Stanowisko XVIII forum dziekanów Wydziałów Fizyki I Dyrektorów Instytutów Fizyki



Pobieranie 34.11 Kb.
Data28.04.2016
Rozmiar34.11 Kb.

Stanowisko XVIII FORUM Dziekanów

Wydziałów Fizyki i Dyrektorów Instytutów Fizyki

3-4 grudnia 2005 r. w Poznaniu


w sprawie nauczanie fizyki w szkołach podstawowych i średnich

i wprowadzenia matematyki jako obowiązkowego przedmiotu na maturze

(wersja robocza do dyskusji)

Na podstawie oprac. Prof. Irena Kruk, prof. Czesław Rudowicz, IF Politechniki Szczecińskie,

oraz uwag Forum i dr Józefiny Turło, PDF, IF UMK w Toruniu.

A. Nauczanie fizyki w szkołach podstawowych i średnich
A1. Znaczenie fizyki
Stan obecny nie oddaje znaczenia, jakie nauczanie fizyki powinno mieć we współczesnym społeczeństwie

opartym na wiedzy naukowej i technologii, bo przecież:



  • Fizyka jest podstawą techniki a technika zdobywa świat” – motto nauczyciela fizyki z lat 60-tych jest nadal aktualne.

  • Społeczeństwo musi być ‘naukowo i technologicznie’ rozwinięte (‘scientifically literate’), aby rozumieć otaczający świat i podejmować właściwe decyzje co do przyszłych kierunków rozwoju.

  • Budowa „społeczeństwa opartego na wiedzy” określa priorytety kształcenia, które wymagają znacznej zawartości zagadnień z zakresu fizyki i nauk technicznych.

  • Nauczanie fizyki kształci umiejętności kluczowe, czy tzw. "transferable skills”:

      • logiczne i krytyczne myślenie.

      • umiejętność rozwiązywania problemów,

      • umiejętność samokształcenia i samooceny.

      • komunikacja z innymi (w tym przy pomocy środków i metod ICT).

      • efektywne działanie w zespole.

podstaw teoretycznych i zastosowań fizyki.
Akcja A1: Proponujemy, aby opracować materiały promocyjne o znaczeniu fizyki we współczesnym społeczeństwie, opartym na wiedzy.
Cel tych materiałów - podniesienie świadomości społeczeństwa oraz czynników rządowych odnośnie roli i znaczenia fizyki.

Forma materiałów - zróżnicowana, w zależności od przeznaczenia: od zwięzłych i atrakcyjnych broszurek dla szkół, przez publiczne forum dyskusyjne, w tym w Internecie, artykuły w prasie, audycje w radiu i TV.
A2. Problemy
Z analizy aktualnego stanu nauczania fizyki w szkołach podstawowych i średnich wynika, że:
a) poziom nauczania fizyki na wszystkich etapach nauczania systematycznie spada,

b) należy podjąć skoordynowana akcję na skalę krajową, aby zapobiec nadchodzącej sytuacji kryzysowej.
Analiza ta pozwala także na identyfikację problemów leżących u podłoża takiego stanu rzeczy:


  • Nieodpowiednia reprezentacja tematów z fizyki w bloku nauk przyrodniczych w szkołach podstawowych,

(mimo, iż metodologia fizyki jest podstawą wiedzy chemicznej i biologicznej). Nie mieli na to wpływu

dydaktycy fizyki.

Geografii natomiast, powinno się uczyć oddzielnie (tak jest w innych krajach UE).


  • Niska jakość opracowania zagadnień fizycznych w podręcznikach do nauczania przyrody.




  • Niedostateczna liczba godzin fizyki w szkołach średnich!




  • Przeładowanie programu nauczania fizyki w szkołach średnich, przy obowiązującej liczbie godzin.




  • Negatywne nastawienia w stosunku do fizyki wśród młodzieży.




  • Dotychczasowa postawa Ministerstwa d/s Edukacji. (różne nazwy ostatnio!).




  • Niski prestiż zawodu nauczycieli fizyki.




  • Niedostateczne wyposażenie pracowni fizycznych.




  • Niedocenianie roli fizyki przez społeczeństwo.




  • Niedocenianie roli Zakładów (Pracowni) Dydaktyki Fizyki w zakresie kształcenia i doskonalenia wiedzy

merytorycznej i umiejętności metodycznych nauczycieli.


  • Brak koordynacji działań w ww. sprawach środowiska fizyków i nauczycieli skupionych w różnych

organizacjach rządowych i pozarządowych (jak np. Ogólnopolski Forum Dziekanów i Dyrektorów Instytutów

Fizyki, PTF, PSNPP (Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli Przedmiotów Przyrodniczych) i in.


Uczestnicy Forum uważają, że przyczyną problemów studentów fizyki na studiach wyższych są braki w kształceniu na poziomie podstawowym i średnim.

Poważne konsekwencje tego stanu rzeczy dla przyszłych kierunków rozwoju nauki, gospodarki i techniki, a tym samym dla dobrobytu społeczeństwa polskiego oraz roli Polski w świecie, omówione są szczegółowo poniżej w punkcie C1. Mając je na uwadze sprawą priorytetową staje się:




  1. zwiększenie proporcji tematów związanych z fizyką w bloku nauk przyrodniczych w szkołach podstawowych oraz wyłączenie geografii z tego bloku,

  2. doprowadzenie do zmiany formy egzaminów końcowych po gimnazjum (oddzielne testy dla matematyki i każdego z przedmiotów przyrodniczych),

  3. pozostawienie możliwości zdobywania kwalifikacji do nauczania przedmiotu przyroda w rękach Wydziałów Przyrodniczych Uniwersytetów,

  4. zwiększenie liczby godzin nauczania fizyki w szkołach średnich!


Akcja A2: Proponujemy, aby opracować zwięzły dokument prezentujący:

(a) historię traktowania podstawy programowej, programów i standardów nauczania fizyki w szkołach podstawowych i średnich w ostatnich latach,

(b) dotychczasowe wysiłki środowiska fizyków i nauczycieli na rzecz zmiany tego stanu rzeczy, oraz

(c) konsekwencje obecnego stanu rzeczy, jako podstawę do żądania zwiększenia niedostatecznej ilości tematów związanych z fizyką w szkołach podstawowych oraz liczby godzin fizyki w szkołach średnich.
Celem takiego dokumentu byłoby przekonanie czynników rządowych oraz odpowiedzialnych instytucji do zajęcia się w/w sprawami i ich załatwienia.
A3. Proponowane długofalowe metody rozwiązania problemów
Ww. problemy wymagają koordynacji działa! Należy włączyć wszystkie organizacje i instytucje odpowiedzialne za lub mające istotny wpływ na nauczanie fizyki. Poniżej proponujemy dwa kierunki działań:
I. Współpraca Forum z PTF i innymi zainteresowanymi organizacjami
Proponujemy rozważyć następujące aspekty:


  • Rola Forum oraz PTF w kształtowaniu polityki edukacyjnej w zakresie fizyki.




  • Obecne związki Forum z PTF i Zakładami Dydaktyki Fizyki w Uniwersytetach i WZSN




  • Współpraca sekcji nauczycielskiej PTF z innymi towarzystwami naukowymi i stowarzyszeniami

nauczycielskimi.
II. Współpraca Forum ze szkołami i nauczycielami fizyki
Proponujemy rozważyć następujące aspekty:


  • Jakie organizacje skupiają nauczycieli fizyki?

  • Jakie działania powinny być podjęte dla podniesienia rangi i poziomu nauczania fizyki?

np.odpowiedni system grantów, nagród i promocji. Opracowanie założeń i warunków konkursu MEN na

granty badawcze z zakresu dydaktyki fizyki, dotyczące zwiększenia efektywności nauczania fizyki

i podniesienia rozumienia roli znajomości fizyki przez społeczeństwo.

  • Współpraca środowiska akademickiego ze szkołami i nauczycielami fizyki, np. poprzez odpowiednie

outreach programmes’ i system akredytowanych i wspieranych przez MEN szkoleń, kursów (w tym letnich)

oraz warsztatów dla nauczycieli fizyki i astronomii.

  • Współpraca Kuratoriów z instytucjami kształcącymi nauczycieli w zakresie organizacji różnych form

edukacji pozaszkolnej w zakresie przedmiotów ścisłych (jeżeli to możliwe w „Eksploratoriach”)

(programy SOCRATES COMENIUS), a także uczniów -"Science Across Europe".
W wielu ośrodkach uniwersyteckich kraju lokalna współpraca środowiska akademickiego ze szkołami i nauczycielami fizyki istnieje (np. UAM i cykl wykładów „Fizyka dla wszystkich”, Festiwale Nauki i in.) Należy ją wspierać i promować poprzez wprowadzenie odpowiedniego systemu nagród i promocji.
Jednakże, siła oddziaływania środowiska fizyków i nauczycieli fizyki na politykę edukacyjna w skali kraju jest obecnie niewielka. Dlatego, aby wykorzystać i upowszechnić istniejące inicjatywy i zacząć „mówić jednym głosem”, który będzie słyszalny przez czynniki rządowe, proponujemy działania:
Akcja A3a: Proponujemy, aby powołać kilkuosobową grupę, która z upoważnienia Forum zajmie się współpracą pomiędzy Forum, PTF, PSNPP i CODN oraz koordynacją wspólnych działań na szerszą skalę.
Akcja A3b: Proponujemy, pod auspicjami Forum oraz, jeżeli to możliwe PTF, utworzenie Banku Informacji o inicjatywach popularyzujących fizykę i matematykę oraz możliwościach zatrudnienia dla absolwentów fizyki.
Celem banku byłoby ułatwienie wymiany informacji i materiałów oraz koordynacja inicjatyw na szczeblu ogólnokrajowym. Bank mógłby powstać np. przy którymś z silnych ZDF i na to zadanie powinny znaleźć się środki finansowe z MEN!
Akcja A3c: Proponujemy, aby powołać kilkuosobową grupę, która z upoważnienia Forum zajmie się współpracą pomiędzy Forum i szkołami oraz nauczycielami fizyki oraz koordynacją wspólnych działań na szerszą skalę.
Przewidujemy koordynację akcji na szczeblu: (i) województw - poprzez Kuratoria, oraz (ii) ogólnokrajowym - poprzez Ministerstwo Edukacji i Nauki.
Akcja A3d: Proponujemy, aby pod auspicjami Forum oraz, jeżeli to możliwe PTF, powołać Komisję d/s podstawy programowej z fizyki oraz podręczników szkolnych w szkołach podstawowych oraz średnich.
PS. Taka Komisja istnieje już przy MEN oraz przy PAU.
Akcja A3e ??? Proponujemy, aby przywrócić organizację Ogólnopolskiego Seminarium Dydaktyki Fizyki dla dydaktyków, metodyków (doradców) i zainteresowanych nauczycieli fizyki.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna