Strategia rozwoju gminy mały płock w latach 2003-2012



Pobieranie 0.53 Mb.
Strona1/6
Data04.05.2016
Rozmiar0.53 Mb.
  1   2   3   4   5   6


Podlaska Agencja Rozwoju Regionalnego

STRATEGIA ROZWOJU GMINY


MAŁY PŁOCK

W LATACH 2003-2012



Białystok – Łomża – Mały Płock, styczeń 2003




SPIS TREŚCI


WSTĘP 4


1. ZAŁOŻENIA OGÓLNE I METODOLOGICZNE 7

1.1 Pojęcia podstawowe 7

1.2 Założenia wyjściowe 8
2. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PRZYRODNICZA,

SPOŁECZNO – DEMOGRAFICZNA I GOSPODARCZA GMINY 13

2.1 Położenie administracyjne 13

2.2 Charakterystyka przyrodniczo - kulturowa 14

2.3 Charakterystyka społeczno-demograficzna 22

2.4 Charakterystyka gospodarcza 27

2.5 Infrastruktura techniczna 27

2.6 Charakterystyka finansów gminy 28


3. ANALIZA UWARUNKOWAŃ ROZWOJOWYCH 30

3.1 Identyfikacja problemów 30

3.2 Analiza SWOT 34

3.3 Cele i kierunki rozwoju wynikające ze strategii

nadrzędnych – kraju, województwa i regionu 42
4. PODSTAWOWE ELEMENTY STRATEGII ROZWOJU GMINY 52

4.1 Wizja i misja gminy Mały Płock 53

4.2 Cele i kierunki rozwoju gminy 53
5. PROGRAMY STRATEGII ROZWOJU 57

5.1 Program rozwoju infrastruktury technicznej 57

5.2 Program rozwoju gospodarczego gminy 70

5.3 Program rozwoju infrastruktury społecznej 79

6. ZAGADNIENIA REALIZACJI STRATEGII 93

6.1. Aspekty finansowe realizacji strategii 93

6.2. Aspekty organizacyjne i monitoring realizacji strategii 95

WSTĘP
Strategia rozwoju gminy jest drugim obok studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy dokumentem wyznaczającym kierunki rozwoju danego obszaru. Wyrazem dążeń Władz Gminy Mały Płock do określenia postaw długoterminowego rozwoju tej społeczności lokalnej była decyzja o przystąpieniu do opracowania strategii rozwoju Gminy Mały Płock na lata 2003-2012. w wyniku przeprowadzonej procedury przetargowej zadanie to powierzono Podlaskiej Agencji Rozwoju Regionalnego z siedzibą w Łomży, która podjęła się przeprowadzenia procesu budowy strategii metodą partycypacji społecznej oraz przygotowania ostatecznego dokumentu.


Prace nad strategią rozpoczęto od przeglądu posiadanych przez Urząd Gminy dokumentów i opracowań mogących posłużyć za materiał źródłowy.
Proces opracowania strategii podzielony został na cztery etapy. Pierwszy z nich obejmował spotkania dyskusyjno – prezentacyjne z przedstawicielami Urzędu Gminy oraz opracowanie profilu społeczno – gospodarczego Gminy Mały Płock. Miał on na celu określenie stanu obecnego Gminy, stanu zasobów warunkujących jej rozwój. Profil ten stanowi pierwszą część dokumentu strategii. Drugi etap prac nad strategią obejmował przeprowadzenie analizy możliwości rozwoju Gminy. W następnej części strategii sformułowano misję i cele (główne, strategiczne i szczegółowe). Ostatni etap obejmował opracowanie programu operacyjnego na okres 10 lat. Efekty tych prac zostały zawarte w opracowanym przez ekspertów Podlaskiej Agencji Rozwoju Regionalnego dokumencie „Strategia Rozwoju Gminy Mały Płock w latach 2003-2012”.
Do prac nad przygotowaniem strategii zaproszono przedstawicieli urzędu Gminy, społeczności lokalnej oraz członków Rady Gminy, którzy weszli w skład Zespołu Lokalnych Liderów. Przyjęta metoda pracy zakładała znaczący udział członków zespołu na poszczególnych etapach prac nad strategią poprzez aktywne uczestnictwo w cyklu spotkań strategicznych moderowanych przez konsultantów Podlaskiej Agencji Rozwoju Regionalnego. W trakcie spotkań warsztatowych Zespół Liderów Lokalnych wypracowywał misję Gminy Mały Płock, określił mocne i słabe strony gminy oraz szanse i zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzne (analiza SWOT). Trójwymiarowa misja pozwoliła na zdefiniowanie domen strategicznych Gminy Mały Płock, które wskazują kluczowe kierunki rozwoju gminy.

Na etapie analizy SWOT wyłoniono trzy domeny strategiczne: sfery społecznej, gospodarczej i ekologicznej. Uczestnicy warsztatów nie podjęli odrębnych prac nad sferą infrastruktury technicznej, ujmując przedsięwzięcia rozwojowe w tej dziedzinie w ramach innych domen – głównie społecznej i ekologicznej. Dalsze prace nad strategią prowadzone były w grupach specjalistów i skupiły się wokół celów strategicznych, operacyjnych oraz zadań i projektów, które mają przyczynić się do osiągnięcia tych celów, a w konsekwencji do zrealizowania misji gminy. Efektem tych prac było powstanie planu operacyjnego, który został następnie przeanalizowany, także pod kątem możliwości finansowych gminy, podczas spotkania roboczego z przedstawicielami społeczności lokalnej Rady Gminy oraz z wójtem Gminy Mały Płock.


Niniejszy dokument stanowi podsumowanie prac związanych z przygotowaniem „Strategii Gminy Mały Płock w latach 2003-2012”. Zawiera on kolejno: profil gminy oraz zewnętrznych i wewnętrznych szans i zagrożeń (analiza SWOT), misję gminy, cele strategiczne oraz część operacyjną w formie tabelarycznej. Dokument zamyka część poświęcona rekomendacjom do wdrażania strategii.


Strategia została opracowana na lata 2003-2012, jej plan operacyjny obejmuje okres do roku 2012.
Prace nad strategią rozpoczęły się w październiku 2002 roku i trwały do lutego 2003 roku. Zespół ekspertów Podlaskiej Agencji Rozwoju Regionalnego pragnie w tym miejscu wyrazić nadzieję, że dokument ten pozostanie żywym i z roku na rok będzie wyrażał zamierzenia i aspiracje ludzi, którym drogi jest rozwój gminy. Jednocześnie będzie on podstawą do opracowywania programów i przedsięwzięć, które będą przełożeniem celów strategicznych na konkretne działania w różnych, kluczowych dla rozwoju gminy, dziedzinach.

1. ZAŁOŻENIA OGÓLNE I METODOLOGICZNE



1.1 Pojęcia podstawowe
Rozwój zrównoważony – jest to wypracowana przez gremia naukowe (wcześniej rozwój zrównoważony) strategia rozwoju ekologiczno-społeczno-gospodarczego, mająca na celu wdrożenie zmian o charakterze cywilizacyjnym w sferze gospodarczej i społecznej oraz stworzenie dobrych przyrodniczych podstaw trwałego rozwoju.
Strategia – jest to określenie sposobu postępowania i wybór drogi rozwoju społeczno-gospodarczego poprzez sformułowanie misji i docelowej wizji jednostki; wybór długookresowych celów rozwojowych zapewniających urzeczywistnienie przyjętej wizji; częścią strategii jest polityka realizacji strategicznych celów rozwojowych, określająca zasady postępowania oraz wskazująca narzędzia niezbędne do osiągnięcia przyjętych celów, w tym sposób alokacji środków kapitałowych, zaangażowania społecznego, systemu informacji. Ważnym elementem polityki są więc wyodrębnione zadania wdrożeniowe ujęte w ramach operacyjnych programów strategicznych.
Program strategiczny – jest to zbiór działań zapewniających osiągnięcie konkretnego celu przyjętego w strategii.
Cel strategiczny – jest to ogólne stwierdzenie określające kierunek działania umożliwiający urzeczywistnienie założonej wizji (wskazuje drogę i sposób osiągnięcia wizji rozwoju).
Na potrzeby niniejszej strategii wyróżniono trójpoziomową hierarchię celów:

Cel główny(3) – jest to forma deklaracji ukierunkowująca wszelkie działania, na ogół w programach strategicznych jest utożsamiany z misją lub stanowi główny element misji.

Cel ogólny(9) – określa drogę osiągnięcia stanu docelowego w ramach strategicznego programu rozwojowego.

Cele szczegółowe(22) – programy działania – określają sposób osiągnięcia celu ogólnego (wskazują konkretne działania).
Obszar działania – jest to konkretyzacja w aspekcie branżowym lub terytorialnym miejsca realizacji programu (celu) strategicznego.

1.2 Założenia wyjściowe
Prace nad opracowaniem strategii rozpoczęto od sformułowania założeń wyjściowych, konsultacji ich z mieszkańcami i uzyskania akceptacji władz gminy. Są to:

  1. Strategia powinna być opracowana zgodnie z nadrzędną zasadą rozwoju zrównoważonego. W praktyce będzie on (rozwój) traktowany zgodnie z Agendą 21 – Globalnym Programem Działań na XXI wiek (przyjętym na Konferencji ONZ w Rio de Janeiro w czerwcu 1992 roku i ratyfikowanym przez władze RP).




  1. Cele strategiczne rozwoju gminy powinny być kompatybilne z ogólnymi celami rozwoju województwa oraz kraju. Przy określaniu strategicznych celów rozwojowych gminy oraz kierunków działań będą brane pod uwagę cele strategiczne, zalecenia oraz wskazówki zawarte w następujących dokumentach:

  • Strategia Rozwoju Województwa Podlaskiego do roku 2010 (2000),

  • Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2001-2006 (2000),

  • Strategia Polityki Zagospodarowania Kraju (1997),

  • Strategii Rozwoju Polski do roku 2025 (2000),

  • Globalny Program Działań na XXI wiek AGENDA 21 (1992).




  1. Strategia powinna być średniookresowa i obejmować okres 2003-2012. W strategii wyodrębnione zostaną trzy podokresy planowania:

  • Okres na lata 2003-2006 (i podzielony na podokresy 2003-2004 oraz 2005-2006) oraz

  • okres obejmujący lata 2007-2012

Podokresy te są z jednej strony zsynchronizowane z kadencyjnością samorządów terytorialnych, co daje możliwość dokonywania zapisów w strategii przez kolejne władze gminne, a z drugiej strony podział ten oparty jest o harmonogram integracji Polski z Unią Europejską. Lata 2003-2004 to lata przed wstąpieniem do Unii, gdzie samorządy gminne mają możliwość korzystania z Funduszy Przedakcesyjnych (np. PHARE, SAPARD), lata 2005-2006 to pierwsze lata naszej bytności w UNII Europejskiej i pierwsze korzystanie z Funduszy Strukturalnych i Funduszu Kohezji, zaś ostatni okres to pierwszy pełny okres programowania rozwoju regionalnego w oparciu również o budżet unijny.




  1. Strategia rozwoju powinna stanowić dokument pragmatyczny. Strategia ta powinna określać ścieżkę i zakres rozwoju gminy Mały Płock.

  2. Strategia rozwoju gminy Mały Płock do roku 2012 powinna być narzędziem umożliwiającym podejmowanie działań rozwojowych. Działania proponowane w strategii powinny służyć:

  • Stymulowaniu i tworzeniu warunków aktywności społeczeństwa i prorozwojowych zachowań podmiotów gospodarczych,

  • Utrzymaniu lub poprawie stanu środowiska przyrodniczego gminy oraz wzbogaceniu istniejących walorów przyrodniczych regionu.




  1. Strategia rozwoju gminy Mały Płock powinna stanowić dokument o charakterze planistycznym. W związku z powyższym dokument strategii powinien:

  • Przedstawiać klarowny obraz celów przyszłego rozwoju gminy akceptowanych społecznie,

  • Umożliwiać podporządkowanie działań doraźnych działaniom długofalowym,

  • Zapewniać koordynację przemian gospodarczych i społecznych w warunkach istniejących ograniczeń korzystania ze środowiska przyrodniczego,

  • Kierunkować podejmowane przedsięwzięcia na maksymalne wykorzystanie aktywów, czyli silnych stron i szans rozwojowych oraz kompensowanie słabych stron i zagrożeń,

  • Umożliwić lepsze zagospodarowanie zasobów gminy, tj. ludzi, ziemi, obiektów, wiedzy, środków finansowych, zasobów naturalnych i kulturowych,

  • Umożliwiać zwiększenie oddolnej inicjatywy i wpływu społeczności na realizację działań rozwojowych,

  • Wpływać na stymulowanie przez władze gminne zmian zgodnych z programem rozwoju,

  • Zwiększać szanse na uzyskanie dodatkowych, zewnętrznych źródeł finansowania strategicznych działań rozwojowych,




  1. Strategia powinna być wykonana metodą ekspercko-społeczną, przy konsultacji z władzami gminy. Przy jej budowie powinny być brane pod uwagę analizy eksperckie wynikające z danych empirycznych. Dużą rolę powinny grać ankiety społeczne pokazujące kierunek zmian akceptowany przez mieszkańców gminy. Równorzędna rolę w stosunku do analiz eksperckich powinny spełniać konsultacje społeczne i wyrażone w ich trakcie poglądy, opinie, dążenia i oczekiwania miejscowej ludności. Podstawowe zapisy strategii – wizja, powinny być konsultowane z szerokim gronem przedstawicieli społeczności gminnej,




  1. Zostanie powołany zespół konsultacyjno-doradczy (Konwent Rozwoju Gminy) do konsultacji podstawowych zapisów Strategii. Zespół ten zostanie powołany przez wójta gminy. Zadaniem zespołu powinno być wypracowanie wspólnie z ekspertami podstawowych zapisów strategii, akceptacja dokumentu przed jego przyjęciem przez organy gminy oraz społeczne monitorowanie przebiegu realizacji strategii. W skład zespołu powinni wejść: władze gminy (wójt, przedstawiciel Rady Gminy), specjaliści Urzędu Gminnego, przedstawiciele podstawowych grup zawodowych.




  1. Realizacją strategii będą kierowały władze gminy. W dokumencie przedstawiona zostanie koncepcja systemu zarządzania wdrażaniem strategii oraz monitorowania efektów gospodarczych, społecznych, ekologicznych i innych. Wszystkie zadania realizowane przez jednostki zależne od samorządu gminnego powinny być podporządkowane strategicznym celom rozwojowym i być zgodne z programami realizacyjnymi.




  1. Zawarte w strategii programy strategiczne powinny wskazywać sposób osiągania założonych celów rozwojowych. Program strategiczny powinien zawierać następujące elementy:

  • Preambułę. Uzasadnienie celowości podjęcia działań z punktu widzenia gospodarczego, społecznego, ekologicznego. Specyfikację celów ogólnych programów (kierunków działania). Ukazanie związków z innymi programami zewnętrznymi, w tym realizowanymi w powiecie i województwie.

  • Obszar działania. Określenie celów szczegółowych programu dla obszaru działania. Specyfikacje zadań programowych. Oczekiwane rezultaty i sposoby ich pomiaru.

  • Beneficjentów programu.

  • Priorytety działania w ramach programu.




  1. Strategia w warstwie zadaniowej powinna być zgodna z zasada SMART. Zgodność z zasadą SMART oznacza, że zadania będą:

Specific – specyficzne,

Measurable – mierzalne,

Agreed – uzgodnione,

Real – wykonalne,

Timed – określone w czasie.

2. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PRZYRODNICZA,

SPOŁECZNO – DEMOGRAFICZNA I GOSPODARCZA GMINY

2.1 Położenie administracyjne
W układzie administracyjnym gmina Mały Płock położona jest w zachodniej części województwa podlaskiego, w powiecie kolneńskim. Od południa dotyka powiatu łomżyńskiego.

Gmina Mały Płock sąsiaduje z następującymi gminami:



  • Od północy z gminą Kolno,

  • Od wschodu z gminą Stawiski (obie gminy należą do powiatu kolneńskiego),

  • Od południa z gminami Piątnica, Łomża, Nowogród,

  • Od zachodu z gminą Zbójna (ostatnie cztery gminy należą do powiatu łomżyńskiego).

Na jej terenie funkcjonuje 26 miejscowości (27 sołectw). Łączna powierzchnia gminy w granicach administracyjnych wynosi 14006 ha. w tym:



  • Użytki rolne – 10162 ha (72,5%),

  • Lasy – 2664 ha (19,2%)

  • Pozostałe grunty – 1180 ha (8,3%).

Teren gminy zamieszkuje 5403 mieszkańców. Jest to gmina typowo rolnicza. Użytki rolne zajmują tutaj najwięcej powierzchni gminy (72,5% powierzchni). Funkcjonuje tutaj 1121 gospodarstw rolnych o średniej wielkości 11 ha.

Gmina posiada dobrą dostępność komunikacyjną, przez jej teren przebiega droga krajowa nr 644 łącząca Łomżę z Giżyckiem (i dalej do Bartoszyc i Obwodu Kaliningradzkiego). Droga ta ma duże znaczenie komunikacyjne dla ruchu turystycznego związanego z dojazdem do jezior mazurskich (głównie tranzyt turystyczny nad jeziora Śniardwy, Mamry); Drogą o dość dużym lokalnym znaczeniu komunikacyjnym jest również droga nr 648 łącząca miejscowości Korzeniste i Kąty. Biegnie ona z południowego zachodu ku północnemu wschodowi (tranzyt Olsztyn – Nowogród – Stawiski – Suwałki – Białoruś). Oprócz funkcji komunikacyjnej przypisanej jej jako drodze wojewódzkiej, może ona pełnić funkcje drogi awaryjnej oraz tranzytowej i turystycznej.




2.2 Charakterystyka przyrodniczo – kulturowa

  1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna