Systemu transportowego warszawy



Pobieranie 2.71 Mb.
Strona6/34
Data27.04.2016
Rozmiar2.71 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   34

2.5Uwarunkowania związane z ochroną środowiska


Podstawowe uwarunkowania środowiskowe i zrównoważonego rozwoju transportu miejskiego

Transport miejski dotyka wszystkich komponentów środowiska i jednocześnie silnie ingeruje w środowisko przyrodnicze jako całość. Podczas modernizacji i rozwoju systemu transportowego poszczególne elementy środowiska przyrodniczego odgrywają różną rolę i w odmiennym stopniu warunkują możliwość realizacji działań. Realizacja strategii opartej na zasadach zrównoważonego rozwoju nakłada obowiązek badania zasadności podejmowanych działań i ich skuteczności z uwzględnieniem wpływu na stan środowiska. Istotne jest także poszukiwanie takich warunków lokalizacji, budowy i eksploatacji systemu transportowego, które ograniczą jego negatywny wpływ na ekosystem miasta, przy jednoczesnym zapewnieniu realizacji potrzeb transportowych w jak największym stopniu. W obszarach zurbanizowanych ważnym aspektem jest także kontrola zajęcia terenu przez infrastrukturę transportową. Przy dużej koncentracji ludności i różnego rodzaju aktywności przestrzeń jest bowiem zasobem deficytowym, który powinien być zagospodarowywany w możliwie jak najbardziej efektywny sposób.



Zasoby środowiska Warszawy

Warszawa leży na Niżu Środkowopolskim, w zasięgu Wielkich Dolin (Wisły, Narwi i Bugu) oraz w sąsiedztwie dużych kompleksów leśnych: Puszczy Kampinoskiej, Lasów Legionowskich, Chotomowskich i pozostałości Puszczy Słupeckiej, Lasów Otwockich, Chojnowskich i Nadarzyńskich. Miasto położone jest na granicy dwóch jednostek fizyczno – geograficznych: Równiny Warszawskiej i Doliny Środkowej Wisły, które wchodzą w skład Niziny Środkowo – Mazowieckiej. Granicę pomiędzy Równiną Warszawską a Doliną Środkowej Wisły stanowi erozyjna krawędź Skarpy Warszawskiej, ciągnąca się wzdłuż lewego brzegu rzeki od Klarysewa na południu do Młocin na północy.

Na strukturę przyrodniczą miasta składają się lasy, tereny zieleni, wody powierzchniowe oraz inne tereny pełniące funkcje przyrodnicze. Przeważająca część tych terenów tworzy system przyrodniczy miasta (SPM) – zidentyfikowany i celowo wyodrębniony, ciągły przestrzennie obszar o dominującej funkcji przyrodniczej (biologicznej, klimatycznej, hydrologicznej oraz mieszanej). Trzon SPM stanowią m.in.: warszawski korytarz Wisły o randze międzynarodowej, lasy Pasma Otwockiego (pozostałość Puszczy Osieckiej), Las Bielański i Młociński, Las Kabacki, doliny Wilanówki, Potoku Służewieckiego, ciąg kanałów i starorzeczy na tarasie zalewowym Wisły, zalesione wzgórza wydmowe, Zespół Pałacowo-Ogrodowy w Wilanowie i Park Morysin, Łazienki Królewskie, Ogród Saski, Park Leśny Bemowo i Park Skaryszewski Dolina Wisły stanowi podstawowy obszar wymiany powietrza, kształtowania warunków wodnych i migracji gatunków.




    Warunki klimatyczne

Warszawa leży w strefie klimatu umiarkowanego zimnego, ze ścierającymi się masami powietrza kontynentalnego i oceanicznego. Warunki meteorologiczne Warszawy cechują m.in.: średnie roczne sumy opadów w granicach 500mm, średnie roczne temperatury powietrza od 7,7 do 9,3 oC, przeważające kierunki wiatrów z sektora zachodniego (25%) i północno-zachodniego (11%). Cechy klimatu lokalnego są w Warszawie zróżnicowane przestrzennie i modyfikowane przez miejską strukturę wewnętrzną.

Warszawa położona jest w dorzeczu Środkowej Wisły, która pełni główną rolę w układzie hydrograficznym. Wisła na odcinku warszawskimi (ok. 31 km) charakteryzuje się dużą zmiennością stanów i przepływów wody. Koryto rzeki ma szerokość od ok. 450 m w rejonie Śródmieścia, do ok. 800 m w północnej części miasta, a około 1200-1300 m na południu Warszawy. Dolinę rzeki tworzą koryto Wisły oraz tarasy: nadzalewowe i zalewowy. Podstawową hydrotechniczą funkcję Wisły jest przeprowadzenie wód i lodów: a także zaopatrzenie Warszawy w wodę oraz odbiór ścieków.

Na układ hydrograficzny Warszawy składają się ponadto:



  • rzeka Wilanówka (ok. 10 km na terenie Warszawy),

  • cieki naturalne skanalizowane: Potok Służewiecki, Kanał Konotopa (Żbikówka), Kanał Jeziorki, Potok Bielański, Rudawka, Długa,

  • kanały: Kanał Żerański (9,24 km w Warszawie), Kanał Główny A- Czerniakowski (ok. 3,4 km), kanał Henrykowski (ok. 10 km), Kanał Gocławski (ok. 2,3 km), Kanał Nowe Ujście (2,8 km),

  • jeziora: Jeziorko Czerniakowskie (19,5 ha). W pasie obniżeń tarasu zalewowego na lewym brzegu Wisły znajduje się szereg jeziorek przepływowych, m.in.: Lisowskie (6,0 ha), Powsinkowskie (8,5 ha), Wilanowskie (15 ha).

Oprócz Wisły na układ hydrograficzny aglomeracji Warszawskiej składają się rzeki: Rządza, Czarna, Długa, Mienia, Świder, Jeziorka, Utrata, Wkra oraz kanały melioracyjne rejonu Puszczy Kampinoskiej − Kanał Łasica i inne.



    Wody podziemne

Poza ujęciami wód z Wisły i Zalewu Zegrzyńskiego, Warszawa pobiera wody podziemne z poziomu czwartorzędowego i trzeciorzędowego.

Głównym poziomem użytkowym wód podziemnych jest poziom czwartorzędowy, charakteryzujący się dużą zasobnością, zmienną głębokością (od kilku do ponad 100 m p.p.t.) oraz zmiennym stopniem izolacji od wpływu czynników powierzchniowych. W rejonie doliny Wisły czwartorzędowy poziom wodonośny jest dość zasobny i odnawialny. Głębokość oraz zasobność warstwy wodonośnej na wysoczyźnie jest średnia lub słaba.

Teren prawobrzeżnej Warszawy znajduje się w strefie ochronnej głównego zbiornika wód podziemnych – Dolina Środkowej Wisły. Obszar ten jest podstawowym źródłem zaopatrzenia w wodę, a także obszarem zasilania zbiornika wód podziemnych poziomu oligoceńskiego.

Ważnym zbiornikiem wód podziemnych o dobrej jakości i dużej zasobności jest oligoceński poziom wodonośny, występujący na głębokości od 170 do 250 m p.p.t. W Warszawie znajduje się około 150 studni głębinowych. Zakłady produkcyjne zużywają ponad 80% całkowitego poboru wody z oligocenu. Resztę zużywają mieszkańcy korzystający ze zdrojów ulicznych. Duży pobór wody do celów przemysłowych i technologicznych doprowadził do powstania rozległego leja depresyjnego w rejonie Żerania, Tarchomina i Targówka oraz znacznego zmniejszenia się dyspozycyjnych zasobów wodnych tego poziomu. Oligoceński poziom wodonośny ma dla miasta znaczenie strategiczne. Stanowi on rezerwę wody w przypadkach katastrof i awarii (powódź, pożary, skażenie wód powierzchniowych) uniemożliwiających korzystanie z ujęć na Wiśle lub z poziomu czwartorzędowego.



Zagrożenia środowiska przyrodniczego

Najbardziej istotnym problemem dla Warszawy jest spełnienie standardów ekologicznych Unii Europejskiej oraz podniesienie rangi planowania i zarządzania środowiskowego zgodnie z Szóstym Programem Działań Środowiskowych UE, gdzie podkreśla się iż zrównoważony rozwój ma być realizowany i oceniany przez poprawę środowiska i jakości życia obywateli.

Transport towarów i ludzi stanowi na terenie Warszawy jeden z podstawowych czynników presji na środowisko, będąc źródłem emisji zanieczyszczeń i hałasu.




    Powietrze

Głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza w Warszawie jest transport. Szacunkowy, średni udział emisji wybranych substancji do atmosfery ze źródeł komunikacyjnych wobec emisji całkowitej kształtuje się w sposób następujący:

  • CO2 – 25 %,

  • NOx – 65 %,

  • Lotne związki organiczne – 45 %,

  • Pyły – brak danych umożliwiających uśrednienie w skali miasta,

Największa koncentracja zanieczyszczeń pyłowych i gazowych z źródła komunikacyjnego występuje w rejonach ulic o największym natężeniu ruchu oraz w rejonach, gdzie zwarta zabudowa nie pozwala na szybkie rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń i prowadzi do ich koncentracji. W dzielnicach Śródmieście, Wola i Ursynów notowane są znaczne przekroczenia poziomu pyłu zawieszonego (PM 10).

Działania służące poprawie jakości w Warszawie zostały określone w „Programie ochrony powietrza dla m.st. Warszawy” przygotowanym przez wojewodę mazowieckiego (rozporządzenie nr 62 z dnia 8.12.2003r.). Przewiduje on m.in. całościowe, zrównoważone planowanie rozwoju systemu transportowego uwzględniające zanieczyszczenie powietrza, budowę obwodnic i kierowanie ruchu tranzytowego poza miasto, tworzenie stref z zakazem ruchu samochodowego i stref z zakazem ruchu pojazdów ciężkich, rozwój systemu zbiorowego transportu szynowego, organizację bezpiecznych parkingów na obrzeżach miasta, tworzenie systemu ścieżek rowerowych, wprowadzanie nowych niskoemisyjnych paliw i technologii, wprowadzanie materiałów i technologii ograniczających emisję pyłu.





    Jakość wód

W zakresie jakości wód transport pośrednio oddziałuje na wody powierzchniowe. Wpływ na wody podziemne, zarówno gruntowe jak i wgłębne należy uznać za znikomy. Wody powierzchniowe są narażone na wprowadzenie zanieczyszczeń ze źródeł powiązanych z transportem poprzez opady atmosferyczne przenoszące zanieczyszczenia uprzednio wprowadzone do powietrza oraz wraz ze ściekami deszczowymi odprowadzanymi z obiektów komunikacyjnych. Ograniczenie negatywnego wpływu transportu na stan wód wymaga ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza ze źródeł transportowych oraz poprawy systemu zbiórki i oczyszczania ścieków. Istotne znaczenie ma również odpowiedni dobór środków stosowanych do zimowego utrzymania dróg publicznych.

Jakość wód podziemnych na terenie miasta oceniono na podstawie badań przeprowadzonych w 10 otworach obserwacyjno − badawczych. Badania wykazały, że woda klasy Ib − wysokiej jakości − występuje w 2 punktach badawczych w poziomie czwartorzędowym oraz 3 punktach w poziomie wgłębnym. W pozostałych punktach wody charakteryzowały się niską jakością − klasa III.



Gospodarowanie odpadami

Elementem systemu gospodarowania odpadami jest ich transport. W ramach planowania rozwiązań w tym zakresie należy prócz ograniczenia negatywnego oddziaływania procesów odzysku i unieszkodliwiania brać pod uwagę kwestie logistyki. Rozważenia wymaga odpowiednie stosowanie transportu łamanego oraz wykorzystanie w uzasadnionych przypadkach transportu szynowego.



Zanieczyszczenia gleby

Jednym z podstawowych czynników powodujących zanieczyszczenie gleb jest suchy i mokry opad atmosferyczny przenoszący substancje wyemitowane uprzednio do powietrza ze źródeł komunikacyjnych. Przeprowadzone badania dowodzą, że wzdłuż tras komunikacyjnych następuje kumulacja metali ciężkich, głównie kadmu i ołowiu. Ograniczenie negatywnego wpływu transportu na stan gleb wymaga ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza ze źródeł transportowych za szczególnym uwzględnieniem metali ciężkich. Podstawowymi kierunkami działań powinno być ograniczenie indywidualnego transportu kołowego na rzecz transportu zbiorowego oraz egzekwowanie norm dotyczących emisji substancji z silników spalinowych.





    Hałas

Warszawa należy do miast najbardziej zagrożonych hałasem w kraju, zarówno pod względem liczby ludności narażonej na ponadnormatywny hałas, jak i wielkości powierzchni miasta, gdzie występują przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu.

    Klimat akustyczny Warszawy kształtowany jest przede wszystkim przez hałas komunikacyjny, którego przekroczenie stwierdzone zostało na około 80% długości dróg krajowych i wojewódzkich. Zidentyfikowane obszary szczególnego zagrożenia hałasem położone są wzdłuż m.in.: Trasy Armii Krajowej, ul. Mickiewicza, ul. Okopowej, ul. Wolskiej, Al. Solidarności, ul. Marszałkowskiej, ul. Radzymińskiej, ul. Targowej, ul. Grochowskiej, Al. Jerozolimskich, Trasy Łazienkowskiej, Al. Prymasa Tysiąclecia, ul. Puławskiej, ul. Grójeckiej, Al. Krakowskiej, ul. Modlińskiej. Poza głównymi ciągami transportowymi najbardziej niekorzystny klimat akustyczny stwierdzono w centralnej części miasta.

Poza drogami głównym źródłem hałasu są warszawskie lotniska − Okęcie i Bemowo. Zasięg stref hałasu wokół lotniska Okęcie objęty jest stałym monitoringiem. Wyniki badań pozwoliły na wyznaczenie wokół lotniska obszaru ograniczonego użytkowania. Wokół lotniska Babice na Bemowie nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnego poziomu dźwięku.
NATURA 2000

Na obszarze objętym rozważaniami Strategii znajdują się dwa obszary należące do sieci NATURA 2000 (Dolina Wisły i Puszcza Kampinoska) i znaczna lista cennych lub szczególnie cennych obszarów o różnym statusie ochronnym i o różnej wielkości. Istotnym problemem związanym z ochroną zagrożonych cennych terenów ustawowo chronionych jest zapewnienie rekompensaty (kompensacji) ekologicznej. W granicach aglomeracji warszawskiej takie możliwości istnieją, przede wszystkim w formie rewitalizacji (często połączonej z rekultywacją) gruntów marginalnych, nieformalnych nieużytków, terenów o nadmiernym poziomie hałasu, nadających się do pokrycia zielenią itd.).


Globalne zagrożenia

Inwestycje drogowe często kolidują z układami przyrodniczymi oraz różnego rodzaju strukturami zagospodarowania przestrzennego. Mogą też stanowić trudną do pokonania barierę zarówno przyrodniczą jak i społeczną. Szczególnie wyraźnie wpływ ten zaznacza się w przypadku tras drogowych, które przenoszą duże potoki ruchu tranzytowego w stosunku do obszaru, przez który przebiegają i które w związku z tym dostępne są jedynie w określonych punktach (węzłach) znacznie od siebie oddalonych. Planowanie systemu transportowego prowadzące do wzrostu stopnia fragmentacji siedlisk naturalnych może zatem prowadzić do izolacji lokalnych populacji roślin i zwierząt, zerwania ciągłości powiązań ekologicznych, czego konsekwencją może być stopniowa utrata bioróżnorodności.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   34


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna