Struktura programu



Pobieranie 133.67 Kb.
Strona2/3
Data08.05.2016
Rozmiar133.67 Kb.
1   2   3

Kształcenie językowe


Zagadnienia

Treści nauczania

Język jako system znaków. Teoria aktu mowy.

- pojęcie znaku i systemu znaków

- język jako system znaków

- znaki werbalne i niewerbalne – ich różne funkcje i sposoby interpretacji

- akt komunikacji językowej i jego składowe części (nadawca, odbiorca, kod, komunikat, kontekst)

- współczesne zmiany modelu komunikacji językowej

- różnice miedzy tradycyjną komunikacją ustną lub pisaną a komunikacją przez Internet


Pojęcia: akt komunikacji, akt mowy, intencja komunikacyjna wypowiedzi, język, kanał komunikacyjny, kod językowy, komunikat językowy, kontakt, kontekst, nadawca, odbiorca, rozumienie wypowiedzi, wypowiedź, wyraz, znak, znak werbalny

Funkcje tekstów językowych.


- definicje funkcji tekstu: informatywna, poetycka, ekspresywna, impresywna – w tym perswazyjna

- funkcje w tekstach – ćwiczenia


Pojęcia: funkcja wypowiedzi, funkcja, informatywna, poetycka, ekspresywna, impresywna, perswazyjna

Odmiany terytorialne języka

- pojęcie odmian terytorialnych języka( gwary, dialekty)

- odmiany środowiskowe

- odmiany zawodowe polszczyzny

- wskazywanie i analiza przykładów odmian w tekstach


Pojęcia: dialekt , dialektyzm, gwara, język literacki, język narodowy, język ogólny, język zawodowy, , mazurzenie, odmiana nieoficjalna, odmiana oficjalna, odmiana pisana, odmiana ustna, odmiany środowiskowe, odmiany terytorialne, slang, żargon

Style wypowiedzi. Stylizacja językowa

-pojęcie stylu, rodzaje stylów

-cechy stylu danego tekstu

-środki językowe i ich funkcje w tekstach pisanych określonym stylem

- pojęcie stylizacji językowej

- stylizacja w wypowiedziach mówionym i pisanych

- typy stylizacji ( archaizacja, dialektyzacja, kolokwializacja) i ich funkcje w tekstach


Pojęcia: styl artystyczny (środki wyrazu: poznane wcześniej oraz oksymoron, synekdocha, hiperbola, elipsa, paralelizm), literatura piękna, metaforyka, onomatopeja, parafraza, parodia, pastisz, podmiot liryczny, porównanie, rym, rytm, styl wypowiedzi, style funkcjonalne (potoczny, urzędowy, naukowy, publicystyczny), stylistyka, stylizacja, (archaizacja, dialektyzacja, kolokwializacja), stylizacja biblijna, trawestacja

Błąd językowy

- pojecie błędu językowego i typy błędów językowych

- pojecie innowacji językowej

- poprawność i stosowność wypowiedzi

- wskazywanie i poprawianie w tekstach różnych typów błędów językowych


Pojęcia; anakolut, barbaryzm, błąd językowy, czystość języka, estetyka, słowa, etykieta językowa, innowacja językowa, kalka językowa, kryteria poprawności środków językowych, kultura języka, moda językowa, norma językowa, norma wzorcowa, ortografia, interpunkcja , poprawność językowa, puryzm językowy, Rada Języka Polskiego, , spójność wypowiedzi, sprawność językowa, świadomość językowa, tradycja językowa, uzus językowy

Barwa uczuciowa wyrazu

- słownictwo neutralne, emocjonalne i wartościujące

- wypowiedzi oficjalne a swobodne – różnice


Pojęcia: agresja językowa, brutalizacja języka, etyka słowa, przekleństwo, tabu językowe, wartościowanie, wulgaryzm, wyrazy nacechowane emocjonalnie, , wyrazy nieprzyzwoite, , wyzwisko, życzliwość dla odbiorcy wypowiedzi,

Cele i sposoby lektury

- specyfika tekstów publicystycznych(artykuł, felieton ,reportaż), politycznych (przemówienie) i popularnonaukowych

- analiza tekstów prasowych – rozróżnianie wiadomości i komentarzy

- informacje jawne i ukryte w tekstach

- nadawca i adresat tekstu

-cechy charakterystyczne stylu danego tekstu, środki językowe w nim zawarte i ich funkcje w tekście

- argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście argumentacyjnym,

- logiczne streszczenia tekstu

- odpowiedzi właściwe i unikowe w dialogu

- ironia w tekście – jej mechanizm i funkcja

- pytania podchwytliwe i sugerujące odpowiedź


Pojęcia: artykuł, felieton, reportaż, przemówienie, słowa klucze, argumentacja, wypowiedź unikowa, ironia, pytanie podchwytliwe, pytanie retoryczne

Działania na tekście – zmiana funkcji i wymowy tekstu

- uzupełnianie

- przekształcanie

- skracanie i eliminowanie niejednoznaczności wypowiedzi

- przypisy

- streszczanie

- parafrazowanie

- cytowanie

- konspekt

-sporządzanie opisów bibliograficznych

-tworzenie przedmiotowych baz danych

- praca redakcyjna (justowanie, akapity itp.)
Pojęcia: adiustacja tekstu, adresat, akapit, bibliografia, cytat, dedykacja, epilog, indeks, interpretacja, , kompozycja wypowiedzi, konspekt wypowiedzi, korekta tekstu, motto, mowa niezależna, mowa zależna, plan wypowiedzi, podtytuł, puenta, przedmiotowa baza danych, przypis, redagowanie tekstu, rozdział, spis treści, spójność wypowiedzi, streszczenie, styl, szyk wyrazów, , śródtytuł, teksty multimedialne, temat, tytuł, wstęp, wypracowanie, zakończenie, zwroty adresatywne


Retoryka – erystyka

- tworzenie tekstu ( mówionego i pisanego)

- wypowiedź językowa (stosowność formy gatunkowej, odpowiedni układ i forma kompozycji, plan wypowiedzi, dobór właściwych zasad logiki i retoryki, dobór właściwego słownictwa)

- publiczne wygłoszenie przygotowanej przez siebie wypowiedzi z dbałością o dźwiękową wyrazistość przekazu – również tempo i donośność głosu

- stosowanie uczciwych zabiegów perswazyjnych (wartości i ich funkcje)

- świadomość wystrzegania się nieuczciwych zabiegów erystycznych
Pojęcia: argumentacja, retoryka, erystyka, chwyt erystyczny, dyskusja, mowa ciała, perswazja, propaganda, sentencja, rozprawka, manipulacja językowa


Manipulacja językowa

- pojęcie (analiza i definicja) manipulacji językowej

- manipulacja językowa w tekstach reklamowych

- manipulacja językowa w języku polityków i dziennikarzy
Pojęcia: analiza krytyczna, barwa głosu, demagogia, emfaza, eufemizm, frazes, intencja, ironia, język ciała, język reklamy, kłamstwo, nowomowa, ogólnikowość sformułowań, perswazja, przemilczenia, przezwisko, slogan, szablon językowy, tekst propagandowy



Zakładane osiągnięcia ucznia
Zakładane osiągnięcia ucznia zostały sformułowane na podstawie celów kształcenia. Mają one pomóc nauczycielowi w planowaniu pracy i ocenie postępów ucznia.


  1. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji

  1. czytanie i słuchanie,

  2. samokształcenie i docieranie do informacji,

  3. świadomość językowa;




  1. Analiza i interpretacja tekstów kultury

  1. wstępne rozpoznanie,

  2. analiza,

  3. interpretacja,

  4. wartości i wartościowanie;




  1. Tworzenie wypowiedzi

a) mówienie i pisanie,

b) świadomość językowa.


W zakresie wiedzy i umiejętności:
Zakres podstawowy


  1. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.




  1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:

1) odczytuje sens całego tekstu (a w nim znaczenia wyrazów, związków frazeologicznych, zdań, grup zdań uporządkowanych w akapicie, odróżnia znaczenie realne i etymologiczne) oraz wydzielonych przez siebie fragmentów; potrafi objaśnić ich sens oraz funkcję na tle całości;

2)rozpoznaje specyfikę tekstów publicystycznych (artykuł, felieton, reportaż), politycznych (przemówienie) i popularnonaukowych; wśród tekstów prasowych rozróżnia wiadomość i komentarz; odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte;

3)rozpoznaje typ nadawcy i adresata tekstu;

4)wskazuje charakterystyczne cechy stylu danego tekstu, rozpoznaje zastosowane w nim środki językowe i ich funkcje w tekście;

5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście argumentacyjnym, dokonuje jego logicznego streszczenia;

6)rozróżnia w dialogu odpowiedzi właściwe i unikowe;

7)rozpoznaje w wypowiedzi ironię, objaśnia jej mechanizm i funkcję;

8)rozpoznaje pytania podchwytliwe i sugerujące odpowiedź;

9) rozpoznaje manipulację językową w tekstach reklamowych, w języku polityków i dziennikarzy.





  1. Samokształcenie i docieranie do informacji. Uczeń:

1)szuka literatury przydatnej do opracowania różnych zagadnień; selekcjonuje ją według wskazanych kryteriów (w zasobach bibliotecznych korzysta zarówno z tradycyjnego księgozbioru, jak i z zapisów multimedialnych i elektronicznych, w tym Internetu);

2) korzysta ze słowników i leksykonów, w tym słowników etymologicznych i symboli;

3) tworzy przedmiotowe bazy danych zawierające informacje zdobywane w toku nauki;

4) sporządza opis bibliograficzny książki, artykułu, zapisów elektronicznych, bibliografię wybranego tematu.


  1. Świadomość językowa. Uczeń:

1)analizuje i definiuje (w razie potrzeby z pomocą słowników) znaczenie słów;

2)zna pojęcie znaku i systemu znaków; uzasadnia, że język jest systemem znaków; rozróżnia znaki werbalne i niewerbalne, ma świadomość ich różnych funkcji i sposobów interpretacji;

3) zna pojęcie aktu komunikacji językowej i wskazuje jego składowe (nadawca, odbiorca, kod, komunikat, kontekst), dostrzega i omawia współczesne zmiany modelu komunikacji językowej (np. różnice między tradycyjną komunikacją ustną lub pisaną a komunikacją przez Internet);

4)rozpoznaje i nazywa funkcje tekstu (informatywną, poetycką, ekspresywną, impresywną – w tym perswazyjną);

5)wskazuje w czytanych tekstach i analizuje przykłady odmian terytorialnych, środowiskowych i zawodowych polszczyzny;

6) rozpoznaje w czytanych tekstach oraz wypowiedziach mówionych stylizację, rozróżnia jej rodzaje (archaizację, dialektyzację, kolokwializację) i określa funkcje;

7)rozróżnia pojęcie błędu językowego i zamierzonej innowacji językowej, poprawności i stosowności wypowiedzi; rozpoznaje i poprawia różne typy błędów językowych;

8) odróżnia słownictwo neutralne od emocjonalnego i wartościującego, oficjalne od swobodnego.


  1. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń zna teksty literackie i inne teksty kultury wskazane przez nauczyciela.




  1. Wstępne rozpoznanie. Uczeń:

1)prezentuje własne przeżycia wynikające z kontaktu z dziełem sztuki;

2) określa problematykę utworu;

3)rozpoznaje konwencję literacką (stałe pojawianie się danego literackiego rozwiązania w obrębie pewnego historycznie określonego zbioru utworów).




  1. Analiza. Uczeń:

1)wskazuje zastosowane w utworze środki wyrazu artystycznego i ich funkcje (poznane wcześniej, a ponadto: oksymorony, synekdochy, hiperbole, elipsy, paralelizmy) oraz inne wyznaczniki poetyki danego utworu (z zakresu podstaw wersyfikacji, kompozycji, genologii) i określa ich funkcje;

2)dostrzega w czytanych utworach cechy charakterystyczne określonej epoki (średniowiecze, renesans, barok, oświecenie, romantyzm, pozytywizm, Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne, współczesność);

3) analizując teksty dawne, dostrzega różnice językowe (fonetyczne, leksykalne) wynikające ze zmian historycznych;

4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania świata przedstawionego i bohatera (narracja, fabuła, sytuacja liryczna, akcja);

5) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty (dostrzega cechy wspólne i różne).




  1. Interpretacja. Uczeń:

1)wykorzystuje w interpretacji elementy znaczące dla odczytania sensu utworu (np. słowa klucze, wyznaczniki kompozycji);

2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty (np. literackie, kulturowe, filozoficzne, religijne);

3)porównuje funkcjonowanie tych samych motywów w różnych utworach literackich;

4) odczytuje treści alegoryczne i symboliczne utworu.


  1. Wartości i wartościowanie. Uczeń:

1)dostrzega związek języka z wartościami, rozumie, że język podlega wartościowaniu (np. język jasny, prosty, zrozumiały, obrazowy, piękny), jest narzędziem wartościowania, a także źródłem poznania wartości (utrwalonych w znaczeniach nazw wartości, takich jak: dobro, prawda, piękno; wiara, nadzieja, miłość; wolność, równość, braterstwo; Bóg, honor, ojczyzna; solidarność, niepodległość, tolerancja);

2) dostrzega obecne w utworach literackich oraz innych tekstach kultury wartości narodowe i uniwersalne;

3)dostrzega w świecie konflikty wartości (np. równości i wolności, sprawiedliwości i miłosierdzia) oraz rozumie źródła tych konfliktów.




  1. Tworzenie wypowiedzi.




  1. Mówienie i pisanie. Uczeń:

1)tworzy dłuższy tekst pisany lub mówiony (rozprawka, recenzja, referat, interpretacja utworu literackiego lub fragmentu) zgodnie z podstawowymi regułami jego organizacji, przestrzegając zasad spójności znaczeniowej i logicznej;

2)przygotowuje wypowiedź (wybiera formę gatunkową i odpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat, wybiera formę kompozycyjną, sporządza plan wypowiedzi, dobiera właściwe słownictwo);

3)tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według podstawowych zasad logiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje ich selekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza prawidłowe wnioskowanie);

4) publicznie wygłasza przygotowaną przez siebie wypowiedź, dbając o dźwiękową wyrazistość przekazu (w tym także tempo mowy i donośność głosu);

5) stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne, zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji, wystrzegając się nieuczciwych zabiegów erystycznych;

6) opracowuje redakcyjnie własny tekst (dokonuje uzupełnień, przekształceń, skrótów, eliminuje przypadkową niejednoznaczność wypowiedzi, sporządza przypisy);

7)wykonuje różne działania na tekście cudzym (np. streszcza, parafrazuje, sporządza konspekt, cytuje).




  1. Świadomość językowa. Uczeń:

1)operuje słownictwem z określonych kręgów tematycznych (na tym etapie rozwijanym i koncentrującym się przede wszystkim wokół tematów: Polska, Europa, świat – współczesność i przeszłość; kultura, cywilizacja, polityka).




W zakresie postaw:
Uczeń:

- posiada potrzebę rozumienia świata i siebie, dąży do poznania siebie

- pracuje nad kształtowaniem swojego charakteru, ma świadomość swoich mocnych i słabych stron

- przyjmuje odpowiedzialność za swoje słowa i czyny

- świadomie buduje swój system wartości

- rozumie istotną wartość nauki, odpowiedzialnie kieruje swoim rozwojem intelektualnym

- szanuje innych, rozumie i akceptuje odmienność

- współpracuje z innymi

- ma świadomość swojego uczestnictwa w kulturze europejskiej
Procedury osiągania celów
Procedury (metody) nauczania to systematycznie stosowane przez nauczyciela sposoby postępowania, dające się powtarzać i prowadzące do osiągnięcia zamierzonych rezultatów. Aby wybrać odpowiednie metody, trzeba uwzględnić podstawowe zasady dydaktyczne oraz strategie nauczania i uczenia się, a także reguły odnoszące się do nauczania konkretnego przedmiotu, w tym przypadku języka polskiego. Istotne jest również dostosowanie procedur do pracy z uczniem zdolnym oraz uczniem mającym trudności w nauce. Podstawowe zasady dydaktyczne:

- świadome i aktywne uczestnictwo uczniów w procesie nauczania – uczenia się,

- łączenie teorii z praktyką,

- nauczanie poglądowe,

- przystępność nauczania,

- trwałość wiedzy uczniów,

- systematyczność i ustawiczność kształcenia.

Podstawowe strategie dydaktyczne nauczania i uczenia się (wg W. Okonia):

- asocjacyjna (A) – przez przyswajanie,

- problemowa (P) – przez odkrywanie,

- operacyjna (O) – przez działanie,

- emocjonalna (E) – przez przeżywanie.

Zasady odnoszące się do nauczania języka polskiego:

- nadrzędność tematyki (tematy lekcji formułuje się na podstawie haseł programowych),

- chronologiczny układ lektury,

- monograficzne ujmowanie utworów literackich,

- wzorowy pierwszy kontakt z utworem literackim,

- rozwijanie umiejętności szybkiego, funkcjonalnego i twórczego czytania,

- estetyczne przeżywanie utworu literackiego,

- urozmaicanie i uatrakcyjnianie form opracowywanego utworu,

- okolicznościowe nauczanie teorii literatury,

- stałość ćwiczeń w mówieniu i pisaniu, systematyczne rozwijanie umiejętności rozumienia i tworzenia tekstów,

- historycznoliterackie ujmowanie zagadnień literatury na stopniu systematycznej nauki, a więc w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej,

- łączność (integracja) nauczania literatury z nauką o języku,

- systematyzacja wiedzy o języku,

- wyrabianie w uczniach badawczej postawy wobec omawianych zagadnień językowych. Zastosowanie powyższych zasad pozwoli zorganizować prawidłowy proces nauczania – uczenia się, który z kolei umożliwi realizację różnorakich zadań stawianych szkole. Wybierając jednak procedury prowadzące do wykonania wyznaczonych zadań, należy uwzględnić jeszcze jeden niezwykle ważny czynnik, a mianowicie – czynności głównych uczestników tego procesu: nauczycieli i uczniów. Dlatego też w niniejszym programie przyjęto podział metod uwypuklający przede wszystkim działania nauczyciela i uczniów. Nauczyciel organizuje czynności umysłowe, językowe i praktyczne uczniów dzięki stosowaniu różnych metod, gdyż najlepsze wyniki osiąga się przez różnorodność działań lekcyjnych.

W związku z wymienionymi strategiami dydaktycznymi w programie przyjęto podział metod nauczania wywodzący się z klasyfikacji stworzonej przez W. Okonia i dostosowanej do potrzeb nauczania języka polskiego zgodnie z zaleceniami M. Nagajowej i S. Bortnowskiego. Autorzy mają świadomość, że proponowany podział jest jednym z wielu funkcjonujących w dydaktyce, a opisane metody nie wyczerpują całego ich zasobu. Poniżej zamieszczono te spośród nich, które będą przydatne w realizacji programu:

1. Metody podające – uczenie się przez przyswajanie (strategia A), np.: wykład, rozmowa nauczająca, praca z tekstem podręcznika, opis, opowiadanie.

2. Metody poszukujące – uczenie się przez odkrywanie (strategia P), np.: metoda heurystyczna, metoda programowania przez nauczyciela operacji umysłowych i językowych ucznia poprzez tworzenie systemów ćwiczeń (zadań), metoda hermeneutyczna, metoda problemowa, metoda za i przeciw, projekt, mapa mentalna, portfolio, dyskusja, dyskusja panelowa, dyskusja wielokrotna (zwana też dyskusją 66 lub Philips 66), burza mózgów (giełda pomysłów), metaplan.

3. Metody wdrażające do praktycznego działania – uczenie się przez działanie (strategia O), np.: metoda zajęć praktycznych, przekład intersemiotyczny.

4. Metody oglądowe (nazwane przez W. Okonia waloryzacyjnymi, ponieważ eksponują wartości) – uczenie się przez przeżywanie (strategia E), np.: drama, wycieczka. Dzięki stosowaniu wymienionych metod uczeń powinien zdobyć wymaganą wiedzę, wykształcić umiejętności i nawyki oraz kształtować swoje życie według uniwersalnych wartości: prawdy, dobra, piękna i postawy miłości. Dokładniej zaś mówiąc, powinien:

- usystematyzować wiedzę o kulturze i literaturze omawianych epok, o przewidzianych programem zagadnieniach z nauki o języku, a także o mediach;

- mieć świadomość swojej kulturowej tożsamości narodowej i europejskiej;

- posiąść odpowiedni do wieku poziom sprawności językowej, to znaczy rozumieć czytane utwory literackie i różne rodzaje tekstów informacyjnych, rozumieć i tworzyć teksty mówione, interpretować głosowo utwory poetyckie i prozatorskie oraz teksty informacyjne, pisać wskazane formy wypowiedzi zgodnie z zasadami poprawności językowej, mieć wyćwiczoną ortografię na poziomie nawyku;

- umieć i chcieć się uczyć, korzystając z różnych źródeł informacji;

- docenić znaczenie kształcenia ustawicznego;

- być wiernym wartościom uniwersalnym, humanistycznym i patriotycznym;

- przygotować się do uczestniczenia w życiu kulturalnym, w tym także do obcowania z dziełami kultury wysokiej.



1. Metody podające:

Wykład jest bardzo ekonomiczną metodą, pozwalającą w niedługim czasie wprowadzić dużą porcję materiału nauczania. Należy jej używać np. do rozwijania myślenia i sprawności językowej uczniów. W tym celu przed rozpoczęciem wykładu nauczyciel może sformułować zadanie typu: słuchajcie uważnie i zapisujcie najważniejsze informacje. Dzięki temu uczniowie będą mogli ćwiczyć trudną umiejętność robienia notatek podczas słuchania. Krótki wykład może również posłużyć jako wprowadzenie do tematyki lekcji, najlepiej jednak w połączeniu z robieniem notatek przez uczniów. Aby spełnił swoją rolę, powinien być starannie przygotowany, czyli poprawny merytorycznie, interesujący dla uczniów i dostosowany do ich poziomu.

Rozmowę nauczającą (pogadankę) stosuje się na początku lekcji jako wprowadzenie lub formę utrwalania wiedzy albo w funkcji uporządkowania wiadomości uzyskanych na poprzednich zajęciach. Nauczyciel podczas rozmowy nauczającej powinien podkreślać najważniejsze zagadnienia, wprowadzać jasno zbudowane definicje i sprawdzać poziom rozumienia materiału przez uczniów. Praca z tekstem podręcznika (z tekstem informacyjnym) dostarcza uczniom podstawowej wiedzy historyczno- i teoretycznoliterackiej oraz wiedzy o języku. Dzięki tej metodzie uczniowie rozwijają umiejętności rozumienia, zwłaszcza wtedy, gdy są ukierunkowani zadaniami podanymi przez nauczyciela lub umieszczonymi w podręczniku. Wykonując polecenia, ćwiczą różne operacje umysłowe i językowe.

Opis jest szczególnie przydatny jako metoda wyjaśniania znaczeń wyrazów wprowadzanych do języka uczniów.

Opowiadanie zaś nadaje się np. do przybliżania biografii autorów omawianych tekstów.

2. Metody poszukujące:

Metoda heurystyczna (heureza) polega na kierowaniu myśleniem i działaniami uczniów przez nauczyciela, który wymienia kolejne zadania, najczęściej mające formę pytań. Wykonywanie tych poleceń umożliwia uczniom odkrywanie krok po kroku i poszerzanie wiadomości oraz doskonalenie umiejętności. Heurezę najczęściej stosuje się do analizy i interpretacji utworów literackich oraz do wszystkich innych tekstów omawianych na lekcji, jak również do zagadnień nauki o języku. Zdecydowanie lepsze efekty dydaktyczne przynosi odmiana heurezy – metoda programowania przez nauczyciela operacji językowych i umysłowych ucznia przez tworzenie systemów ćwiczeń (zadań). Według tej metody zbudowana jest większość zestawów poleceń do tekstów umieszczonych w podręczniku.
1   2   3


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna