Sprawozdanie z działalności Euroregionu Glacensis w latach 1996 – 2000 Annual report 1996-2000



Pobieranie 114.73 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar114.73 Kb.









Sprawozdanie z działalności

Euroregionu Glacensis

w latach 1996 – 2000

Annual report 1996-2000

Szanowni Czytelnicy,


jest nam niezmiernie miło, że sięgnęliście Państwo po sprawozdanie Euroregionu Glacensis za okres 1996 – 2000. Na kilku następnych stronach spróbowaliśmy przybliżyć zakres działalności, którymi zajmowała się pokaźna grupa ludzi po obu stronach granicy polsko-czeskiej, którym nie była obojętna idea rozwoju współpracy poza granicą własnego kraju.
Wyniki, które przedstawiamy możecie ocenić Państwo sami. Dla lepszego odzwierciedlenia warunków, w których wyniki te zostały osiągnięte trzeba zaznaczyć, że działalność Euroregionu Glacensis była rozwijana bez możliwości uzyskania wyraźnego wsparcia finansowego ze środków Unii Europejskiej w odróżnieniu od naszych kolegów na granicach z państwami członkowskimi Unii. Bardzo skromne źródła finansowe dla prowadzenia działalności euroregionu, obojętność a czasem też brak zrozumienia towarzyszyły pierwszym krokom założycieli euroregionu. Siła przekonania o tym, że jest to krok we właściwym kierunku była mocniejsza niż trudności, w których Euroregion Glacensis powstawał.

Dzisiaj Euroregion Glacensis obchodzi jubileusz 5. lat istnienia. Istnienia w formule instytucji, gdyż kontakty Polaków i Czechów na naszym kawałku polsko – czeskiego pogranicza mają wieloletnią tradycję. To one doprowadziły do popisania w grudniu 1996 roku aktu współpracy pomiędzy partnerskimi stowarzyszeniami i to one w dalszym ciągu stanowią podstawę współpracy, którą my - jako instytucja, staramy się wspierać tak organizacyjnie jak i finansowo.

Kolejne strony nie są w stanie objąć wszystkiego i wszystkich, którym chcemy niniejszym podziękować za ich wkład. Celem tego sprawozdania jest podanie choć kilku podstawowych informacji i obejrzeć się wstecz na miniony okres. Ten piąty rok stanowi pewien przełom w naszej działalności. W najbliższym okresie pojawią się konkretne efekty naszych działań w terenie, bardziej spektakularne niż prezentowane w formie opisowej czy poglądowej.

Tą drogą chcielibyśmy przyczynić się do popularyzacji oraz publicznej prezentacji sensu i wyników pięcioletnich starań. Ocena tych starań należy teraz do Państwa. Mamy nadzieję, że w przyszłości będziemy mieć okazję przedłożyć kolejne sprawozdania satysfakcjonujące wszystkich, których to dotyczy.

Z poważaniem

Radosław Pietuch

sekretarz polski Euroregionu Glacensis

Po pięciu latach działalności z satysfakcją obserwuję efekty współpracy w formule Euroregionu Glacensis. Wraz z powstaniem Euroregionu nawiązano szereg kontaktów partnerskich pomiędzy samorządami po obu stronach granicy, gdzie realizowane są najistotniejsze, gdyż oddolne inicjatywy. Wiele z partnerskich układów funkcjonowało zanim podpisano umowę ramową i było fundamentem utworzenia wspólnego przedsięwzięcia. Biorąc pod uwagę powyższe fakty rola powstałego w grudniu 1996 roku Euroregionu polegała na próbie koordynacji działań w skali naszego pogranicza i kreowaniu projektów, które po realizacji będą żyły własnym życiem. Od dwóch lat Euroregion dzięki wsparciu Unii Europejskiej środkami Programu Współpracy Przygranicznej Phare i powierzeniu przez władze centralne zarządzania tymi środkami, ma możliwość wspierania partnerskich inicjatyw samorządów, szkół, klubów sportowych i stowarzyszeń pragnących współdziałać na rzecz zacieśniania się kontaktów polsko – czeskich. Jak efektywna jest ta współpraca zrewiduje nasze wspólne wstąpienie do Wspólnoty Europejskiej, kiedy wyzwań pojawi się dużo więcej niż w trakcie procesu integracyjnego. Budowane przez Nas lobby dla pogranicza polsko – czeskiego ma zdecydowanie utrudnione zadanie poprzez fakt, że stanowić będziemy wewnętrzną granicę Unii Europejskiej. Aby zostać dostrzeżonymi, musimy wykazać się efektywnością działań, myśleniem ponad wytyczonymi administracyjnie granicami, jak i wykorzystać doświadczenia dziesięciu wieków sąsiedztwa.

Na kolejnych stronach dowiecie się Państwo o tych pierwszych, trudnych dla budowania instytucji latach. Rok piąty – 2001 – stanowił przełom w naszej działalności. Jak powiedział mój czeski przyjaciel, przewodniczący czeskiej części – Miloslav Chvatil, skończył się dla Euroregionu wiek niemowlęcy. Nadszedł czas na efekty naszych działań i dzięki ciężkiej pracy wielu zaangażowanych we współpracę ludzi w nadchodzącym roku będziemy mogli je zaprezentować.

Zapraszamy Państwa do odwiedzenia naszych obszarów przygranicznych by osobiście obejrzeć efekty naszych starań.


Tomasz Korczak

Burmistrz Międzylesia

Przewodniczący Rady Euroregionu Glacensis

1. Geneza powstania, cele i obszar działalności

Podpisaniem umowy o założeniu wspólnego Euroregionu Glacensis, zawartej pomiędzy Stowarzyszeniem Gmin Ziemi Kłodzkiej po stronie polskiej a Stowarzyszeniem Miast i Gmin Pogranicza Czech, Moraw i Kłodzka po czeskiej stronie, został uwieńczony kilkuletni wysiłek przyczyniający się do rozwoju wzajemnej współpracy po obydwu stronach granicy. Tak został położony kamień węgielny dla powstania największego, a obecnie także najstarszego czesko – polskiego Euroregionu.


Stowarzyszenie Gmin Ziemi Kłodzkiej i Regionalne Stowarzyszenie Euroregion Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej – Euroregion Glacensis, dalej zwane stronami, popierając idee trans granicznej współpracy, popierając idee wspólnoty europejskiej, w dążeniu do rozwoju przyjacielskich i wzajemnie korzystnych stosunków pomiędzy Czechami a Polską, troszcząc się o zachowanie wspólnego dziedzictwa kulturowego na terenach przygranicznych, a obecnie biorąc pod uwagę ustalenia „Europejskiej ramowej umowy o współpracę pomiędzy lokalnymi organizacjami i organami, która przekraczałaby barierę granic”, przyjętej przez Radę Europy w Madrycie, 21 maja 1980, postanowiły utworzyć
Euroregion Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej – Euroregion Glacensis.
Definicja Euroregionów :

Euroregiony to związki lub stowarzyszenia gmin i miast o charakterze ponadnarodowym. Celem Euroregionu – międzynarodowego stowarzyszenia miast i gmin jest w pierwszym rzędzie popieranie i realizacja projektów obejmujących wszystkie rodzaje współpracy pomiędzy umówionymi stronami. Głównym założeniem stowarzyszonych miast i gmin, które są tu reprezentowane przez miejscowych przedstawicieli administracji publicznej, jest usuwanie dysproporcji pomiędzy regionami po obu stronach granicy, co prowadzi do stopniowego wyrównania rozwoju ekonomicznego i socjalnego. Współpraca przygraniczna pomaga zmniejszać szkodliwe czynniki, powstałe z powodu istnienia owych granic, poprawia się poziom życiowy obywateli zamieszkujących te tereny. Współpraca ma dotyczyć wszystkich, kulturowych, socjalnych, gospodarczych oraz infrastrukturalnych dziedzin życia mieszkańców.


Euroregion Glacensis jest ponadnarodowym, dobrowolnym stowarzyszeniem zainteresowanych miast i gmin oraz osób fizycznych z obszaru Ziemi Kłodzkiej i Ząbkowickiej po stronie polskiej oraz z obszaru powiatów Trutnov, Náchod, Rychnov nad Kněžnou, Ustí nad Orlicí, Svitavy, Chudim, Pardubice, Hradec Kralowe i Jičín po stronie czeskiej. Głównym zadaniem Euroregionu jest popieranie polsko - czeskiej współpracy przygranicznej i rozwój terenu pogranicza, którego części są ze sobą ściśle związane pod względem geograficznym i historyczno- politycznym.

Euroregion został założony z chwilą podpisania umowy o utworzeniu polsko - czeskiego Euroregionu Glacensis w dniu 5. 12. 1996 w Hradcu Kralowe. Siedzibą stowarzyszenia po stronie polskiej, mieszczącą również sekretariat Euroregionu Glacensis jest Kłodzko. Siedziba stowarzyszenia w Republice Czeskiej znajduje się w Rychnowie n. K., gdzie działa sekretariat części czeskiej Euroregionu.

Polską część Euroregionu stanowi obecnie 21 gmin członkowskich z obszaru Ziemi Kłodzkiej i Ząbkowickiej, które po reformie administracyjnej w RP wchodzą w skład Województwa Dolnośląskiego. Stanowią wspólnotę 252 300 mieszkańców zamieszkujących na obszarze 2 445 km2. W skład czeskiej części obecnie wchodzi 65 miast i gmin członkowskich z obszaru 11 powiatów. Euroregion mieści się w obrębie 3 krajów (obwodów administracyjnych będących odpowiednikiem polskich województw) Kralowohradeckim, Pardobickim, i Ołomunieckim. Teren ten zajmuje powierzchnię 1 726 km2 i mieszka tu 1 050 245 mieszkańców, z czego 508 002 to obywatele miast członkowskich. Z tych powodów Euroregion Glacensis jest największym polsko - czeskim Euroregionem, posiadającym najdłuższy odcinek wspólnej granicy. Kraje Kralowohradecki i Pardubicki są częścią spoistego regionu NUTS II Północny wschód, natomiast kraj Ołomuniecki jest częścią regionu NUTS II Środkowe Morawy. Po stronie polskiej Euroregion Glacensis znajduje się w NUTS II – Dolny Śląsk oraz znajdzie się według założeń w NUTS III Sudety.
Główne cele stowarzyszenia:


  1. Rozwój współpracy w obydwu częściach Euroregionu, w oparciu o Europejską kartę dotyczącą regionów przygranicznych.

  2. Koordynacja w postaci rekomendowania i projektowania gospodarczego, socjalnego i kulturowego rozwoju wyżej wymienionego regionu i jego udział w programach przygotowywanych i przeprowadzanych przez odpowiednie organy terenów przygranicznych w Polsce oraz w Czechach.

  3. Popieranie rozwoju, szczególnie w następujących dziedzinach:

  4. planowanie przestrzenne

  5. współpraca w zakresie gospodarki i handlu.

  6. ochrona i poprawa stanu środowiska naturalnego

  7. zakładanie i przygotowywanie infrastruktur ponadgranicznych.

  8. współpraca przy zapobieganiu powstania, w trakcie trwania i podczas usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i katastrof spowodowanych przez przyrodę

  9. rozwój turystyki i zakładanie nowych przejść granicznych

  10. współpraca w dziedzinie szkolnictwa, kultury i sportu

  11. współpraca w sprawach socjalnych i humanitarnych.

Stałym zadaniem Euroregionu Glacensis pozostaje usuwanie uprzedzeń i barier powstałych w minionym okresie i popieranie integracji w ramach Integracji Europejskiej RP i Cz. R.. Celem nadrzędnym jest przywracanie granicy państwowej funkcji nie tylko wyznacznika końca suwerennego kraju, ale przede wszystkim wyznaczanie jej roli mostu dla spotkań i współpracy dwóch narodów, które wykorzystują to specyficzne położenie geograficzne dla zapewnienia sobie dynamicznego rozwoju, a obecnie dla stworzenia trwałych elementów przyjaznego współżycia. Poprzez spełnianie tej funkcji Euroregion Glacensis staje się egzaminem wspólnej drogi do euroatlantyckich struktur oraz częścią codziennej egzystencji.



2. Stowarzyszenie Gmin

Założycielami Euroregionu Glacensis po polskiej stronie było 17 gmin Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej:


Gmina Bardo Śląskie

Gmina Bystrzyca Kłodzka

Gmina Duszniki Zdrój

Gmina Miejska Kłodzko

Gmina Kłodzko

Gmina Kudowa Zdrój

Gmina Lądek Zdrój

Gmina Lewin Kłodzki

Gmina Międzylesie

Gmina Miejska Nowa Ruda

Gmina Nowa Ruda

Gmina Polanica Zdrój

Gmina Radków

Gmina Stoszowice

Gmina Stronie Śląskie

Gmina Szczytna

Gmina Złoty Stok
W 1999 roku przystąpiła Gmina Ząbkowice Śląskie.
W dniu 17 marca 2000 roku w Hotelu SILESIA w Długopolu Dolnym z inicjatywy Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej powołane zostało Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Glacensis. 26 września 2000 roku Sąd Okręgowy w Świdnicy wpisał nowy podmiot euroregionalny do rejestru stowarzyszeń.

Wśród wielu powodów związanych między innymi z wzajemnym dostosowaniem się struktur euroregionalnych w obu częściach naszego pogranicza jak i dostosowaniem polskiej strony do sprawnej obsługi Funduszu Małych Projektów Programu Phare CBC, głównym celem było otwarcie Euroregionu Glacensis dla nowych gmin członkowskich pragnących działać w zakresie współpracy przygranicznej. Wydzielenie organizacji zajmującej się wyłącznie współpracą przygraniczną było również od dawna postulowane przez naszych czeskich Partnerów.


Wraz z powołaniem nowego podmiotu prawnego w 2000 roku przystąpiły dwie kolejne gminy Ciepłowody oraz Kamieniec Ząbkowicki. W roku 2001 uchwałę o przystąpieniu podjęła gmina Ziębice.

Obecnie po polskiej stronie do Euroregionu należy 21 gmin członkowskich i przez kolejne gminy rozważane jest przystąpienie do jego struktur.

Przewodniczący polskiej części Rady Euroregionu:
Czesław Kręcichwost - Burmistrz Kudowy Zdroju 1996 - 1998

Dorota Kawińska – Domurad - Burmistrz Kłodzka 1999

Grzegorz Jung – Burmistrz Polanicy Zdroju 1999 - 2000

Tomasz Korczak – Burmistrz Międzylesia 2001


Sekretarze polskiej części:
Julian Golak grudzień 1996 - grudzień 1998

Adam Kwas kwiecień 1999 - grudzień 1999

Radosław Pietuch od stycznia 2000

Euroregion Glacensis powstał w dniu 6 grudnia 1996 roku. Zbliżamy się do 5 rocznicy jego powstania. Jako Prezes Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej w imieniu polskiej strony miałem zaszczyt podpisywać w Hradcu Kralove Umowę Ramową o utworzeniu Euroregionu.

Poprzedziło ten fakt szereg działań ludzi i instytucji zaangażowanych we współpracę przygraniczną i rozwój kontaktów polsko – czeskich


  • od pierwszego dużego spotkania samorządowców polskich i czeskich w maju 1991 roku w Nachodzie

  • poprzez współpracę Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej, istniejącego od 1994 roku, z Regionalnym Stowarzyszeniem do spraw Współpracy Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej powstałym w styczniu 1996 w Rychnowie nad Kneznou

  • do przyjęcia w formie uchwały po wcześniejszych konsultacjach z MSZ ostatecznej treści Umowy Ramowej o utworzeniu Euroregionu Glacensis w obecności p. Josefa Byrtusa - Konsula Generalnego RCz w Katowicach oraz p. Witolda Rybczyńskiego - Konsula Generalnego RP w Pradze.



Postawiliśmy sobie wówczas ambitne cele:


  • swobodne przekraczanie granicy państwowej przez obywateli obu państw,

  • dobre połączenia drogowe i kolejowe, odbudowa starych połączeń komunikacyjnych pogranicza,

  • stworzenie warunków dla rozwijania wspólnych polsko – czeskich przedsiębiorstw, powołanie Polsko – Czeskiego Towarzystwa Wspierania Gospodarki,

  • wzajemne nauczanie języka sąsiada,

  • wzajemne nauczanie regionalne,

  • wspólne obozy wakacyjne dla młodzieży polskiej i czeskiej,

  • stworzenie wspólnej szkoły wyższej np. „Collegium Glacensis”,

  • wspólne planowanie regionalne,

  • wspólne tworzenie map pogranicza polsko – czeskiego,

  • możliwość wyboru przez mieszkańców Euroregionu szpitala lub jednostki leczniczej,

  • powstanie nowych obszarów chronionych,

  • powołanie specjalnych stref ekonomicznych i obszarów wolnego handlu,

  • wyrównanie potencjałów gospodarczych i zmniejszenie bezrobocia,

  • uruchomienie Sudeckiej Trasy Rowerowej,

  • uruchomienie komputerowego systemu informacji turystycznej i rezerwacji miejsc noclegowych,

  • uruchomienie sieci Biur Informacyjnych Współpracy Przygranicznej po obu stronach granicy.

Na przestrzeni tych pięciu lat na obszarze Euroregionu Glacensis w odniesieniu do głównych celów działalności udało się częściowo je zrealizować:




  • Powstał system 33 przejść granicznych, na który składają się:




  • 7 przejść drogowych

  • 3 przejścia kolejowe

  • 7 przejść małego ruchu granicznego

  • 16 przejść turystycznych

Opracowywany jest ponowny wniosek o otwarcie nowych oraz podniesienie kategorii istniejących przejść granicznych, mający na celu dostosowanie potrzeb do rzeczywistości obszaru, w którym turystyka spełnia podstawowe funkcje rozwojowe. Ponadto w 2001 roku Polsko – Czeska Komisja Międzyrządowa ds. Współpracy transgranicznej zaakceptowała do otwarcia kolejnych 8 przejść na szlakach turystycznych




  • Jesteśmy w przededniu ratyfikowania przez parlamenty obu państw nowelizacji umowy o małym ruchu granicznym w celu umożliwiania przekraczania granicy przez zorganizowane grupy młodzieży.

  • W Kłodzku utworzono ośrodek zamiejscowy Uniwersytetu Wrocławskiego – zalążek Collegium Glacensis.

  • Otwarto pierwszy odcinek Sudeckiej Trasy Rowerowej: Otmuchów – Paczków – Javorník – Lutynia – Lądek Zdrój, a w Górach Stołowych powstały dwie polsko-czeskie trasy rowerowe: Góry Stołowe i Ściany. W opracowaniu są kolejne odcinki uwzględnione w Koncepcji ścieżek rowerowych polskiej części Euroregionu Glacensis, którą w najbliższym czasie czeskim Partnerom zaprezentujemy.

  • Otwarto Biura Informacyjne Współpracy Przygranicznej w Nowej Rudzie i Kłodzku.

  • Przeprowadzono program szkoleniowy EUROFIRMA dla małych i średnich przedsiębiorstw z obu części pogranicza realizowany przez ARR AGROREG z Nowej Rudy oraz powstała Polsko - Czeska Izba Przemysłowo – Handlowa z siedzibami w Świdnicy i Hradec Králové.

  • Wydawnictwo „Ziemia Kłodzka” wydało dwie mapy polsko - czeskiego pogranicza w trzech wersjach językowych: polskiej, czeskiej i niemieckiej.

  • Na pograniczu powołano Wałbrzyską Strefę Ekonomiczną, na którą składają się podstrefy ekonomiczne w Kłodzku, Nowej Rudzie i Dzierżoniowie.

  • Zorganizowano cykl szkoleń dla informatorów turystycznych oraz pracowników ds. promocji na temat atrakcji turystycznych po obu stronach pogranicza i kilka wizyt studialnych samorządowców.

  • Wewnątrz Euroregionu istnieje 18 porozumień partnerskich pomiędzy samorządami, w ramach których realizowane są te najcenniejsze oddolne inicjatywy.

  • Niepowodzeniem kończą się próby nauczania języka sąsiada w szkołach pogranicza. Sukcesem w tej dziedzinie jest otwarcie lektoratu języka polskiego na Wyższej Szkole Pedagogicznej w Hradec Králové, oraz zorganizowanie przez Wydawnictwo Ziemia Kłodzka kursu języka czeskiego dla przewodników turystycznych.

  • Na przestrzeni swego funkcjonowania polska część Euroregionu pozyskała ponad 2,9 mln EUR dla wsparcia transgranicznych inicjatyw, w tym w tzw. projektach „miękkich” -- typu ludzie dla ludzi, ok. 311 tys. EUR na realizację 39 projektów.

Były jak widać wspólne sukcesy, wśród których należy również wspomnieć o:

wspólnej organizacji Seminarium pod auspicjami Rady Europy „Współpraca transgraniczna Polska – Czechy”, które odbyło się w dniach 26 – 27 marca 1998 roku w Kudowie Zdroju i Rychnovie n. Kn.

powierzono Sekretariatom Euroregionu Glacensis przy akceptacji Komisji Europejskiej organizację i obsługę rundy głównej Programu Unii Europejskiej Phare CREDO dla pogranicza polsko – czeskiego w wyniku czego okazaliśmy się najaktywniejszym w skali programu pograniczem

pojawiły się pierwsze efekty z projektów dofinansowanych z programu Phare CBC, na który na pograniczu polsko – czeskim tak długo czekaliśmy, który w ramach Funduszu Małych Projektów pozwala dofinansować oddolne inicjatywy mieszkańców Euroregionu.
Były również momenty tragiczne - jak dwie powodzie w 1997 oraz w 1998 roku, które akurat najdotkliwiej z wszystkich Euroregionów dotknęły właśnie nasz, zdecydowanie wskazując kierunek naszych przyszłych inicjatyw i starań o bezpieczeństwo naszych mieszkańców i wzajemną pomoc w sytuacjach kryzysowych.

Walczyliśmy najpierw o niedopuszczenie do zamknięcia linii kolejowych na pogranicza, a następnie wspólnie działamy na rzecz odtworzenia systemu połączeń kolejowych pogranicza.


Od tego czasu w strukturze samego Euroregionu zaszły istotne zmiany. Otworzyliśmy się w międzyczasie dla nowych członków. Po stronie polskiej 26 września br. Sąd Okręgowy w Świdnicy zarejestrował Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Glacensis, którego członkami jest obecnie 21 członków na dzień dzisiejszy należących do powiatów kłodzkiego i ząbkowickiego.

Dziś nic nie stoi na przeszkodzie wspólnego kreowania współpracy przygranicznej i lobbowania wspólnych inicjatyw i działań. Bardzo dużą rolę odgrywają w intensyfikacji współpracy środki pomocowe z Programów Phare, za które chciałbym w imieniu nas wszystkich Komisji Europejskiej podziękować.

Czesław Kręcichwost

Burmistrz Kudowy Zdroju

Prezes Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Glacensis

Polsko – czeska współpraca przygraniczna.

W 1994 roku zostałem zaproszony przez polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Polską Akademię Nauk do udziału w ekspedycji naukowej, której celem było zapoznanie się z działalnością euroregionu Nysa oraz euroregionów działających na granicy niemiecko – holenderskiej.

Ten kilkudniowy, ciekawy objazd utwierdził mnie w przekonaniu, że warto wprowadzić w życie podobny projekt na granicy polsko – czeskiej w Sudetach. Po powrocie opracowałem pierwszy projekt powstania Euroregionu Glacensis i zgłosiłem go na sesji Sejmiku Samorządowego Województwa Wałbrzyskiego. Projekt uzyskał pełną akceptację radnych i uchwała w tej sprawie podjęta została jednogłośnie.

Dalsze etapy powstawania Euroregionu Glacensis prowadziłem wspólnie z panem Radomirem Morawcem z Rychnowa.

Z tego miejsca pragnę serdecznie podziękować pani Radomirowi Morawcowi za owocną współpracę.
W strategii Województwa Dolnośląskiego pas sudecki to bardzo istotne pasmo rozwojowe Dolnego Śląska. Pogranicze polsko-czeskie w Województwie Dolnośląskim ciągnie się wzdłuż 400 km granicy polsko-czeskiej.

Prawie połowa tej granicy (196 km) przypada na obecny Powiat Kłodzki. Sudety są przyjazne dla różnych inicjatyw obywatelskich już od kilkunastu lat. Już w czasach kiedy rzeczywistość była niezwykle nieprzyjazna dla demokratycznych inicjatyw obywatelskich na pograniczu, właśnie tutaj działacze Solidarności Polsko-Czechosłowackiej organizowali odważne akcje przerzutu ludzi, nielegalnej literatury, a także papieru i części do prowizorycznych drukarni.

To właśnie góry Ziemi Kłodzkiej w latach 80-tych były świadkiem tych historycznych akcji, które niosły nowy (dla większości ludzi wtedy zupełnie nierealny) plan obalenia systemu komunistycznego w PRL-u i Czechosłowacji. To tutaj na granicy, aż trzykrotnie był osobiście największy czeski dysydent, wieloletni więzień komunistycznych kazamatów Vaclav Havel. Działo się to na Borówkowej Górze oraz w przygranicznych wioskach: Karpów i Černy Kout. W latach 1987-1989 aż trzykrotnie spotykali się tutaj działacze polskiej i czeskiej opozycji demokratycznej. Wówczas rysowano zręby polsko-czeskiej współpracy wolnych narodów, które mogą porozumiewać się bez pomocy tłumaczy. Po „aksamitnej rewolucji" i obaleniu „żelaznej kurtyny" pozostało jeszcze bardzo wiele do zrobienia na granicy polsko-czeskiej.

Prawdziwe stosunki polsko-czeskie (stosunki między narodami) nie są układane w stolicach, ale właśnie na pograniczu, gdzie ludzie kontaktują się na co dzień a problemy starają się rozwiązywać bardzo praktycznie.

Już niemal spontanicznie od 1990 roku wprowadzane są główne założenia tej współpracy poprzez organizację Polsko-Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej oraz wydawanie polsko-czeskiego miesięcznika „Ziemia Kłodzka - Od Kladskeho pomezi".

Pierwsza konferencja obywatelska (polsko-czeska) odbyła się po odzyskaniu niepodległości w maju 1991 roku. Było to w Broumovie, Nachodzie oraz w Kłodzku i Kudowie (17-18 maja). Pełną treść dokumentów końcowych opublikował jedynie miesięcznik „Ziemia Kłodzka". Organizatorami tamtej niezapomnianej konferencji, która nakreśliła jakby plany działania na pograniczu były: Obćanske Forum, Komitety Obywatelskie Ziemi Kłodzkiej oraz Stowarzyszenie Solidarność Polsko-Czechosłowacka.

Następnie potwierdziła te kierunki działania także konferencja w Bożkowie (1993 r.). Naturalne centrum współpracy polsko-czeskiej utworzono w 1990 roku w Nowej Rudzie przy ul. Bohaterów Getta 4, tam jest siedziba główna kilku polsko-czeskich instytucji: Wydawnictwa Ziemia Kłodzka, Solidarności Polsko-Czesko-Słowackiej, mieści się tam także od 12 lat Komitet Organizacyjny Polsko-Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej – największej polsko–czeskiej akcji społeczno kulturalnej.

Od 1994 roku działa pod tym samym adresem Biuro Informacyjne Współpracy Przygranicznej utrzymywane wyłącznie ze środków Wydawnictwa Ziemia Kłodzka. Te doświadczenia zostają zauważone przez polsko-czeską komisję międzyrządową oraz konferencję współpracy transgranicznej pod auspicjami Rady Europy (Rychnov 1997 r.). Konferencja została zorganizowana przez Euroregion Glacensis i wysoko oceniła działalność ośrodka współpracy polsko-czeskiej w Nowej Rudzie W oświadczeniu końcowym tej konferencji wskazano (w p. 1) na konieczność utworzenia podobnych Biur Informacyjnych wzdłuż całej granicy polsko-czeskiej.



Czas na rozwój turystyki i wspólną promocję!
Wydaje się, że przyszedł już najwyższy czas, aby wprowadzić nowe, ale bardzo konkretne rozwiązania, które powiększą atrakcyjność turystyczną gmin naszego przygranicznego regionu. We wszystkich powiatach sudeckich (w tym np. ząbkowickim, kłodzkim, wałbrzyskim, dzierżoniowskim i świdnickim) utrzymuje się bardzo wysokie bezrobocie (średnio ok. 25%).

Sudety stają się powoli jednym z najbardziej atrakcyjnych pasm górskich w Europie. Powoli „rozkręca się" system urządzeń turystycznych i infrastruktury drogowej.

W sferze obsługi turystyki może powstać sporo nowych miejsc pracy i takie działania powinny zdecydowanie obniżyć bezrobocie w powiatach sudeckich.

Należałoby jednak przywrócić funkcje turystyczne dla urządzeń wybudowanych przed II wojną światową, które ciągle są niestety niedostępne dla turystów. Myślę tutaj przede wszystkim o trzech bardzo konkretnych obiektach:



1. Odbudowa wieży widokowej na Śnieżniku tzn. szczycie górskim, który jest jednocześnie czynnym polsko-czeskim przejściem granicznym dla turystów. Wspieram wniosek Marszałka Województwa Dolnośląskiego prof. Jana Waszkiewicza aby Masyw Śnieżnika stał się strefą wolnego ruchu turystycznego.

2. Budowa schroniska turystycznego i Międzynarodowego Centrum Spotkań Młodzieży na Górze Wszystkich Świętych w Słupcu, gdzie funkcjonuje pięknie odbudowane sanktuarium Matki Bożej Bolesnej.

3. Przywrócenie funkcji turystycznej dla wieży widokowej usytuowanej na Górze św. Anny w Nowej Rudzie. To ostatnie zadanie wydaje się najprostsze, bowiem zaledwie 500 metrów od wieży widokowej została wybudowana już nowa wieża nośna, na którą można przenieść wszystkie stacje nadawcze i przekaźnikowe, które są od lat umiejscowione na pięknej wieży widokowej. Wieża widokowa z czerwonego piaskowca została wybudowana przed wojną przez Kłodzkie Towarzystwo Górskie (GGV). GGV obchodzi w tym roku już 120 rocznicę działalności. Szkoda, że tak wspaniałe obiekty wybudowane w wielkim trudzie dla turystów nie mogą szybko powrócić do swojej pierwotnej funkcji. GGV budowało tą wieżę z wielkim poświęceniem. Pomnik budowniczego Karla Ferchego jest odrestaurowany staraniami Fundacji Odnowy Ziemi Noworudzkiej na szlaku turystycznym z Nowej Rudy na Górę Św. Anny. Niestety od ponad 40 lat wieża jest okupowana przez stacje radiowe i telewizyjne, które ją strasznie oszpeciły. Sądzę, że pierwszy rok nowego tysiąclecia może być rokiem przełomowym i ta wieża ma szansę powrócić do funkcji turystycznej. Pociągnie to zdecydowanie wzrost atrakcyjności turystycznej tej góry. Po pierwsze będzie tam jeździć wiele wycieczek, bo jest w miarę dobra droga dojazdowa (asfaltowa). Po drugie czynne jest (prowadzone na dobrym poziomie) schronisko turystyczne na Górze św. Anny.

Mam nadzieję, że również w przyszłości powstanie wyciąg krzesełkowy, który przewiezie turystów z parku miejskiego na szczyt góry!!! Widoki, które ukazują się turystom zapierają dech w piersiach. Byłby to niewątpliwie niezwykle atrakcyjny nowy element atrakcji dla turystów polskich i zagranicznych.

Przed kilku miesiącami na międzynarodowej konferencji miałem okazję wysłuchać niezwykle ciekawego referatu dr Engelberta Reckera, który reprezentując Niemiecki Związek Powiatów powiedział, że np. w RFN aż 2,8 mln osób jest zatrudnionych bezpośrednio lub pośrednio w turystyce. Dla porównania dodam, że w potężnym przemyśle samochodowym w RFN pracuje tylko 700 tysięcy osób. Oznacza to także, że szansę mają atrakcyjne tereny gmin w Sudetach.

Bowiem tam mogą przyjeżdżać coraz większe rzesze turystów z Niemiec. Szczególnie należy położyć nacisk na turystykę weekendową z nowej stolicy RFN. Z Berlina jest zaledwie 300 kilometrów do atrakcyjnych miejsc np. na Ziemi Kłodzkiej, Nachodskiej, Orlickiej. Może tu przyjechać w każdą sobotę i niedzielę wielu Berlińczyków.

Uważam, że najważniejszym zadaniem gmin w dziedzinie promocji turystyki jest opracowanie atrakcyjnej oferty turystycznej a potem jej umiejętna sprzedaż. Mówiąc krótko chodzi o wzajemnie skoordynowany zbiór poszczególnych usług turystycznych. By można było zaoferować atrakcyjny produkt turystyczny niezbędna jest współpraca firm turystycznych z gminami a także samorządem powiatowym. Natomiast generalnym i chyba najważniejszym w tej dziedzinie zadaniem samorządowców jest stworzenie i sfinansowanie (z funduszy pochodzącychz różnych źródeł) niezbędnej infrastruktury technicznej. Wydaje się, że przy dobrej woli oraz pewnej zdecydowanej inicjatywie można by pozyskać środki finansowe na budowę ww. obiektów turystycznych. Mam nadzieję, że nastąpi zdecydowany przełom w tej dziedzinie i zaczną powstawać także nowe miejsca pracy w szerokiej strefie usług turystycznych.

Sprawy te uważam za bardzo istotne dla realizacji przyjętej przez Radę Powiatu strategii rozwoju powiatu kłodzkiego w kontekście rozwoju usług turystycznych i zwiększania krajowej i międzynarodowej atrakcyjności Ziemi Kłodzkiej.

W roku 2001 współpraca przygraniczna przyniosła (np. w miesiącach wrzesień - październik) owoc w postaci zorganizowanych w powiecie ząbkowickim, kłodzkim, świdnickim, wałbrzyskim i kamiennogórskim ponad 100 akcji społeczno - kulturalnych. 150 akcji zorganizowano w ramach XII Polsko-Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej, które są od lat największą polsko-czeską akcją społeczno-kulturalną na pograniczu.

Dzisiaj cieszymy się, że Rząd RP odstąpił od wprowadzenia planowanej w budżecie na 2002 rok opłaty granicznej bowiem w powiecie kłodzkim mamy bardzo długą granicę z Republiką Czeską i wszyscy bardzo by ucierpieli na wprowadzeniu tzw. „opłaty granicznej”.

Potrzebna jest większa ilość przejść turystycznych, które nie wymagają wprawdzie kosztownych inwestycji, ale decyzje w tych sprawach zapadają niestety w Warszawie i w Pradze!

Ostatnio, bo 26 września 2001 r., organizowałem polsko-czeską konferencję „Szlak Cystersów na Dolnym Śląsku". Wydaje się, że warto kontynuować ten temat i zorganizować w przyszłości dużą polsko-czesko-niemiecką konferencję o szlaku Cystersów w Niemczech, w Polsce i w Czechach!

Życzę wielu sukcesów w organizowaniu życia społeczno-kulturalnego na pograniczu polsko-czeskim.
Julian Golak

Przewodniczący Rady Powiatu Kłodzkiego


3. Powstanie Euroregionu

5 grudnia 1996 w centrum kongresowym Aldis w Hradcu Kralowe została podpisana umowa o utworzeniu czesko – polskiego Euroregionu Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej - Euroregionu Glacensis. W ten sposób został zwieńczony niemal pięcioletni okres starań wielu osób, instytucji i organizacji działających w kierunku rozwoju polsko – czeskiej współpracy w przygranicznym rejonie orlicko – kłodzkim. Strona czeska była reprezentowana przez przewodniczącego Regionalnego Stowarzyszenia ds. Współpracy Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej, wiceburmistrza miasta Rychnowa n. K., (obecnego senatora) Františka Bartoša, natomiast stronę polską reprezentował przewodniczący Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej Czesław Kręcichwost. Znaczenie podpisywanego dokumentu podkreślała obecność znakomitych gości m.in. Ambasadorzy Polski w Pradze i Republiki Czeskiej w Warszawie, obydwaj Przewodniczący Międzynarodowej Komisji Czesko – Polskiej, Konsulowie Generalni obu krajów i inni. Siedzibami Euroregionu stały się: w Polsce miasto Kłodzko – naturalne centrum Ziemi Kłodzkiej, oraz Rychnow n. Kněžnou – coraz bardziej widoczne centrum aktywności trans granicznej na pograniczu czesko – polskim.

Politycy z obydwu stron granicy już od początku ubiegłego dziesięciolecia uświadamiali sobie potrzebę stworzenia platformy dla wspólnej działalności. To dążenie wynika zarówno z powodu powszechnie niedogodnej sytuacji w postaci właściwie zamkniętych granic, jak również z ich zainteresowania zintensyfikowaniem współpracy gospodarczej, kulturalnym i socjalnym rozwojem regionu oraz dogodniejszym rozwiązywaniem wspólnych problemów. Wszystko to umożliwiałby rozwój współpracy przygranicznej.

Od początku było oczywiste, że nawet pomimo braku wyraźnie lepszej pozycji jednego z partnerów współpracy, kiedy któraś ze stron ciągnie korzyści płynące z sąsiedztwa mocniej rozwiniętego regionu (jak w przypadku Czech i Niemiec czy Austrii), może być osiągnięty o wiele bardziej dynamiczny rozwój obu przygranicznych części. W tym celu należy wykorzystać specyfikę środowiska regionu pogranicza, znajomość realiów ekonomicznych i możliwość łatwiejszego nawiązywania kontaktów po obu stronach granicy. Trzeba także zwrócić uwagę na naturalne, wielowiekowe więzy geograficzne i historyczno-polityczne łączące oba regiony.

Konkretnym efektem tych starań było podpisanie, w dniu 18 września 1992 w Hradcu Kralowe, porozumienia o nawiązaniu wzajemnej współpracy, która przekracza podział graniczny i o stworzeniu Związku Przygranicznych Miast Czech i Polski. W owym porozumieniu ponad czterdziestu przedstawicieli miast i gmin regionów przygranicznych wyraziło gotowość wzajemnej współpracy w ramach procesu integracji europejskiej. Przejawiało się to w stworzeniu platformy koordynującej współpracę - związku przygranicznych miast i gmin.

W następnym okresie instytucjonalizacja współpracy przygranicznej straciła impet, niemniej jej forma była stale planowana i przygotowywana. Jesienią 1995 roku burmistrzowie miast przygranicznych postanowili założyć Stowarzyszenie ds. Współpracy Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej, którego celem stało się nawiązanie współpracy ponad granicznej z fizycznymi osobami przygranicznych terenów Polski.

To stowarzyszenie zostało powołane do życia 16 lutego 1996 roku, a jego statut wyznaczał zarówno zasięg terytorialny jak i wytyczne oraz zasady działania. Geograficznie stowarzyszenie zamykało się w okresach: Trutnov, Náchod, Rychnov nad Kněžnou, Ustí nad Orlicí, Šumperk i Hradec Kralowe. Od północnego wschodu sąsiadem stał się Euroregion Nisa, na wschodzie jego działalność dociera aż do Moraw, do obwodu Šumperk. Stowarzyszenie pozostaje otwarte dla kolejnych członków. W początkowej fazie istnienia liczba mieszkańców miast i gmin członkowskich sięgała liczby 250 tysięcy. Działalność stowarzyszenia w ramach współpracy przygranicznej koncentruje się szczególnie na popieraniu rozwoju w dziedzinach regionalnego planowania gospodarczego i handlowego, ochrony środowiska naturalnego, rozwoju turystyki, organizacji przejść granicznych i innych. Dla kontynuacji tych działań ważnym staje się znalezienie odpowiedniego partnera po polskiej stronie pogranicza.
16 kwietnia 1996 spotkali się przedstawiciele Regionalnego Stowarzyszenia ds. Współpracy Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej i Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej. To ostatnie powstało w 1994 roku w celu wsparcia rozwoju przygranicznego regionu kłodzkiego, skupiało wówczas 17 miast i gmin z ok. 200 tysiącami mieszkańców. Przejęło inicjatywę współpracy w polskiej części pogranicza.

Na tym spotkaniu zostało potwierdzone wspólne zainteresowanie szybszym postępem prac i ustalono termin podpisania umowy dotyczącej powstania Euroregionu Glacensis jeszcze na rok 1996. Prace przygotowawcze zostały powierzone sekretarzowi Regionalnego Stowarzyszenia ds. Współpracy Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej, inż. Radomírovi Morawcovi oraz pełnomocnikowi Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej i Parlamentu Samorządów Województwa Wałbrzyskiego w sprawach współpracy ze stroną czeską Julianowi Golakowi. Dzięki pracowniczemu zaangażowaniu obydwu stron, konstruktywnej postawie organów administracji państwowej i możliwości skorzystania z doświadczeń z innych Euroregionów, wszystkie potrzebne dokumenty zostały przygotowane i uchwalone do grudnia 1996 i powstał pierwszy czesko – polski Euroregion Pogranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej - Euroregion Glacensis.

Trzeba również wspomnieć fakt, że Euroregion Glacensis powstawał w napiętej atmosferze niezrozumienia wśród niektórych naczelnych polityków R. Cz., którzy nie popierali powstawania Euroregionów w R. Cz. i uważali je za próbę dezintegracji R. Cz. ze strony UE pod hasłem „Zjednoczona Europa – Europa regionów”.

4. NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA W POSZCZEGÓLNYCH LATACH FUNKCJONOWANIA EUROREGIONU GLACENSIS




Rok 1996

Powstanie Euroregionu Glacensis poprzedziło szereg spotkań, seminariów i konferencji z udziałem samorządowców oraz przedstawicieli administracji rządowej. Szczególnie w roku oficjalnego powstania Euroregionu Glacensis doszło do wielu spotkań na wielu płaszczyznach, których uwieńczeniem była wizyta podczas IX Walnego Zgromadzenia Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej w Bystrzycy Kłodzkiej p. Josefa Byrtusa - Konsula Generalnego RCz w Katowicach oraz p. Witolda Rybczyńskiego - Konsula Generalnego RP w Pradze, podczas której przyjęto ostateczną treść Umowy Ramowej o utworzeniu Euroregionu Glacensis.


Biuro współpracy przygranicznej

Istotnym wydarzeniem 1996 roku było otwarcie Biura Informacyjnego Współpracy Przygranicznej w Nowej Rudzie w siedzibie Wydawnictwa Ziemia Kłodzka.



Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej


We wrześniu po raz siódmy zainaugurowano Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy rodziną” – największą imprezę kulturalną na pograniczu polsko – czeskim, w ramach której na przestrzeni miesiąca czasu odbyło się ponad 200 różnorodnych imprez w 17 polskich i 8 czeskich miejscowościach.

Polsko – Czeska Komisja Międzyrządowa


Wraz z powstaniem Euroregionu przedstawiciele struktur samorządowych zaangażowały się w prace grupy roboczej ds. samorządu terytorialnego Polsko – Czeskiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Przygranicznej.

Rok 1997




Struktury współpracy


W Kłodzku utworzono Sekretariat Euroregionu Glacensis oraz w siedzibie Wydawnictwa Ziemia Kłodzka otwarto kolejne Biuro Informacyjne Współpracy Przygranicznej w Kłodzku.

W październiku, podczas V sesji Polsko – Czeskiej Komisji ds. Badań Ziemi Kłodzkiej w Polanicy Zdroju odbyło się inauguracyjne posiedzenie Komisji badań i edukacji regionalnej Euroregionu Glacensis, która istotnie przyczyniła się do przybliżania społeczności pogranicza wspólnej historii regionu.



Wydawnictwo „Ziemia Kłodzka”


W uznaniu za dotychczasową działalność ukazujący się w Nowej Rudzie od 1989 roku miesięcznik „Ziemia Kłodzka – Od Kladského pomezí – Glatzer Bergland”, stanowiący kompendium wiedzy o wydarzeniach na pograniczu, otrzymał nagrodę Paryskiej Kultury.


Sudecka Trasa Rowerowa


W lipcu nastąpiło otwarcie pierwszego odcinka „Sudeckiej Drogi Rowerowej” na trasie: Otmuchów – Paczków – Javornik – Lądek Zdrój. Przystąpiono również do prac projektowych kolejnych odcinków.

Studium koordynacyjne pogranicza polsko - czeskiego


Po wielu konsultacjach w dniu 26 września w Muzeum Ziemi Kłodzkiej Podsekretarz Stanu – dr hab. Zbigniew Strzelecki z ramienia Rządowego Centrum Studiów Strategicznych oraz Ing. Karel Hrdý z ramienia Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Republiki Czeskiej przyjęli tekst „Studium Koordynacyjnego Rozwoju Pogranicza Polsko – Czeskiego”.

Polsko – Czeska Komisja Międzyrządowa


Na obszarze Euroregionu Glacensis we wrześniu odbyło się posiedzenie grupy roboczej ds. Samorządu Terytorialnego Polsko – Czeskiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Transgranicznej w Rychnovie n. Kn.

W dniach 13 – 14 listopad – w Polanicy Zdroju odbylo się III posiedzenie Polsko – Czeskiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Przygranicznej.



Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej


Tradycyjnie we wrześniu po raz ósmy zainaugurowano Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy rodziną”. Po raz pierwszy odbył się Kłodzko – Orlicki Festiwal Organowy.

Studium polskiej części Euroregionu Glacensis


Dzięki wsparciu Wojewody Wałbrzyskiego powstało „Studium uwarunkowań i możliwości rozwoju przygranicza Czech, Moraw i Ziemi Kłodzkiej – Euroregion Glacensis – Region Kłodzki” opracowane przez Biuro Planowania Przestrzennego w Wałbrzychu.

Powódź


Najbardziej istotnym wydarzeniem 1997 roku związanym z obszarem Euroregionu była powódź 1000-lecia, która zniszczyła centralną i wschodnią część Ziemi Kłodzkiej. Najbardziej ucierpiały Gmina Kłodzko i Miasto Kłodzko. Polska część Euroregionu aktywnie włączyła się w inwentaryzację szkód i pozyskiwanie pomocy dla poszkodowanych. Odbudowa regionu i starania o zapewnienie mieszkańcom bezpieczeństwa stały się zadaniami priorytetowymi na najbliższe lata. W jej wyniku zapadła decyzja o budowie systemu osłony hydrometeorologicznej oraz monitoringu opadów, na który polski partner Euroregionu pozyskał w późniejszym okresie środki od Wojewody Wałbrzyskiego.


Tygodnik „Euroregio Glacensis”


Na fali zainteresowania współpracą przygraniczną 17 grudnia w Kłodzku ukazał się pierwszy numer tygodnika „Euroregio Glacensis”. Nie powiązani bezpośrednio z Euroregionem dziennikarze przedstawiają w nim bieżące wydarzenia na obszarze Euroregionu.

Program Phare CREDO


W 1997 roku miała miejsce pilotażowa runda Programu Unii Europejskiej Phare CREDO. Zarówno polska jak i czeska część pogranicza okazały się najaktywniejsze w skali całego Programu. Dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej otrzymały projekty z polskiej strony:

Polsko – Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej – wnioskodawca: Komitet Obywatelski Ziemia Kłodzka z Nowej Rudy,

Polsko – Czeska Izba Przemysłowo Handlowa – wnioskodawca Izba Przemysłowo – Handlowa ze Świdnicy

EUROFIRMA – Polsko – Czeski Program Rozwoju Przedsiębiorczości – wnioskodawca Agencja Rozwoju Regionalnego AGROREG z Nowej Rudy




Rok 1998




Program Phare CREDO


W czerwcu, w obecności pani Natalie Verschelde – przedstawicielki Programu Phare CREDO, nastąpiło otwarcie nowego Sekretariatu Euroregionu Glacensis wraz z polskim Sekretariatem Programu Unii Europejskiej Phare CREDO dla pogranicza polsko – czeskiego, zlokalizowanego przy Placu Bolesława Chrobrego w kłodzkim Ratuszu. Oba Sekreatariaty Programu na pograniczu polsko – czeskim były zlokalizowane w Sekretariatach Euroregionu Glacensis.

W 1998 roku miała miejsce główna runda Programu Unii Europejskiej Phare CREDO. Zarówno polska jak i czeska część pogranicza okazały się najaktywniejsze w Europie Środkowej i Wschodniej w skali całego Programu, który obejmował 36 regionów granicznych. Dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej otrzymały 2 projekty z polskiej strony:

Mapa Turystyczna Góry Stołowe a Broumovske Steny – wnioskodawca Park Narodowy Gór Stołowych,

Szkoła 2000 - Demokracja, tolerancja, przyjaźń – wnioskodawca Stowarzyszenie Klub ZDANIE z Wójtowic k/Bystrzycy Kłodzkiej



Seminarium pod auspicjami Rady Europy


W dniach 25 – 27 marca - w Kudowie Zdroju i Rychnovie n. Kn. odbyło się Seminarium pod auspicjami Rady Europy „Współpraca transgraniczna Polska – Czechy” podczas którego przedstawiciele Euroregionu Glacensis w swoich wystąpieniach zaprezentowali efekty współpracy i postulaty mogące się do rozwoju współpracy w istotny sposób przyczynić.

Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej


Dziewiąta edycja Polsko – Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy rodziną” objęła swoim zasięgiem 23 ośrodki polskie oraz 19 miejscowości czeskich.

Wałbrzyska Konferencja Pogranicza


W dniach 8 – 9 grudnia w Kudowie Zdroju odbyła się Wałbrzyska Konferencja Pogranicza potwierdzająca ustalenia seminarium pod auspicjami Rady Europy oraz określająca priorytety rozwoju pogranicza w zakresie układu komunikacyjnego oraz zagospodarowania przestrzennego.

Rok 1999




Program Współpracy Przygranicznej Phare CBC


W 1999 roku pogranicze polsko-czeskie zostało włączone do Programu Phare CBC.

Już 9 kwietnia, decyzją JCC – Wspólnego Komitetu Sterującego Programu CBC w Pradze, projekt „Ochrona wód Nysy Kłodzkiej w obrębie rowu górnej Nysy – budowa dwóch nowych oczyszczalni ścieków dla Bystrzycy Kłodzkiej i Międzylesia” otrzymał wsparcie w wysokości 2,6 mln Euro.

W grudniu polska część Euroregionu w ramach wykorzystania rezerwy z Funduszu Małych Projektów Programu Phare CBC otrzymała wsparcie finansowe w wysokości 56.250 EURO. Dofinansowanie otrzymało pierwszych 6 projektów dotyczących promocji obszaru Euroregionu oraz opracowania koncepcji zagospodarowania przestrzennego dla kluczowych obszarów pogranicza. Zapadła również decyzja na temat przekazania polskiej części Euroregionu Glacensis zarządzania Programem na swoim obszarze. Wypracowano podstawy pod obsługę Funduszu w latach kolejnych.
Inicjatywy mieszkańców przygranicza

W sierpniu z okazji 650-lecia Czermnej z inicjatywy mieszkańców oraz społeczności lokalnej nastąpiło odsłonięcie Pomnika Trzech Kultur - Polskiej, Czeskiej i Niemieckiej, które poprzedzone zostało barwnym orszakiem historycznym.



Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej


Przez sześć tygodni września i października trwały jubileuszowe - X – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy rodziną”.

Promocja obszaru Euroregionu Glacensis


Euroregion uczestniczył w formule stoiska regionalnego wraz z Agencją AGROREG podczas Dni Czeskich na Dolnym Śląsku we Wrocławiu, na targach HOLIDAY WORLD 99 w Pradze, podczas Targów ITB w Berlinie, a także podczas imprez targowych w Warszawie i Poznaniu.

Gościliśmy w listopadzie delegację czeskich burmistrzów z obszaru Gór Orlickich, którym zaprezentowaliśmy Gminę Duszniki Zdrój oraz skansen i bazylikę w Wambierzycach.



Rok 2000

Nowy podmiot prawny polskiej części Euroregionu Glacensis


Istotnym wydarzeniem była zmiana podmiotu prawnego po polskiej stronie Euroregionu Glacensis. Dnia 17 marca 2000 roku w Hotelu SILESIA w Długopolu Dolnym z inicjatywy Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej powołane zostało Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Glacensis. Dnia 26 września 2000 roku Sąd Okręgowy w Świdnicy wpisał nowy podmiot euroregionalny do rejestru stowarzyszeń. Tym samym Stowarzyszenie powołało nową, zajmującą się wyłącznie problematyką współpracy przygranicznej instytucję jednocześnie otwierając Euroregion Glacensis dla nowych gmin członkowskich pragnących działać w zakresie współpracy przygranicznej oraz tworząc czytelną dla czeskich partnerów i zarządzających z poziomu administracji rządowej programami pomocowymi strukturę. W czasie trwania rejestracji, uchwałę o przystąpieniu podjęły gminy Ciepłowody i Kamieniec Ząbkowicki.

W I Walnym Zgromadzeniu członków w Kudowie Zdroju w dniu 6 listopada 2000 roku uczestniczyła Pani Alena Hlavačkova – Wicekonsul Republiki Czeskiej w Katowicach. Tematem spotkania była kwestia interpretacji Ustawy o pobycie cudzoziemców w Republice Czeskiej. Do Stowarzyszenia przyjęte zostały Gminy Ciepłowody i Kamieniec Ząbkowicki.



Promocja Euroregionu Glacensis


W 2000 roku kontynuowano działania promocyjne podczas następujących imprez targowych.

HOLIDAY WORLD 2000 w Pradze,

ITB 2000 w Berlinie (ze Starostwem Powiatowym w Kłodzku),

Warsaw Tour & Travel 2000 w Warszawie

Tour Salon 2000 w Poznaniu.

Ukazały się również pierwsze wspólne wydawnictwa. Wydano teczkę promocyjną Euroregionu Glacensis oraz pierwszą z cyklu broszur promocyjnych obszaru Euroregionu dotyczącą walorów środowiska naturalnego.

Przygotowano część opisową do wydawnictwa statystyczno-informacyjnego „Euroregion Glacensis – podstawowe informacje”, które na początku 2001 zostało wydane przez Urząd Statystyczny we Wrocławiu we współpracy z Czeskim Urzędem Statystycznym w Hradcu Kralove i Pardubicach w 2001 roku. Projekt wydawnictwa omówiono na spotkaniu w dniu 11 października w Hradec Králové w Czeskim Urzędzie Statystycznym przedstawicieli Euroregionu Glacensis z przedstawicielami Urzędów Statystycznych w Jeleniej Górze, Wałbrzychu, Hradec Králové i Pardubicach.

We wrześniu podczas Rady Euroregionu Glacensis w Kudowie Zdroju dokonano prezentacji Euroregionu Glacensis dla Telewizji Polskiej S.A. – Oddział we Wrocławiu – Program Goniec Regionalny.

Również w październiku zaprezentowano Euroregion podczas VI posiedzenia Polsko – Czeskiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Przygranicznej w Trzyńcu.

Sekretariat Euroregionu Glacensis pełnił na przestrzeni roku działalność informacyjną na temat Euroregionu, w szczególności dla studentów i doktorantów piszących prace na temat współpracy przygranicznej.



Szkolenia dla informatorów turystycznych i study tour


Od września do listopada zorganizowano cykl szkoleń dla informatorów turystycznych i pracowników ds. promocji na temat atrakcji turystycznych po obu stronach pogranicza, w efekcie którego zorganizowano sesje szkoleniowe w Zieleńcu, Międzygórzu oraz wyjazd szkoleniowy do czeskiej części Euroregionu. Wcześniej, w czerwcu zorganizowano wizytę dla przedstawicieli czeskich samorządów po polskiej części Euroregionu Glacensis. Przygotowano kontynuację cyklu szkoleń w kolejnym roku w ramach projektu ze środków Programu Phare CBC.

Integracja działań na pograniczu polsko-czeskim


W efekcie zmian struktur euroregionalnych i w obliczu problemów całego pogranicza oraz przeciągającego się uruchomienia Funduszy Małych Projektów doszło do szeregu wspólnych polsko – czeskich spotkań na pograniczu. Dwa robocze spotkania w lipcu i wrześniu odbyły się na poziomie sekretariatów euroregionów. Dnia 31 lipca w Kłodzku odbyło się posiedzenie grupy roboczej ds. Samorządu Terytorialnego Polsko – Czeskiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Transgranicznej, gdzie do wspólnych problemów powrócono. Dwa kolejne spotkania we wrześniu i listopadzie odbyły się na poziomie władz Euroregionów. Dnia 29 września w Raciborzu doszło do I Forum polsko – czeskich euroregionów, a dwa miesiące później – 24 listopada w Dusznikach Zdroju do Forum Pogranicza Polsko – Czeskiego. Wspólne problemy i bariery rozwojowe wszystkich polsko-czeskich euroregionów i nawiązana w związku z tym współpraca, stanowią wstęp do tzw. projektów zintegrowanych, które dotyczyć będą całego pogranicza.

Reforma administracyjna w Republice Czeskiej

Dla współpracy przygranicznej istotne znaczenie będzie miała przeprowadzona w roku 2000 reforma administracyjna w Republice Czeskiej. W październiku doszło we Wrocławiu do spotkania przedstawicieli kraju (województwa) Pardubickiego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego z udziałem delegacji polskiej i czeskiej strony Euroregionu Glacensis.


Przygotowania do projektów inwestycyjnych


W roku 2000 rozpoczęto działania poprzedzające realizację kolejnych projektów :

koncepcji i realizacji oznakowania walorów polskiej części Euroregionu,

koncepcji ścieżek rowerowych w polskiej części Euroregionu,

modernizacji „Autostrady Sudeckiej” w Górach Orlickich i Bystrzyckich – bliźniaczego projektu do realizowanego w czeskiej części projektu Phare CBC.

W odniesieniu do ostatniego projektu w lipcu odbyło się spotkanie z Zarządem Powiatu Kłodzkiego w sprawie wspólnego projektu inwestycyjnego do Programu Phare CBC w zakresie modernizacji układu komunikacyjnego pogranicza.

Planowanie przestrzenne


W dniach 23 – 24 luty w Lądku Zdroju odbyła się Polsko – Czeska Konferencja Samorządowa służąca wypracowaniu wspólnego stanowiska samorządów przygranicznych oraz określająca priorytety rozwoju przestrzennego. W listopadzie zakończono realizację koncepcji zagospodarowania przestrzennego dla Śnieżnika Kłodzkiego, Orlicy oraz Góry Wszystkich Świętych - projektów dofinansowanych z Programu SPF Phare CBC.

Forum Pogranicza Polsko - Czeskiego


Główną inicjatywą nowego podmiotu była organizacja wraz ze Stowarzyszeniem Gmin Ziemi Kłodzkiej Forum Pogranicza Polsko – Czeskiego. W Dworku Chopina w Dusznikach Zdroju w dniu 24 listopada 2000 roku doszło do spotkania przedstawicieli samorządów gminnych, powiatowych i wojewódzkich, przedstawicieli polskich i czeskich części Euroregionów pogranicza polsko – czeskiego z przedstawicielami administracji rządowej reprezentowanej przez członków Prezydium Polsko – Czeskiej Komisji Międzyrządowej. W trakcie spotkania poruszono istotne z punktu rozwoju pogranicza polsko – czeskiego kwestie dotyczące:

wymiany młodzieży i nauczania języka sąsiada oraz nauczania regionalnego,

powstania Podgrupy ds. współpracy euroregionów w ramach Polsko – Czeskiej Komisji Międzyrządowej,

zmiany kategorii istniejących i otwarcia nowych przejść granicznych na pograniczu, z uwzględnieniem odpraw fito-sanitarnych,

odtworzenia połączeń kolejowych na pograniczu.

Ustalenia Forum przedłożone zostały na spotkaniu w Ambasadzie Polskiej w Pradze podczas spotkania z prezydium Polsko – Czeskiej Komisji Międzyrządowej w lutym 2001 roku.


Współpraca samorządów

30 maja w Lądku Zdroju podpisano porozumienie o współpracy pomiędzy 4 polskimi i 5 czeskimi gminami. Ze strony polskiej porozumienie podpisały: Złoty Stok, Lądek Zdrój, Paczków i Otmuchów, natomiast ze strony czeskiej: Bílá Voda, Javorník, Uhelná, Bernartice i Vlčice. Funkcjonujące w ramach Euroregionu Glacensis 17 porozumień partnerskich jest jedną z najbardziej istotnych form współpracy zwłaszcza w odniesieniu do podstawowego priorytetu współpracy jakim jest wymiana młodzieży.


5. Dochody Stowarzyszenia Gmin Ziemi Kłodzkiej latach 1996-2000





Lata

1996

1997

1998

1999

2000

Dochody wewnętrzne

21 033,16

30 662,33

84 928,00

122 436,79

170 753,36

Pozyskane dochody zewnętrzne

0,00

0,00

43 859,00

17 107,88

207 364,53

Razem dochody

21 033,16

30 662,33

128 787,00

139 544,67

378 117,89



6. Środki programów wspierających współpracę przygraniczną (Phare CREDO i Phare CBC) zakontraktowane na obszarze polskiej części Euroregionu Glacensis ( w EURO)





Lata

1996

1997

1998

1999

2000

2001

Razem środki w EURO

50 000

1 325 050

57 472

2 606 419,93

41 629,95

79 824,30



Razem polska część Euroregionu Glacensis przez okres 1996 – 2001 zrealizowała bądź jest w trakcie realizacji projektów na łączną kwotę wsparcia z Programów wspierających współpracę przygraniczną - 4 160 396,18 EUR.

ADRESY:




S
ekretariat Euroregionu Glacensis Sekretariat Euroregionu Glacensis

Łukasiewicza 4a/2 Panská 1492

57 - 300 Kłodzko 51601 Rychnov n. Knĕžnou


tel. 074/ 867 71 30 fax. 074/865 91 66 tel./ fax 0494/ 531054

e-mail: eg@euroregion-glacensis.ng.pl e-mail: info@euro-glacensis.cz



www.euroregion-glacensis.ng.pl www.euro-glacensis.cz


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna