Spis treści – contents dorota Burchart-Korol



Pobieranie 45.41 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar45.41 Kb.
SPIS TREŚCI – CONTENTS

Dorota Burchart-Korol: Application of Life Cycle Sustainability Assessment and Socio-Eco-Efficiency Analysis in Comprehensive Evaluation of Sustainable Development – Zastosowanie zrównoważonej oceny cyklu życia i analizy socjoekoefektywności w kompleksowej ocenie rozwoju zrównoważonego. 107
Karolina Szulc: Rodzime rasy zwierząt a rolnictwo ekologiczne w Polsce – Native animal breeds and organic farming in Poland. 111
Wiesław Koźlak: Badania układów „szkła wodne sodowe – wybrane sole ołowiu” dla oceny możliwości zastosowania krzemianów do usuwania jonów Pb2+ z zanieczyszczonych ekosystemów wodnych – Studies on the systems containing sodium water glasses and selected lead salts in order to evaluate the possibility of use of silicates to remove Pb2+ ions from contaminated aqueous ecosystems. 115
Grzegorz Pasternak: Bioreaktory oraz ich zastosowanie w inżynierii i ochronie środowiska – Bioreactors and their application in environmental protection and engineering. 121
Antonina Nahorna: State of health of the working population in Ukraine – Stan Zdrowia Ludności Zawodowo Czynnej Ukrainy. 130
Valentin Kalnysh, Andrey Shvets: Effect of strained work on operators’ reliability in 24-hour shift work – Wpływ stresującej pracy na niezawodność operatorów w 24-godzinnym systemie zmianowym. 136
Ewa Nogaj, Jerzy Kwapuliński, Małgorzata Suflita, Marcin Babula, Piotr Szilman, Magdalena Szilman-Sprycha, Małgorzata Bebek, Krzysztof Mitko, Maria Bażowska, Łukasz Krawczyk, Renata Musielińska: Bioindykacja kadmu u dzieci narażonych na wpływ biernego palenia papierosów, za pomocą migdałków gardłowych, w zależności od wieku, płci i miejsca zamieszkania – Bioindykation cadmium in children exposed to the effect of passive smoking, with help pharyngeal tonsil dependending on age, gender and place of residence. 142
Eva Gallová, Jarmila Pekarčíková, Marek Majdan, Daniela Kállayová, Martin Rusnák: The occupational environment and its impact on occurrence of cancer cases among workers in nickel refinery – Środowisko pracy i jego wpływ na występowanie przypadków raka wśród pracowników rafinerii niklu. 150
Notki, omówienia, recenzje - Notes, Discussions, Reviews
Beata Ostrowska, Krzysztof Konieczny: Energetyczni Obrączkarze z Grupy ENERGA po raz trzeci w akcji – Energetic ringers from the ENERGA Group in action for the third time. 106
Piotr Kowolik: Wojciech Baturo: Ekologia i ochrona środowiska. 126
Małgorzata Głowacz: Od kiedy złom przestaje być odpadem? – Since when scrap is no longer waste? 127
OTOP: Ginące gatunki ptaków - IUCN bije na alarm – Extincting bird species – IUCN alarms. 129


STRESZCZENIA:
Dorota Burchart-Korol: Zastosowanie zrównoważonej oceny cyklu życia i analizy socjoekoefektywności w kompleksowej ocenie rozwoju zrównoważonego. W artykule przedstawiono przegląd metod kompleksowej oceny w zakresie zrównoważonego rozwoju
W pracy przedstawiono stan wiedzy w zakresie analizy trzech wymiarów zrównoważonego rozwoju: wymiaru środowiskowego, ekonomicznego i społecznego. Przedstawiono dwa sposoby kompleksowej oceny zrównoważonego rozwoju: zrównoważonej oceny cyklu życia (Life Cycle Assessment Sustainability – LCSA) i socjoekoefektywności (Socio-Eco-Efficiency Analysis).

Metody te integrują kryteria zrównoważonego rozwoju. Tylko kompleksowa analiza wszystkich trzech elementów umożliwi realizację zasad zrównoważonego rozwoju


Słowa kluczowe: rozwój zrównoważony, zrównoważona ocena cyklu życia LSCA, analiza socjo-eko-efektywności (SEE balance), środowiskowa ocena cyklu życia LCA, koszty cyklu życia (LCC), społeczna analiza cyklu życia (SLCA)

Karolina Szulc: Rodzime rasy zwierząt a rolnictwo ekologiczne w Polsce. Artykuł prezentuje możliwości, jakie niesie za sobą wykorzystanie rodzimych ras zwierząt w rolnictwie ekologicznym. Przedstawiono sytuację ras rodzimych w Polsce oraz system ich ochrony. Szczególną uwagę poświęcono przedstawieniu korzyści, jakie z tego wynikają. Wskazano, iż wykorzystanie zalet rodzimych ras, tj. doskonałego przystosowania do miejscowych, często bardzo trudnych warunków środowiskowych, możliwości ich utrzymania przy ubogich zasobach paszowych w oparciu o trwałe użytki zielone, co stwarza możliwości zagospodarowania
i chronienia obszarów o dużych walorach krajobrazowych oraz możliwości pozyskiwania od nich produktów o unikalnej jakości, mających wielowiekową tradycję wytwarzania, znacznie obniża koszty produkcji ekologicznej. Sprzyja też zachowaniu bioróżnorodności i ochronie środowiska naturalnego oraz ma znaczenie utylitarne, gdyż użytkując i jednocześnie chroniąc rodzime rasy zwierząt, chronimy dorobek intelektualny naszego narodu.
Słowa kluczowe: rolnictwo ekologiczne, bioróżnorodność, rasy rodzime

Wiesław Koźlak: Badania układów „szkła wodne sodowe – wybrane sole ołowiu” dla oceny możliwości zastosowania krzemianów do usuwania jonów Pb2+ z zanieczyszczonych ekosystemów wodnych. Metodą turbidymetryczną, polegającą na otrzymywaniu rozpuszczalnego koloidalnego krzemianu ołowiu oraz tensjometryczną, czyli pomiarach napięcia powierzchniowego, badano układy zawierające krajowe szkło wodne sodowe oraz wybrane sole ołowiu. Scharakteryzowano toksyczność metali ciężkich ze szczególnym uwzględnieniem toksycznych soli ołowiu. Stwierdzono, że dodatek soli ołowiu do krzemianów sodu powoduje tworzenie się koloidalnych krzemianów i krzemiany wysokomodułowe dają wyższe wartości zmętnień. Również wartości napięcia powierzchniowego są zależne od Mk i rodzaju soli. Szkła wodne wysokomodułowe mogą być wykorzystane do usuwania bardzo toksycznych soli ołowiu
z zanieczyszczonych ekosystemów wodnych.
Słowa kluczowe: szkła wodne sodowe, sole ołowiu, turbidymetria, tensjometria

Grzegorz Pasternak: Bioreaktory oraz ich zastosowanie w inżynierii i ochronie środowiska. Na przestrzeni wieków bioreaktory zmieniały swój kształt oraz znajdowano dla nich kolejne zastosowania. Najpopularniejsze i zarazem najstarsze obejmowały technologię żywności. Dziś bioreaktory są powszechnie wykorzystywane w celu poprawy jakości środowiska naturalnego. Biologiczny etap oczyszczania ścieków jest sercem każdej nowoczesnej oczyszczalni ścieków bytowo-gospodarczych. Bioreaktory wykorzystuje się również w celu produkcji biogazu, bioremediacji gruntów oraz oczyszczania gazów przemysłowych.

W niniejszym artykule omówiono podstawowe typy bioreaktorów oraz przykłady ich wykorzystania w szeroko pojętej inżynierii środowiska. Nieustający rozwój nauk technicznych


i podstawowych prowadzi do powstawania kolejnych pomysłów na wykorzystanie czynników biologicznych w celu neutralizacji ryzyka związanego z działalnością antropogeniczną. Przed inżynierią bioreaktorów stoją nowe wyzwania i zarazem olbrzymi potencjał rozwoju.
Słowa kluczowe: bioraktor, fermenter, SBR, fotobioreaktor, złoże biologiczne, bioreaktor
z podnośnikiem powietrznym


Antonina Nahorna: Stan Zdrowia Ludności Zawodowo Czynnej Ukrainy. Poziom ogólnej
i zawodowej chorobowości ludności zawodowo-czynnej Ukrainy badany w latach 1991–2009 pokazuje dynamikę pogarszającą się: w szczególności wzrosła umieralność mężczyzn i rolników; na wzrost chorobowości (do 33,2%) w przeważającym stopniu wpłynęły zachorowalność na choroby układu krążenia, układu oddechowego oraz narządów układu pokarmowego powiązane
z zaburzeniami psychicznymi i urazami. Pneumocystyzowe zapalenie płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, choroba wibracyjna, głuchota neurosensoryczna i choroby narządu ruchu stanowią przeważającą część chorób zawodowych.
Słowa kluczowe: ogólna i zawodowa chorobowość, populacja zawodowo-czynna, Ukraina

Valentin Kalnysh, Andrey Shvets: Wpływ stresującej pracy na niezawodność operatorów w 24-godzinnym systemie zmianowym. Badano psychofizjologiczne cechy wpływu 24-godzinnego zmianowego trybu pracy na psychofizjologiczne wskaźniki wydajności operatorów. Stwierdzono wyraźne oznaki zmęczenia u operatorów, wynikające z codziennej pracy zmianowej. Określono charakterystykę psychofizjologiczną, która może być wykorzystana jako rzetelna metoda określania stopnia zmęczenia. Zaproponowano hipotezę dotyczącą dostępności kilku mechanizmów kompensacyjnych, które można zastosować dla utrzymania pełnej zdolności pracy pracowników zatrudnionych na wielogodzinnych zmianach. Opracowano integralny wskaźnik niezawodności pracy operatorów z wykorzystaniem szerokiego zakresu intensywności proponowanych sygnałów jak również w celu uzyskania danych ogólnych na temat zdolności operatora do przetwarzania informacji na określonym poziomie niezawodności.
Słowa kluczowe: zdolność do pracy, zdrowie zawodowe, integralna ocena niezawodności pracy, proste i złożone reakcje psychomotoryczne, funkcjonalna mobilność procesów nerwowych

Ewa Nogaj, Jerzy Kwapuliński, Małgorzata Suflita, Marcin Babula, Piotr Szilman, Magdalena Szilman-Sprycha, Małgorzata Bebek, Krzysztof Mitko, Maria Bażowska, Łukasz Krawczyk, Renata Musielińska: Bioindykacja kadmu u dzieci narażonych na wpływ biernego palenia papierosów, za pomocą migdałków gardłowych, w zależności od wieku, płci i miejsca zamieszkania. Przedmiotem badań były migdałki gardłowe, które ze względu na swoje położenie anatomiczne, stanowią pierwszą tkankę, mającą styczność z zawartymi we wdychanym powietrzu substancjami. Migdałki gardłowe pochodziły od dzieci zamieszkujących województwo śląskie, zostały podzielone ze względu na wiek, płeć, narażenie na bierne palenie oraz miejsce zamieszkania. Zawartość kadmu w migdałkach gardłowych oznaczono metodą z indukcyjnie sprzężoną plazmą (ICP-AES) za pomocą aparatu Solar 2000.

Przeciętna zawartość kadmu w poszczególnych przedziałach wiekowych była największa u dzieci najmłodszych w wieku od 0 do 4 lat. Średnia geometryczna zawartość kadmu w migdałkach gardłowych dziewczynek – 0,48 μg/g była nieznacznie wyższa w porównaniu do chłopców – 0,40 μg/g. Podobnie sytuacja przedstawia się u dziewczynek (0,09 μg/g) i chłopców (0,07 μg/g) narażonych na bierne palenie, gdzie średnie geometryczne stężenie kadmu było wyższ


w porównaniu do dzieci nienarażonych.

W pracy analizowano także tendencje zmian zawartości kadmu w migdałkach gardłowych chłopców i dziewczynek zamieszkałych w różnych rejonach województwa śląskiego. Można dostrzec, że dzieci zamieszkujące obszary pozostające pod bezpośrednim wpływem emisji pyłów elektrownianych, posiadały większe ilości kadmu w migdałkach gardłowych w porównaniu do dzieci z terenów rekreacyjnych. Wyniki badań potwierdziły, że płeć, wiek, narażenie na bierne palenie i miejsce zamieszkania odgrywają istotną rolę w kumulacji kadmu w migdałkach gardłowych dzieci.


Słowa kluczowe: kadm, dzieci, migdałki gardłowe

Eva Gallová, Jarmila Pekarčíková, Marek Majdan, Daniela Kállayová, Martin Rusnák: Środowisko pracy i jego wpływ na występowanie przypadków raka wśród pracowników rafinerii niklu.
Cel: Zaprezentowanie wpływu narażenia zawodowego na występowanie chorób nowotworowych
u pracowników huty niklu w Sereď, Słowacja. Analiza występowania przypadków zachorowań na raka wśród pracowników huty. Ocena ryzyka zawodowego i analiza przeżycia wybranej grupy pracowników.

Metodyka: Retrospektywne badanie kohortowe w oparciu o dane na temat wyników narażeń związanych z obecnym wykonywaniem pracy zawodowej jak i na podstawie rozpoznanych przypadków narażenia zawodowego pracowników huty w przeszłości. Historyczne badania cohortowe obejmowały grupę 4622 pracowników huty niklu w Sereď (okręg Galanta), zatrudnionych w latach 1963 – 1993. Obliczono iloraz szans, regresję logistyczną oraz wykonano analizę przeżycia.

Wyniki: Badana grupa obejmowała 1348 (29%) pracowników nie narażonych oraz 3274 narażonych (71%). U 4222 (91%) pracowników nie rozpoznano choroby nowotworowej, raka stwierdzono natomiast u 400 pracowników (9%). Pośród pracowników z wykrytą chorobą nowotworową większość (52% przypadków) była zatrudniona w dziale wytwórczym, przy czym 42% przypadków to osoby o stażu zatrudnienia w hucie niklu przekraczającym 20 lat. 36% zatrudnionych ze stwierdzoną chorobą nowotworową rozpoczęło pracę w hucie w wieku 31 – 40 lat. Wraz ze wzrastającym wiekiem zatrudnienia w hucie wzrasta ryzyko zachorowania na raka (OR = 1,48, CI95% = 1,30 – 1,69, P ≤ 0,001). Ponadto, im dłuższy staż pracy tym większe ryzyko raka (OR = 2,23, CI95% = 2,05 – 2,41, P ≤ 0,001). Ryzyko to wzrasta też wraz z wydłużeniem okresu narażenia (OR = 1,46, CI95% = 1,22 – 1,75, P ≤ 0,001).

Wnioski: Zaprezentowane badania stanowią pierwszą próbę omówienia aspektów potencjalnego narażenia zawodowego występującego w hucie niklu w Sereď, Słowacja.
Słowa kluczowe: nikiel, narażenie zawodowe, choroby nowotworowe

SUMMARY:

Dorota Burchart-Korol: Application of Life Cycle Sustainability Assessment and Socio-Eco-Efficiency Analysis in Comprehensive Evaluation of Sustainable Development. The article presents an overview of a comprehensive evaluation methods for sustainable development. This paper summarizes the state-of-the art with regard to analysis of the environmental dimension, the economic dimension and the social dimension. It was presented two ways of comprehensive assessment of sustainability – Life Cycle Sustainability Assessment (LCSA) and Socio-Eco-Efficiency Analysis. These methods integrate sustainability criteria. Comprehensive assessment of these three components enable the realization of the principles of sustainability.
Keywords: Life Cycle Assessment (LCA), Life Cycle Costing (LCC), Social Life Cycle Assessment (SLCA): Sustainability, Life Cycle Sustainability Assessment (LCSA), Socio-Eco-Efficiency Analysis (SEEbalance),
Karolina Szulc: Native animal breeds and organic farming in Poland. The paper presents possibilities offered by the utilization of native animal breeds in organic farming. The situation of native breeds in Poland was presented together with the system of their protection. The study focused on the presentation of resulting benefits. It is shown that the utilization of advantages of native breeds, i.e. their excellent adaptation to local, frequently very difficult environmental conditions, the possibility to keep them at poor feed resources based on permanent grasslands, which creates an opportunity to manage and protect areas of high landscape value and a possibility to obtain from these areas products of unique quality, with tradition of their production dating back to several centuries, considerably reduces costs of organic production. This promotes the maintenance of biodiversity and protection of the natural environment. It plays a utilitarian role, since keeping and at the same time protecting native animal breeds, we at the same time protect and preserve the intellectual heritage of our nation.
Keywords: organic forming, biodiversity, native breeds

Wiesław Koźlak: Studies on the systems containing sodium water glasses and selected lead salts in order to evaluate the possibility of use of silicates to remove Pb2+ ions from contaminated aqueous ecosystems. Using the turbidimetric method, based on preparation of water soluble colloidal lead silicate and tensiometry (surface tension measurements) systems containing locally produced sodium water glass and selected lead salts were investigated.

The toxicity of heavy metals, particularly of toxic lead salts was characterized. It was concluded that the addition of lead salts to sodium silicates causes the formation of colloidal silicates. High modulus silicates give higher turbidity values. Also the values of surface tension depend on Mk and type of salt. High modulus water glasses can be used for the removal of highly toxic lead salts from polluted aqueous ecosystems.


Keywords: sodium water glasses, lead salts, turbidimetry, tensometry

Grzegorz Pasternak: Bioreactors and their application in environmental protection and engineering. In past centuries bioreactors were changing their shape and their applications were developing. The most common and the oldest applications contained food technology. Today, bioreactors are commonly used for increasing the quality of environment. Biological part of treatment is the heart of each domestic wastewater treatment plant. Bioreactors are also used for biogas production, bioremediation techniques or exhaust purification. In this paper we would like to present the idea of bioreactor methods and selected examples of their application in environmental protection. The ceaseless development of basic and technical science is creating innovative ideas for application of bioreactors for changing the quality of environment. New challenges and great potential is still waiting to be proved in research institutions.
Keywords: bioreactor, fermenter, SBR, photobioreactor, airlift bioreactor, trickling filter

Antonina Nahorna: State of health of the working population in Ukraine. Rates of the general and occupational morbidity of the working population in Ukraine in the dynamic of the examination within 1991-2009 exhibit a tendency to worsening: rates of mortality have grown, in men and rural inhabitants, in particular; prevalence of morbidity has increased (by 33,2%) owing to the rise of the morbidity of blood circulation diseases, respiration and digestion organs diseases as well as due to psychic disorders and traumatism. Pneumoconiosis, chronic bronchitis, vibration disease, neuronsensoric deafness and diseases of the locomotor apparatus are prevailing in the structure of occupational diseases.
Keywords: general and occupational morbidity, working population, Ukraine

Valentin Kalnysh, Andrey Shvets: Effect of strained work on operators’ reliability in 24-hour shift work. Psychophysiological peculiarities of the effect of 24-hour shift work on psychophysiological indices of an operator’s efficiency are considered. It is found that significant manifestations of the fatigue are developed in servicemen-operators as a result of daily shift-work. The informative psychophysiological characteristics, which can be used as reliable indicators of fatigue level, have been distinguished. A hypothesis has been proposed on the availability of several compensatory mechanisms in maintenance of the work capacity in operators in long-term shift work. An integral index of the reliability of operators’ activity has bee developed, allowing to assess the quality of work, using a wide range of intensities of the proposed signals as well as to receive data on the overall possibilities of an operator to process information at the given level of reliability.
Keywords: working capacity, occupational health, integral assessment of work reliability, simple and compound psychomotor reactions, functional mobility of nervous processes

Ewa Nogaj, Jerzy Kwapuliński, Małgorzata Suflita, Marcin Babula, Piotr Szilman, Magdalena Szilman-Sprycha, Małgorzata Bebek, Krzysztof Mitko, Maria Bażowska, Łukasz Krawczyk, Renata Musielińska: Bioindykation cadmium in children exposed to the effect of passive smoking, with help pharyngeal tonsil dependending on age, gender and place of residence. Subject of this research was pharyngeal tonsils which his anatomic location it is an interesing tissue. They are first tissue which has contact content in air inhalation substances in selective way.

Pharyngeal tonsils came from children who lived in the Silesia province, samples of tonsils were divided with regard to children’s age, sex, exposure to tobacco smoke and the place of residence. Contains cadmium in pharyngeal tonsils was marked by the method of Inductively Coupled Plasma (ICP-AES) which helped apparatus Solar 2000.

The environmental level of cadmium in partitions aged was the maximum in children’s age from
0-4 . Geometrical mean of contents of cadmium in pharyngeal tonsils on girls – 0,48 μg/g was high in comparison to boys – 0,40 μg/g. This sytuation was present in girls (0,09 μg/g) and boys (0,07 μg/g) exposed to tobacco smoke, where averaged concentration of cadmium has been high compared to children’s unexposed.

In the present study we analyzed the influence of living in the Silesian Region with concentration of cadmium in analyzed samples. Here was perceive clearly, that for the children living in areas near power-station the larger concentration of cadmium was observed in pharyngeal tonsils in comparison to children living in recreational region. The results have verified that sex, living place and exposure to tobacco smoke matter in accumulation cadmium in pharyngeal tonsils from to children.


Keywords: cadmium, children, pharyngeal tonsils

Eva Gallová, Jarmila Pekarčíková, Marek Majdan, Daniela Kállayová, Martin Rusnák: The occupational environment and its impact on occurrence of cancer cases among workers in nickel refinery.

Objective: To demonstrate an occupation exposure impact on incidence of cancer diseases among nickel smelter workers in Sereď, Slovakia. To analyze the occurrence of cancer diseases among smelter workers. To make a risk assessment and survival analyses in selected group of workers.

Methods: Retrospective cohort study is based on data about outcomes of work-related exposures in the present and also on the date about known nickel exposure in the past among smelter workers. Observed historical cohort group were 4622 workers in the nickel smelter in Sereď (Galanta district) who were employed during the years 1963 – 1993. Odds ratio (OR), logistic regression and survival analyses were calculate.

Results: There were 1348 non-exposed employees (29%) and 3274 exposed employees (71%). There were 4222 employees without recorded cancer (91%) and 400 employees had recorded cancer disease (9%). Among cancer cases we can assess that they mostly work on manufacture department (52% of cases). The most cases were employed in nickel smelter over the 20 years (42%). The 36% of cases were first time employed in nickel smelter at the age of 31 – 40 years old. With increasing age to start work is increasing chance to be sick (OR = 1,48, CI95% = 1,30 – 1,69, P ≤0,001). Furthermore, with increasing duration of employment is also higher chance to have cancer (OR = 2,23, CI95% = 2,05 – 2,41, P ≤0,001). Also the higher risk exposure has impact on higher chance to have cancer (OR = 1,46, CI95% = 1,22 – 1,75, P ≤ 0,001).

Conclusions: Presented study was the first study, which discussed aspects of the possible occupational exposure in the nickel refinery in Sereď in the Slovak Republic.
Keywords: nickel, occupational exposure, cancer


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna