Uchwała sejmu rzeczypospolitej polskiej z dnia 8 października 2010 r w sprawie ustanowienia roku 2011 Rokiem Czesława Miłosza



Pobieranie 41.87 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar41.87 Kb.




UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 8 października 2010 r.

w sprawie ustanowienia roku 2011 Rokiem Czesława Miłosza
W setną rocznicę urodzin poety i pisarza Czesława Miłosza Sejm Rzeczypospolitej Polskiej postanawia oddać hołd jednemu z najwybitniejszych twórców naszych czasów, który na trwałe wpisał się w dwudziestowieczną literaturę polską i światową.

Czesław Miłosz, wielki polski poeta, urodził się 30 czerwca 1911 r. na ziemiach historycznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, dzisiaj leżących w Republice Litwy. Był głęboko przywiązany do stron rodzinnych i często odwoływał się do nich w swojej twórczości. Słynne jest jego upomnienie się w mowie noblowskiej o los państw bałtyckich, które w wyniku paktu Ribbentrop-Mołotow zostały wymazane z mapy Europy. Czesław Miłosz był spadkobiercą i orędownikiem wielkiej tradycji unii polsko-litewskiej, której współczesną kontynuację widział w budowaniu partnerskich stosunków Polski z jej wschodnimi sąsiadami, opartych na niepodległości państwowej i poszanowaniu praw mniejszości narodowych.

Był pisarzem i myślicielem uniwersalnym, dzięki czemu stał się jednym z największych autorytetów intelektualnych. W swojej twórczości Miłosz przekraczał granice kultur, gatunków i języków. Obcował z całą tradycją poetycką — od Biblii, którą tłumaczył, oraz najbliższego mu dziedzictwa polskiej poezji, poprzez wiersze poetów anglosaskich, po Daleki Wschód. Światowe uznanie przyniósł mu, wydany we wczesnych latach 50. we Francji, tom esejów „Zniewolony umysł”, który stanowi przenikliwą, do dziś nietracącą na aktualności analizę świadomości porażonej przez totalitarne utopie — jedną z najważniejszych książek XX w.

O wadze twórczości Czesława Miłosza świadczą liczne nagrody, wśród nich — przyznana przez Akademię Szwedzką za całokształt twórczości w 1980 r. — Nagroda Nobla w dziedzinie literatury. W opinii zarówno międzynarodowej krytyki, jak i współczesnych mu poetów, jego dzieło to jedno z najbardziej znaczących zjawisk światowej literatury.



Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o szczególnym znaczeniu jego dorobku twórczego dla dziedzictwa narodowego i światowego, ogłasza rok 2011 Rokiem Czesława Miłosza.

CZESŁAW MIŁOSZ (ur. 30 czerwca 1911 w Szetejniach, zm. 14 sierpnia 2004
w Krakowie). Był pierworodnym synem Aleksandra Miłosza i Weroniki Miłoszowej
z Kunatów. Wielkie Księstwo Litewskie, na którego dawnych terenach Miłosz się wychował, wraz ze swą wielokulturową i tolerancyjną atmosferą, wywarło decydujący wpływ na twórczość poety, a on sam często odwoływał się do wspomnień z dzieciństwa. Inspirację stanowiło dla niego zarówno spokojne życie na wsi, jak i szalone podróże z ojcem. Ogromny wpływ na poetę wywarły także wydarzenia historyczne, których był świadkiem: rewolucja październikowa i wojna polsko-bolszewicka. Miłosz studiował na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, najpierw polonistykę na Wydziale Humanistycznym, po krótkim czasie przeniósł się na Wydział Nauk Społecznych, by studiować prawo. Zadebiutował w 1930 na łamach uniwersyteckiego pisma "Alma Mater Vilnensis" wierszami Kompozycja i Podróż. Był członkiem grupy poetów Żagary i współtwórcą pisma o tej samej nazwie. Pracował
w Polskim Radiu Wilno. Został zwolniony po oskarżeniach o wspieranie dążeń Litwinów do przejęcia Wilna oraz działalność na rzecz kultury białoruskiej. Po rozpoczętej 1 września 1939 niemieckiej agresji na Polskę, Miłosz udał się na południe kraju. Kiedy 17 września na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow wojska Armii Czerwonej rozpoczęły inwazję na wschodniej granicy Rzeczypospolitej, poeta znajdował się już w Rumunii. Wojska ZSRR zajęły Wilno a potem przekazały je Litwinom. Miłosz powrócił do rodzinnego miasta, przyjmując obywatelstwo litewskie. Jednak już 14 czerwca 1940 150 tys. żołnierzy ZSRR wkroczyło na teren Litwy i rozpoczęła się sowiecka okupacja. Poetą bardzo wstrząsnęły te wydarzenia, co miało odzwierciedlenie w jego poezji. Opuścił Wilno i przeniósł się do okupowanej przez Niemców Warszawy, gdzie pracował jako woźny w Bibliotece Uniwersyteckiej. Uczestniczył w podziemnym życiu literackim, pod pseudonimem Jan Syruć opublikował w 1940 r. tom Wiersze. Po upadku 2 października 1944 r. powstania warszawskiego wyjechał do Krakowa, w którym pozostał do końca 1945 roku. Po II wojnie światowej aktywnie wspierał system stalinowski w Polsce. Podjął m.in. pracę w dyplomacji komunistycznego rządu Polski
w Stanach Zjednoczonych oraz Paryżu, jako attaché kulturalny. W 1951 roku poprosił o azyl polityczny we Francji, kiedy w trakcie pobytu w Paryżu zdecydował się nagle pojechać do redaktora "Kultury", Jerzego Giedroycia, prosząc o ukrycie, i zabezpieczenie jego rzeczy do czasu, gdy otrzyma azyl polityczny. Obawiano się bowiem porwania, lub innej formy sabotażu ze strony polskich komunistów. Miłosz mieszkał przez pewien czas w "Kulturze" w Maisons-Laffitte, co doprowadziło do jego wieloletniej współpracy z tym pismem. Było to jednak powodem skandalu w całej polskiej emigracji- przeciwko przyjęciu byłego komunisty. W 1960 r. Miłosz przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych, gdzie wykładał literaturę słowiańską na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, oraz na Harvardzie. Za granicą tworzył głównie poezję, bardzo różnorodną, choć największe uznanie zyskały jego wiersze polityczne (m.in. Który skrzywdziłeś). W PRL oficjalnie uznany za zdrajcę i renegata, został uroczyście potępiony przez Związek Literatów Polskich. Do 1980 istniał zapis cenzorski, nie tylko zakazujący publikacji jego utworów, ale nawet wymieniania jego. Książki Miłosza były drukowane w podziemiu, przemycane z zagranicy, a dla nielicznych dostępne w działach prohibitów bibliotek uniwersyteckich. Miłosza odrzucała również część polskiej emigracji, zarzucającej mu początkowe poparcie dla przemian w Polsce i "bolszewizm". W 1978 roku Miłosz otrzymał Międzynarodową Nagrodę Literacką Neustadt zwaną "Małym Noblem". Stosunek władz i środowiska emigracyjnego do Miłosza zaczął się zmieniać po 1980 r., kiedy poeta otrzymał literacką nagrodę Nobla za całokształt twórczości. Rok później przyjechał do kraju, gdzie jego utwory zostały już oficjalnie wydane (choć część z nich ocenzurowano, a część mogła się nadal ukazywać tylko w wydaniach podziemnych). Stały się one natchnieniem dla rozwijającej opozycji politycznej. W 1981 r.,
w czasie pobytu w kraju otrzymał doktorat honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a w 1989 r. Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1990 Miłosz został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Miłosz był też autorem przekładów na język polski: W. Szekspira, J. Miltona, Ziemi jałowej Eliota, poezji Yeatsa; wybranych ksiąg Biblii. Przekładał także polską poezję na język angielski.
W 1993 r. poeta definitywnie przeprowadził się do Polski, gdzie jako miejsce pobytu wybrał Kraków, jak twierdził "najbardziej zbliżony do Wilna". W uznaniu zasług dla kultury polskiej w 1993 roku otrzymał Honorowe Obywatelstwo Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. W czerwcu 1996 r. za książkę Legendy współczesności uhonorowany został Nagrodą Krakowska Książka Miesiąca. Dwa lata później za tom Piesek przydrożny otrzymał Nagrodę Nike. W 1994 r. Czesław Miłosz został odznaczony Orderem Orła Białego. W 1996 Polskie Radio przyznało mu nagrodę Diamentowy Mikrofon. Miłosz zmarł 14 sierpnia 2004 w Krakowie, przeżywszy 93 lata. Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce.

ŹRÓDŁO: Wikipedia, wolna encyklopedia




TWÓRCZOŚĆ CZESŁAWA MIŁOSZA W WYBORZE

Kompozycja (1930)

Podróż (1930)

Poemat o czasie zastygłym (1933)

Trzy zimy (1936)

Obrachunki

Wiersze (1940)

Równina (1941)

Pieśń niepodległa (1942)

Ocalenie (1945)

Traktat moralny (1947)

Zniewolony umysł (1953)

Zdobycie władzy (1953)

Światło dzienne (1953)

Dolina Issy (1955)

Traktat poetycki (1957)

Rodzinna Europa (1958)

Kontynenty (1958)

Człowiek wśród skorpionów (1961)

Król Popiel i inne wiersze (1961)

Gucio zaczarowany (1965)

Widzenia nad zatoką San Francisco (1969)

Miasto bez imienia (1969)

Prywatne obowiązki (1972)

Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada (1974)

Ojciec w bibliotece

Dar

Ziemia Ulro (1977)



Ogród nauk (1979)

Hymn o perle (1982)

Nieobjęta ziemia (1984)
Kroniki (1987)

Dalsze okolice (1991)

Zaczynając od moich ulic (1985)

Metafizyczna pauza (1989)

Poszukiwanie ojczyzny (1991)

Rok myśliwego (1991)

Na brzegu rzeki (1994)

Szukanie ojczyzny (1992)

Historia literatury polskiej (1993)

Legendy nowoczesności (1996)

Życie na wyspach (1997)

Piesek przydrożny (1997)

Abecadło Miłosza (1997)

Inne abecadło (1998)

Zaraz po wojnie. Korespondencja z pisarzami 1945-1950 (1998)

Wyprawa w dwudziestolecie (1999)

To (2000) – tomik poetycki

Druga przestrzeń (2002)

Orfeusz i Eurydyka (2002)

O podróżach w czasie (2004)

Spiżarnia literacka (2004)

Wiersze ostatnie (2006)

Przypowieść o maku

Ojciec objaśnia

Z okna

Ryba


Przekłady Biblii (1977-1989)

"Piosenka o końcu świata"

O Młodszym bracie (1993-1994)




Grób Czesława Miłosza




WSPOMNIENIE O MIŁOSZU


Wisława Szymborska
Święto
Każdy Jego nowy wiersz to było dla nas święto, niespodzianka, podarunek, temat do długich rozmów z przyjaciółmi i zaproszenie do rozmyślania
w samotności. Podobnie działo się z Jego książkami. Gdy tylko któraś się ukazywała, odkładaliśmy wszystkie rozpoczęte lektury i jej dawaliśmy
w czytaniu pierwszeństwo. Czasami pokazywał nam wiersz czy poemat dopiero co napisany - ciekaw nie tyle pochwał, ile czyjejś nieskrępowanej opinii. Żył wśród nas i myślę, że nas odrobinę lubił, trochę potrzebował, niczego jednak od nas nie żądał, nie wymuszał. Teraz stało się to, co stać się kiedyś musiało. A dla nas skończył się przywilej obcowania z Nim. Święto zgasło.

"Tygodnik Powszechny", dodatek specjalny do numeru 34, 22 sierpnia 2004


Miłosz z Wisławą Szymborską i Gunterem Grassemfot. Adam Bujak / Biały Kruk


Czesław Miłosz po latach w Wilnie fot. Adam Bujak / Biały Kruk

Przypowieść o maku

Na ziarnku maku stoi mały dom,

Pieski szczekają na księżyc makowy

I nigdy jeszcze tym makowym psom,

Że jest świat większy, nie przyszło do głowy.
Ziemia to ziarnko - naprawdę nie więcej,

A inne ziarnka - planety i gwiazdy.

A choć ich będzie chyba sto tysięcy,

Domek z ogrodem może stać na każdej.
Wszystko w makówce. Mak rośnie w ogrodzie,

Dzieci biegają i mak się kołysze.

A wieczorami, o księżyca wschodzie

Psy gdzieś szczekają, to głośniej, to ciszej.

Warszawa, 1943


Miłość

Miłość to znaczy popatrzeć na siebie,

Tak jak się patrzy na obce nam rzeczy,

Bo jesteś tylko jedną z rzeczy wielu.

A kto tak patrzy, choć sam o tym nie wie,

Ze zmartwień różnych swoje serce leczy,

Ptak mu i drzewo mówią: przyjacielu.

Wtedy i siebie, i rzeczy chce użyć,

żeby stanęły w wypełnienia łunie.

To nic, że czasem nie wie, czemu służyć:

Nie ten najlepiej służy, kto rozumie.
Warszawa, 1943
KTÓRY SKRZYWDZIŁEŚ
Który skrzywdziłeś człowieka prostego

Śmiechem nad krzywdą jego wybuchając,

Gromadę błaznów koło siebie mając

Na pomieszanie dobrego i złego,
Choćby przed tobą wszyscy się skłonili

Cnotę i mądrość tobie przypisując,

Złote medale na twoją cześć kując,

Radzi że jeszcze jeden dzień przeżyli,
Nie bądź bezpieczny. Poeta pamięta

Możesz go zabić - narodzi się nowy.
Spisane będą czyny i rozmowy.

Lepszy dla ciebie byłby świt zimowy

I sznur i gałąź pod ciężarem zgięta.

Washington D.C., 1950





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna