Spis treści ramowy Spis treści szczegółowy



Pobieranie 376.64 Kb.
Strona1/12
Data08.05.2016
Rozmiar376.64 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

Spis treści ramowy




Spis treści szczegółowy



Wstęp


Czemu służy nauka? Zrozumieniu świata i gromadzeniu wiedzy. Teoria ułatwia realizację tych celów.


Teoria powinna być abstrakcyjna, uniwersalna, empirycznie sprawdzalna – dopóki teoria nie zostanie zweryfikowana przez doświadczenie, pozostaje tylko hipotezą.

Teorie średniego zasięgu – nie spełniają wymogu uniwersalności. Dotyczą głównie ograniczonej przestrzeni i czasu.

Nauka gromadzi w sposób systematyczny dane podlegające analizie. Najczęściej wystawia się „hipotezy na obalenie” – jeśli okaże się, że dana teoria wytrzymuje krytykę, to w danym miejscu i czasie uznaje się ją za obowiązującą.



Skąd czerpiemy wiedzę o życiu społecznym?

  1. jest dostarczana przez naukę;

  2. potoczna wiedza o życiu społecznym;

  3. wiedza zawarta w religii, sztuce, filozofii, ideologiach oraz innych formach ludzkiej ekspresji;



Różnice wiedzy potocznej i naukowej




WIEDZA POTOCZNA

WIEDZA NAUKOWA

  1. (socjalizacja itd.) – wiedza zindywidualizowana, subiektywna, różna, zależna od doświadczeń życiowych.

Jednolita, systematyczna. Sądy należące do tzw. korpusu wiedzy w danym momencie, uznawane są za prawdziwe, zmierzające do obiektywizacji.

  1. Ma charakter konkretny i praktyczny. Ludzie posługują się nią w życiu społecznym. Zawiera (na ogół) sądy jednostkowe, uogólnienia sprowadzane są do pewnych klas zachowań człowieka, stosowane do określonych sytuacji.

Ma charakter abstrakcyjny; sądy zawarte w niej nie są jednostkowe, lecz ogólne. Odnoszą się do zbiorów ludzi i mają charakter generalizacji historycznych lub praw naukowych.

  1. Język – wiedza potoczna operuje językiem potocznym. Jest to język mało precyzyjny (niejednoznaczny), nie jest wolny od ocen, posiada komponenty emocjonalne.

Język nauki jest wolny od ocen. Jest, jak mówi Osowski, „językiem treści pojęciowych”.

  1. Nie jest systematyczna. Wiedza pełna wewnętrznych sprzeczności, mało spójna; a w związku z tym sądy jej są wewnętrznie sprzeczne i niespójne

Immanentną cechą nauki jest systematyczność jej wiedzy. Jest uporządkowana, w sposób świadomy dąży do eliminacji sprzeczności weń się pojawiających.

  1. Nie troszczymy się o jej uzasadnienie – działa ona na zasadzie pewnej oczywistości. Jest to produkt naszych doświadczeń, życia, naszych bliskich.

Empiryczne uzasadnienia sądów są sprawą zasadniczą. Uzasadnienie musi być uzasadnieniem intersubiektywnym, procedura badawcza jawna, określony stopień pewności i generalizacji sądów.



Komentarz:


język treści pojęciowych - według Osowskiego, to taki, który posiada jednoznaczną i ostrą aparaturę pojęciową, z którego korzysta się w sposób operatywny – tzn. że każda definicja daje możliwość decyzji, czy dowolny przedmiot jest desygnatem definiowanego terminu, czy nie. Każde zdanie musi posiadać sens empiryczny – wiemy na czym polegałoby stwierdzenie że jest ono prawdziwe, jak też i fałszywe.

Podsumujmy:


Wiedza naukowa jest zawsze wiedzą abstrakcyjną, sformułowaną w języku treści pojęciowych, uporządkowaną, spójną i empirycznie uzasadnioną. Jest gromadzona systematycznie, z przestrzeganiem zasad jawności procesu badawczego i intersubiektywnej kontroli, oraz z dbałością o określenie stopnia ogólności wypowiadanych sądów i twierdzeń, oraz stopnia ich pewności.

Typologie badań naukowych


  • Eksploracyjne i weryfikacyjne:

  • eksploracyjne – (badania formulatywne); zwykle celem tych badań jest sformułowanie problemu badawczego;

  • weryfikacyjne – celem ich jest szukanie odpowiedzi weryfikujących hipotezy, odpowiedzi na pytania problemowe;

  • Diagnostyczne i odkrywcze:

  • diagnostyczne – celem ich jest zaliczenie zjawisk do kategorii teoretycznych;

  • odkrywcze – pozwalają odkryć nowe, nieopisane zjawiska i twierdzenia;

  • Opisowe i eksplanacyjne:

  • opisowe – celem ich jest stwierdzenie występowania jakichś zjawisk i ich opisanie;

  • eksplanacyjne – mają wyjaśnić, dlaczego te zjawiska występują, jak przebiegają, jakie czynniki nimi rządzą. W nauce ceni się je bardziej od opisowych.

  • Z intencją sprawozdawczą i badania zmierzające do generalizacji (uogólnień):

  • z intencją sprawozdawczą – wnioski nie wykraczają poza objęte badaniem przypadki, jedynie je relacjonują;

  • zmierzające do generalizacji – wnioski z nich wykraczają poza bezpośrednio objęte badaniem przypadki.

  • Prognostyczne i nie wysuwające prognoz:

  • prognostyczne - wycelowane na przewidywanie przyszłych zdarzeń, z intencją pragmatyczną;

  • nie wysuwające prognoz – mówią o stanie aktualnym;

  • Ewaluacyjne i deskryptywne:

  • ewaluacyjne – oceniające;

  • deskryptywne – opisowe;

  • Jakościowe i ilościowe - istotny jest tutaj sposób uzasadniania twierdzeń;

  • Teoretyczne i aplikacyjne:

  • teoretyczne – wyrastają z hipotez w celu ich weryfikacji;

  • aplikacyjne – nakierowane są na praktyczne działanie;

W nauce występują dwa rodzaje ocen:


  • właściwe

  • utylitarne – nakierowane na cel; coś jest dobre lub złe ze względu na cel X. Do nich odnoszą się badania ewaluacyjne.

Najwięcej badań w socjologii ma charakter weryfikacyjne, eksplanacyjny i eksploracyjny

Typologia badań socjologicznych:

typ A - badania prowadzone w obrębie jednego społeczeństwa.


  1. Case studiesstudia pojedynczych przypadków, badania monograficzne grup, instytucji, zbiorowości terytorialnych.

  2. Badania oparte na organizowanym materiale biograficznym:

  • Metoda dokumentów osobistych – konkursy pamiętników.

  • Wywiad narracyjny

  1. Badania opinii oparte o zogniskowane wywiady grupowe (fokusowe).

  2. Jednorazowe badania surveyowe – np. sondaże, badania opinii publicznej.

  3. Badania eksperymentalne

  4. Badania działań społecznych za pomocą interwencji socjologicznej i interakcji strategicznej

typ B - badania prowadzone według podobnych zasad badania wielu społeczeństw – np. międzykulturowe badania porównawcze.

typ C - badania oparte na wynikach innych badań; nastawione na tworzenie syntez odnoszących się do jednego społeczeństwa, procesu społecznego itp.

typ D - badania oparte na wynikach innych badań; nastawione na sformułowanie bardzo szerokich generalizacji, względnie praw ogólnych.

typ E - badania historyczno – socjologiczne, socjologiczno – etnograficzne; socjologiczno – etnologiczne, itp. – badania z pogranicza różnych dziedzin nauk.

Funkcje badań:


  • Wpływ wyników badań na zjawiska:

społeczno – kulturowe w ramach pewnych układów; mogą mieć wpływ na naukę, społeczeństwo, życie codzienne.

  • Badania pełnią funkcję:

  1. Funkcja naukowa;

  2. Funkcja praktyczno-użytkowa;

  3. Funkcja humanistyczno-obywatelska;

Funkcja naukowa: wyniki badań pełnią tę funkcję wówczas, gdy przyczyniają się do rozwoju socjologii jako dyscypliny naukowej; gdy wnoszą wkład w rozwój dyscypliny; dostarczają uzasadnionych twierdzeń. Badanie może zwracać uwagę na nowe zagadnienia, dotąd nie dostrzegane; wnoszą wkład w aparaturę pojęciową, a także w rozwój metod i technik. Wkład badań w dziedzinę socjologii oceniany jest przez grono naukowe, realizowany w układzie nauki.

Funkcja praktyczno – użytkowa: Funkcjonuje w układzie badacz praktyk życia społecznego. Wyniki badań pełnią tę funkcję, jeżeli są one wykorzystywane jako przesłanki, które prowadzą praktyka życia społecznego do podejmowania praktycznych decyzji. Funkcjonuje także w układzie ekspert praktyk życia społecznego. Ekspert potrafi podjąć decyzję bez odwoływania się do badań.

Funkcja humanistyczno-obywatelska:

  • wpływ wyników badań na tzw. „czytającą publiczność”;

  • uświadamiają nam one nasze miejsce w życiu społecznym w stosunku do innych;

  • dzięki wynikom badań możemy poznać obszary życia społecznego, których jeszcze nie znamy;

  • mogą one ułatwić nam ocenę tego, co dzieje się w świecie i zająć określone stanowisko.




  • są impulsem do dyskusji społecznych.

Należy odróżniać funkcje założone badań od funkcji zrealizowanych, gdyż one nie muszą się pokrywać.

Badanie może spełniać jednocześnie wiele funkcji, w tych sytuacjach na plan pierwszy wysuwa się funkcja założona.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna