Spis treści Strona



Pobieranie 0.55 Mb.
Strona1/7
Data10.05.2016
Rozmiar0.55 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7
Autor: dr inż. Janusz Gradowski Warszawa czerwiec 2009r.

R A P O R T

O STANIE WYTWÓRCZOŚCI MASZYN

DLA PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W POLSCE

Spis treści Strona





  1. Wstęp 3

2. Rys historyczny powstania przemysłu budowy maszyn spożywczych. 4

2.1. Powstanie przemysłu budowy maszyn spożywczych. 4

2.2. Początki koordynacji branżowej w kluczowym przemyśle budowy maszyn

i urządzeń do produkcji artykułów spożywczych, napojów i

przetwórstwa tytoniu. 4

2.3. Rozwój przemysłu budowy maszyn i urządzeń do produkcji artykułów

spożywczych, napojów i przetwórstwa tytoniu w latach 1971 – 1980. 6

    1. Produkcja asortymentów tych maszyn i urządzeń w układzie przyszłego

systemu maszyn. 8

    1. Stan przemysłu budowy maszyn i urządzeń do produkcji artykułów

spożywczych, napojów i przetwórstwa tytoniu w latach 1981 - 1999. 9


    1. Ocena przygotowania kadr w szkolnictwie wyższym dla gospodarki

żywnościowej. 12
3. Charakterystyka przemysłu spożywczego i przemysłu budowy maszyn

i urządzeń do produkcji żywności, napojów i przetwórstwa tytoniu

na tle przemysłu ogółem w latach 2000 - 2007. 14
4. Kierunki pomocy publicznej i programy rozwoju dla przemysłu

i rolnictwa, wspierane ze środków UE. 31

5. Podsumowanie, uwagi i wnioski. 38
6. Załączniki –tabele 42
7. Wykaz literatury 45

Dr inż. Janusz Gradowski, pracował w zakładach przemysłu elektromaszynowego, Centralnej Administracji Państwa (MPSiS, MPM, MPMCiR), był Doradcą Wicepremiera, w Najwyższej Izbie Kontroli nadzorował i koordynował kontrole w przemyśle i administracji państwa. Sprawował funkcję Audytora Wewnętrznego. Wieloletni Prezes Sekcji Maszyn Przemysłu Spożywczego. Obecnie założyciel i Honorowy Prezes Towarzystwa Inżynierii i Techniki Maszyn Przemysłu Spożywczego przy Zarządzie Głównym SIMP. W KlasterINNOWATORZY.pl pełni Funkcję Dyrektora Biura Klastra.




  1. Wstęp.


Rola Gospodarki żywnościowej Problem wyżywienia narodu nadal w niektórych grupach społecznych istnieje. Wielu ludzi głoduje i to przy 30% stratach produktów żywnościowych, łącznie w przechowalnictwie przetwórstwie i dystrybucji żywności, głównie z powodu braku lokalnych małych przedsiębiorstw i tanich polskich maszyn. Mechanicy ze Stowarzyszenia SIMP o problemie wyżywienia narodu przedstawiali od szeregu lat1 swoje stanowisko. Nadal uważamy, że polska gospodarka żywnościowa z uwagi na zdrowe i jeszcze ekologiczne produkty rolno - spożywcze powinna być strategicznym przemysłem narodowym. Brakuje tylko polskich maszyn głównie dla małych i średnich przedsiębiorstw produkujących żywność. Maszyny, urządzenia i aparatura dla przemysłu przetwórstwa spożywczego w tym urządzenia handlowo – gastronomiczne obsługują jeden z obszarów kompleksu żywnościowego.

Kompleks żywnościowy w najwyższym stopniu agregacji można określić jako:


  • Uprawę roli i uzyskanie produktów dla przetwórstwa spożywczego (produkcja płodów rolnych). Obszar ten ma swój Krajowy system maszyn rolniczych i leśnych.

  • Przetwórstwo produktów spożywczych (produkcja żywności i napojów). Brak jest Krajowego systemu maszyn, urządzeń i aparatury dla przemysłu spożywczego.

  • Obrót i konsumpcja żywności. Tu również brak jest Krajowego systemu maszyn handlowo – gastronomicznych.

  • Produkty uboczne i odpadowe oraz ich zagospodarowanie. Jest to obszar przemysłu paszowego.


W układzie wytwarzania, przetwarzania, przechowywania i obrotu żywnością, we współczesnych warunkach gospodarczo – technicznych podstawową rolę odgrywają maszyny, urządzenia i aparaty.

W niniejszym opracowaniu zajmować się będziemy produkcją żywności2 oraz przemysłem budowy maszyn3 w tym maszyn i urządzeń do przemysłowego przygotowania i produkcji żywności. W dalszym ciągu niniejszego opracowania te maszyny, urządzenia i aparaty nazywać będziemy maszynami spożywczymi, a dział produkcji materialnej, w którym zachodzą procesy przemysłowego wytwarzania i przetwarzania, jej przechowywania i obrotu handlowego – przemysłem spożywczym.


Współczesna gospodarka żywnościowa nie może istnieć bez przemysłu spożywczego, a ten zaś bez maszyn spożywczych jak i innych maszyn ogólnego zastosowania. Maszyny te zestawia się w linie lub ciągi technologiczne, na których wytwarza się produkty żywnościowe i napoje oraz papierosy.

Celem niniejszego opracowania jest poświęcenie uwagi problemom wytwarzania żywności i zaopatrzenia przemysłu spożywczego w maszyny, urządzenia i aparaturę.


  1. Rys historyczny powstania przemysłu budowy maszyn i urządzeń dla przemysłu spożywczego.


2.1 Powstanie przemysłu budowy maszyn spożywczych.
Rozwój przemysłu maszyn spożywczych rozpoczął się od 1956r. w wyniku uruchomienia ich produkcji w zakładach remontowo – montażowych przemysłu spożywczego, pokrywając początkowo potrzeby tego przemysłu zaledwie w 20%, bez uwzględniania problemu zwiększania stopnia przetwórstwa i konfekcjonowania wyprodukowanej żywności.

Maszyny spożywcze należą do maszyn o dużym skomplikowaniu technicznym, są w małym stopniu zunifikowane, tworzą bardzo dużą liczbę typów, prawie nie porównywalną z innymi gałęziami przemysłu. Maszyny te w Polsce są produkowane w pojedynczych egzemplarzach lub b. małych seriach, a do ich budowy stosowane są często deficytowe drogie materiały.

Zagadnienia te sprawiają, że w maszynach tych tkwi duży wkład pracy naukowo-badawczej i technicznej, a ich produkcja jest trudna i droga oraz materiałochłonna i energochłonne.

Dla tych maszyn brak jest Krajowego systemu maszyn, który zaczął być tworzony przez Instytut Maszyn Spożywczych, ale w ramach transformacji gospodarki ten Instytut oraz siedem Ośrodków Badawczo - Rozwojowych z branży „Spomasz” i „Promer” zlikwidowano. Obecnie w tym przemyśle występują poważne trudności w specjalizacji opracowań projektowych i wdrożenia ich do produkcji. Powstało wiele małych zakładów wprost rzemieślniczych, które oferują możliwość zaprojektowania i wykonanie lub zaimportowania tych maszyn. Doświadczenia z ostatnich 15 lat wskazują, że na 43 konferencjach naukowych poświęconych problemom nowych rozwiązań w budowie i eksploatacji maszyn spożywczych, zorganizowanych przez środowisko SIMP i PAN zabrakło zainteresowania i udziału przedstawicieli tego przemysłu.
Asortyment i typy maszyn Spośród około 20 000 typów maszyn spożywczych znanych na świecie, w Polsce stosowanych jest ponad 8 000 typów. W kraju średnio rocznie w latach 1980-1985 produkowano 1 200 do 1 800 różnych typów tych maszyn. Brak unifikacji tych maszyn powoduje, że często były one konstruowane pod potrzeby i dla konkretnych wydajności zamawiającego. Obecnie z powodu braku pełnych danych, szacuje się, że produkuje się około 1000 typów tych maszyn. W proponowanej do specjalizacji nomenklaturze maszyn spożywczych krajów RWPG było tylko około 1 200 pozycji maszyn, z tego w Polsce produkowano około 300 pozycji, z których 75 pozycji otrzymało specjalizację.4·

2.2. Początki koordynacji branżowej w kluczowym przemyśle budowy maszyn i urządzeń do produkcji artykułów spożywczych, napojów i przetwórstwa tytoniu 5

Kluczowy przemysł budowy maszyn spożywczych powstaje dopiero z początkiem lat sześćdziesiątych, po powołaniu Zjednoczenia Przemysłu Maszyn Spożywczych „Spomasz”. Rozwój tego przemysłu szczególnie w latach 1960 – 1970 był bardzo dynamiczny. Wybudowano lub zmodernizowano i rozbudowano 12 z 15 zakładów Zjednoczenia „Spomasz”, które już w 1970r koordynowało branżowo 43 zakłady produkujące maszyny i urządzenia dla przemysłu spożywczego, przy czym około72% produkcji było realizowane przez zakłady Zjednoczenia „Spomasz”.
Struktura koordynowanej produkcji w 1970r. przedstawiała się następująco.6·

Jednostki organizacyjne

Ilość zakładów

Produkcja roczna w


Mln zł (starych0 c. zbytu


%

udziału
Ogółem branża

w tym:

Zakłady Zjednoczenia „Spomasz”

Centralny. Zw. Spółdzielni. Mleczarskich
Zakłady Zjednoczeń branżowych Min. Przem. Spożywczego i Skupu

Pozostałe

43
15

16

7

5

2 560,4
1 855,8
507,5

136,1

61,2


100,0

72,5

19,8
5,3

2,4
  1   2   3   4   5   6   7


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna