Stan badań dotyczący automatyzacji bibliotek ukazany na łamach czasopisma



Pobieranie 110.01 Kb.
Strona1/2
Data09.05.2016
Rozmiar110.01 Kb.
  1   2
Michał Dębicki
II rok Bibliotekoznawstwa SD

gr. 1/5


STAN BADAŃ
dotyczący automatyzacji bibliotek
ukazany na łamach czasopisma

Bibliotekarz


w latach 2008-2009

Katowice 2010

Wprowadzenie

Automatyzacja, komputeryzacja czy digitalizacja biblioteki to dzisiaj nie tylko znak czasu, standardy, wygoda, światowe trendy czy prosta konieczność. Procesy te pokazują, że biblioteki jako instytucje są wciąż żywe, że zmieniają się i ewoluują, by lepiej dopasować się do otaczającego je świata i lepiej służyć swym użytkownikom. Procesy te pokazują wreszcie, dokąd zmierzają biblioteki – dzisiejsze rozwiązania techniczne stanowią istotne podstawy organizacji przyszłych skarbnic wiedzy. Ogólnie pojęta automatyzacja, komputeryzacja czy digitalizacja wyznacza więc kierunki dalszego rozwoju. Dlatego uznaję, że dla stanu badań najwłaściwsze jest szerokie ujęcie problemu – objęcie zakresem nie tylko systemów bibliotecznych i komputerów w bibliotekach, ale również użytkowników i narzędzi, będących w relacji z tymi systemami. Dlatego część zebranych tu artykułów jedynie pośrednio wiąże się z automatyzacją bibliotek, niemniej jednak są konieczne do szerszego spojrzenia na to zagadnienie.

W spisie tym zebrano artykuły i wzmianki, dotyczące automatyzacji bibliotek, jakie ukazały się w „Bibliotekarzu” w latach 2008-2009. Spis ten dąży do kompletności, dlatego znalazły się w nim też artykuły, które jedynie marginalnie zahaczają o poruszaną problematykę. Obok części tekstowo-opisowej pracę wzbogacono o integralną część bibliografii – obie podzielono na 11 działów tematycznych dla łatwiejszej orientacji.


STAN BADAŃ: OMÓWIENIE

STAN BADAŃ
dotyczący automatyzacji bibliotek
ukazany na łamach czasopisma 1

Bibliotekarz 1



I: Biblioteka w dobie świata cyfrowego 2

II: Biblioteka a społeczeństwo informacyjne 3

III: Biblioteki a współczesna edukacja 5

IV: Współczesny użytkownik biblioteki 6

V: Wizerunek, promocja i pracownik współczesnej biblioteki 6

VI: Zagadnienia komputeryzacji bibliotek 7

VII: Komputeryzacja konkretnych bibliotek 8

VIII: Zagadnienia bibliotek cyfrowych 9

IX: Konkretne biblioteki cyfrowe 10

X: Digitalizacja i dokument elektroniczny 11

XI: Współczesne narzędzia i systemy informacyjne 12

I:Biblioteka w dobie świata cyfrowego 14

II:Biblioteka a społeczeństwo informacyjne 15

III:Biblioteki a współczesna edukacja 15

IV:Współczesny użytkownik biblioteki 16

V:Wizerunek, promocja i pracownik współczesnej biblioteki 16

VI:Zagadnienia komputeryzacji bibliotek 17

VII:Komputeryzacja konkretnych bibliotek 17

VIII:Zagadnienia bibliotek cyfrowych 17

IX:Konkretne biblioteki cyfrowe 18

X:Digitalizacja i dokument elektroniczny 19

XI:Współczesne narzędzia i systemy informacyjne 19





I: Biblioteka w dobie świata cyfrowego


Umieszczając bibliotekę na tle współczesnego świata zdigitalizowanego, często pisze się o projekcie Biblioteki+. Został on zasygnalizowany 20 czerwca 2008 roku na Briefingu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie nowych projektów unowocześnienia bibliotek publicznych (poz. 2)1. Jan Wołosz w artykule Biblioteka+ i Program Biblioteczny PAFW w sukurs bibliotekom publicznym (poz. 11) omawia dwa programy unowocześniania bibliotek publicznych, realizowanych w ramach współpracy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności. Jako program wieloletni Biblioteka+ z założenia sytuuje bibliotekę w centrum danej społeczności nie tylko ze względu na lokalizację, lecz przede wszystkim poprzez podejmowane na jej rzecz inicjatywy. Natomiast głównym zadaniem Programu Bibliotecznego PAFW jest wzmocnienie roli bibliotek jako centrów informacji oraz wyrównanie różnic między miastem a wsią.

W ramach programu Biblioteka+ podejmuje się inicjatywy takie jak umożliwienie czytelnikom dostępu do Internetu, co sygnalizowanie jest choćby w notatce Darmowy Internet w polskich bibliotekach (poz. 3). Powstała także strona projektu, co zostało odnotowane w Bbiliotekarzu w notce Ruszyła strona internetowa Biblioteki+ (poz. 7).

Zagadnienie obecności biblioteki we współczesnym świecie cyfrowym jest chętnie podejmowane na różnego rodzaju zjazdach i konferencjach. Tematykę tą podjął Kongres IFLA w Durbanie, przedstawiony przez Elżbietę Stefańczyk (poz. 8). Mówiono na nim między innymi o cyfryzacji bibliotek, standardach opracowywania zbiorów bibliotecznych (szczególnie MARC 21), roli bibliografii narodowej w dobie technologii cyfrowych. Tematykę tą podejmowała też VI Ogólnokrajowa Narada Bibliografów (poz. 10), co widać już w samym jej tytule: „Biblioteka w erze cyfrowej”. Dużo uwagi poświęcono bibliografii narodowej, jej funkcjonowaniu w formacie PDF. Podejmowano problemy funkcjonowania bibliografii w środowisku elektronicznym, pojawił się również wątek Web 2.0, rejestracji dokumentów sieciowych, ONIX (standard tworzący więź między wydawcą a biblioteką), czy interaktywnej bibliografii multimedialnej, łączącej cechy bibliografii i biblioteki cyfrowej. Tematem Krajowego Zjazdu Delegatów Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich (poz. 12) była „Nowoczesna biblioteka – kluczem do sukcesu użytkowników i edukacji społeczeństwa”. Zajmowano się nowoczesną biblioteka w systemie nauki i kultury, prawodawstwem bibliotecznym, wizerunkiem zawodu bibliotekarza, finansowaniem działalności bibliotek. Barbara Szczepańska zaprezentowała Sprawozdanie z IV konferencji EBIB nt. „Internet w bibliotekach. Open Access” (poz. 9), która odbyła się 7-8 grudnia 2007 roku. Wystąpienia dotyczyły ruchu Open Access oraz projektów takich jak E-LIS, PIONIER, DIR; podjęto temat czasopism elektronicznych. Konferencji towarzyszyły warsztaty „Biblioteki Cyfrowe”.

Problematykę automatyzacji bibliotek porusza także Henryk Hollender w artykule Porozmawiajmy o architekturze bibliotek (poz. 4). Omawiając kwestie nowoczesnego budownictwa bibliotecznego, wspomina o bazach pełnotekstowych czy wolnym dostępie do zbiorów. Kwestie współczesnego wyposażenia bibliotek i ich status wyjaśnia Lucjan Biliński, omawiając Monopolistyczne praktyki bibliotek w wykonywaniu kserokopii – czy totalne nieporozumienie (poz. 1). Jerzy Maj na łamach Bibliotekarza postawił pytanie Czy i jaki kanon księgozbiorów? (poz. 5) Artykuł ten został przedstawiony na konferencji „Zbiory i zasoby informacyjne bibliotek publicznych wobec aktualnych zmian kulturowych i technologicznych”, zorganizowanej w Opolu w 2008 roku, a podejmuje temat współczesnego kanonu piśmiennictwa, rejestrowanego przez biblioteki.

Niewątpliwie ciekawym tekstem jest artykuł Joanny Okramy: Biblioteka a samodzielne poszukiwanie prawdy w zdobywaniu wiedzy (poz. 6). Próbując zdefiniować znaczenie prawdy, widzi szczególną rolę poznawczą bibliotek – szczególnie w czasach informacji elektronicznej i dostępu online powinna służyć społeczeństwu jako skarbnica wiedzy. Wspomina o Cyfrowej Bibliotece Narodowej Polona i Bibliotece Europejskiej.

II: Biblioteka a społeczeństwo informacyjne


Wielu autorów zastanawia się nad kondycją współczesnego społeczeństwa w świetle przemian cywilizacyjnych, jakie mają miejsce w bibliotece. Jak środki techniczne zmieniły stosunek czytelnika do biblioteki? Marcin Drzewiecki w artykule Udział bibliotek publicznych w rozwoju społecznym (poz. 14) zastanawia się nad polskim społeczeństwem informacyjnym i roli biblioteki w jego tworzeniu. Wdrażanie nowych technologii porównuje do walki z analfabetyzmem. Stąd też biblioteka powinna mieć status multimedialnego centrum informacji dostępnego dla wszystkich użytkowników, otwartego na współczesne otoczenie. Jadwiga Kotulska w artykule Konwergencja jako konsekwencja rewolucji technologii informatycznych i jej wpływ na kształt współczesnych bibliotek (poz. 16) jest zdania, że sama misja biblioteki nie uległą zmianie – zmieniły się tylko sposoby jej realizacji. Środki techniczne spowodowały przenikanie się różnych środków komunikacji w bibliotece i to biblioteka właśnie musi się do nich dostosować. Szerzej o tym problemie pisze Monika Krakowska, przedstawiając Nowe formy komunikacji społecznej w europejskiej przestrzeni edukacyjnej (poz. 17). Adrian Uljasz w recenzji tego dzieła prezentuje rozwijające się nowoczesne możliwości interaktywnego komunikowania i wykorzystania ich w szkolnictwie wyższym. Wskazuje różnice między bibliotekami cyfrowymi, elektronicznymi i wirtualnymi. Wśród omówionych form komunikacji znalazły się e-teksty i e-learning, e-mail, interaktywna strona WWW biblioteki, audiokonferencje, czat i e-forum. Prócz tego można wymienić jeszcze portale i serwisy społecznościowe jak Pulowerek.pl (poz. 13).

W tekście Biblioteki w społeczeństwie polskim (poz. 19) Jan Wołosz stara się ocenić sytuację polskich bibliotek i ich postrzeganie przez społeczeństwo. Zajmuje się opinią publiczną i politycznymi aspektami działalności bibliotek – zauważa, że resorty odpowiedzialne za biblioteki podlegają ciągłym zmianom, a fundusze przeznaczane na ich rozwój – czy wręcz podstawową działalność – są wciąż za niskie. Komputeryzację bibliotek i ich obecność w Internecie widzi jako niezbędne minimum ich funkcjonowania. Zwraca też uwagę na digitalizację zbiorów.

Stosunkowo dużo miejsca poświęca się Programowi Rozwoju Bibliotek i Programowi Bibliotecznemu. Zakładają współpracę z bibliotekami na rzecz ich rozwoju i wyrównywania szans w dostępie technologii informacyjnej i informacji dla mieszkańców wsi i małych miejscowości. Pisze o tym Jan Wołosz w dwóch artykułach: Podpisanie Porozumienia w sprawie realizacji Programu Rozwoju Bibliotek na Mazowszu (poz. 21) i Inauguracja Programu Rozwoju Bibliotek (poz. 20), będącego sprawozdaniem z oficjalnego otwarcia programu, które odbyło się w Światowy Dzień Książki (23 kwietnia) w Bibliotece Narodowej. O zbieżnym Programie Bibliotecznym pisze w artykule Program biblioteczny Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w końcowej fazie planowania (poz. 22). Ma na celu ułatwić dostęp polskich bibliotek do komputerów, Internetu i szkoleń. Obejmuje zaspakajanie potrzeb informacyjnych w bibliotekach wsi i małych miast; zakłada ponadto wprowadzenie spraw bibliotek do dyskursu publicznego, zainteresowania nimi polityków. Jan Wołosz wspomniał o badaniach, jakie przeprowadzono podczas fazy planistycznej, jednak dogłębnie zajęła się nimi Jolanta Jeżowska, pisząc O badaniach przeprowadzonych na potrzeby Programu Bibliotecznego (poz. 15). Przeprowadzone zostały od czerwca do sierpnia 2008 i miały zbadać potrzeby informacyjne ludności wiejskiej, określenie kompetencji i potrzeb szkoleniowych bibliotekarzy, zbadanie potrzeb infrastruktury i organizacji bibliotek oraz zdiagnozowanie społecznych oczekiwać wobec bibliotekarza i biblioteki. Część przedsięwzięć została już zrealizowana – od analizy samego planu aż po rozważenie perspektyw dostępu bibliotek wiejskich do Internetu szerokopasmowego. Biblioteki wiejskie postrzegane są bardzo pozytywnie pomimo ich braku w mediach, dobrze spełniają rolę wielofunkcyjnych centrów kulturalnej aktywności lokalnej.

W jednym z numerów Bibliotekarza Renata Piotrowska przedstawiła inicjatywę One Laptop per Child (OPLC) – fanaberia czy wymóg XXI wieku? (poz. 18). Zauważa dysproporcje społeczne w edukacji i nakładów finansowych na nią. W artykule przedstawiła projekt One Laptop per Child – jeden komputer na jedno dziecko – czyli nauce jak najefektywniejszego wykorzystania technologii cyfrowej i w efekcie zmniejszenia społecznych różnic, związanych z postępem technologicznym.



III: Biblioteki a współczesna edukacja


Wiele dziś się pisze o edukacji na odległość i roli, jaką odgrywają w niej biblioteki. Zagadnienie porusza Anna Szeląg: E-learning na usługach bibliotek pedagogicznych? (poz. 28), pisząc, że może być to dobrym narzędziem wpływania na odbiorców informacji i jednocześnie umacniać pozycję biblioteki w społeczeństwie. Jest zdania, że to biblioteka winna zautomatyzować procesy i przygotować odpowiednie warunki. Najlepiej powiązać z e-learningiem katalog OPAC, stronę biblioteki, organizować kursy szkoleniowe użytkowników i bibliotekarzy. Paweł Taniewski przedstawia Szkolenie biblioteczne na odległość w Bibliotece Szkoły Głównej Handlowej (poz. 29) – system przysposobień bibliotecznych organizowanych dla studentów SGH, mających charakter kursu e-learningowego, kończącego się testem online.

Zainteresowani udziałem w takich kursach są także sami bibliotekarze. Anna Wołodko i Bożena Bednarek-Michalska w artykule BIBWEB – kurs e learningowy dla bibliotekarzy (poz. 30) scharakteryzowały organizowane cyklicznie kursy dla bibliotekarzy, obejmujące naukę umiejętności wykorzystania Internetu w pracy bibliotecznej. W dniach 23-24 września 2009 w Elblągu odbyła się nawet Ogólnopolska konferencja „E-learning wyzwaniem dla bibliotek” (poz. 23), opisana przez Bożenę Boryczkę. Jej celem było upowszechnienie e-learningu jako nowoczesnej formy edukacji bibliotekarzy, wzbogacenie i rozszerzenie oferty usług bibliotecznych oraz podniesienie poziomu edukacji kadr placówek bibliotecznych. W jej ramach odbyły się także warsztaty w salach komputerowych Wyższej Szkoły Zawodowej oraz w W-MBP w Elblągu. Uczestnicy zapoznali się z platformą Moodle i wzięli udział w przygotowanym kursie online „Poznajemy bazy bibliograficzne”.

Organizowane są też inne konferencje dotyczące edukacji i bibliotek – jak Konferencja prasowa (poz. 25), przedstawiająca biblioteki szkolne jako multimedialne centra informacji, lub Konferencja na temat edukacji medialnej (poz. 24). Wobec tej drugiej Grzegorz Gmiterek relacjonuje, że jej problematyką było wykorzystanie szeroko rozumianych multimediów w edukacji, a także zastosowanie technologii cyfrowych. W poszczególnych referatach poruszono m.in. kwestię idei biblioteki 2.0, projektu „Wolne Podręczniki”, a także szeroko omawiano Wikipedię. Zastanawiano się nad zastosowaniem technologii cyfrowych w nauczaniu poszczególnych przedmiotów szkolnych. Mówi się w Polsce też o otwartej edukacji – choćby na Konferencji prasowej Koalicji Otwartej Edukacji z okazji Dnia Domeny Publicznej (poz. 31), relacjonowanej przez Jana Wołosza, czy Konferencji w Sejmie nt.: „Otwarte zasoby edukacyjne w Polsce” (poz. 26.), którą przybliżyła Maria Miller. Zwrócono uwagę, że głównym paradygmatem powinno być dzielenie się wiedzą, a nie prawo autorskie – wolny dostęp do edukacji, demokratyzacja zasobów. Przedsięwzięcia takie powinni tworzyć nauczyciele akademiccy, instytucje szkolnictwa wyższego, organizacje międzynarodowe, rządy państw. Zwrócono uwagę na rolę otwartych respozytoriów, projekt „Polska Szkoła – otwarte zasoby edukacyjne dla Polaków poza granicami kraju” (udostępnianie podręczników przez Internet), projekt „Wolne podręczniki” czy „Laptop dla gimnazjalisty”. Mówiono też o problemach prawnych, związanych z udostępnianiem dokumentów i będących głównym hamulcem rozwoju elektronicznej edukacji, licencjach typu Creative Commons. Wspomniano też o zagrożeniach edukacji cyfrowej.

Anna Szeląg przedstawiła artykuł, będący sprawozdaniem z otwarcia Bibliotecznego Centrum Zdalnej Edukacji w Elblągu (poz. 27) w Warmińsko-Mazurskiej Bibliotece Pedagogicznej, zorganizowanego w ramach programu „Internetowe Centra Informacji Multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych”.



IV: Współczesny użytkownik biblioteki


Zagadnienia związane z użytkownikiem biblioteki w erze cyfrowego postępu są tym bardziej aktualne. Szczególnie dużo mówi się o starszych użytkownikach informacji. Organizuje się warsztaty obsługi Internetu – zorganizowane np. w MBP w Jaśle, co opisał Tomasz Rutana w artykule Seniorzy poznają potencjał Internetu (poz. 35). Cykl spotkań cieszył się dużym zainteresowaniem, uczestnicy pracowali w dwóch grupach – początkowej i zaawansowanej. Biblioteka ta współpracuje zresztą z Uniwersytetem Trzeciego Wieku, a jej kursy są bezpłatne, co można przeczytać w relacji MBP Jasło: Współpraca MBP w Jaśle i Uniwersytetu Trzeciego Wieku (poz. 34). Pojawiają się działania Przeciw wykluczeniu cyfrowemu pokolenia 40+ (poz. 37), jakich podjęła się Anna Szeląg wspólnie z Jadwigą Pawlak, organizując kursy obsługi pakietu Microsoft Office i korzystania z zasobów internetowych dla osób starszych.

Prócz tych tematów porusza się kwestie użytkownika biblioteki 2.0, jego obecności w systemie, katalogu OPAC, możliwości współtworzenia informacji, inteligencji zbiorowej. Zagadnienia te przedstawia artykuł Bożeny Jaskowskiej: Nadal użytkownik czy może już prosument? Biblioteka w kulturze konwergencji (poz. 32). Podobnej problematyki dotyka książka Grażyny Straus, Katarzyny Wolff i Sebastiana Wiernego: Czytanie, kupowanie, surfowanie: społeczny zasięg książki w Polsce w 2006 roku (poz. 36), recenzowanej przez Jana Wołosza. Autorzy, opierając się na ankietach, stwierdzają spadek czytelnictwa i intensywności lektury u ludzi młodych oraz wzrost liczby nieczytających z wykształceniem wyższym. Czytelnicy natomiast ciągle chętniej sięgają po książkę tradycyjną niż e-booka.

Porusza się też zagadnienia self publishing’u w związku z bibliotekami. Sebastian Kotuła widzi w tym zjawisku szansę dla bibliotek do pozyskania nowych materiałów, a swoje wnioski umieścił w artykule Self publishing a biblioteki (poz. 33).

V: Wizerunek, promocja i pracownik współczesnej biblioteki


W kontekście automatyzacji stosunkowo mało się pisze o wizerunku biblioteki, jej promocji i samym bibliotekarzu. Na łamach czasopisma zaprezentowano recenzję książki Elektroniczny wizerunek biblioteki pod redakcją Mai Wojciechowskiej (poz. 39). Zawiera teksty związane z wykorzystaniem Internetu i mediów elektronicznych w pracy bibliotek różnego typu a także przedstawia możliwości kształtowania wizerunku biblioteki poprzez media elektroniczne. Stanowi zbiór referatów wygłoszonych w ramach II Bałtyckiej Konferencji „Zarządzanie i organizacja bibliotek” z 21 listopada 2007.

W kwestii promocji biblioteki pisała Emilia Lepkowska: Promocja, usługi i komunikacja w bibliotece naukowej: doświadczenia Biblioteki Głównej Politechniki Poznańskiej (poz. 44). Promocją mogą być usługi takie jak InfoProgramy, czy materiały w formie elektronicznej. Autorka wspomina o bazach danych takich jak Biblio, SYMPOnet, BazTech, materiałach na płytach CD-ROM. Sygnalizuje też zagadnienie komunikacji – w tym nowszych środków komunikacji takich jak e-mail czy gadu-gadu. Zaznacza jednak, że najlepszą promocją biblioteki jest jej strona internetowa. Dobrym przykładem jest choćby Serwis Biblioteka Pedagogiczna SBP (poz. 45), który informuje o zmianie swojego adresu na łamach Bibliotekarza. Niewątpliwie promocją biblioteki byłoby jej otwarcie w przystępnych porach, o czym mówi artykuł Biblioteka czynna non stop? W Karlsruhe jest to możliwe (poz. 41) autorstwa Dagmara Giersberga. Omawia funkcjonowanie Biblioteki Uniwersyteckiej w Karlsruhe – dostępnej dla użytkowników przez cała dobę dzięki pełnej automatyzacji wszystkich procesów bibliotecznych i korzystania z radiowego systemu etykiet RFID. Biblioteka posiada katalog KVK – Karlsruhe Virtueller Katalog, który pozwala przeszukiwać zasoby wielu bibliotek światowych, a także własne wydawnictwo.



Nieco popularniejszemu zagadnieniu bibliotekarza przygląda się Agnieszka Frankowska w artykule Rola bibliotekarzy w zakresie kreowania społeczeństwa informacyjnego (poz. 40). Zastanawia się nad jego rolą i pozycją we współczesnym świecie informacyjnym, mediach, kulturze i edukacji. Pisze o kompetencjach medialno-informacyjnych bibliotekarza i podnoszeniu jego kwalifikacji, co jest niezbędne do skutecznego współdziałania ze społeczeństwem informacyjnym. Wspomina się też o Bibliotekarskim tabloidzie „Robaki” (poz. 38), na którym umieszczane są subiektywne informacje bibliotekarskie. Natomiast Jacek Wojciechowski w swojej notce Actualia II (poz. 42) pokrótce scharakteryzował zagrożenia długiej pracy z komputerem, omawiając podstawowe syndromy, które dotykają bibliotekarzy. Krystyna Jazdon i Hanna Wesołowska-Mis w artykule Elektroniczne opisy stanowisk pracy jako element nowoczesnego zarządzania biblioteką na podstawie doświadczeń Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu (poz. 43) przedstawiły współczesną tendencję w bibliotekach i innych instytucjach non-profit. Jest to ujednolicanie i normalizowanie tak wymagań kwalifikacyjnych, jak również zadań, wykonywanych przez pracowników na poszczególnych stanowiskach. Badaczki zestawiły tą dążność z opisem praktycznego rozwiązania zastosowanego w poznańskiej Bibliotece Uniwersyteckiej (nowe nazewnictwo stanowisk, szczegółowe formularze do wykonywanych zadań, automatyzacja kontaktu pracownika z przełożonym). Przedstawiono korzyści, płynące z takich rozwiązań.

VI: Zagadnienia komputeryzacji bibliotek


Głównymi zagadnieniami w tej pracy są rzecz jasna te najściślej związane z automatyzacją i komputeryzacją bibliotek. Ogólnych lub teoretycznych artykułów na ten temat nie publikuje się w Bibliotekarzu zbyt wiele. Dużo więcej miejsca poświęca się na rozwiązania w konkretnych bibliotekach, co wykazane będzie w następnym dziale. Jedną z najważniejszych prac jest opracowany przez Katarzynę Winogrodzką Raport nt. komputeryzacji bibliotek publicznych w 2008 roku (poz. 50). Jest efektem badań ankietowych prowadzonych od 2002 r. na temat stanu komputeryzacji polskich bibliotek. Obejmuje to wyposażanie bibliotek w nowy sprzęt komputerowy, dostęp do Internetu, komputeryzację procesów bibliotecznych, digitalizację zbiorów i finansowanie komputeryzacji w innych bibliotekach. Zawiera wiele danych statystycznych i wykresów. W 2008 roku już 48% bibliotek polskich było skomputeryzowanych lub komputeryzujących się, istnieje jednak spore zróżnicowanie w komputeryzacji pomiędzy poszczególnymi bibliotekami. Podobnym artykułem jest Komputeryzacja bibliotek publicznych w opisie statystycznym (poz. 47) Małgorzaty Jezierskiej. Zaznacza w nim, że pierwszą kompleksową publikacją statystyczną na ten temat były wyniki badań GUS z 2004 roku – od tego bowiem roku urząd ten prowadzi osobny dział kwestionariusza statystycznego. Zestawienie omawia poszczególne elementy komputeryzacji – przyrost komputerów, ich wykorzystanie, dostęp do Internetu, automatyzację procesów.

Organizowane są konferencje, które w większym lub mniejszym stopniu stykają się z problemami komputeryzacji bibliotek. Przykładem może być Konferencja na temat kształtowania księgozbiorów bibliotek publicznych w Opolu (poz. 51), opisana w sprawozdaniu Jana Wołosza. Odbyła się 22-23 września 2008 roku pod tytułem „Zbiory i zasoby informacyjne bibliotek publicznych wobec aktualnych zmian kulturowych i technologicznych”. W wystąpieniach zostały omówione współczesne tendencje komputeryzowania usług bibliotecznych. Zagadnienia automatyzacji bibliotek pojawiły się także na III Forum Młodych Bibliotekarzy (poz. 49), przebiegającym pod hasłem „Młodzi rzecznikami nowoczesności w bibliotece XXI wieku”.



Projekt standardów bibliotecznych (poz. 48) Jerzego Maja jest istotnym artykułem, podejmującym problematykę standardów technologicznych dotyczących wyposażenia, które powinny spełniać polskie biblioteki przeprowadzające komputeryzację. Autor podaje w tabelach np. proponowaną liczbę stanowisk komputerowych przy uwzględnieniu liczby czytelników i wypożyczeń rocznych.

Zaledwie jeden tekst z badanego zasięgu Bibliotekarza zajmował się nowinkami technologicznymi, stosowanymi w bibliotekach. W rubryce „W kilku słowach” zasygnalizowano o technologii 3M w paryskich bibliotekach (poz. 46) – wykorzystującej fale radiowe do identyfikacji czytelników, co umożliwia samoobsługę podczas wypożyczeń i zwrotów.




VII: Komputeryzacja konkretnych bibliotek


Zdecydowanie więcej miejsca w Bibliotekarzu poświęca się na sprawozdania z przebiegów komputeryzacji różnych bibliotek lub sieci bibliotecznych z całego kraju. W zasadzie wszystkie artykuły mają podobną budowę a ewentualne różnice wynikają zwykle z odmiennej specyfiki komputeryzowanej biblioteki. Przedstawiany jest zarys historyczny biblioteki, jej cele, używane poprzednio systemy, w miarę dokładny przebieg samej komputeryzacji, trudności podczas konwersji danych lub wprowadzania nowych metod pracy oraz plany dalszych działań.

Najczęściej przedstawianym systemem, na który przechodziły biblioteki omawiane w artykułach, była niewątpliwie SOWA – czy w wersji podstawowej, czy TCP (dotyczyła jej niemal połowa tekstów w zadanym zasięgu Bibliotekarza). Inne pojawiające się systemy to ALEPH i PROLIB.

Biblioteki powiatu sieradzkiego pracują od 2008 w systemie SOWA (poz. 52), tworząc współpracującą scentralizowaną sieć bibliotek z biblioteką powiatową jako główną i pozostałymi jako jej klientami. Artykuł przedstawia przebieg przygotowań i realizacji do wdrożenia systemu w bibliotekach gminnych i filiach, omówiono też zyski z automatyzacji oczami czytelników Zwrócono uwagę na wymagania jakie musiały spełniać biblioteki i ich filie przed przystąpieniem do programu. W podobny sposób pracowano nad Komputeryzacją miejskich bibliotek publicznych w Krakowie w systemie Sowa2 (poz. 55). Za pomocą tego samego systemu odbywa się też Komputerowa obsługa czytelników w Filii nr 1 MBP w Jaśle (poz. 59). Dzięki funduszom unijnym w bibliotece tej uruchomiono stanowiska komputerowe z bezpłatnym dostępem do Internetu. Odbyło się Spotkanie Zespołu do spraw Bibliografii Regionalnej w WiMBP w Rzeszowie (poz. 58), relacjonowane przez Marzenę Przybysz. Omówiono zasady współpracy 16 bibliotek w województwie, przygotowując szkolenia i oprogramowanie SOWA-TCP, bazując na doświadczeniach bibliotek łódzkich. Zaprezentowano również Bibliografię Pomorza Gdańskiego w systemie PATRON 2.

O systemie ALEPH pisze się na łamach Bibliotekarza w kontekście Biblioteki Politechniki Wrocławskiej. Marek Dubiński omawia Formy kontroli i aktualizacji zbiorów w Bibliotece Głównej i OINT Politechniki Wrocławskiej (poz. 53). W artykule mowa jest m.in. o Sekcji Kontroli i Aktualizacji Zbiorów, która zajmuje się efektywną melioracją zbiorów a także digitalizacją katalogu kartkowego. Teresa Koniaszewska i Ewa Zysek-Nockowska podjęły się opracowania Komputeryzacji bibliotek wydziałowych Politechniki Wrocławskiej (poz. 54). Prócz historii bibliotek wydziałowych Politechniki i konwersji z systemu APIN wspominają o cyklicznych spotkaniach, dotyczących funkcjonowania systemu, mających wskazywać rozwiązania zaistniałych problemów.



Wdrażanie systemu PROLIB w MBP w Sosnowcu (poz. 57) omawia Małgorzata Pekielska. Przedstawiła opis prac w sosnowieckiej bibliotece w porządku modułów systemu PROLIB a także projekt dalszych działań automatyzacyjnych.

Z innej perspektywy pisany jest artykuł Renaty Tawfik: Rozbudowa Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki w Gorzowie Wlkp. (poz. 60). Jest to relacja z rozbudowy gorzowskiej biblioteki, mającą być jedną z najnowocześniejszych w Polsce. W tym celu połączono katalog z innymi bazami danych – biblioteki Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej i Biblioteki Pedagogicznej, tworzących Gorzowską Bibliotekę Cyfrową. Monika Machowicz natomiast porusza zagadnienie dostosowania dostępu do informacji dla osób niepełnosprawnych w sprawozdaniu Krośnieńska Biblioteka na rzecz osób z dysfunkcją wzroku (poz. 56). Przedstawia projekt „Biblioteka nowoczesnym centrum informacji i promocji czytelnictwa”, realizowany przez Bibliotekę Publiczną w Krośnie. W ramach niego stworzono nowoczesne Centrum Multimedialne, z Działem Zbiorów Audiowizualnych, przeznaczonym głównie dla osób słabowidzących. Wśród nowoczesnego wyposażenia placówki znalazły się multilektory, przetwarzające tekst drukowany do wersji dźwiękowej, czy monitory brajlowskie.



VIII: Zagadnienia bibliotek cyfrowych


O założeniach, celach, programach czy organizacji bibliotek cyfrowych pisze się ostatnio w Bibliotekarzu nieco więcej niż o zagadnieniach automatyzacji czy komputeryzacji. Zagadnienia te są zresztą częstą tematyką konferencji organizowanych zwykle przez same biblioteki. Najczęściej dotyczą ogólnie bibliotek cyfrowych we współczesnym świecie – jak choćby konferencja pod tytułem „Świat bibliotek cyfrowych”, zorganizowana w ramach XI Dolnośląskiego Festiwalu Nauki w Bibliotece Głównej i OINT Politechniki Wrocławskiej (2008) (poz. 66). Zaprezentowano polskie biblioteki cyfrowe ze szczególnym uwzględnieniem dolnośląskiej. Podobnie duży zakres tematyczny miało V spotkanie metodyczno-integracyjne nauczycieli bibliotekarzy szkół lubuskich (poz. 64) zaprezentowana w Bibliotekarzu przez Jadwigę Matuszczak. Nieco bardziej specjalistyczne podejście ukazywali prelegenci Konferencji w Lublinie nt. „Świat bibliotek, książek, i informacji w 2008 r.” (poz. 61) zrelacjonowanej przez Grzegorza Gmiterka. Na spotkaniu omówiono m.in. ideę Biblioteki 2.0 oraz aspekty prawne i społeczne informacji cyfrowej. Natomiast zreferowana przez Katarzynę Janczewską-Sołomko II Ogólnopolska konferencja fonotek „Chrońmy dziedzictwo fonograficzne” (poz. 62) ograniczyła swój zakres do dokumentów dźwiękowych – omawiając np. zagadnienie stosowania prawa autorskiego przy udostępnianiu nagrań dźwiękowych przez biblioteki cyfrowe.

Prawo autorskie wciąż jest – i zapewne jeszcze długo będzie – gorącym tematem w kontekście bibliotek cyfrowych. Silnie wiąże się z nim artykuł Jana Wołosza Sprawy bibliotek w świetle interpelacji i zapytań poselskich (poz. 67), stanowiący zebranie i podsumowanie interpelacji poselskich, które w bezpośredni sposób dotyczą funkcjonowania bibliotek. Przedstawiono wystąpienie o postępie w pracach nad polskimi bibliotekami cyfrowymi, o rozbudowie programu bibliotecznego MAK oraz o Polskiej Bibliotece Internetowej.

Dużo pisze się o ogólnych zmianach w udostępnianiu dokumentów, rozwoju technologii cyfrowych – zajmuje się tym Urszula Knop w artykule Zmiany w udostępnianiu zbiorów w bibliotekach naukowych (poz. 63). Prócz ogólnych tendencji omawia czasopisma elektroniczne i zasady ich udostępniania, zmianę charakteru pracy bibliotekarza, digitalizację tradycyjnych kolekcji bibliotecznych. Konkretne przykłady przywołuje Danuta Ostrawska, przedstawiając zarys rozwoju Od Web 2.0 do Biblioteki 2.0 (poz. 65) – od statycznej sieci World Wide Web 1.0 do wersji 2.0, polegającej na współtworzeniu treści informacji przez jej użytkowników. Pokazuje konkretne przykłady nowego spojrzenia na globalną sieć – Wikipedię, blogi, YouTube’a czy Digg’a. Duży nacisk położono na etymologię terminu Web 2.0.Artykuł ten obejmuje też zagadnienie semantycznego Internetu 3.0, mającego rozwiązywać problemy wyszukiwarek internetowych i bibliotecznych. Przeszłością i przyszłością bibliotek zajmuje się też Iwona Zbroszczyk: Ku bibliotece wirtualnej (poz. 68) – od projektu Gutenberg, będącego swoistym wzorcem, aż do Information Tacit Project, wspomagającego tworzenie kolejnych bibliotek cyfrowych. Omówiono niektóre tendencje – takie jak ewolucję w kierunku bibliotek hybrydowych (z dokumentami tradycyjnymi i bazami komputerowymi) albo popularność publikacji elektronicznych w wąskich gronach specjalistów.

IX: Konkretne biblioteki cyfrowe


Z tego zakresu w Bibliotekarzu w latach 2008-2009 pisze się przede wszystkim o nowych bibliotekach cyfrowych lub planach ich tworzenia. Autorzy wspominają zwykle o historii projektu i realizacji, jego celach, strukturze organizacyjnej, środkach technicznych i finansowych; rozpatrują aktualne problemy związane z digitalizacją czy archiwizacją zbiorów.

Z polskich projektów przeczytać możemy o podpisaniu porozumienia, dzięki któremu Powstało konsorcjum Polskie Biblioteki Cyfrowe (poz. 77), mającego koordynować rozwój bibliotek i zbiorów cyfrowych. W notatce umieszczono też wykaz bibliotek przystępujących. Wyróżnić należy gruntowny raport z prac nad Bałtycką Biblioteką Cyfrową, jakiego podjęli się: Danuta Sroka: Bałtycka Biblioteka Cyfrowa : jak to zrobiliśmy (poz. 78) i Sławomir Żabicki: Bałtycka Biblioteka Cyfrowa – sprzęt i oprogramowanie, jego techniczne plusy i minusy (poz. 85). Pierwszy artykuł przedstawia przebieg prac, związanych z powstaniem biblioteki, jej główne cele, przyjęte rozwiązania techniczne – takich jak formaty przechowywania danych, ich opisu formalnego i rzeczowego oraz archiwizacji. Na środkach technicznych biblioteki skupia się drugi artykuł, omawiając posiadane przez bibliotekę skanery, ich możliwości, używane oprogramowanie, a także wady i zalety dostępnych dziś rozwiązań archiwizacyjnych.

Krótkiego opracowania doczekała się także Wejherowska Biblioteka Cyfrowa (poz. 80). Renata Szkoła omawia prace digitalizacyjne cennych dzieł kaszubskich i wprowadzane konkursy popularyzatorskie. Biblioteka wspierana jest finansowo z dotacji w ramach projektu „Cyfrowe Kaszuby”. Autorka ta w artykule Cyfrowa Nutka Pomorza (poz. 79) przedstawiła inicjatywy tej biblioteki związane z digitalizacją nut, muzykaliów i piśmiennictwa muzycznego Pomorza. Pisze się także o ogólnej inicjatywie stworzenia Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej (poz. 75), opracowującej zbiory cyfrowe i skupiającej biblioteki uczelni wyższych, gmin i powiatów w jednej bibliotece wirtualnej.

Możemy też przeczytać o tym, że powstała Nowa biblioteka cyfrowa w Łodzi (poz. 73), uruchomiona przez WiMBP w Łodzi, starając się szczególnie o digitalizację dokumentów regionalnych. Dzięki grantowi w programie „Mecenat 2009” Powstaje Krośnieńska Biblioteka Cyfrowa (poz. 76). Bibliotekarz zarejestrował także Otwarcie Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej (poz. 74), zainicjowanej przez Bibliotekę Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w Rzeszowie.

Wśród raportów o nowych bibliotekach znaleźć można również informacje o projektach i inicjatywach rozpoczynanych w ramach działalności bibliotek cyfrowych. Śląska Internetowa Biblioteka Zbiorów Zabytkowych (poz. 81) powstała dzięki porozumieniu z MkiDK. Zdigitalizowane zostaną Zbiory Specjalne i Zbiory Śląskie a prace potrwaja do 2012 r. (według wcześniej notki prace skończyć się miały w roku 2011 – por. poz. 82). Wspomina się też o tym, że BUW rozpoczyna realizację projektu NUKAT – Autostrada Informacji Cyfrowej (poz. 70). Jej zadaniem jest umożliwienie dostępu do zdigitalizowanych czasopism BUW, a także modernizacja katalogu Karo. Zakończenie programu planowane jest w 2012 r. W Bibliotekarzu ogłoszono też Utworzenie Narodowego Archiwum Cyfrowego (NAC) (poz. 83), mającego status archiwum państwowego, a przekształconego z Archiwum Dokumentacji Mechanicznej. Zadaniem ośrodka jest ogólnopolska archiwizacja materiałów cyfrowych. Natomiast Biblioteka Wirtualnej Nauki (poz. 69) ma być otworzona w styczniu 2010 i ma za zadanie bezpłatnie udostępniać publikacje naukowe i bazy danych wszystkim uczelniom i instytucjom naukowym.

Z inicjatyw zagranicznych możemy dowiedzieć się o Inauguracji Europejskiej Biblioteki Cyfrowej Europeana (poz. 72), której ideę zaprezentowano na konferencji w Deutsche Nationalbibliothek w Frankfurcie nad Menem. Pełniejszy obraz tego projektu przedstawia Iwona Zbroszczyk w artkule Europeana – Europejska Biblioteka Cyfrowa (poz. 84). Omawia główne założenia Biblioteki Europeana, działającej także z udziałem Polski. Jej zadaniem jest digitalizacja zbiorów z dorobku kultury europejskiej i ułatwianie dostępu do tych źródeł wiedzy. Oprócz tej biblioteki możemy znaleźć wzmiankę o Inauguracji Światowej Biblioteki Cyfrowej (poz. 71), która odbyła się w siedzibie UNESCO w Paryżu. Do współpracy zaproszono Polską Bibliotekę Narodową.


X: Digitalizacja i dokument elektroniczny


Problematyka książki cyfrowej – jej produkcji (digitalizacji), przechowywania, udostępniania i recepcji – jest siłą rzeczy coraz częstsza w piśmiennictwie fachowym. Żyjemy w epoce współwystępowania książki czy czasopisma tradycyjnego i elektronicznego. Pisze o tym Jacek Wojciechowski w artykule Pomiędzy drukiem a digitalizacją (poz. 95). Przedstawia główne różnice między czasopismem naukowym w Polsce i zagranicą, zwracając choćby uwagę na zróżnicowaną liczbę odbiorców. Proponuje najbardziej optymalną organizację czasopism bibliotekoznawczych. Z zasady sprzeciwia się wprowadzaniu na rynek dwóch wersji czasopisma (tradycyjnej i elektronicznej) ze względów ekonomicznych. Bożena Bednarek-Michalska natomiast starała się ukazać Czasopisma bibliotekarskie w nowej kulturze (poz. 87). Podkreśla coraz większą świadomość czytelniczą nowego odbiorcy, dla którego czasopisma elektroniczne są wymogiem zarówno społecznym, jak i ekonomicznym. Zajmuje się współczesnymi aspektami komunikacji za pośrednictwem Internetu. Zwraca uwagę, że na polskim rynku bibliotekarskim przeważają czasopisma tradycyjne – nasz kraj dopiero wchodzi w świat wolnego dostępu do wiedzy typu Open Access. Autorka pyta o przyszłość polskich czasopism elektronicznych, ukazując najnowsze technologie publikacji czasopism elektornicznych. Być może nie trzeba być pesymistą, skoro coraz więcej czasopism przechodzi na formę cyfrową – tak się dzieje choćby z Przewodnikiem Bibliograficznym, o czym również informuje Bibliotekarz (poz. 90; pod koniec roku przesunięto tą inicjatywę z 2009 na 2010 – wzmiankuje o tym poz. 89). Na samą inicjatywę Open Access nie ma tu zbyt dużo miejsca, acz ogłasza się choćby 14 października Dniem Open Acces (poz. 86), a Jacek Wojciechowski zwraca uwagę, że pomysł ten w zasadzie nie jest przyjazny bibliotekom i bibliotekarzom (poz. 94).

Zagadnienie digitalizacji zbiorów bibliotecznych reprezentować może sprawozdanie Marzeny Przybysz: Polityka digitalizacji dóbr kultury – konferencja prasowa w Bibliotece Narodowej (poz. 91). Przedstawiono na niej szczegółowe założenia programu digitalizacji dóbr kultury oraz gromadzenia, przechowywania i udostępniania dokumentów cyfrowych w Polsce 2009-2020. Głównym celem tych działań jest zwiększenie dostępu do źródeł historycznych i kulturowych Polski. Biblioteka Narodowa jest koordynatorem działań w tym zakresie – jej zadaniem jest m.in. wdrażanie zmian technologicznych i organizacyjnych czy edukacja kadr. Na konferencji przedstawiono plany rozwoju Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polona. Sprawą digitalizacji zajmuje się też Luiza Kubica, informując, że Uniwersytet Trzeciego Wieku działa na rzecz Śląskiej Biblioteki Cyfrowej (poz. 88). Artykuł omawia głównie współpracę Społecznej Pracowni Digitalizacji ze słuchaczami Uniwersytetu Trzeciego Wieku, acz jest otwarta dla wszystkich chętnych – działa na zasadzie wolontariatu.

Wart uwagi jest tekst Barbary Szczepańskiej: Dzieła osierocone. Palące problemy, propozycje rozwiązań (poz. 92), który zajmuje się zagadnieniem prawa autorskiego wobec digitalizacji dokumentów. Dużym problemem okazują się „dzieła osierocone” przez autorów czy wydawców, wobec których trudno ustalić czy odnaleźć właściciela. Omówione zostały przeróżne metody, jakie w takich wypadkach stosują biblioteki.

Zagadnienie książki elektronicznej pojawiło się też na Łódzkiej konferencji nt. „Przestrzeń informacyjna książki” (poz. 93) – poruszono dość ogólnie kwestie publikacji książek elektronicznych w Internecie, katalogów OPAC i informacyjnych portali internetowych.



XI: Współczesne narzędzia i systemy informacyjne


Coraz więcej jest bibliotek cyfrowych, dokumentów elektronicznych, środków technicznych – pojawiają się coraz nowsze sposoby przekazywania informacji czy komunikacji. Czasy rozwoju i postępu przynoszą także nowe narzędzia pracy. Dla bibliotekarza nowoczesnym narzędziem jest niewątpliwie Internet – portale informacyjne, czasopisma elektroniczne, biblioteki cyfrowe, bibliografie czy inne bazy danych. Ten Cyfrowy warsztat pracy bibliotekarza (poz. 97) omawia ogólnie Aneta Drabek, opatrując poszczególne adresy własnym komentarzem.

Zdecydowana większość autorów, pisząc na łamach Bibliotekarza o narzędziach bibliotekarza, zajmuje się bardzo różnorodnymi, acz szczegółowymi zagadnieniami. Najczęściej przedstawiane są internetowe serwisy informacyjne – jak np. Nowy dział witryny BN: „Normy-Formaty- Standardy” (poz. 103) – dział dla bibliotekarzy opracowany przez Pracownię Teorii i Organizacji Bibliografii Biblioteki Narodowej. Ma za zadanie informować bibliotekarzy o prawnych zmianach normalizacyjnych w zakresie działalności bibliotecznej, formatów danych. Stronie przygląda się dogłębniej Grażyna Jaroszewicz i Paweł Rygiel: Serwis „Normy, formaty, standardy” Biblioteki Narodowej (poz. 101). Wyróżniają i dokładnie opisują 6 działów serwisu (Aktualności, Normalizacja, MARC, Metadane, Katalogowanie, IFLA). Wśród portali poświęconych bibliotekoznawstwu znajdziemy ISBNik : Informator Sekcji Bibliotek Niepaństwowych Szkół Wyższych przy ZG SBP (poz. 100), informujący o wydarzeniach bibliotekarskich, m.in. konferencjach i szkoleniach. W kilku słowach oznajmiony został Debiut platformy „Nexto” (poz. 96), dającej możliwość zakup książek i czasopism, mających postać elektroniczną. Dowiedzieć się również możemy, że istnieje Internetowy kalendarz imprez bibliotecznych (poz. 99), pokazujący nadchodzące spotkania i konferencje biblioteczne.

Godnym uwagi opracowaniem jest Niemieckojęzyczna panorama literacka w internetowym lustrze (poz. 108) autorstwa Aleksandry Wiśniewskiej. Artykuł zestawia ciekawsze, aktualnie dostępne informacje źródłowe i opracowania na temat literatury pięknej w języku niemieckim (katalogi bibliotek ze zbiorami niemieckojęzycznymi, jak i portale pozwalające kompleksowe przeszukiwanie ze względu na zainteresowanie czytelnika). Zwrócono uwagę m.in. na katalog WorldCat, katalog Biblioteki Uniwersyteckiej z Karlsruhe, Austryjacki Związek Bibliotek, dziedzinowe portale informacyjne. Zakresem badań objęto także bazy i serwisy szwajcarskie, austriackie oraz ogólnoeuropejskie jak Europeana.

Wyspecjalizowaną informacją dziedzinową zajmuje się Tomasz Rutana, pisząc System Informacji Prawnej coraz popularniejszy (poz. 105). Omawia pokrótce System Informacji Prawnej LEX, oferujący bezpłatny dostęp do aktualnych aktów prawnych. Natomiast Sebastian D. Kotula, Jarosław Pacek, Piotr Zieliński prezentują system KINIA : polski subject gateway nauki o informacji (poz. 102), który stanowi bazę źródłową dotyczącą szeroko pojętej informacji naukowej. Stworzony katalog cechuje się częściową otwartością, zgodnością z ideą Web 2.0, ujednoliconą formą. Przedstawiono też procedurę dodawania nowych linków i konstruowania opisów.

Bibliotekarskim narzędziem, służącym do katalogowania zbiorów, jest niewątpliwie katalog NUKAT. Beata Starosta i Krystyna Szynhabel omówiły Pozyskiwanie informacji z baz NUKAT i OCLC w celu katalogowania dokumentów (poz. 107), pokazując praktyczne możliwości wykorzystania rekordów pobranych z zewnętrznych baz danych. Zwróciły uwagę, że katalogowanie biblioteczne w dobie cyfrowej stanowi dobre pole do wzajemnej współpracy bibliotek. Szczególną uwagę zwrócono na działalność Politechniki Wrocławskiej, która współpracuje także z OCLC. W bibliotekach coraz częściej mamy do czynienia właśnie z pobranymi opisami, a nie tradycyjnie opracowanymi przez odpowiedzialną komórkę biblioteki. Inną pomocą przy katalogowaniu może się okazać internetowy Biuletyn UKD, o którym wspomina notka: Pierwszy numer Biuletynu UKD – online (poz. 104), wydawanego elektronicznie przez Pracownię UKD Biblioteki Narodowej.

Interesującą nas problematykę poruszyła konferencja w Sopocie Infobazy 2008 : Systemy, Aplikacje, Usługi (poz. 98). Karina Fedynszyn i Małgorzata Wach zdały relację V edycji spotkania, którego tematyka dotyczyła systemów i baz danych, a także Biblioteki Wirtualnej Nauki. Zaprezentowane zostały przede wszystkim narzędzia bazodanowe. Piszą o tworzeniu jednej wspólnej bazy dla polskiej nauki – podobnie jak ma to miejsce ze wspólną bazą artykułów z gazet i czasopism, o której pisze już Jadwiga Sadowska w artykule Dwa lata wspólnej bazy artykułów prasowych (poz. 106). Stanowi on pewne podsumowanie współpracy Biblioteki Narodowej z bibliotekami publicznymi. Autorka przedstawiła cele i założenia programowe i zaprezentowała rys historyczny przedsięwzięcia.


STAN BADAŃ: ZESTAWIENIE

I: Biblioteka w dobie świata cyfrowego 14

II: Biblioteka a społeczeństwo informacyjne 15

III: Biblioteki a współczesna edukacja 15

IV: Współczesny użytkownik biblioteki 16

V: Wizerunek, promocja i pracownik współczesnej biblioteki 16

VI: Zagadnienia komputeryzacji bibliotek 17

VII: Komputeryzacja konkretnych bibliotek 17

VIII: Zagadnienia bibliotek cyfrowych 17

IX: Konkretne biblioteki cyfrowe 18

X: Digitalizacja i dokument elektroniczny 19

XI: Współczesne narzędzia i systemy informacyjne 19
  1   2


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna