Spis treści



Pobieranie 350.2 Kb.
Strona4/8
Data28.04.2016
Rozmiar350.2 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Wydatki majątkowe na obronność

Wydatki majątkowe stanowią o technicznych możliwościach bojowych sił zbrojnych danego kraju. Wprawdzie trudno uważać, że druga dekada XXI wieku upłynie pod znakiem wyścigu zbrojeń, to takie państwa jak Polska, które nie zawsze dysponują najnowocześniejszym sprzętem, muszą przede wszystkim nadrobić zaległości wynikające z braku, lub zbyt wolnej, modernizacji w ostatnich kilkudziesięciu latach. Wraz ze wzrostem od początku wieku udziału wydatków majątkowych, w ostatnich latach trend ten został zatrzymany (patrz poniższy wykres).


Od końca 2007 r. , a więc dokładnie od objęcia urzędu ministra obrony narodowej przez Bogdana Klicha z Platformy Obywatelskiej, mamy do czynienia ze spadkiem udziału wydatków majątkowych w ogóle wydatków na obronę narodową. Oznacza to, że modernizacja polskiej armii została wyhamowana.

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Ministerstwa Obrony Narodowej



W porównaniu z innymi państwami NATO, polskie wydatki na sprzęt
i infrastrukturę wypadają bardzo przeciętnie. Polska znajduje się na czternastym miejscu ze swoją strukturą wydatków majątkowych na 25 zbadanych państw. Lepiej z modernizacją radzą sobie m.in. Czesi, Estończycy czy Bułgarzy.
Największe udziały środków na sprzęt i infrastrukturę przeznaczają, pomimo iż dysponują niewątpliwie najlepiej wyposażoną armią na świecie, Stany Zjednoczone. Udział wydatków majątkowych powyżej polskiego mają między innymi Czechy, Bułgaria czy Estonia. (19,7%, które podaje NATO za 2009 roku różni się nieznacznie od tego co przedstawiono w tabeli 2 – różnica wynika z innego zaklasyfikowania przez NATO wydatków na samolot wielozadaniowy F-16, które to wydatki są finansowane z rezerwy celowej, a nie bezpośrednio z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej).
Tabela 4: Udział wydatków majątkowych państw NATO w stosunku do
wszystkich wydatków na obronę narodową


 

Wydatki majątkowe w NATO

2005

2009

1

USA

25,5%

31,1%

2

Francja

29,0%

29,2%

3

Grecja

16,3%

28,7%

4

Estonia

30,9%

27,7%

5

Czechy

16,2%

26,3%

6

Norwegia

26,1%

24,7%

7

Wielka Brytania

23,5%

24,6%

8

Niemcy

17,9%

22,4%

9

Luksemburg

12,4%

22,2%

10

Kanada

14,2%

21,4%

11

Holandia

19,6%

21,0%

12

Bułgaria

17,4%

20,7%

13

Turcja

32,1%

20,7%

14

Polska

20,0%

19,7%

15

Hiszpania

23,9%

19,7%

16

Litwa

19,7%

18,6%

17

Słowacja

21,6%

17,7%

18

Węgry

13,0%

16,6%

19

Włochy

9,9%

13,5%

20

Słowenia

12,8%

12,6%

21

Łotwa

19,8%

11,8%

22

Belgia

8,7%

10,4%

23

Dania

13,4%

10,3%

24

Portugalia

9,9%

9,6%

25

Rumunia

21,8%

9,5%

Źródło: NATO
2009 rok był czasem największego oddziaływania skutków kryzysu finansowego na siły zbrojne, zarówno w Polsce jak i na świecie. Pomimo tego udział wydatków majątkowych (najbardziej elastycznych spośród dużych dostępnych wydatków na obronność) tylko w dwunastu państwach spadł (w porównaniu z 2005 rokiem), w tym m.in. w Polsce. Są również państwa, w których udział ten wzrósł bardzo dynamicznie, w USA z 25,5 do 31,1%; w Grecji z 16,3 do 28,7%; w Czechach z 16,2 do 26,3%; w Niemczech z 17,9 do 22,4%; w Luksemburgu z 12,4 do 22,2%;
w Kanadzie z 14,2 do 21,4%.
W Polsce prawdopodobnie w 2009 roku wydatki majątkowe były jeszcze niższe niż pierwotnie deklarowano. Najwyższa Izba Kontroli miała liczne zastrzeżenia do realizacji budżetu przez Ministerstwo Obrony Narodowej w 2009 roku :
Dokonanie przez Ministra Obrony Narodowej, na skutek wykonania polecenia Rady Ministrów, blokady wydatków w kwocie 1.743.000 tys. zł, w połączeniu z koniecznością opłacenia ze środków budżetu 2009 r. zobowiązań roku 2008 w kwocie 3.277.000 tys. zł spowodowało istotne ograniczenie możliwości realizacji zadań resortu zaplanowanych na 2009 r. W efekcie rzeczywiste możliwości finansowania realizacji zadań z budżetu MON były znacznie niższe od planowanych na 2009 r. Ze względu na konieczność zabezpieczenia środków na wypłaty uposażeń, wynagrodzeń, emerytur i rent, jak również na wydatki poza granicami kraju, pozostałe wydatki bieżące związane z utrzymaniem i funkcjonowaniem jednostek wojskowych oraz wydatki majątkowe (zakupy uzbrojenia i sprzętu wojskowego) zostały zmniejszone o połowę. Ponadto zrezygnowano z udziału w szeregu projektów obronnych NATO, ograniczono do minimum przedsięwzięcia szkoleniowe (w szczególności na poligonach), zmniejszono nabór do uczelni wojskowych oraz szkół podoficerskich.
Z kwoty 4.439.754,5 tys. zł wydatkowanych na realizacją Planu modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP w 2009 r. (93,7% planu pierwotnego), 2.106.963,1 tys. zł przeznaczono na spłatę zobowiązań roku 2008 (47,5% planu po zmianach). W efekcie brakowało około 427.000 tys. zł na zabezpieczenie zobowiązań wynikających z zawartych bezwarunkowych umów wieloletnich przypadających na 2009 r. W przypadku 46 umów nie zabezpieczono w Planie modernizacji technicznej żadnych środków finansowych, a w przypadku 49 zabezpieczono środki mniejsze niż określone w umowach.”14

Cięcia finansowe dokonane w 2009 roku doprowadziły do realizacji wydatków na poziomie 1,81% PKB z 2008 roku15, czyli do złamania przepisów ustawy
o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Pozbawienie znacznych środków na modernizację armii, może odnieść negatywne skutki w przyszłości.
1   2   3   4   5   6   7   8


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna