Technologia Żywności I Żywienie Człowieka Studia inżynierskie, semestr IV, Laboratorium chemii żywności



Pobieranie 59.17 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar59.17 Kb.


Technologia Żywności i Żywienie Człowieka

Studia inżynierskie, semestr IV,


Laboratorium chemii żywności
Tłuszcze..............................................................................................2

1. Transestryfikacja acylogliceroli – estry metylowe kwasów tłuszczowych. Oznaczenie składu jakościowego i ilościowego kwasów tłuszczowych w tłuszczach jadalnych (masło, margaryna, smalec, oliwa, olej słonecznikowy, olej kukurydziany) metodą chromatografii gazowej.

2. Hydroliza acylogliceroli – kwas oleinowy z olejów roślinnych (oliwa, olej słonecznikowy, sojowy, rzepakowy)
Aminokwasy (Pochodne aminokwasów)...........................................4

3. N-Acetyloglicyna


Cukry (Acetylowanie cukrów)...........................................................5

4. Pentaacetylo--D-glukopiranoza

5. Pentaacetylo--D-glukopiranoza

6. Laktoza z mleka


Reakcje Maillarda (Reakcje cukrów z aminokwasami)…………..8
Barwniki naturalne.........................................................................11

7. Likopen i -karoten z pasty pomidorowej lub marchwi – izolacja i analiza metodą chromatografii cienkowarstwowej

8. Barwniki roślinne z liści szpinaku , natki pietruszki , natki selera koperku , papryki – izolacja i analiza metodą chromatografii cienkowarstwowej

Naturalne substancje smakowe......................................................15

8. Kofeina z herbaty

9. Piperyna z czarnego pieprzu
10. Chromatografia cienkowarstwowa TLC…………………….17
Estry metylowe kwasów tłuszczowych – transestryfikacja acylogliceroli tłuszczów jadalnych.

Odczynniki:

Tłuszcz jadalny 2 g

(oliwa, margaryna, smalec, masło, olej słonecznikowy)

Metanol 10 ml

Wodorotlenek potasu 0.02 g

heksan 10 ml

Kwas fosforowy

W kolbie okrągłodennej o pojemności 50-100 ml umieścić tłuszcz, metanol i wodorotlenek potasu. Ogrzewać mieszaninę pod chłodnicą zwrotną do łagodnego wrzenia przez 1 godzinę (roztwór powinien stać się jednorodny). Po wystudzeniu wylać mieszaninę do 30-40 ml wody i mieszając bagietką zneutralizować rozcieńczonym kwasem fosforowym do pH 7 wobec papierka uniwersalnego. Przelać mieszaninę do rozdzielacza, dodać heksan, wytrząsnąć i rozdzielić warstwy. Warstwę heksanową wysuszyć bezwodnym siarczanem magnezowym, przesączyć i poddać analizie metodą chromatografii gazowej. Porównać zawartości poszczególnych kwasów w badanych tłuszczach oraz poszukać danych literaturowych dotyczących typowego składu kwasów tłuszczowych w tłuszczach jadalnych i porównać z nimi uzyskane wyniki.


Kwas oleinowy z olejów roślinnych – hydroliza acylogliceroli.

Odczynniki:

Olej roślinny (oliwę z oliwek, słonecznikowy,

rzepakowy, sojowy) 5 g

Glikol etylenowy 10 ml

Wodorotlenek potasu 1.2 g

Chlorek metylenu 30 ml

Kwas solny stężony 3 ml


W kolbie dwuszyjnej o pojemności 100 ml umieścić olej roślinny, wodorotlenek potasu i glikol etylenowy. Do kolby wprowadzić termometr i ogrzewać zawartość pod chłodnicą zwrotną do temperatury 160°C przez 10 minut. Ochłodzić mieszaninę do temperatury pokojowej, dodać 25 ml wody i zakwasić do pH 1 dodając ok. 3 ml stężonego kwasu solnego. Przelać mieszaninę do rozdzielacza i ekstrahować trzema porcjami chlorku metylenu po 10 ml. Połączone ekstrakty przemyć 20 ml wody i wysuszyć bezwodnym siarczanem sodowym. Przesączyć roztwór do zważonej kolbki, oddestylować rozpuszczalnik na wyparce i zważyć pozostałość. Produkt oddać na analizę IR, która potwierdzi obecność wiązań podwójnych i grupy karboksylowej.

Mieszanina zawiera głównie kwas oleinowy (60-80%) oraz kwasy nasycone (palmitynowy, stearynowy) i polienowe (linolowy i linolenowy).



N-Acetyloglicyna

Odczynniki:

Glicyna 5.0 g (0.067 mola)

Bezwodnik octowy 14 ml (0.15 mola)


UWAGA! SYNTEZĘ NALEŻY PRZEPROWADZAĆ POD WYCIĄGIEM!

W kolbie stożkowej o pojemności 100 ml umieścić glicynę, dodać 20 ml wody i mieszać do całkowitego rozpuszczenia. W razie potrzeby lekko ogrzać mieszaninę. Następnie pod wyciągiem ostrożnie dodać bezwodnik octowy, mieszając ruchem obrotowym zawartość kolby. Pozostawić mieszaninę w temperaturze pokojowej przez 15-20 minut, a następnie w lodówce (temp. ok. 5°C) na 12 godzin w celu wykrystalizowania produktu. Powstały osad odsączyć na lejku Büchnera pod zmniejszonym ciśnieniem, przemyć lodowatą wodą i wysuszyć w suszarce przy temperaturze 100-110°C. Surowy produkt oczyścić przez krystalizację z wody. Oznaczyć temperaturę topnienia.

t.t. glicyny: 262°C (z rozkładem)

t.t. N-acetyloglicyny: 206°C



1,2,3,4,6-penta-O-acetylo-b-D-glukopiranoza

Odczynniki:

D-glukoza 5 g

Octan sodu bezwodny 4 g

Bezwodnik octowy 25 g

Metanol lub etanol


W kolbie dwuszyjnej o pojemności 50-100 ml zaopatrzonej w termometr i chłodnicę zwrotną zabezpieczoną przed dostępem wilgoci umieścić utartą w moździerzu mieszaninę glukozy i octanu sodu. Dodać bezwodnik octowy i ogrzewać mieszaninę do 95-100C wstrząsając od czasu do czasu kolbę, aż roztwór stanie się klarowny. Kontynuować ogrzewanie jeszcze przez godzinę. Następnie wylać mieszaninę do 100 ml wody z lodem i mieszając bagietką chłodzić w łaźni lodowo-wodnej aż produkt się zestali lub pozostawić na noc w lodówce (temp. ok. 5C). Surowy produkt odsączyć na lejku Büchnera, przemyć niewielką ilością zimnej wody i krystalizować z etanolu. Obliczyć wydajność produktu, oznaczyć temperaturę topnienia produktu i substratu (glukozy).
t.t. b –D-glukopiranozy 148 – 1550C

t.t. 1,2,3,4,6-penta-O-acetylo-b-D-glukopiranozy 130 -1320C



1,2,3,4,6-penta-O-acetylo-a-D-glukopiranoza

Odczynniki:

D-glukoza 2.0 g (0.011 mola)

Chlorek cynku 0.5 g (0.003 mola)

Bezwodnik octowy 10 ml (0.10 mola)

Metanol lub etanol
W kolbie dwuszyjnej o pojemności 50-100 ml odważyć chlorek cynku i ogrzać do stopienia. Zamontować termometr i chłodnicę zwrotną zabezpieczoną przed dostępem wilgoci, dodać bezwodnik octowy i ogrzewać mieszaninę do 95-100°C wstrząsając od czasu do czasu kolbę. Gdy większość chlorku cynku rozpuści się dodać sproszkowaną glukozę mieszając zawartość kolby ruchem okrężnym. Kontynuować ogrzewanie do 95-100°C jeszcze przez godzinę. Następnie wylać mieszaninę do 50 ml wody z lodem i mieszając bagietką chłodzić w łaźni lodowo-wodnej aż olej się zestali lub pozostawić mieszaninę na noc w lodówce. Surowy produkt odsączyć na lejku Büchnera, przemyć niewielką ilością zimnej wody i krystalizować z metanolu lub etanolu. Obliczyć wydajność produktu. Oznaczyć i porównać temperaturę topnienia glukozy (substratu) i produktu acetylowania.
t.t. a-D-glukopiranozy 146°C

t.t. 1,2,3,4,6-penta-O-acetylo-a-D-glukopiranozy: 109-111°C



Laktoza z mleka

Odczynniki:

Odtłuszczone mleko w proszku 5 g

Kwas octowy 10% 3 ml

Węglan wapnia 0.4 g

Etanol 95% 15 ml

Węgiel aktywny


W kolbie dwuszyjnej o pojemności 100 ml zaopatrzonej w termometr i chłodnicę zwrotną umieścić mleko i 20 ml wody, całość wymieszać i podgrzać do temperatury 40-45oC. Następnie przez chłodnicę dodać ok. 3 ml 10% kwasu octowego. Następuje koagulacja kazeiny. Odsączyć wytrącony osad kazeiny na lejku Buchnera, przesącz przelać do kolbki i dodać 0.4 g węglanu wapnia.

Po zamontowaniu chłodnicy zwrotnej ogrzewać roztwór do wrzenia utrzymując je przez 10 minut (Uwaga! Roztwór się pieni). Całość lekko ochłodzić, dodać 0.4 g węgla aktywnego, ponownie ogrzać do wrzenia i przesączyć ciepłą mieszaninę przez lejek Büchnera. Przesącz zatężyć na wyparce próżniowej do objętości ok. 6 ml, a następnie dodać 15 ml etanolu. i pozostawić w lodówce do krystalizacji . Odsączyć wytrąconą laktozę i wysuszyć na powietrzu. Zważyć i obliczyć wydajność. Oznaczyć temperaturę topnienia produktu oraz wykonać próbę Wohlkego dla laktozy i porównawczo dla glukozy lub galaktozy.

t.t.monohydratu -D-laktozy 215°C - 219°C (z rozkładem)

t.t. laktozy (bezwodnej) 225 oC



Próba Wohlkego: W czasie ogrzewania laktozy w obecności KOH powstaje żółte zabarwienie, natomiast w obecności glukozy i/lub galaktozy pojawia się czerwone zabarwienie.

Reakcje Maillard′a

(Reakcje cukrów z aminokwasami)



Eksperyment 1.
Odczynniki:

Glicyna 0.2 g (0.0027 mola)

Glukoza 0,45 g (0.0025 mola)

Bufor fosforanowy pH 8 (NaOH-KH2PO4

Wodorotlenek sodu roztwór 0.1 M
W jednej probówce umieścić 0.2 g glicyny, a w drugiej 0,45 g glukozy. Do każdej probówki dodać po 1 ml buforu fosforanowego pH 8 i po 1 ml wody destylowanej. Roztwór glicyny mocno wstrząsnąć i przelać do probówki z glukozą. Probówkę po roztworze glicyny przemyć 1 ml wody destylowanej, wstrząsnąć i ponownie przelać. Probówkę z połączonymi roztworami glukozy i glicyny mocno wytrząsać aż do całkowitego rozpuszczenia osadów. Następnie połowę roztworu przelać do drugiej probówki. Do jednej z nich dodać 8 kropli 0.1 M roztworu NaOH i mocno wytrząsnąć (do drugiej nie dodawać!). Sprawdzić uniwersalnym papierkiem wskaźnikowym wartość pH roztworów w obu probówkach i zapisać je. Następnie ogrzewać obie probówki we wrzącej łaźni wodnej przez 15 minut i obserwować zmianę zabarwienia roztworów.

Po ostygnięciu roztworów opisać i wyjaśnić zaobserwowane zjawiska.



Eksperyment 2.
Odczynniki:

Glicyna 0.2 g (0.0027 mola)

Glukoza 0,45 g (0.0025 mola)

Bufor ftalowy pH 5 (NaOH-KHC8H4O4)

Kwas solny roztwór 0.1 M
W jednej probówce umieścić 0.2 g glicyny, a w drugiej 0,45g glukozy. Do każdej probówki dodać po 1 ml buforu ftalowego pH 5 i po 1 ml wody destylowanej. Roztwór glicyny mocno wstrząsnąć i przelać do probówki z glukozą. Probówkę po roztworze glicyny przemyć 1 ml wody destylowanej, wstrząsnąć i ponownie przelać. Probówkę z połączonymi roztworami glukozy i glicyny mocno wytrząsać aż do całkowitego rozpuszczenia osadów. Następnie połowę roztworu przelać do drugiej probówki. Do jednej z nich dodać 8 kropli 0.1 M roztworu HCl i mocno wytrząsnąć (do drugiej nie dodawać!). Sprawdzić uniwersalnym papierkiem wskaźnikowym wartość pH roztworów w obu probówkach i zapisać je. Następnie ogrzewać obie probówki we wrzącej łaźni wodnej przez 30 minut i obserwować zmianę zabarwienia roztworów.

Po ostygnięciu roztworów opisać i wyjaśnić zaobserwowane zjawiska.



Eksperyment 3.
Odczynniki:

Glicyna 0,2 (0.0027 mola)

Laktoza 0,85 g (0.0025 mola)

Bufor fosforanowy pH 8 (NaOH-KH2PO4)

Wodorotlenek sodu roztwór 0.1 M

W jednej probówce umieścić 0.2 g glicyny, w drugiej – 0,85 g laktozy. Do każdej probówki dodać po 1 ml buforu fosforanowego o pH 8 i po 2 ml wody destylowanej. Roztwór glicyny mocno wstrząsnąć i przelać do probówki z laktozą. Probówkę z połączonymi roztworami laktozy i glicyny mocno wytrząsać aż do całkowitego rozpuszczenia osadów. Następnie połowę roztworu przelać do drugiej probówki. Do jednej z nich dodać 8 kropli 0.1 M roztworu NaOH i mocno wytrząsnąć (do drugiej nie dodawać!). Sprawdzić uniwersalnym papierkiem wskaźnikowym wartość pH roztworów w obu probówkach i zapisać je. Następnie ogrzewać obie probówki we wrzącej łaźni wodnej przez 20 minut i obserwować zmianę zabarwienia roztworów.

Po ostygnięciu roztworów opisać i wyjaśnić zaobserwowane zjawiska.
Analogicznie postępować z odczynnikami:

Glicyna (0.2 g) + sacharoza (0.85 g)

Glicyna (0.2 g) + fruktoza (0.45 g)

Glicyna (0.2 g) + sorbitol (0.45 g)



Likopen i -karoten z pasty pomidorowej lub marchwi.

metoda 1

Odczynniki:

Koncentrat pomidorowy lub marchew 5 g

Etanol 95% 15 ml

Chlorek metylenu 30 ml

Siarczan magnezu bezwodny


W kolbie kulistej o pojemności 100 ml umieścić koncentrat pomidorowy lub utartą marchew, dodać etanol i ogrzewać pod chłodnicą zwrotną do wrzenia przez 5 minut. Odsączyć lub zdekantować roztwór do kolby stożkowej. Do pozostałości dodać 10 ml chlorku metylenu i ogrzewać pod chłodnicą zwrotną do wrzenia przez 5 minut. Roztwór odsączyć lub zdekantować dołączając go do ekstraktu etanolowego. Ekstrakcję chlorkiem metylenu powtórzyć jeszcze dwukrotnie. Połączone ekstrakty przelać do rozdzielacza, dodać 20 ml wody i wytrząsnąć. Oddzielić barwną warstwę organiczną, wysuszyć bezwodnym siarczanem magnezu, odparować rozpuszczalnik i zważyć pozostałość. Przeprowadzić analizę metodą chromatografii cienkowarstwowej na płytce pokrytej silikażelem rozwijając płytkę w cykloheksanie. Plamy obu pigmentów są widoczne bez wywoływania (likopen ma barwę czerwoną, -karoten – żółtą), można je także wywołać parami jodu. Oznaczyć wartości RF obu barwników.


Likopen i -karoten z pasty pomidorowej lub marchwi.

metoda 2

P
omidory


lub marchew

O
dczynniki:

Pasta z pomidorów

lub marchew 10 g

alkohol metylowy 17 ml

heksan 15 ml

W kolbie płaskodennej o poj. 100 – 200 ml umieścić 10 g pasty z pomidorów lub utartą marchew. Do kolby dodać 12 ml metanolu i mocno wytrząsać przez ok. 10 min. Ekstrakt przesączyć przez lejek Büchnera. Pozostały na sączku produkt roślinny przenieść z powrotem do kolbki, dodać 15 ml heksanu i 5 ml metanolu i ponownie mocno wytrząsać przez ok. 10 min. Ponownie przesączyć. Połączone ekstrakty przelać do rozdzielacza. Po rozdzieleniu warstw oddziela się zabarwioną górną warstwę heksanu do suchej kolby, suszy bezwodnym siarczanem magnezu lub sodu i zatęża na wyparce próżniowej unikając przegrzania.

Likopen i b - karoten – rozdział na płytce TLC

Otrzymany likopen i b-karoten analizować na płytce chromatogra-ficznej pokrytej żelem krzemionkowym, stosując cykloheksan jako eluent. Plamki odpowiadające położeniu analizowanych związków widoczne są bez wywoływania

(likopen – zabarwienie czerwone , b-karoten – zabarwienie żółte).



Barwniki roślinne ze szpinaku

Odczynniki:

Liście szpinaku (świeże lub mrożone) 10 g

Metanol 17 ml

Heksan 15 ml

Siarczan sodowy bezwodny
Świeże liście szpinaku drobno pokroić, mrożone dokładnie odcisnąć z wody przy pomocy bibuły i umieścić w erlenmajerce o pojemności 200-250 ml. Dodać 12 ml metanolu, zakorkować kolbę i mocno wstrząsać przez 4-5 min. Odsączyć roztwór metanolowy na lejku Büchnera i przelać do erlenmajerki. Pozostały na sączku produkt roślinny przenieść z powrotem do kolbki, dodać 15 ml heksanu i 5 ml metanolu i ponownie mocno wstrząsać przez 4-5 min. Ekstrakt przesączyć na lejku Büchnera. Połączone ekstrakty przelać do rozdzielacza. Oddzielić warstwę metanolowo-wodną, natomiast ekstrakt heksanowy przemyć 5 ml wody i wysuszyć bezwodnym siarczanem sodowym (ok. 10-15 min). Przesączyć ekstrakt do okrągłodennej kolbki i zatężyć na wyparce obrotowej do objętości ok. 2-3 ml. Przeprowadzić analizę metodą chromatografii cienkowarstwowej na płytce pokrytej silikażelem. Do rozwijania płytki zastosować jeden z układów rozwijających:, heksan – aceton 8:2 , heksan – aceton 7:3 , toluen – aceton 9:1 Plamy pigmentów są widoczne bez wywoływania. Oznaczyć wartości Rf poszczególnych barwników.

W ekstrakcie mogą być obecne następujące barwniki

(wg malejącego Rf): karoteny – plama żółto-pomarańczowa

feofityna a – plama szara

feofityna b – plama jasnoszara (nie zawsze widoczna)

chlorofil a – plama niebieskozielona (bardzo intensywna)

chlorofil b – plama żółtozielona

ksantofile – plama żółta (mogą być 3 plamy).

W analogiczny sposób można przeprowadzić ekstrakcję i analizę barwników z czerwonej, żółtej lub zielonej papryki.

Ekstrakcja barwników z naci pietruszki
Porcja natki pietruszki – 5 g

Aceton:heksan (22:3 v/v) 20 ml

Węglan wapnia 0,5 g
Wykonanie :

Porcję natki pietruszki (ok. 5 g) bardzo drobno pokroić, przenieść do moździerza i utrzeć do uzyskania jednolitej masy (papki). W trakcie rozcierania dodać ok. 0,5 g węglanu wapnia, a następnie 20 ml mieszaniny aceton/heksan (22:3) Zawiesinę przesączyć do rozdzielacza przez sączek z bibuły. Do ekstraktu dodać 20 ml heksanu i 20 ml 10% roztworu NaCl, po czym intensywnie wytrząsnąć przez ok. 2–3 min. Po rozwarstwieniu, dolną fazę usunąć a warstwę organiczną przemyć trzykrotnie 5 ml wody. Przemyty ekstrakt przenieść do kolby stożkowej, wysuszyć Na2SO4, przesączyć, a następnie zatężyć do 20 – 30% początkowej objętości na wyparce próżniowej.

Wykonać analizę TLC ekstraktu. Jako rozpuszczalnik zastosować mieszaninę heksanu:acetonu w stosunku objętościowym 7:3 (v/v). Po rozwinięciu chromatogramu zaznaczyć ołówkiem czoło rozpuszczal-nika i uzyskanych plamek. Wyznaczyć Rf.

W ekstrakcie mogą być obecne następujące barwniki

( wg malejącego Rf ) :

Karoteny – plama żółto-pomarańczowa

Feofityna a – plama szara

Feofityna b – plama jasno szara ( nie zawsze widoczna)

Chlorofil a – plama niebieskozielona (bardzo intensywna)

Chlorofil b – plama żółtozielona

Ksantofile plama żółta ( mogą być 3 plamy)

W analogiczny sposób można przeprowadzić ekstrakcję i analizę barwników z szczawiu i natki selera , pokrzywy i koperku




Kofeina z herbaty

Odczynniki:

Herbata ekspresowa 10 g

Chlorek metylenu 60 ml

Wodorotlenek sodu 6 M 40 ml

Siarczan sodu bezwodny

Herbatę zalać 100 ml wrzącej wody i parzyć 5 min. Następnie torebki odcisnąć z nadmiaru wody i wyrzucić, a roztwór schłodzić do temperatury pokojowej w łaźni wodnej. Oziębiony roztwór przelać do rozdzielacza i delikatnie wytrząsnąć z trzema porcjami (po 20 ml) chlorku metylenu. Powstającą emulsję rozbić bagietką szklaną i czekać 2-4 min. Ekstrakty połączyć i przemywać dwukrotnie (po 20 ml) 6 M roztworem wodorotlenku sodu i raz 20 ml zimnej wody. Warstwę organiczną suszyć bezwodnym siarczanem sodu lub magnezu. Następnie roztwór przesączyć do zważonej kolby o poj.100 ml. Na wyparce próżniowej oddestylować chlorek metylenu.

Kolbę zważyć i przeliczyć ilość kofeiny na 100 g herbaty.

Można wykonać analizę produktu w podczerwieni i porównać otrzymane widmo IR z literaturowym.
Piperyna z czarnego pieprzu

Odczynniki:

Czarny pieprz ziarnisty lub mielony 5 g

Chlorek metylenu 15 ml

Metanol

W kolbie kulistej o pojemności 50 ml zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną umieścić pieprz, dodać 10 ml chlorku metylenu i ogrzewać do wrzenia przez 20 minut. Po ostygnięciu przesączyć roztwór, zaś pieprz przemyć 5 ml chlorku metylenu dołączając roztwór do ekstraktu. Kilka kropli ekstraktu pozostawić w zamkniętej fiolce do analizy metodą chromatografii cienko-warstwowej. Ekstrakt przelać do zważonej kolby o pojemności 25 ml, odparować rozpuszczalnik na wyparce obrotowej i zważyć pozostałość. W celu uzyskania krystalicznej piperyny dodawać do pozostałości małymi porcjami metanol do wytrącenia osadu chłodząc ewentualnie mieszaninę w łaźni lodowo-wodnej. Wytrącony żółty osad piperyny odsączyć i przemyć 2 ml zimnego metanolu. Oznaczyć temp. topnienia.



Przeprowadzić analizę metodą chromatografii cienko-warstwowej surowego ekstraktu oraz wyodrębnionej piperyny na płytce pokrytej silikażelem. Rozwijanie płytki w układzie aceton:heksan 3:2; wywoływanie chromatogramu parami jodu lub pod lampą UV.
t.t. piperyny 128-130C
CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA - TLC

z ang. Thin Layer Chromatography
Najczęściej stosowanym złożem w TLC jest żel krzemionkowy. Płytki są plastikowe, szklane lub z folii aluminiowej, pokrytej złożem (nośnikiem, czyli fazą stacjonarną).

W pewnym oddaleniu od dolnego brzegu płytki np. 1 cm nanosi się niewielkie próbki rzędu 1 ml badanych roztworów.

Rozwijanie chromatogramu prowadzi się w szczelnie zamkniętym naczyniu. Faza ruchoma nasącza nośnik, podnosi się do góry zabierając ze sobą substancje ze startu. Po zbliżeniu się czoła rozpuszczalnika (fazy ruchomej) do górnego brzegu, płytkę wyjmuje się, suszy i wywołuje. Powinowactwo cząsteczek analizowanej substancji i rozpuszczalnika do złoża polarnego, jakim jest żel krzemionkowy rośnie ze wzrostem ich polarności. Wobec tego im polarność cząsteczek fazy ruchomej jest większa od polarności cząsteczek analizowanej substancji, tym łatwiej te drugie są wypierane z miejsc aktywnych przez rozpuszczalnik i tym szybciej przesuwają się wraz z rozpuszczalnikiem w górę płytki. Szybkość migracji cząsteczek analizowanej substancji można regulować polarnością fazy ruchomej. Stosując mniej lub bardziej polarne rozpuszczalniki lub zmieniając ich udział w fazie ruchomej, można zmieniać szybkość przesuwania się cząsteczek substancji analizowanej na płytce, a tym samym wartość Rf. W granicznych przypadkach, gdy faza ruchoma jest znacznie mniej polarna od substancji analizowanej, cząsteczki analizowanej substancji pozostają na starcie, natomiast, gdy faza ruchoma jest dużo polarniejsza od analizowanej substancji, cząsteczki substancji wędrują z czołem fazy ruchomej.

Jest wiele sposobów wywoływania płytek np. umieszczenie płytek w jodzie, który adsorbuje wiele substancji organicznych, powodując ich brunatnienie.

Oznaczenie jakościowe analizowanych substancji przeprowadza się przez porównanie wartości Rf substancji badanej i wzorca, opierając się na zasadzie, że ta sama substancja w jednakowych warunkach,
przebywa na płytce TLC jednakową drogę w stosunku do drogi fazy ruchomej, a więc jej wartość Rf jest stała.


1 2 3

1 - czysty wzorzec analizowanej substancji

2
i 3 – dwie różne analizowane próbki
D – Galaktoza z laktozy

Odczynniki:

Laktoza 10 g (0,03 mola)

Stężony kwas siarkowy 0,3 ml

Wodorotlenek wapnia 1,5 g

Lodowaty kwas octowy 0,3 ml

Metanol

Chlorek metylenu



Wykonanie :

Do kolby kulistej o poj. 100 ml ,zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną , wsypać 10 g laktozy, wlać 25 ml wody z dodatkiem 0,3 ml stężonego kwasu siarkowego i ogrzewać do wrzenia przez 2 godz.



Nie przegrzewać! Może dojść do utworzenia karmelu z cukru.

Do gorącego jeszcze roztworu dodać węglan wapnia , tak aby uzyskać odczyn obojętny. Po ochłodzeniu mieszaninę przesączyć.



Klarowny przesącz (lekko żółty) zatężyć do połowy objętości na wyparce próżniowej. Przelać do małej zlewki, zakwasić ok. 0,3 ml lodowatego kwasu octowego i pozostawić do krystalizacji w lodówce. Otrzymany krystaliczny produkt odsączyć na lejku Büchnera, przemyć kolejno kwasem octowym, metanolem i chlorkiem metylenu. Zważyć i obliczyć wydajność procesu, zmierzyć temperaturę topnienia i wykonać próbę Wohlkego.

Próba Wohlkego: W czasie ogrzewania laktozy w obecności KOH powstaje żółte zabarwienie, natomiast w obecności glukozy i galaktozy pojawia się czerwone zabarwienie.
t.t. 165°C



©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna