Strategia Energetyki Województwa Lubuskiego Załącznik 1 Analiza stanu istniejącego systemów energetycznych



Pobieranie 1.79 Mb.
Strona4/27
Data29.04.2016
Rozmiar1.79 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27

1.3Warunki powstania i rola „Strategii Energetyki Województwa Lubuskiego”


W obowiązującej „Strategii Rozwoju Województwa Lubuskiego Aktualizacja z horyzontem czasowym do 2020 roku” stwierdzono, że konieczność wypełnienia zobowiązań traktatowych Polski, dotyczących zmniejszenia ilości zanieczyszczeń powietrza dwutlenkiem siarki (SO2) i tlenkami azotu (NOx) oraz udziału produkcji energii ze źródeł odnawialnych, w określonych terminach i w przyjętych wielkościach, będzie wpływała na podejmowanie decyzji o likwidacji, modernizacji lub budowie źródeł energii. Należy wykonać pełną diagnozę sytuacji w poszczególnych branżach energetyki w województwie, ich wzajemnych relacji, zależności i możliwości ich optymalizacji oraz opracować i wdrożyć strategię działania w tej dziedzinie, będącą wskaźnikiem do planowania i podejmowania decyzji zarówno inwestycyjnych, jak i modernizacyjnych. a także działań edukacyjnych i upowszechniających pożądane zachowania energooszczędne oraz uwzględniające aspekty ochrony środowiska. Powyższy zapis stał się podstawową przesłanką sporządzenia niniejszego opracowania stanowiąc ponadto wyznacznik minimum jego celów i zawartości.
W aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa Lubuskiego zakłada się, że na terenie województwa stworzone zostaną wysokosprawne systemy energetyczne, zapewniające bezpieczeństwo energetyczne i optymalne wykorzystanie niezbędnych surowców oraz infrastruktury, tj. pełne i bezawaryjne zaopatrzenie mieszkańców i podmiotów gospodarczych w energię elektryczną, ciepło, gaz ziemny i paliwa. W gospodarce i budownictwie zastosowane zostaną rozwiązania energooszczędne, pozwalające na ograniczenie zużycia energii i obniżenie wielkości emisji substancji zanieczyszczających do powietrza. Gospodarowanie zasobami energetycznymi będzie odbywać się w sposób racjonalny, ze szczególnym uwzględnieniem zwiększenia efektywności, np. w obiektach użyteczności publicznej. Wzrośnie wykorzystanie źródeł energii odnawialnej. Konieczne będzie podjęcie działań na rzecz dostosowania do zmian klimatycznych.
W celu urzeczywistnienia opisanego stanu konieczne jest ustalenie spójnego programu zarządzania strategicznego energetyką regionalną w celu umożliwienia realizacji zapisów innych dokumentów o znaczeniu strategicznym, przyjętych na szczeblu wspólnotowym, krajowym i regionalnym, takich jak np.: Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju, Średniookresowa Strategia Rozwoju Kraju (Strategia Rozwoju Kraju 2020), Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego – będąca podstawowym dokumentem strategicznym odnoszącym się do regionów, Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (w której figurują zapisy dotyczące budowy elektrowni zawodowej opalanej węglem brunatnym), czy też Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Lubuskiego – podstawowy dokument w zakresie polityki przestrzennej województwa, znowelizowany w marcu 2012 r.
Odrębnym problemem jest uwzględnienie doniosłych zmian w procesie planowania strategicznego na szczeblu krajowym, albowiem po zaprezentowaniu raportu „POLSKA 2030” w połowie 2009 r., stał się on przyczynkiem do dyskusji na temat przyszłości kraju oraz zasad prowadzenia polityki rozwoju. W wyniku publicznej debaty dokonano zmian stosownych regulacji prawnych i wprowadzono nowe reguły przygotowywania dokumentów strategicznych. W rezultacie doszło do stworzenia nowego porządku strategicznego. W kohezji z wymaganiami Unii Europejskiej co do zakresu dokumentów o charakterze strategicznym powstał nowy model ich tworzenia, którego ramę będą stanowić: Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju (perspektywa 2030 roku) oraz Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju i Plan Zagospodarowania Przestrzennego Kraju. W tak zdefiniowanych ramach umieszczono Średniookresową Strategię Rozwoju Kraju, obejmującą 10 letni horyzont czasowy, skorelowaną z europejskim dokumentem programowym (EU 2020) oraz 9 zintegrowanych strategii sektorowych dotyczących: Innowacyjności i Efektywności Gospodarki, Rozwoju Transportu, Bezpieczeństwa Energetycznego i Środowiska, Rozwoju Regionalnego, Rozwoju Kapitału Ludzkiego, Rozwoju Kapitału Społecznego, Zrównoważonego Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Sprawnego Państwa oraz Rozwoju Systemu Bezpieczeństwa. Ponadto trwają prace nad Strategią Rozwoju Polski Zachodniej, w założeniach do której poprawę stanu bezpieczeństwa energetycznego oraz środowiskowego uznano za jeden ze szczegółowych celów, umieszczając w szczególności na liście kluczowych inwestycji rozbudowę sieci energetycznych.
Zważywszy, że obszar gospodarczy należy do kluczowych obszarów większości strategii rozwoju należy zauważyć, że energetyka jako dział przemysłu dostarczający różnych form energii odgrywa we współczesnej gospodarce znaczącą rolę ze względu na konieczność zapewnienia odpowiednich form energii i paliw dla wszystkich działów gospodarki. Kluczowego zatem dla gospodarki znaczenia nabiera pojęcie bezpieczeństwa energetycznego, zdefiniowane w art. 3 pkt. 16) ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r. poz. 1059) jako stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska, jest jednym z podstawowych warunków zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego kraju. Troska o zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego należy do podstawowych celów uchwalenia wymienionego aktu prawnego. W warunkach polskich ustawodawca przyjął podział odpowiedzialności za bezpieczeństwo energetyczne, pomiędzy administrację publiczną (rządową oraz samorządową) oraz operatorów energetycznych systemów sieciowych.
Istotna rola w procesie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego przypada odpowiednim organom władzy na poziomie województwa. W ogólnym przypadku wojewodowie oraz samorządy województw odpowiadają głównie za zapewnienie warunków do rozwoju infrastrukturalnych połączeń międzyregionalnych i wewnątrzregionalnych, w tym przede wszystkim na terenie województwa i koordynację rozwoju energetyki w gminach. W szczególności samorząd województwa uczestniczy w planowaniu zaopatrzenia w energię i paliwa na obszarze województwa opiniując projekty założeń do planów zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe w zakresie koordynacji współpracy z innymi gminami oraz w zakresie zgodności z polityką energetyczną państwa oraz bada zgodność planów zaopatrzenia w energię i paliwa z polityką energetyczną państwa. Ponadto, na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, samorząd województwa, zgodnie z właściwością miejscową, opiniuje również sprawy udzielania i cofania koncesji oraz projekty planów rozwoju w zakresie obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię.
Potrzeba opracowania strategicznego dokumentu z zakresu gospodarki energetycznej wynika zatem z następujących przesłanek:

  • opiniowanie założeń do planów zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe poszczególnych gmin w zakresie współpracy z sąsiednimi gminami jest zasadniczo bezprzedmiotowe w przypadku braku jakichkolwiek oficjalnych wytycznych w zakresie takiej współpracy;

  • ocena założeń do planów zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe odnoszących się do szczegółowych rozwiązań stosowanych na obszarze poszczególnych gmin, w aspekcie ich zgodności z polityką energetyczną państwa, stanowiącą podstawowy dokument w zakresie energetycznego planowania strategicznego na obszarze kraju, jest praktycznie rzecz biorąc niemożliwa w warunkach braku wypracowanej formuły lokalnej polityki energetycznej na obszarze województwa;

  • wydawanie przez Zarząd Województwa Lubuskiego rzetelnych opinii merytorycznych do sporządzanych przez przedsiębiorstwa energetyczne, planów rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa lub energię, jest co najmniej poważnie utrudnione bez dokumentu zawierającego pełną analizę zasobów i wypływające stąd wnioski;

  • województwo lubuskie dysponuje możliwościami by stać się zapleczem surowcowo-energetycznym dla okolicznych obszarów kraju i uwzględnienie tej specyfiki wymaga wypracowania własnej polityki energetycznej w ścisłym powiązaniu z polityką energetyczną państwa.

Jakkolwiek wymienione zadania samorządu województwa dotyczące koordynacji dokumentów planistycznych w zakresie rozwoju systemów oraz zaopatrzenia w paliwa i energię mają niewątpliwie charakter doniosły, ze względu na odpowiedzialność związaną z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego w zakresie dostaw paliw i energii na obszarze województwa, tym niemniej można stwierdzić, że rola samorządów szczebla wojewódzkiego w kreowaniu polityki energetycznej na szczeblu regionu jest słabo doprecyzowana pod względem ustawowym. Ustawa nie nakłada na samorząd województwa obowiązku opracowania własnego dokumentu z zakresu gospodarki energetycznej, a równocześnie nie zawiera zapisów dających prawo wyłączności w formułowaniu własnych poglądów na problematykę energetyczną. Tym niemniej należy zauważyć, że w podstawowym dokumencie strategicznym w zakresie krajowej polityki energetycznej, jakim jest „Polityka energetyczna Polski do 2030 roku”, stwierdzono, co następuje:


Istotnym elementem wspomagania realizacji polityki energetycznej jest aktywne włączenie się władz regionalnych w realizację jej celów, w tym poprzez przygotowywane na szczeblu wojewódzkim, powiatowym lub gminnym strategii rozwoju energetyki. Niezmiernie ważne jest, by w procesach określania priorytetów inwestycyjnych przez samorządy nie była pomijana energetyka. … Obecnie potrzeba planowania energetycznego jest tym istotniejsza, że najbliższe lata stawiają przed polskimi gminami ogromne wyzwania, w tym m.in. w zakresie sprostania wymogom środowiskowym czy wykorzystania funduszy unijnych na rozwój regionu. Wiąże się z tym konieczność poprawy stanu infrastruktury energetycznej, w celu zapewnienia wyższego poziomu usług dla lokalnej społeczności, przyciągnięcia inwestorów oraz podniesienia konkurencyjności i atrakcyjności regionu. Dobre planowanie energetyczne jest jednym z zasadniczych warunków powodzenia realizacji polityki energetycznej państwa.”
Doceniając wagę zagadnień dotyczących energetyki w szeroko rozumianym znaczeniu tego pojęcia, jako elementu mającego znaczenie i często decydujący wpływ na rozwój regionu w 2008 roku Marszałek Województwa przystąpił do opracowania „Studium rozwoju systemów energetycznych w województwie lubuski do roku 2025 ze szczególnym uwzględnieniem perspektyw rozwoju energetyki odnawialnej” oraz powołał Regionalną Radę do spraw energetyki przy Marszałku Województwa Lubuskiego (zwanej dalej Radą). Rada ta powołana została jako organ opiniodawczo – doradczy Marszałka Województwa Lubuskiego w zakresie:

  • nadzoru nad powstawaniem oraz wdrażaniem opracowania „Studium…”,

  • wspierania działań samorządu województwa związanych z planowaniem energetycznym terenie województwa,

  • inicjowania działań i projektów związanych z rozwojem energetyki,

  • pobudzania i monitorowania rozwoju energetyki.

Przedmiotem 5-ciu posiedzeń Rady były dyskusje i kreowanie kluczowych zapisów „Studium…”.

Opracowane „Studium…” zawierało szczegółową inwentaryzację stanu istniejącego infrastruktury energetycznej, określenie bieżących i przyszłych potrzeb energetycznych województwa oraz koncepcję kierunków rozwoju zaopatrzenia województwa w energię do roku 2025. „Studium….” określało podstawowe cele rozwoju energetyki w województwie.

Jednym z wniosków wynikających z pracy nad „Studium…” było stwierdzenie o konieczności systematycznej aktualizacji zagadnień ujętych w dokumencie oraz wskazanie o celowości opracowania i przyjęcia dokumentu strategicznego w randze uchwały Sejmiku Województwa.

Mając to na uwadze Rada kontynuowała swoją działalność omawiając na kolejnych posiedzeniach zagadnienia w ujęciu branżowym. Dodatkowo miały miejsce posiedzenia Zespołu ds. wspierania projektu budowy elektrowni opartej na zasobach węgla brunatnego na terenie gmin Gubin i Brody.
Sprecyzowanie celów strategicznych, celów operacyjnych oraz określenie listy przedsięwzięć o znaczeniu priorytetowym, które zdefiniowane zostaną w „Strategii…” wymaga przeprowadzenia aktualizacji oceny poziomu bieżących i przyszłych potrzeb energetycznych województwa, stanu istniejącego pracy systemów energetycznych, przeprowadzenia analizy SWOT.

Zgodnie z „Polityką energetyczną Polski do 2030 r.”, najważniejszymi elementami polityki energetycznej realizowanymi na szczeblu regionalnym i lokalnym powinny być:



  • dążenie do oszczędności paliw i energii w sektorze publicznym poprzez realizację działań określonych w Krajowym Planie Działań na rzecz efektywności energetycznej;

  • maksymalizacja wykorzystania istniejącego lokalnie potencjału energetyki odnawialnej, zarówno do produkcji energii elektrycznej, ciepła, chłodu, produkcji skojarzonej, jak również do wytwarzania biopaliw ciekłych i biogazu;

  • zwiększenie wykorzystania technologii wysokosprawnego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w układach skojarzonych, jako korzystnej alternatywy dla zasilania systemów ciepłowniczych i dużych obiektów w energię;

  • rozwój scentralizowanych lokalnie systemów ciepłowniczych, który umożliwia osiągnięcie poprawy efektywności i parametrów ekologicznych procesu zaopatrzenia w ciepło oraz podniesienia lokalnego poziomu bezpieczeństwa energetycznego;

  • modernizacja i dostosowanie do aktualnych potrzeb odbiorców sieci dystrybucji energii elektrycznej, ze szczególnym uwzględnieniem modernizacji sieci wiejskich i sieci zasilających tereny charakteryzujące się niskim poborem energii;

  • rozbudowa sieci dystrybucyjnej gazu ziemnego na terenach słabo zgazyfikowanych, w szczególności terenach północno-wschodniej Polski;

  • wspieranie realizacji w obszarze gmin inwestycji infrastrukturalnych o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego i rozwoju kraju, w tym przede wszystkim budowy sieci przesyłowych (elektroenergetycznych, gazowniczych, ropy naftowej i paliw płynnych), infrastruktury magazynowej, kopalni surowców energetycznych oraz dużych elektrowni systemowych.

Zważywszy, że należy dążyć do korelacji planów inwestycyjnych poszczególnych gmin i przedsiębiorstw energetycznych, stało się konieczne opracowanie dokumentu wyznaczającego długookresowe cele strategiczne w dziedzinie infrastruktury energetycznej na obszarze województwa, wyznaczające zasady kreowania racjonalnej polityki energetycznej na szczeblu regionalnym, zapewniające osiągnięcie właściwego poziomu szeroko pojętego bezpieczeństwa energetycznego na obszarze województwa, w warunkach pełnej spójności z krajowymi i regionalnymi dokumentami dotyczącymi kreowania polityki rozwoju w aspektach strategicznych, co stanowi główną przesłankę uchwalenia niniejszej „Strategii Energetyki Województwa Lubuskiego”.
Zważywszy powyższe fakty, inicjatywa polegająca na opracowaniu „Strategii Energetyki Województwa Lubuskiego” znajduje głębokie uzasadnienie i w pełni wpisuje się w główny nurt aktualnej polityki energetycznej państwa, tym bardziej, że wykonanie aktualnej diagnozy systemów energetycznych oraz stworzenie dokumentu określającego w sposób jednoznaczny cele strategiczne, mogące stanowić bazę kreowania racjonalnej polityki energetycznej województwa, w sposób radykalny ułatwi wykonywanie bieżących zadań merytorycznych samorządu województwa, w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego regionu.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna