Słuch fonemowy



Pobieranie 20.36 Kb.
Data04.05.2016
Rozmiar20.36 Kb.

Słuch fonemowy


To zdolność do precyzyjnego słyszenia i różnicowania dźwięków mowy.
Dziecko musi wyodrębnić z potoku mowy wyrazy, w wyrazach – sylaby, w sylabach – głoski, uchwycić kolejność głosek w wyrazie, odróżniać poszczególne głoski (np. kasa - kasza, domek – Tomek, bąk – pąk)

To jedna z kluczowych umiejętności umożliwiających naukę czytania i pisania.


Zaburzenia słuchu fonemowego w zależności od stopnia nasilenia:


• utrudniają lub uniemożliwiają odbiór mowy;

• zaburzają prawidłowy rozwój wymowy dziecka lub wywołują zaburzenie mowy już ukształtowanej;


• utrudniają nabycie umiejętności pisania i czytania lub zaburzają tę umiejętność już przyswojoną.


  • Słuchu fonemowego nie można mylić z obniżeniem słuchu w potocznym rozumieniu tego słowa. Dzieci z zaburzonym słuchem fonemowym dobrze słyszą dźwięki, ale nie umieją ich wyróżnić z potoku mowy.




  • To między innymi od stanu słuchu fonemowego zależy powodzenie w terapii wad wymowy.




  • Najwięcej trudności sprawia dzieciom słuchowe odróżnianie głosek s-sz, z-ż, c-cz, r-l, a także dźwięcznych od bezdźwięcznych - mylą głoski d-t, b-p, w-f, g-k, z-s. Na przykład dziecko nie potrafi wskazać czy wyrazy kasza-kasa różnią się między sobą. Jeśli takie zamienniki utrwalają się, dziecko nie tylko wadliwie mówi, ale potem ma kłopoty z pisaniem i czytaniem.




  • Istotne jest też czy dziecko potrafi prawidłowo wydzielić wyrazy w zdaniu, sylaby i głoski w wyrazie (analiza słuchowa), a także połączyć wyrazy w zdanie, a sylaby i głoski w wyraz (synteza słuchowa). Ćwiczenie tych umiejętności stanowi przygotowanie do nauki pisania i czytania.


Jeśli Twoje dziecko ma trudności, z którymś z wymienionych elementów – skonsultuj się ze specjalistą (logopedą, pedagogiem, psychologiem).


Jak rozwijać słuch fonemowy?


Oto kilka prostych zadań, które rodzice mogą wykonać ze swoim dzieckiem w domu:

Ile słów ma zdanie?


Zacznij zabawę od prostego zdania, np.: Kot pije mleko. Dziecko niech klaśnie lub podskoczy przy każdym wyrazie lub ułoży tyle klocków ile słów usłyszało. Potem możecie wspólnie rozwijać zdanie.

Rymy - także rozwijają słuch fonemowy!


Nieoceniona jest wartość wierszyków dla dzieci szczególnie tych, które się rymują. Kiedy Twoje dziecko pomaga Ci w kuchni, możecie pobawić się tak – znajdź rym do ... i pokaż dziecku pietruszkę. Przykładowe rymy: pietruszka – gruszka, ogórek – mundurek, marchewka – rzodkiewka, sałata – łata, itp.

Sylabkowo


  • Do worka włóżcie dużo zabawek – losuj je z dzieckiem na zmianę. Kiedy wylosujesz zabawkę – nie wyjmuj jej od razu z worka, tylko powiedz jej nazwę dzieląc ją na sylaby, np. klo – cek, zadaniem dziecka jest odgadnąć jaką zabawkę wylosowałeś. Kiedy dziecko wylosuje zabawkę – powinno zrobić to co Ty;

  • Nazywanie obrazków – rodzic podaje pierwszą sylabę, dziecko kończy i na odwrót;

  • Odgadywanie, gdzie „ukryła” się dana sylaba w wyrazie, na początku, w środku czy na końcu (np. gdzie ukryła się sylaba la w wyrazie kolano?);

  • Wymawianie wyrazów z np. sylabą „ta” na końcu wyrazu np. tata, lata, mata;



Kraina głosek


  • Wyodrębnianie samogłoski na początku wyrazu – co słyszysz na początku wyrazu ule, autobus, usta, ekran itd., wymyśl jak najwięcej imion, wyrazów na samogłoskę a, o, u, e, i.

  • Wyodrębnianie spółgłoski na początku wyrazu – co słyszysz na początku wyrazu sanki, szalik, foka itd.; znajdź w domu jak najwięcej wyrazów, które rozpoczynają się na daną głoskę; poszukaj zabawki, której nazwa rozpoczyna się od głoski „k”, spróbuj wymyślić wyrazy zaczynające się od głoski „s” związane z ubiorem (sukienka, spodnie, sandały, skarpety) lub jedzeniem (ser, sól, sałata, seler, sok, surówka, słodycze); na jaką spółgłoskę zaczyna się imię Twojego najlepszego kolegi, a na jaką Twoje? Wyszukiwanie obrazków, rzeczy w otoczeniu różniących się jedną głoską, np. rak – mak, laska – maska.

  • Wyodrębnianie spółgłoski, potem samogłoski na końcu wyrazu – co słyszysz na końcu wyrazu? Tworzenie łańcucha wyrazów, tak aby kolejny wyraz rozpoczynał się na końcową głoskę poprzedniego: zamek- kot – telewizor – ryba – akwarium – materac – cukierki – igła i

  • Wyodrębnianie głosek w łatwych wyrazach – jakie literki napisałbyś w wyrazie Ela, dom, mapa, foka? (dziecko dzieli wyraz na głoski np. E-l-a).

  • Łączenie głosek w wyraz – jaki wyraz powiedziałem? Rodzic mówi łatwy wyraz głoskami, dziecko zgaduje o jaki wyraz chodzi, np. o-k-o, d-o-m, f-o-k-a i na odwrót, to dziecko głoskuje nazwę jakiegoś obrazka, a rodzic zgaduje.



Wysłuchaj różnicę!

Różnicowanie wyrazów, które różnią się tylko jedną głoską, a mają inne znaczenie, np.:

bułka - półka

domek -Tomek góra – kura bąk – pąk

dama – tama biurko – piórko bije – pije

koza – kosa rok – lok kasa – kasza

sale – szale tacka – taczka kos – kosz

Czy dana para wyrazów jest taka sama czy inna? Czym się różnią? Pokaż mi na obrazku np. sale, a teraz szale. Co to jest półka, a co to jest bułka? Czy te wyrazy znaczą to samo?





BUŁKA PÓŁKA BĄK PĄK






©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna