Thorstein veblen



Pobieranie 14.83 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar14.83 Kb.

THORSTEIN VEBLEN

WYKŁAD 17 (19.03.1999)
THORSTEIN VEBLEN (1857-1929)
Dzieło socjologiczne:

Teoria klasy próżniaczej”




  • Był publicystą, krytykiem, ekonomistą. Pracował głównie w obszarze ekonomii, dokonał analizy specyfiki gospodarki amerykańskiej.

  • Punktem wyjścia dla niego były rozważania z zakresu ekonomii. Socjologia i ekonomia są u Veblena zlane w jedną całość.. Veblen uważał jednak, że model działania społeczeństwa jaki daje ekonomia jest ubogi, ponieważ opiera się na zasadzie racjonalności oraz ekonomicznych wzorach., jest zbyt wyidealizowany i sprowadza rzeczywistość społeczną do ekonomicznej.

Ekonomia wprowadza model „homo economicus”, dla którego najistotniejszym elementem jest zysk. Jest to jednak model błędny ponieważ:

  • celem człowieka nie zawsze jest to samo

  • dążenia i cele jednostek są skomplikowaną strukturą tworzoną społecznie;




  • Założenia koncepcji Veblena

  1. Każde społeczeństwo posiada swój model oddziaływań gospodarczych i społecznych. Każda społeczność wytwarza własne wartości i potrzeby.

  2. Wg Veblena nie ma innych praw poza prawami rozwoju. Nie istnieją prawa statyczne, uniwersalne. Wszystko zależy od bliżej nieokreślonego wzoru wspólnotowego życia, który ciągle ewoluował.

  3. Sferą najważniejszą, decydującą o innych sferach życia człowieka jest wspólnota, kolektywność.

  4. Veblen przyjmował założenia Darwina i Spencera. Jednostka zawsze adaptuje się do środowiska, zbiorowości. Adaptacja ta nigdy nie jest skończona ponieważ społeczeństwo ciągle się zmienia i jednostka nigdy nie jest do końca dostosowana. Ciągłe sposoby adaptacji tworzą się we wspólnotach lokalnych, które trzeba badać

  5. Veblenowska wizja społeczeństwa miała charakter ewolucjonistyczny:

  1. ewolucja nie dąży do jakiegoś określonego celu

  2. podstawą ewolucji społeczeństwa jest technologia

  • rozwój technologii sam w sobie jest rozwojem społecznym

  • relacja między jednostką a technologią – wraz z rozwojem technologii rozwija się człowiek i społeczeństwo, rozwijając także swój stosunek do technologii

  • to co człowiek robi z elementami socjologii to kwestie socjologiczne

  1. sposób myślenia, zwyczaje i nawyki:

  • są produktem rozwoju technologii

  • jeśli przybierają formy trwałe, to są to instytucje społeczne

Instytucje społeczne wskazują pośrednio sposób adaptacji społecznej do aktualnego stanu technologii

  1. stadia rozwoju ludzkości:

  • pokojowa gospodarka ludów pierwotnych

  • drapieżna gospodarka ludów pre-cywilizowanych (narodziny wojen, własności, klasy próżniaczej)

  • przednowoczesny okres gospodarki rękodzielnej

  • era nowoczesna – duże znaczenie maszyn;

współcześnie występuje sprzeczność między biznesem, a przemysłem, działalnością pieniężną, a przemysłową; robotnikami, a handlowcami

  • Współczesne społeczeństwo amerykańskie wg Veblena

  1. Głównym celem działań jednostki jest podnoszenie statusu społecznego

  • oznacza to, że człowiek uzyskuje wartość do której podąża przy pomocy innych

  • najważniejsze jest to, co pomyślą inni; opinia innych ludzi warunkuje uzyskanie wyższego statusu

  1. Działania jednostki to nieustanne próby „prześcignięcia sąsiadów”

  1. Konsumpcja to element, który podnosi status społeczny (jest środkiem do jego osiągnięcia)

  • konsumpcję trzeba odpowiednio zaprezentować, aby mogli zobaczyć ją inni

  • konsumpcja na pokaz czyli: ostentacyjne okazywanie symboli statusu np.: marek, konsumowanie ponad miarę, przekraczające bieżące potrzeby




  1. „Klasa próżniacza” – to klasa, która w szczególny sposób dokonuje konsumpcji na pokaz

  • w każdym społeczeństwie istnieje klasa wiodąca prym w „konsumpcji na pokaz”

  • elementem tego jest ostentacyjne próżniactwo, brak pracy

  • zjawisko to jest uwarunkowane kulturowo (element podnoszący status)

  • Potlach – zwyczaj, instytucja, gdzie jednostki w określonych kulturach zaopatrują się w trudno dostępne dobra, które na forum wspólnoty zostają zniszczone. Nazwa ta oznacza dzień w którym ta ceremonia się odbywa. Osoba, która zniszczy najwięcej posiada najwyższy status.

We współczesnym społeczeństwie poświęcamy niektóre wartości, aby zdobyć dobra przeznaczone na pokaz. Ideał społeczny przechodzi z klas wyższych do niższych. Każda grupa społeczna posiada określony styl kopiowania klasy wyższej.

  • Socjologia wiedzy (Veblen wpłynął na jej kształtowanie się)

  1. zdobywanie wiedzy jest uwarunkowane umieszczeniem jednostki w strukturze statusu

  2. dziedziny wiedzy pozwalające na ostentacyjne próżniactwo i nie zaspokajające potrzeb:

  • humanistyka

  • prawo

  • polityka

  1. wszelkie nauki przyrodnicze mają charakter pragmatyczny, są użyteczne i nie pełnią wyłącznie funkcji nabywania wyższego statusu

  2. elementy wzbogacające współczesną socjologię:

  • teoria Veblena jest teorią walki, współzawodnictwa

  • motywacje do współzawodnictwa są wzbudzane społecznie (nawiązanie do Marksa i Pareto)

  • teoria funkcji ukrytych – są to funkcje inne niż te, które zakłada się oficjalnie; służą one podnoszeniu statusu

  • koncepcja niewspółmiernego rozwoju instytucji i technologii – technologie rozwijają się szybciej niż instytucje



Szukasz gotowej pracy ?

To pewna droga do poważnych kłopotów.

Plagiat jest przestępstwem !

Nie ryzykuj ! Nie warto !

Powierz swoje sprawy profesjonalistom.


Wykłady z socjologii klasycznej



(c) Yareth


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna