Stosunki kulturalne Polski z Azji Środkowej



Pobieranie 37.23 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar37.23 Kb.
Stosunki kulturalne Polski z Azji Środkowej

Zagraniczna polityka kulturalna ściśle się z takimi pojęciami jak dyplomacja publiczna i dyplomacja kulturalna. Tę ostatnią można określić jako działania rządu w sferze międzynarodowych stosunków kulturalnych. Pozostaje zatem częścią polityki zagranicznej państwa, ponieważ stanowi realizację jej celów za pomocą osiągnięć kultury i dorobku intelektualnego, politycznego i gospodarczego. Dyplomacja kulturalna stanowi część dyplomacji publicznej, tj. Wszystkich zagranicznych działań państwa, ukierunkowanych na kształtowanie opinii publicznej w innych krajach. Co istotne, nie obejmuje ona interakcji między rządami poszczególnych państw, ale między rządem jednego państwa drugiego.

Państwami, które pierwsze zaczęły na szeroką skalę wykorzystywać kulturę jako jeden z instrumentów polityki zagranicznej, były przede wszystkim mocarstwa kolonialne.

W związku z przemianami w Polsce i na świecie na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku oraz z reorientacją polityki zagranicznej Polski zmianie uległ sposób prowadzenia polityki kulturalnej w wymiarze zewnętrznym. Otrzymany w spadku po PRL scentralizowany system promocji kultury pryznależny MSZ i jego plaówkom nie przystawał do nowych realiów. Zniknął również jej propagandowy wymiar. Niestety, po części w związku z powyższym zmniejszyły się także środki finansowe przeznaczane na kulturę.

Przez pierwsze lata funkcjonowania III RP uwaga decydentów i obywateli skupiała się przede wszystkim na wymiarze politycznym i gospodarczym. Jak uważa Jarosz A. i Olszewski, K. „kultura znalazła się na dalszym planie. Sytuacja zaczęła się zmieniać w obliczu polskich dążeń do NATO, a przede wszystkim do UE. W związku z tym trzeba było wypracować wizerunek Polski i Polaków w świecie, a także wypromować go tak, by spoleczeństwa europejskie widziały w nas podobnych sobie partnerów”. Konieczność ta doprowadziła do opublikowania w październiku 1999 roku Listu intencyjnego ministrów spraw zagranicznych oraz kultury i sztuki – Bronisława Geremka i Andrzeja Zakrzewskiego w sprawie współdziałania na rzecz skoordynowanej promocji kultury polskiej. Głównym przesłaniem listu było współdziałanie między MSZ oraz ówczesnym Ministerstwem Kultury i Sztuki. Na podstawie listu w czerwcu 2000 roku opracowano Informację o reformie dyplomacji kulturalnej. Najważniejsze sugestie zawarte w dokumencie to:

- odejście od scentralizowanego modelu kierowania działalnością promocjną w dziedzinie kulturalno-naukowej i rezygnacja z ideologicznego jej ukierunkowania;

- zaangażowanie i skoordynowanie działań MSZ i innych resortów czy instytucji tj. MkiDN, MEN, KBN oraz PAN;

- wykorzystanie potencjału organizacji pozarządowych i społecznych;

Autorska koncepcja działalności Instytutów Polskich (który będzie finansowany przez MSZ) 1.

Celem bespośrednim zagranicznej polityki kulturalnej Polski jest kreowanie współczesnego obrazu kultury polskiej i wizerunku Polski, reagowanie na oczekiwania i potrzeby odbiorców, pobudzanie ich zainteresowań oraz ułatwianie dostępu do polskiego dziedzictwa kulturowego i życia kulturalnego Polski. Zadanie pośrednie to obiektywizacja wizerunku Polski za granicą.

W ramach zewnętrznej aktywności RP w sferze kulturalnej można wskazać trzy priorytety: terytorialny, merytoryczny i metodologiczny. Wymieniono je również w Informacji o reformie polskiej dyplomacji kulturalnej. W sposób naturalny są one podporządkowane celom polityki zagranicznej Polski. Priorytety terytorialne polityki kulturalnej pokrywają się z priorytetowymi kierunkami polskiej polityki zagranicznej. Najważniejszym kierunkiem pozostają: kraje UE, środkowi i wschodni sąsiedzi Polski, pozaeuropejscy sojusznicy z NATO (kraji Azji Środkowej ) oraz państwa, które zameszkuje znaczny odsedek ludności pochodzenia polskiego (Kazachstan i Uzbekistan).

Cele zagranicznej polityki kulturalnej wpisują się w ogólne założenia polityki zagranicznej państwa. W znacznym stopniu są one realizowane na podstawie obowiązujących umów dwu i wielostronnych odnoszących się do współpracy w wymiarze kulturalnym. Wśród instrumentów wykorzystywanych do promocji Polski i jej kultury oraz realizowania założeń zagranicznej polityki kulturalnej należy wymienić przede wszystkim:

- tradycyjne formy promocji i informacji (broszury, książki, albumy, prowadzenie bibliotek przez Instytuty Polskie, organizowanie pokazów filmów polskich, koncetów, wystaw);

- popularizację wiedzy o Polsce i jej kulturze oraz promocję w Internecie (strony internetowe np. www.poland.gov.pl, www.culture.pl, oraz poświęcone imprezom typu Rok Polski, międzynarodowych obchodów Fryderyka Chopina czy promujących polskie miasta ubiegające się o miano Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku);

- polityke informacyjną z wykorzystaniem public relations i reklamy;

- edukację (nauka języka polskiego);

- prostowanie nieprawdziwych, a czasem obraźliwych informacji o Polsce;

- organizowanie dużych przedsięwzięć promocyjnych takich jak Rok Polski czy Sezon Polski oraz mniejszych, np. Dni Polskich;

- udział w międzynarodowzch targach i wystawach (międzynarodowe Targi Książki, Expo)2.

Dobrym pomysłem jest również większe angażowanie w budowę pozytywnego wizerunku Polski w świecie Polonii i Polaków oraz, zgodnie z sugestią zawartą w Liście intencyjnym, polonistów zagranicznych oraz przedstawicieli nauk humanistycznych i społecznych zajmujących się problematyką kraju. Coraz częściej wykorzystujemy również sympatię do Polski i Polaków żywioną przez cudzoziemców, choć nie doceniamy wagi popularnosći niektóryh Polaków w państwach trzecich, np. Barbary Brylskiej w państwach bylego ZSRR3.

Więzi kulturalnych między Polską i Azji Środkowej odzwierciedla rolę kilku z tych krajów w polityce zagranicznej: wzrost aktywności dyplomatycznej spowodowały pewną wzrost intensywności stosunków społeczno-kulturowych. Było kilka rzeczy, aby to wydarzenie poprzez wysiłki zarówno władz polskich i organizacji pozarządowych.

Warto również zwrócić uwagę na rozwój stosunków z Turkmenistanem, który do tej pory był prawie całkowicie nieobecnym w polskiej polityce. W Azji Środkowej regularnie odbywają się Dni Kina Polskiego zorganizowane przez Ambasadę RP we współpracy z Ministerstwami Kultury tych krajów. Ważnym elementem relacji z tym regionem Azji Środkowej było utrzymanie i umacnianie więzi z żyjącymi tam Polakami. Duże osiedla polskiego pochodzenia (głównie potomkowie więźniów i wygnańców deportowany do epoki stalinowskiej) znajdują się w Kazachstanie i Uzbekistanie, mniejsze mieszka grupowe w Kirgistanie. Ci, którzy są w kraju, więcej niż kilkanaście dzieł polskich organizacji, które zaangażowane są głównie w nauczaniu języka polskiego i promocji polskiej kultury i tradycji. Na przykład, w Ałmacie i Kokszetau są szkoły, gdzie mogą uczyć się języka polskiego, nie tylko Polacy, ale wszystkich chętnych. Dla większości krajów Azji Środkowej uczelni filologię działa Katedra. Wydział języka polskiego jest w uniwersytetach Kazachstana, Uzbekistana i Kirgistana. Polski rząd zawsze wspierał finansowo i organizacyjnie zestaw nauczycieli języka polskiego, którzy wyrazili chęć pracy w tych krajach. W kwietniu 2007 r., z okazji Roku Andersa odbyły się w Uzbekistanie, pod patronatem Prezydenta RP, uroczystości poświęcone postaci ogólnej. Otwórz w polskiej cmentarz wojskowy pomnika Guzor a Taszkent i Polaków kuczci płytki nazębnej, które weszły do polskiej armii gen. Andersa z siedzibą w ZSRR w czasie II wojny światowej. N.p. jest cmentarzy żołnierzy Armii Polskiej na Wschodzie gen. Władysława Andersa w Uzbekistanie (Olmazor I, Olmazor II, Jangijul, Karmana - Miasto, Karmana - Stacja, Kanimech, Guzor, Szachrisabz, Jakkabog, Kitab, Czirakczi, Kościół Polski Taszkient) i Kazachstanie (Szokpak, Stacja Ługowaja).

Ambasada Kazachstana w Warszawie wybiera publikację książek jak sposób na wzmocnienie więzi między Polską a Kazachstanem: aby otworzyć drzwi do wielkiej, niekończącej potencjalnego wspólnego zainteresowania poprzez publikację książek mających na celu wprowadzenie prostych słupów i Kazachowie z historii, tradycji bogatych i nowoczesnego rozwoju naszych krajów.

Przez kilka lat ambasada Kazachstanu w RP zdołała opublikować kilka książek w języku polskim. Najbardziej godne uwagi spośród tych publikacji to zbiór opowieści ludowych "Opowieści kazachskich stepów" oraz zbiór materiałów archiwalnych "Z dziejów Polaków w Kazachstanie w 1936-1956 r.r.", Przygotowany przez archiwacha prezydenta Kazachstanu.

Pomysł opublikowania zbioru bajek kazachskich zrodził się w środowisku polskich emigrantów, urodzonych i wychowanych w Kazachstanie, a obecnie mieszkających w Polsce. Przerodzenie się pomysłu w prawdziwy projekt było możliwe dzięki wsparciu Pierwszej Damy Marii Kaczyńskej oraz Ambasady Kazachstanu. Prace nad publikacją książki prowadzono w duchu ścisłej interakcji kulturowej polskich i kazachskich specjalistów: tłumaczenie książki wykonali polscy lingwiści, a kolorowe ilustracje do bajek - artyści z Kazachstanu.

W przedmowie pani Maria Kaczyńska zauważyla, że pierwsza edycja opowieści ludowych w Polsce - jest "bardzo ciekawą próbą popularyzacji literatury mało znanej w Polsce, w oparciu o bogactwo mądrości ludowej Kazachstanu. Te egzotyczne, przemawiające do wyobraźni historie są pełne narodowych kolorów i ciekawych obyczajów. W nich, jak w lustrze, odbija się to, co najbardziej cenne – unikalna kultura, historia i tradycje ludu".

Szerokiej społeczności czytelniczej w Polsce przedstawiono również inną książkę opublikowaną przez Ambasadę Kazachstanu w Warszawie - zbiór dokumentów archiwalnych "Historia Polaków w Kazachstanie", wydaną w języku polskim. Znaczenie tej książki, która ukazała się w ramach wydarzeń poświęconych smutnej 70. rocznicy deportacji Polaków trudno przecenić. Zdaniem ambasadora Aleksandra Wolkowa - " dzieło to jest przede wszystkim przeznaczone do wypełniania" białych plam "w naszej wspólnej historii, jak również przekazania wiedzy młodszym pokoleniom o historii przyjaźni kazachsko-polskiej." Dokumenty zawarte w książce pochodzą z okresu 1936/56, co daje dość pełny obraz losów Polaków mieszkających w Kazachstanie. Publikacja z pewnością ma ogromną wartość edukacyjną, nie tylko dla historyków, ale także dla opinii publicznej w Polsce.

Z kolei Konsul Generalny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Kazachstanu Wiesław Osuchowski w listopadzie 2009 r. przekazał regionalnej bibliotece Wschodnio-Kazachstańskiej regionalna zbiory nowoczesnej sztuki i literatury popularnej autorstwa czołowych polskich twórców. Ten prezent z Polski jest związany z 210-leciem biblioteki Puszkina, nazwanej tak po wielkim poecie. Kolekcja zawiera również literaturę na temat obecnej sytuacji gospodarczej i politycznej w Polsce, piękna i bogactwa polskiej przyrody, zabytków architektury i sztuki4.

W Karagande w centrume rekreacyjnem "Sary-Arka" 28 marca 2009 był trzydniowy festiwal polskich filmów, organizowany przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Kazachstanu i Związku Polaków w Kazachstanie. Otwarcie nastąpiło prezentacji obrazu "Mój Nikifor". Współczesnego kina polskiego na festiwalu przedstawiono było również "Plac Zbawiciela" w reżyserii Krzysztofa Krauzego, "Jasminum" na mistycznej opowieści Jana Jakuba Kolskiego i romantyczny dramat "Pożądanie", "Symetria" Konrada Wolskiego, dramat psychologiczny "Pręgi" Magdaleny Piekorz także komedię "Ciało" Tomasza Koneckiego i Andrzeja Saramonowicza5.

W maju 2009 roku, centrum prasowe z największych agencji prasie ogólnopolskiej, prezentacja ostatnich dwóch książek wydanych przez Ambasadę Republiki Kazachstanu w Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwsza książka - "Benedykt Polak: z Europy do Azji przez Kazachstan (1245-1247)", mówi o polskim podróżnika, który przez ponad siedem wieków temu w ramach misji dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej był pierwszym Europejczykiem, przechodząc przez stepy Kazachstanu współczesnej, odbył podróż do Azji . Zapiski Benedykta Polaka były dotąd niedostępne dla czytelników - przechowywane są w bibliotekach Wiednia i Paryża. Tom wydany przez ambasadę Kazachstanu w Polsce była pierwszą ich książkową publikacją. Poza łacińskim oryginałem, zamieszczono tu tłumaczenia na języki polski, kazachski i rosyjski. Relacje z podróży, którą czterech mnichów odbyło w połowie XIII wieku w głąb Azji, były jednym z najważniejszych dokumentów opisujących epokę dominacji Złotej Ordy. Relacja Polaka, napisana na 30 lat przed wyprawą Marco Polo, odegrała kluczową rolę w zbieraniu informacji o Wielkim Stepie.

Druga publikacja - jest polska wersja kazachskiego eposa "Kyz- Żibek", które z inicjatywy Ambasady Republiki Kazachstanu po raz pierwszy przetłumaczone na język obcy. Książka została poświęcona 500 rocznicy epopei, praca rocznica została włączona do kalendarza ważnych dat UNESCO6.

W lecie 2009 roku w starożytnym polskiego miasta Łęczycy otworzył III-Międzynarodowych Targów poświęcone wielkim polskim podróżnika - mnicha Benedykta, który w XIII wieku z Watykanu poseł Giovanni Carpini pierwszy Europejczycy przejściu przez stepy Kazachstanu współczesnej, odbył podróż do Azji. Wraz z władzami lokalnymi i instytucjami kulturalnymi w targach wzięło udział członków delegacji partnera Rillieux-la-Pape (Francja) oraz przedstawiciele Ambasady Kazachstanu w Warszawie.

Podczas targów imię Benedykta Polaka kazachski dyplomatyczne organizowane bogatą wystawę kolorowych zdjęć z naszego kraju, dzięki którym mieszkańcy Łęczyca i członkowie delegacji francuskiej może otworzyć nową drogę dla nowoczesnego Kazachstanu.

13 lipca 2009 r. w hali sportowej Szkoły Podstawowej na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w mieście Łebę (pomorskie Polska) odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Jurta – magiczny dom narodów basadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Kazachstanu i Republice Kirgiskiej w latach 2004-2006. W dużej mierze ekspozycja doszła do skutku dzięki zaangażowaniu Polsko-Chińskiej Izby Gospodarczej i p. Tadeusza Rabki Dyr. Szkoły Podstawowej w Łebie. W uroczystym otwarciu ekspozycji udział wzięli goście specjalni z Ambasady Republiki Kazachstanu w RP, przedstawiciele władz lokalnych, członkowie Koła PO w Lęborku oraz przedstawiciele lokalnej prasy.

09 września 2009 w samym sercu Polski, w Galerii Sztuki w Płocku (Mazowieckie) otwarto wystawę "Kultura Kazachów i innych narodów Azji Środkowej". Podczas wystawy pokazano przedmioty rzemiosła, instrumenty muzyczne (dombra), kostiumy i kapelusze, a także antykwariaty, ceramiki i brązów Narodów Kazachstanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Kirgistanu. Głównym eksponatem wystawy była oryginalna Jurta kazachska o wysokości 3,5 metra i średnicy 7 metrów, z bogatym wnętrzem. W Galerii odbyła się wystawa fotograficzna "Nowoczesny Kazachstan", został również pokazany film "Koczownik" w języku polskim.

W październiku 2009 Almaty, Astana, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Kazachstanu, został przedstawiony program kulturalny - koncerty folk grupy młodzieżowej "Edlinok" z Wrocławia, a także wystawy sztuki.

30 listopada 2009 w Polsce ukazał się w "Gliniana Księga" - polska wersja legendarnego poematu znany kazachski poeta, pisarz i działacz polityczny i społeczny, przedstawiciel Kazachstanu do UNESCO Ołżasa Sulejmenowa. Autor specjalnie przyjechał do Warszawy z Paryża do prezentacji swojej pracy dla polskich czytelników. Prezentacje "Gliniana Księga" odbyły się w Uniwersytecie Warszawskim, Polską Agencję Prasową i Stowarzyszenie Przyjaźni "Polska - Wschód" Edycja wiersza w języku polskim, z inicjatywy Ambasady Kazachstanu w Warszawie planowane na 40. rocznicę "Gliniana Księga", która została opublikowana Almaty Wydawnictwo "Zhazushy" w 1969 roku. Podczas spotkania z polskimi studentami i wykładowcami Uniwersytetu Warszawskiego O. Sulejmenow mówił nie tylko o jego twórczości literackiej, ale także ruch anty-nuklearna "Nevada-Semipałatinsk", dwadzieścia lat był obchodzony w 2009 roku. Liderzy UW wyraził poparcie dla inicjatywy poety kazachskiego doprowadzenia polskich studentów i młodych ludzi z wszystkich krajów do globalnego wezwania do zniesienia broni jądrowej. Jak zauważył O. Sulejmenov, "w 2010 r. z inicjatywy Kazachstanu oświadczył Międzynarodowy Rok zbliżenia kultur. Ta zbieżność Kazachski i narodów polskiego, wiedzy o sobie nawzajem poprzez literaturze rozpoczął już tutaj, w Warszawie. " Talent literacki i aktywnego obywatelstwa kazachski poeta obchodził prezentację licznych gości - pisarzy polskich, wśród których były prezes Związku Literatów Polskich Marek Wawrzkiewicz; wielkich znawców i wielbicieli O. Sulejmenov - profesorowie Eugeniusz Czaplewicz i Jan Stachurski, innych polskich filologów i fanów Wschodniego poezji, a także przedstawiciele agencji rządowych, Urząd Miasta Warszawy, polskich posłów na Sejm i korpusu dyplomatycznego. Wydanie poematu w Polsce miał również głęboko symboliczny charakter podwyższyli przewodnictwa Kazachstanu w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w 2010 roku, które, na sugestię naszego kraju, został uznany za Międzynarodowy Rok zbliżenia kultur. Kopie "Gliniana Księga" zostały przeniesione do biblioteki i instytucje akademickie i agencje rządowe RP.

Wydarzenie kulturalne na koniec 2009 odbyła się wystawa unikatowych fotografii Konstantine de Lazaro, wykonanych w Kazachstanie w pod koniec 19 wieku, które przyczyniły się do zbliżenia narodów polskiego i kazachskiego. Wystawa, zorganizowana w ramach międzynarodowego projektu "Dialog poprzez kulturę", zaprezentowano etnograficzne prace polskich twórców kultury i sposobu życia Kazachów z końca 19 wieku - fotograficzna kolekcja znany badacz Konstanty de Lazare i graficzne dzieła Bronisława Zaleskiego. W ceremonii otwarcia uczestniczył wnuk Konstanty de Lazaro, profesor Uniwersytetu Łódzkiego Andrzej de Lazaro, który przekazał Muzeum Pierwszego Prezydenta dokumentów RK archiwum rodzinnego, które są unikalne na etnogenezie materiału źródłowego, obyczajów i tradycji Kazachów. Głównymi Organizatorami wystawy są Muzeum Pierwszego Prezydenta i Polska Ambasada w Kazachstanie

07 marca 2012 był występ artysty Ludowej Kazachstanu Ajman Musachodżajeva w sali koncertowej Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w towarzystwie orkiestry symfonicznej pod kierunkiem znanego polskiego dyrygenta Tomasza Bugaja noc otwarte Orkiestra hymnów narodowych obu krajów. Reprezentujący kazachskiej gościa publicznego Rektor Stanisław Moryto wyraził zadowolenie z rozwoju współpracy z Uniwersytetem Chopina uniwersytetach kazachskich i podzielił się swoimi wrażeniami z wizyty w 2011 r. Narodowego Uniwersytetu Sztuk w Astanie, której rektorem jest Ajman Musachodżajeva 7.

14 listopada 2012 w warszawskim teatrze "Łuna" były otwarte Dni Kazachstanu kina w Polsce, zorganizowane przez Towarzystwo młodzieży kazachskiej w Polsce "Bars", przy wspólpraciu Ambasady Republiki Kazachstanu w Warszawie. W dniach kazachskich filmów dla mieszkańców w Warszawie, Poznaniu, Krakowie i Łodzi zostały pokazane filmy "Podarunek dla Stalina", "Mustafa Czokaj", "Niebo mojego dzieciństwa", "Żeruijyk - Ziemia obiecana", "Opowieść o różowym zającu" i "Likwidator".



Zatem relacja Republiki Polsca i kraji Azji Środkowej rozwija się bardzo szybko, chociaż nie jednakowo. Należy zauważyć, że wiele pozostaje jeszcze do zrobienia w celu zbliżenia kultur, Republiki Polsca i kraji Azji Środkowej. Przede wszystkim, kraji Azji Środkowej powinieny rozwijać ethnotourism, który dałby możliwość poznania regionu. Tak wiele do promowania pozytywnego wizerunku regionu Azji Środkowej.



1 Jarosz, A., Olszewski, K., Polityka zagraniczna III RP. 20 lat po przelomie. Tom 1: Koncepcje, bespeczeństwo, kwestie prawne i polonijne, Str.411-423.

2 Jarosz, A., Olszewski, K., Polityka zagraniczna III RP. 20 lat po przelomie. Tom 1: Koncepcje, bespeczeństwo, kwestie prawne i polonijne, 411-423 str.


333 Jarosz, A., Olszewski, K., Polityka zagraniczna III RP. 20 lat po przelomie. Tom 1: Koncepcje, bespeczeństwo, kwestie prawne i polonijne, 483-501 str.

4Волков, А., Книга – самый короткий путь к культурному сближению Польши и Казахстана.//Новая Польша. № 7-8, 2008


5Смотрим польское кино// Казахстанская правда 28.03.2009


6Книги «Бенедикт Поляк: из Европы в Азию через Казахстан (1245-1247)» и «Кыз-Жибек»/Дипломатия жаршысы. №2, 2009 с. 87-88


7 http://www.inform.kz/rus/article/2219354/ 10.12.2009







©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna