Threnen des Vatterlandes. Anno 1636. Wir sindt doch nunmehr gantz, ja mehr den gantz verheret!



Pobieranie 43.99 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar43.99 Kb.
Andreas Gryphius
Wiersze

Threnen des Vatterlandes. ANNO 1636.


Wir sindt doch nunmehr gantz, ja mehr den gantz verheret!

Der frechen völcker schaar, die rasende posaun

Das vom blutt fette schwerdt, die donnernde Carthaun

Hatt aller schweis und fleis, und vorraht auff gezehret.


Die türme stehn in glutt, die Kirch ist umbgekehret

Das Rathaus ligt im graus, die starcken sind zerhawn.

Die Jungfrawn sindt geschändt, und wo wir hin nur schawn

Ist fewer, pest, und todt der hertz undt geist durchfehret.


Hier durch die schantz und Stadt, rint alzeit frisches blutt.

Dreymall sindt schon sechs jahr als unser stroeme flutt.

Von so viel leichen schwer, sich langsam fortgedrungen.
Doch schweig ich noch von dem was ärger als der todt.

Was grimmer den die pest, undt glutt undt hungers noth

Das auch der Selen schatz, so vielen abgezwungen.
Łzy Ojczyzny. ANNO 1636.
Do szczętu, bardziej niż do szczętu kraj nasz spustoszony

Przez wrażych ludów zgraje, od trąby ryczącej

Zbroczonego krwią miecza, od kartauny grzmiącej

Cały nasz pot i znój i zasób wytracony.


Ratusz leżący w gruzach, rozwalone szańce

Wieże ostałe w zgliszczach i kościół zniszczony

I hańba dziewic; w które by nie spojrzeć strony

Dżuma, ogień i śmierć wytrzebiły i ducha i serce.


Tu krwią świeżą miasto i ostróg wciąż ocieka

Po trzykroć sześć lat mija nim powolna rzeka

Przepełniona trupami z prądem wody ruszy
A przecież milczę o tym co od śmierci gorsze

Od moru, głodu i pożogi jeszcze okrutniejsze

Że wielu postradało skarbiec własnej duszy.

An den am Creutz auffgehenckten Heyland.


Hier will Jch gantz nicht weg: Laß alle Schwerter klingen,

Setz Spiß vnd Sebel an, brauch aller Waffen Macht,

Brauch Fewr, vnd was die Welt für vnerträglich acht,

Mich soll von Christi Creutz kein Todt noch Teuffei dringen.


Ob mich gleich Ach vnd Noth, Angst, Weh und Leid umbringen,

Ob Erd vnnd Meer gleich reist, ob schon des Donners Macht

Mit dunckelrothem Plitz auff meinem Häupte kracht,

Vnd sambt dem Himmel fält; doch wil Jch frölich singen


Für dich mein trawtes Hertz; diß meiner Armen Band

Sol von deim Creutz vnd Leib nie werden abgewand,

Hier wil Jch, wenn Jch sol den matten Geist auffgeben,
Du aber der du hoch am Holtz stehst auffgericht,

Herr Jesu, neig herab dein bluttig Angesicht:

Und heiß durch deinen Todt im Todt mich ewig leben.
Pod krzyżem Zbawiciela.
Stąd nie odstąpię; choćbyś wszystkie zbroje

Miecze, włócznie i szable, byś i oręża całego

Dobył, a użył ognia i całej grozy świata tego,

Ni szatan, ni śmierć zmogą: ja się przy krzyżu ostoję


Niech mię wraz nędza, strach, ból i cierpienie otoczą

Niech się otworzą ziemia i ocean, a gromów nawała

Niechby płomień błyskawic na mą głowę słała

By miało runąć niebo całe; ja śpiewam z ochotą


Tobie me wierne serce, a tym tu ramieniem

Złączony z krzyżem, trwać będę po ostatnie tchnienie

Niech tu gdy duch mój zgaśnie, zamkną mi powieki
Ty zasię coś na drzewie krzyża wysoko wzniesiony

Panie Jezu, skłoń ku mnie oblicze skrwawione

I spraw bym przez śmierć Twoją w śmierci żył na wieki.

VANITAS, VANITATUM, ET OMNIA VANITAS.

Es ist alles gätz eytel. Eccl. 1. v. 2.
Ich seh' wohin ich seh, nur Eitelkeit auff Erden,

Was dieser heute bawt, reist jener Morgen ein,

Wo jtzt die Städte stehn so herrlich, hoch vnd fein,

Da wird in kutrzem gehn ein Hirt mit seinen Herden:


Was jtzt so prächtig blüht, wird bald zutretten werden :

der jtzt so pocht vnd trotzt, läst vbrig Asch vnd Bein,

Nichts ist, daß auff der Welt könt vnvergänglich seyn,

Jtzt scheint des Glückes Sonn, bald donnerts mit beschwerden


Der Thaten Herrligkeit muß wie ein Traum vergehn:

Solt denn die Wasserblaß, der leichte Mensch bestehn

Ach! was ist alles diß, was wir vor köstlich achten!
Als schlechte Nichtigkeit? als hew, staub, asch vnnd wind?

Als eine Wiesenblum, die man nicht widerfind. Noch wil, was ewig ist, kein einig Mensch betrachten!


VANITAS, VANITATUM, ET OMNIA VANITAS.

Wszystko jest marnością. Eccl. 1. w. 2.


Patrzę, a gdzie nie spojrzę; ziemskie tu marności

Co dziś jeden zbuduje, jutro ów rozbierze

Gdzie dzisiaj miasta pyszne w niebo wznoszą wieże

Tam wkrótce jeno pasterz ze swą trzodą gości


Co dziś wdzięcznie rozkwita, wnet ciężki but zgniecie

Kto się swą chwałą pyszni; proch po nim i kości

Dziś rządzi jasne szczęście, jutro lament i żałości

Wszystko przemija, nic trwałego na tym świecie


Jak sen przeminąć musi blask czynów ułudny

Jest - że człek w swej lekkości bańce wodnej równy ?

Ach, czymże jest to wszystko co nam tyle waży!
Czczą nicością? wiatrem, kurzem, garścią słomy ?

Kwiatem łąkowym, po raz wtóry nie odnalezionym.

Tylko tego co wieczne, żaden człowiek nie rozważy!

Der Welt Wollust ist nimer ohne Schmertzen.


Kein Frewd ist ohne Schmertz, kein Wollust ohne Klagen,

kein Stand, kein Ort, kein Mensch ist seines Creutzes frey,

Wo schöne Rosen blühn, stehn scharffe Dorn darbey.

Wer aussen lacht, hat offt im Hertzen tausend Plagen,


Wer hoch in Ehren sitzt, muß hohe Sorgen tragen,

Wer ist der Reichthumb acht, vnd loß von Kummer sey?

Wer auch kein Kummer hat, fühlt doch wie mancherley

Trawr Würmlin seine Seel vnnd matte Sinn durchnagen.


Ich sag es offenbar, so lang der Sonnnen - Liecht

Vom Himmel hat bestralt, mein bleiches Angesicht,

Ist mir noch nie ein Tag, der gantz ohn Angst bescheret!
O Welt du Thränen Thal ! recht Seelig wird geschätzt,

Der, eh Er einen Fuß hin auff die Erden setzt,

Bald auß der Mutter Schoß ins Himmel Lusthaus fähret
Nigdy nie są bez bólu ziemskie pożądania.
Żadna radość bez bólu, pożądanie bez skargi

Miejsca, stany i ludzie; wszystko swój krzyż nosi

Gdzie róży kwiat nadobny tam i kolec grozi

Kto dla pozoru wesół, często w sercu kryje plagi


Kto wielce w uważaniu, i trosk ma niemało

Któż dla bogactw ceniony, jest od zmartwień wolny?

A choćby kto bez troski, czuje jak namolny

Robak duszę mu toczy, mąci zmysłów stałość


Wyznam otwarcie; odkąd jasne słońce

Opromieniło z nieba moje blade lice

Odtąd każdy mój dzień bojaźnią się mierzy
O świecie! łez padole; prawdziwie by cenić

Tego, co nim swą stopą dotknie się tej ziemi

Wraz z matczynego łona w niebieski schron bieży

Menschliches Elende.


Was sind wir Menschen doch! ein Wonhauß grimer Schmertze?

Ein Ball des falschen Glücks, ein Irrliecht dieser zeit,

Ein Schawplatz aller Angst, unnd Widerweitigkeit,

Ein bald verschmeltzter Schnee, und abgebrante Kertzen,


Diß Leben fleucht darvon wie ein Gechwätz und Schertzen.

Die vor uns abgelegt des schwachen Leibes kleid,

Und in das Todten Buch der grossen Sterbligkeit

Längst eingeschrieben sind; sind uns auß Sinn' und Hertzen.


Gleich wie ein eitel Traum leicht auß der acht hinfält,

Und wie ein Strom verfleust, den keine Macht auffhelt;

So muß auch unser Nahm, Lob, Ehr und Ruhm verschwinden.
Was jtzund Athem holt; fält unversehns dahin;

Was nach uns kompt, wird auch der Todt ins Grab hinzihn,

So werden wir verjagt gleich wie ein Rauch von Winden.
Ludzka Niedola.
Czymże jest człowiek! Zaledwie siedliskiem boleści?

Bożkiem złudnego szczęścia, czasu błędnym światłem

Przeciwności i lęków rozlicznych teatrem

Schodzącym śniegiem, płomykiem co kres świecy wieści


Życie nam zbiega jak żart i jak gadka pusta

Tych co przed nami zbyli się szat cielesności

I wpisano ich w księgę Wielkiej Śmiertelności

Dawno już zapomniały i serce i usta.


Jak snu płochego szybko zbiegła postać

Jak woda rwąca, co jej żadna moc nie sprosta

Znikną nasze imiona, cześć i poważania
Co tchu nabiera, wraz z tchnieniem ulata

I tym co po nas, śmierć gotuje odejście ze świata

Jesteśmy jak kłąb dymu co go wiatr przegania.

Beschluß Sonnet.


Mehr hat Jch vor der Faust; doch wer thar hier was schreibe

Wen eine Fraw dem Mann ein Leinen Tuch versagt

Jns Grab, vnd wenn sie kaum den andern hat, der Magd

Beut hundert Thaler an, daß sie Jhn helff auftreiben


Durch Lügen oder ja durch Zeugnüß Eyl zutreiben

Dem hencker in sein Schwerd; vn hier kein Armut klagt

Die doch wol sonst für Gott nicht einen Kreutzer wagt;

Will sie doch, daß Jhr thun sol ungetadelt bleiben.


So geht es hin vnd her; man sündigt frey hinein,

Gantz ohne schew vnd scham, vnnd sol doch niemand seyn,

Der diß was jeder thut, dörfft offentlich erzehlen,
Denn Wahrheit Schmerzt und reißt; doch kombt gar offt an Tag,

Diß was nach vieler Sinn gar tieff verborgen lag,

Unnd muß der Wahrheit nie, Lufft, Red, und Freyheit fehlen.
Sonet zamykający.
Więcej tą ręką zamierzyłem; lecz cóż pióro winić,

Tam gdzie żałobnej chusty w grób poskąpi żona

mężowi, bo za nic innych ma, dziewka przepłacona

Garścią talarów, chętnie zguby mu przyczyni


Gdy go fałszywym słowem albo kłamstwem szpetnym

Zapędzi pod miecz kata; tu się niedola nie skarży

Która chociaż przed Bogiem mniej niźli szeląg waży

To chce przecie by czyn Wasz zawsze był szlachetny.


Tak to powszechnie idzie; grzech ma dostęp wolny

bez umiaru i wstydu, i nie masz kogo, kto zdolny

Byłby postępki innych ogłosić otwarcie
Prawda boli i drażni, wszak bywa nierzadko

Że wyjdzie na jaw to co skryte było aż zanadto

Przeto niech się nie wzbrania swady i wolności prawdzie.

Einsambkeit.


In dieser Einsambkeit, der mehr denn öden wüsten,

Gestreckt auff wildes Kraut, an die bemößte See:

Beschaw' ich jenes Thal vnd dieser Felsen höh'

Auff welchem Eulen nur vnd stille Vögel nisten.


Hier, fern von dem Pallast; weit von deß Pövels lüsten,

Betracht ich: wie der Mensch in Eitelkeit vergeh'

ie auff nicht festem grund' all unser hoffen steh'

Wie die vor abend schmähn, die vor dem tag vnß grüßten.


Die Höell, der rawe wald, der Todtenkopff, der Stein,

Den auch die zeit auffrist, die abgezehrten bein

Entwerffen in dem Mut vnzehliche gedancken.
Der Mauren alter grauß, diß ungebaw'te Land

Jst schön und fruchtbar mir, der eigentlich erkant,

Das alles, ohn ein Geist, den Got selbst hält, muß wancken.
Samotność.
W tej pustelni dalekiej jak kres samotności

Rozciągniętej na dzikie zioła, po wody omszałe

Spoglądam w tę dolinę i na tamtą skałę

Na której tylko sowa i cichy ptak gości


Z daleka od pospólstwa uciech i od dworu

Dostrzegam jak człek w swojej marności przemija

Na jak niestałym gruncie tkwi nasza nadzieja

Jak ci którzy witali rano, lżą nas ku wieczoru


Piekło, strzaskany las i spopielone kości

Trupi czerep i kamień co go też czas znosi

Kreślą w wyobrażeniu myśli niezliczone
Murów zwietrzały gruz, ten kraj niezmierzony

Jest mi piękny i żyzny, bom tu oświecony



Że bez Bożego Ducha wszystko jest zachwiane.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna