szkół ponadgimnazjalnych. Rozkład płci przedstawiał się następująco: chłopcy - 58,6%, dziewczęta - 41,4%. Rozkład według wieku:

14 lat – 13%

15 lat – 12,8%

16 lat – 13,6%

17 lat – 15,8%

18 lat – 28,6%

19 lat – 15,5%

pozostali – 0,5%


  1. Termin i miejsce badania

Badania przeprowadzono na terenie miasta Tarnowa, w okresie 27.03.06 – 7.04.06.




  1. Wyniki badań


4.1 Rozmiary i formy agresji wśród młodzieży.
Występowanie zjawiska agresji wśród młodzieży badaliśmy w oparciu o indeks zachowań agresywnych. Część zachowań wymienionych w ankiecie podyktowana była częstymi doniesieniami na temat nowych zjawisk przemocy, pozostała, przeważająca część oparta została o poprzednie badania i doświadczenia badaczy tego zjawiska min. Janusza Surzykiewicza i Krystyny Ostrowskiej z 2003 roku. Indeks zachowań agresywnych możemy podzielić na kilka podgrup, którymi będziemy się posługiwać w dalszej części raportu. Są to takie kategorie jak: agresja i przemoc fizyczna, agresja i przemoc werbalna, agresja i przemoc przeciwko rzeczom, agresja i przemoc z użyciem broni, agresja i przemoc seksualna (J. Surzykiewicz 2003).
4.1.1 Uczeń jako świadek agresji i przemocy.
Młodzi ludzie są dobrymi obserwatorami otaczającej rzeczywistości, łatwiej im wskazać czy dane zdarzenie miało miejsce niż ocenić czy miało charakter przemocy. Dlatego w ankiecie poproszono ich, aby zaznaczyli czy byli świadkiem konkretnych sytuacji, które teoretycznie mogły mieć miejsce w szkole lub poza nią.

Tabela nr 1 ułożona jest od najczęściej spotykanych zdarzeń do najrzadziej.



Tabela nr 1 Rozkład odpowiedzi na pytanie „Czy byłeś świadkiem następujących zdarzeń ciągu ostatnich 12 miesięcy?”

Lp.

Rodzaj zachowania

Bycie świadkiem




Osób/procent

1

Oszukiwanie nauczycieli (np. „ściąganie”, okłamywanie)

297

82,5%

2

Przezywanie, „wyzywanie”, obrażanie innych uczniów

296

82,2%

3

Rozpowszechnianie plotek o innych

257

71,4%

4

Niszczenie rzeczy należących do szkoły lub innej instytucji np. bazgranie po ścianach, ławkach, niszczenie koszy na śmieci itp.

254

70,5%

5

Grożenie słowne innym osobom

231

64,2%

6

Potrącanie, popychanie, przewracanie innych osób

207

57,5%

7

Bicie się z kolegami lub koleżankami (bójki)

187

51,9%

8

Uprzykrzanie życia pierwszoklasistom tzw. „kotom”

170

47,2%

9

Obrażanie, używanie przekleństw w stosunku do nauczycieli

159

44,2%

10

Niszczenie przedmiotów należących do innej osoby

152

42,2%

11

Przymuszanie innych do czegoś, na co oni nie mieli ochoty

136

37,8%

12

Zatrzymanie przez policję do wyjaśnienia

129

35,8%

13

Przywłaszczenie przedmiotu lub pieniędzy należącego do kogoś innego

111

30,8%

14

Bicie jednej lub dwóch osób całą grupą

84

23,3%

15

Pobicie kogoś tak, że ten ktoś doznał urazu

80

22,2%

16

Grożenie nauczycielom

64

17,8%

17

Grożenie nożem, żyletką lub innymi niebezpiecznymi przedmiotami

46

12,7%

18

Zaczepianie i prowokowanie innych do zachowań seksualnych

31

8,6%

19

Uderzenie nauczyciela

26

7,2%

20

„Inne, agresywne zachowania, jakie?”

„Unia –Tarnovia”

„Zadymy”

„Morderstwo dziecka w klatce”

„Bitki w korytarzach”

„Zachęcanie kolegów do niszczenia mienia szkoły”



10

2,8%

21

Nie byłem świadkiem

6

1,7%

10 osób nie zaznaczyło żadnej rubryki – 2,8%
Wśród badanych aż 95% było świadkiem przemocy lub zachowań agresywnych. Z tego wynika, że przeważająca liczba młodych ludzi na co dzień obserwuje różne formy agresji. Na pierwszym miejscu najczęściej spotykanych zachowań jest oszukiwanie nauczycieli (82,5%). Zjawisko to nie jest przypadkową zmienną, która znalazła się w badaniach. Pozornie niegroźne działanie niemające nic wspólnego z agresją, w pewien sposób traktowany jest z przymknięciem oka. Jednakże biorąc pod uwagę ostre kryteria to okazuje się, że jest to zachowanie intencjonalne, które stanowi zagrożenie i powoduje straty zarówno u sprawcy jak i osoby oszukiwanej. Zjawisko to znajduje się na szczycie listy, ale niestety indeks bardzo częstych zachowań agresywnych jest długi min. jest to przezywanie, wyzywanie, obrażanie innych uczniów (82,2%), rozpowszechnianie plotek o innych (71,4%), grożenie słowne innym osobom (64,2%) itd. Są to zjawiska mający charakter przemocy psychicznej. Pozornie mogą wydawać się powszechnie spotykanymi i mało groźnymi zachowaniami młodzieży, jednakże nie wolno ich bagatelizować, ponieważ mogą one przybrać ostrzejsze formy. Niestety często tak właśnie się dzieje, zaczyna się od przezwisk, wyśmiewania a kończy na dręczeniu i agresji fizycznej. Przykładem może być tu historia, która rozeszła się głośnym echem w całej Polsce, samobójczej śmierci dziewczynki, do której doprowadziło dręczenie psychiczne a później fizyczne przez kolegów z klasy.

Niepokojące są wyniki badań dotyczące bardzo poważnych wykroczeń czy nawet przestępstw min. wymuszeń, kradzieży, pobić, gróźb z użyciem niebezpiecznych narzędzi, a także to, w co trudno uwierzyć uderzenie nauczyciela. To wszystko nie są incydentalne zdarzenia, jak wynika z danych, średnio co dziesiąty badany był świadkiem takich zdarzeń.


Tabela nr 2 Porównanie chłopców i dziewcząt, którzy byli świadkami przemocy lub agresywnych zachowań w ciągu ostatnich 12 miesięcy

Lp.

Rodzaj zachowania

Bycie świadkiem




Dziewczęta (149)

Liczba/% dz.

Chłopcy (211)

Liczba/% ch.

1

Przezywanie, „wyzywanie”, obrażanie innych uczniów

122

81,9%

174

82,5%

2

Rozpowszechnianie plotek o innych

114

76,5%

143

67,8%

3

Przymuszanie innych do czegoś, na co oni nie mieli ochoty

39

26,2%

97

46%

4

Zatrzymanie przez policję do wyjaśnienia

33

22,1%

96

45,5%

5

Bicie się z kolegami lub koleżankami (bójki)

59

39,6%

128

60,7%

6

Grożenie słowne innym osobom

81

54,4%

150

71,1%

7

Potrącanie, popychanie, przewracanie innych osób

77

51,7%

130

61,1%

8

Obrażanie, używanie przekleństw w stosunku do nauczycieli

64

42,9%

95

45%

9

Bicie jednej lub dwóch osób całą grupą

18

12%

66

31,3%

10

Grożenie nauczycielom

18

12%

46

21,8%

11

Przywłaszczenie przedmiotu lub pieniędzy należącego do kogoś innego

36

24,2%

75

35,5%

12

Niszczenie przedmiotów należących do innej osoby

55

36,9%

97

46%

13

Niszczenie rzeczy należących do szkoły lub innej instytucji np. bazgranie po ścianach, ławkach, niszczenie koszy na śmieci itp.

105

70,5%

149

70,6%

14

Uderzenie nauczyciela

7

4,7%

19

9%

15

Oszukiwanie nauczycieli (np. „ściąganie”, okłamywanie)

131

87,9%

166

78,7%

16

Uprzykrzanie życia pierwszoklasistom tzw. „kotom”

67

45%

103

48,8%

17

Pobicie kogoś tak, że ten ktoś doznał urazu

15

10%

65

30,8%

18

Grożenie nożem, żyletką lub innymi niebezpiecznymi przedmiotami

10

6,7%

36

17%

19

Zaczepianie i prowokowanie innych do zachowań seksualnych

6

4%

25

11,8%

20

Inne, agresywne zachowania, jakie?

Unia –Tarnovia

Zadymy

Morderstwo dziecka w mojej klatce



Bitki w korytarzach

Zachęcanie kolegów do niszczenia mienia szkoły



1

0,7%

9

4,3%

21

Nie byłem świadkiem zdarzeń

2

1,3%

4

1,9%

Chłopcy częściej niż dziewczęta są świadkami agresji, zwłaszcza, kiedy chodzi o zachowania mające znamiona przestępstwa, czyli wymuszenia, bójki, pobicia, groźby karalne. Zazwyczaj te zdarzenia mają miejsce poza terenem szkoły, natomiast to, co dzieje się w szkole potwierdzają zarówno chłopcy jak i dziewczęta, czyli: popychanie, przewracanie innych, niszczenie mienia szkoły, dręczenie pierwszoklasistów.




Tabela nr 3 Porównanie uczniów gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych, którzy byli świadkami przemocy lub agresywnych zachowań w ciągu ostatnich 12 miesięcy

Lp.

Rodzaj zachowania

Bycie świadkiem




Gimnazjum (143)

Liczba/% gim.

Ponadgimnazjalna (217)
Liczba/%ponadgim.

1

Przezywanie, „wyzywanie”, obrażanie innych uczniów

125

87,4%

171

78,8%

2

Rozpowszechnianie plotek o innych

104

72,7%

153

70,5%

3

Przymuszanie innych do czegoś, na co oni nie mieli ochoty

60

42%

76

35%

4

Zatrzymanie przez policję do wyjaśnienia

55

38,5%

74

34,1%

5

Bicie się z kolegami lub koleżankami (bójki)

90

63%

97

44,7%

6

Grożenie słowne innym osobom

99

69,2%

132

60,8%

7

Potrącanie, popychanie, przewracanie innych osób

101

70,6%

106

48,8%

8

Obrażanie, używanie przekleństw w stosunku do nauczycieli

63

44%

96

44,2%

9

Bicie jednej lub dwóch osób całą grupą

43

30%

41

18,9%

10

Grożenie nauczycielom

27

18,9%

37

27,2%

11

Przywłaszczenie przedmiotu lub pieniędzy należącego do kogoś innego

52

36,4%

59

27,2%

12

Niszczenie przedmiotów należących do innej osoby

63

44%

89

41%

13

Niszczenie rzeczy należących do szkoły lub innej instytucji np. bazgranie po ścianach, ławkach, niszczenie koszy na śmieci itp.

111

77,6%

143

65,9%

14

Uderzenie nauczyciela

14

9,8%

12

5,5%

15

Oszukiwanie nauczycieli(np. „ściąganie”, okłamywanie)

114

79,7%

183

84,3%

16

Uprzykrzanie życia pierwszoklasistom tzw. „kotom”

94

65,7%

76

35%

17

Pobicie kogoś tak, że ten ktoś doznał urazu

31

21,7%

49

22,5%

18

Grożenie nożem, żyletką lub innymi niebezpiecznymi przedmiotami

20

14%

26

12%

19

Zaczepianie i prowokowanie innych do zachowań seksualnych

10

7%

21

9,7%

20

Inne, agresywne zachowania, jakie?

Unia –Tarnovia

Zadymy

Morderstwo dziecka w mojej klatce



Bitki w korytarzach

Zachęcanie kolegów do niszczenia mienia szkoły



5

3,5%

5

2,3%

21

Nie byłem świadkiem zdarzeń

0

0

6

2,8%

Porównując gimnazjalistów z uczniami szkół ponadgimnazjalnych zauważamy, że często są oni świadkami podobnych zdarzeń mających charakter agresji, przemocy. Warto jednak zwrócić uwagę na bardzo duże nasilenie pewnych zjawisk wśród gimnazjalistów. Okazuje się, że prawie dwa razy częściej niż uczniowie szkół ponadgimnazjlnych są oni świadkami tzw. „kotowania”, czyli uprzykrzania życia pierwszoklasistom. Porównanie danych dotyczących bycia ofiarą i bycia sprawcą dręczenia pierwszoklasistów potwierdzają przypuszczenia, że jest to realny problem, zwłaszcza w gimnazjum. Inne zjawiska, które są bardziej nasilone wśród gimnazjalistów to wymuszenia, tzw. bójki koleżeńskie, popychanie, przewracanie innych uczniów, niszczenie mienia szkoły lub innej instytucji.

  1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna