Stanowisko Zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów z dnia 10 grudnia 2010 r



Pobieranie 10.97 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar10.97 Kb.






Stanowisko

Zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów

z dnia 10 grudnia 2010 r.

w sprawie: potrzeby współpracy między obszarami metropolitalnymi


i aglomeracyjnymi Polski południowej z uwzględnieniem Ostrawskiego Obszaru Metropolitalnego

Zarząd Śląskiego Związku Gmin i Powiatów pragnie zwrócić uwagę na potrzebę ściślejszej współpracy między obszarami metropolitalnymi i aglomeracyjnymi Polski południowej (z obszaru województwa śląskiego, małopolskiego i dolnośląskiego)


z uwzględnieniem Ostrawskiego Obszaru Metropolitalnego (Kraj Morawsko-Śląski, Republika Czeska).
II połowa XX wieku oraz początek XXI wieku jest okresem szybkiego wzrostu znaczenia cywilizacyjnego, gospodarczego i kulturalnego metropolii na świecie. Z tego punktu widzenia na szczególną uwagę zasługuje szybki wzrost ludnościowy i przestrzenny metropolii w Azji (szczególnie na Dalekim Wschodzie), Afryce i Ameryce Południowej. W wyniku szybko postępującego procesu globalizacji powstała globalna sieć metropolii. Z tego punktu widzenia pozycja Polski nie przedstawia się korzystnie, bowiem żaden z polskich obszarów metropolitalnych nie posiada obecnie statusu metropolii o charakterze globalnym, ani też silnej metropolii w układzie europejskim (w Europie jedynie Londyn i Paryż są metropoliami o silnej, choć stopniowo słabnącej pozycji globalnej). Można zasadnie przypuszczać, że tendencja do dalszego wzrostu znaczenia metropolii będzie się w przyszłości nasilać. W tym kontekście większe znaczenie posiadać będą jedynie obszary metropolitalne liczące co najmniej 6 mln mieszkańców.
Obszary metropolitalne Polski południowej (górnośląsko-zagłębiowska Metropolia Silesia, Krakowski Obszar Metropolitalny, Wrocławski Obszar Metropolitalny) odgrywają dotychczas stosunkowo małą rolę w przestrzeni europejskiej. Stopniowo podlegają one rosnącym wpływom metropolii berlińskiej, metropolii CENTROPA (Wiedeń - Bratysława), czy nawet Trójkąta Saksońskiego, niż wywierając większy wpływ choćby w skali Europy Środkowej. Potencjał ludnościowy wymienionych obszarów metropolitalnych (traktowanych oddzielnie) jest zbyt mały, a co bardziej istotne ich wyposażenie w funkcje metropolitalne jest stosunkowo słabe (z tego punktu widzenia liczne miasta Europy Zachodniej, nie stanowiące centrów obszarów metropolitalnych są często znacznie lepiej wyposażone w te funkcje). Wspomniane obszary metropolitalne Polski południowej stanowią głównie centra
o charakterze regionalnym, posiadając ograniczone oddziaływanie o charakterze interregionalnym wewnątrz Polski. Żaden z tych obszarów oddzielnie nie jest więc w stanie odegrać większej roli w skali europejskiej, a tym bardziej globalnej.
Obszary metropolitalne Polski południowej miałyby szanse na uzyskanie silniejszej pozycji, gdyby nawiązały ściślejszą współpracę, przejawiającą się w wypracowaniu wspólnych kierunków rozwoju, przy jednoczesnym sprecyzowaniu specjalizacji rozwojowych poszczególnych obszarów metropolitalnych. Konieczna jest ściślejsza i długotrwała współpraca prezydentów miast, samorządów województw oraz funkcjonujących już form współpracy metropolitalnej (Górnośląski Związek Metropolitalny) w celu wzmocnienia pozycji obszarów metropolitalnych Polski południowej wzdłuż III Transeuropejskiego Korytarza Transportowego (w układzie: Krakowski Obszar Metropolitalny, Metropolia Silesia, Wrocławski Obszar Metropolitalny) z włączeniem współpracy w ramach
VI Transeuropejskiego Korytarza Transportowego (w układzie aglomeracja częstochowska, rybnicka, bielska oraz Ostrawski Obszar Metropolitalny). Łącznie taki skonsolidowany obszar metropolitalny o charakterze sieciowym liczyłby ok. 7 mln mieszkańców. Ponadto nowy, skonsolidowany obszar metropolitalny winien stać się znaczącym elementem tzw. Centralnego Sześciokąta – sieci metropolii polskich, której powstanie przewidywał pierwotny projekt Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju (KPZK).
Skonsolidowany obszar metropolitalny o charakterze transgranicznym w powyżej przedstawionym kształcie przestrzennym, miałby szanse w perspektywie około dwudziestu lat na zbudowanie silnej pozycji w Europie Środkowej, a następnie w skali szerszej. Wymaga to jednak wypracowania wspólnych funkcji skonsolidowanego obszaru metropolitalnego Polski południowej i północno-wschodniej części Republiki Czeskiej, uzgodnienia ich lokalizacji przestrzennych (co z pewnością nie będzie łatwe), a w pierwszej kolejności zmniejszenia poziomu konkurencji wewnętrznej. Szczególne znaczenie ma wspólny wybór dużych projektów o charakterze ogólnopolskim oraz ogólnoeuropejskim, zlokalizowanych w tym skonsolidowanym obszarze metropolitalnym. Istotne znaczenie miałoby także wspólne pozyskiwanie strategicznych inwestycji zagranicznych. Ze swoim dużym, chociaż jakościowo nie stojącym na najwyższym poziomie potencjałem edukacyjnym i badawczym (nawet Uniwersytet Jagielloński lokuje się zaledwie w trzeciej setce najlepszych uczelni na świecie) nowa metropolia środkowoeuropejska mogłaby także skuteczniej niż dotychczas budować swoją pozycję na mapie innowacyjności Europy oraz w sferze zaawansowanych prac badawczo-rozwojowych. Istotnym wyzwaniem byłoby również wspólne przedyskutowanie
i wypracowanie form organizacji przyszłej skonsolidowanej metropolii (pierwotnie zapewne w luźniejszej, głównie koordynacyjnej formule).
Bez nawiązania takiej współpracy i uzgodnienia komplementarności funkcji poszczególnych obszarów metropolitalnych i aglomeracji regionalnych Polsce południowej grozi stopniowy proces peryferyzacji w skali europejskiej, a tym bardziej globalnej. Na groźbę taką wskazują niektóre scenariusze i badania sieci ESPON (European Spatial Planning Observatory Network - Europejska Sieć Obserwacyjna Rozwoju Terytorialnego i Spójności Terytorialnej), które zakładają pasma intensywnego rozwoju na kierunkach omijających Polskę z północy i południa. Na prawdopodobieństwo takiej możliwości wskazują również przyjmowane przez Komisję Europejską w ostatnim okresie tzw. strategie makroregionalne, w tym zwłaszcza plan działania dla Regionu Morza Bałtyckiego oraz plan działania dla Regionu Naddunajskiego.



©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna