W którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do



Pobieranie 95.04 Kb.
Data02.05.2016
Rozmiar95.04 Kb.












Kwiatorgan roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do rozmnażania płciowego (generatywnego). Kwiat charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych) jest organem homologicznym do kłosa zarodnionośnego (sporofilostanu) roślin ewolucyjnie starszych.

Słowo "kwiat" ma szersze znaczenie niż angielskie słowo "flower", które odnosi się tylko do kwiatów roślin okrytonasiennych. U roślin nagonasiennych kwiatostany męskie i żeńskie określa się zwykle odpowiednio jako "male cones" oraz "female cones" (także we wczesnych stadiach rozwoju). W związku z tym, wyrażenie "flowering plants" odnosi się wyłącznie do roślin okrytonasiennych ( Magnoliophyta ). Nie jest więc ono równoznaczne z polskim wyrażeniem "rośliny kwiatowe" (Anthophyta), które dawniej używano w odniesieniu do wszystkich roślin nasiennych (Spermatophyta).








Drzewa – grupa roślin, do której zaliczają się największe rośliny lądowe. Grupa ta nie jest taksonem – grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Drzewa są roślinami wieloletnimi o zdrewniałych łodygach (i zwykle też korzeniach). Od innych roślin drzewiastych (krzewów i krzewinek) różnią się posiadaniem łodygi głównej (pnia) rozgałęziającej się dopiero od pewnej wysokości. Liczne rozgałęzienia wraz z listowiem tworzą koronę drzewa Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające kłodzinę zamiast pnia zakończoną pękiem liści tj. paprocie drzewiaste, sagowcowe, palmy, pandany, juki i draceny. Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody.
Rodzaje drzew występujące w Polsce naturalnie (rodzaje rodzime)

  • liściaste:

    • dąb(Quercus)- rodzaj drzew, rzadziej wysokich krzewów, zaliczony do rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Należy do niego ok. 200 gatunków występujących prawie wyłącznie w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w wyższych partiach gór strefy tropikalnej. Najdalej na południe występują na Wyspach Sundajskich. Gatunkiem typowym jest Quercus roburr

Buk;(Fagus)- rodzaj drzew z rodziny bukowatych obejmujący 9–10 gatunków[2]. Występują one głównie w strefie umiarkowanej na półkuli północnej. W Polsce występuje w stanie naturalnym tylko buk zwyczajny (Fagus sylvatica L.). Uprawianych jest kilka gatunków obcych i liczne odmiany ozdobne buka zwyczajnego. Gatunkiem typowym jest Fagus sylvatica.

brzoza (Betula) - należący do rodziny brzozowatych. Obejmuje około 35-60 gatunków – różnica w ocenie liczby gatunków jest m.in. wynikiem łatwego tworzenia mieszańców międzygatunkowych o trudnym do ustalenia statusie taksonomicznym. Gatunkiem typowym jest Wetula alba






    • czeremcha (Padula)

    • jabłoń (Malus)

    • jesion (Fraxinus)

    • olsza (Alnus)

    • głóg (Crataegus)

    • Rozmaitości: Kwitnie pod koniec maja. Preferuje stanowiska słoneczne. W cieniu rośnie słabiej i rzadko kwitnie. Bardzo odporny na zanieczyszczenia środowiska. Nie ma dużych wymagań glebowych choć nie przepada za mokrymi glebami. Nie lubi przesadzania. Dobrze znosi częste przycinanie. Często stosowany do obsadzania ulic i parków. Odmiana Plena ma kwiaty biała a płatki, które przekwitają przybierają różowy kolor. Odmiana Rubra Plena ma kwiaty w płatkami ciemnoróżowymi a od spodu białymi. Odmiana Paul's Scarlet ma kwiaty karminowe z jasnym spodem.



    • grab (Carpinus)

    • topola (Populus)

    • klon (Acer)

    • lipa (Tilia)



    • wierzba (Salix)

    • wiąz (Ulmus)

    • wiśnia (Cerasus)

iglaste:

sosna (Pinus)

świerk (Picea)

jodła (Abies)

modrzew (Larix)


    • cis (Tax)

    • jarząb (Sorbus)




Niniejsza strona internetowa o ptakach ma charakter popularny. Zadaniem jej jest szerzenie wśród internautów wiedzy o skrzydlatych współmieszkańcach naszego kraju. Chciałbym, by przyczyniła się, ona do ukształtowania właściwego stosunku ludzi do żyjących u nas różnych gatunków ptaków.

Zaznaczyć przy tym wypada, iż na ogół inaczej odnoszą się do ptaków mieszkańcy miast, przynajmniej większość z nich, a inaczej ludność wiejska. U pierwszych dominują głównie względy emocjonalne, przeżycia estetyczne wywołane wyglądem skrzydlatych stworzeń, zwłaszcza tych barwnie upierzonych, stanowiących ozdobę krajobrazu oraz ich pięknym śpiewem. Chętnie obserwujemy życie i zachowanie się ptaków, zwłaszcza w okresie ich gniazdowania. Ptakami, które bytują w osiedlach bądź to jako osiadłe, bądź też podczas sezonowych wędrówek, mieszkańcy miast samorzutnie się opiekują, zakładając skrzynki lęgowe i karmniki. Ludność wiejska natomiast kieruje się w swej ocenie ptaków przede wszystkim względami ekonomicznymi, dostrzegając jedynie albo korzyści, jakie dany gatunek przynosi, albo szkody przezeń wyrządzane w gospodarstwach wiejskich.

Nauka zajmująca się badaniem i poznawaniem budowy organizmów ptaków oraz ich życia nosi nazwę ornitologii i jest częścią zoologii. Do tej dyscypliny naukowej należy morfologia, tj. nauka o wyglądzie i budowie zewnętrznej i wewnętrznej ptaka, biologia - nauka o wszelkich przejawach ich życia fizycznego: ekologia, nauka o wymaganych przez dany gatunek warunkach środowiskowych oraz etologia - nauka o zwyczajach i sposobie zachowania się poszczególnych gatunków. W zakres wiedzy ornitologicznej wchodzi również systematyka zoologiczna, polegająca na podziale wszystkich ptaków na grupy systematyczne (gromada, rząd, rodzina, rodzaj, gatunek) według bliższego lub dalszego pokrewieństwa.

Niezależnie od systematyki przyjęto tutaj podział wszystkich ptaków na trzy grupy według ich użyteczności gospodarczej:



  • ptaki łowne, które w okresie lęgów znajdują się pod tzw. ochroną okresową,

  • ptaki objęte całoroczną ochroną, zwaną gatunkową

  • ptaki, które w ciągu całego roku w ogóle nie podlegają ochronie.

Nie wszyscy jednak są zwolennikami tego podziału. Część ornitologów uważa, że wszystkie gatunki ptaków odgrywają określoną rolę w gospodarce i kulturze narodowej i wszystkie powinny w okresie lęgów podlegać ochronie.

Strona, na której właśnie się znajdujesz, prezentuje sylwetki 88 ptaków bytujących na terenie Polski - w miastach i ich najbliższych okolicach - ptaków, które można spotkać podczas bliższych i dalszych wędrówek pieszych wśród łąk, pól i lasów, nad rzekami i jeziorami. Włączono też kilka gatunków ptaków rzadko występujących.

Na każdej pod stronie, obok rysunku ptaka zamieszczono krótki jego opis. W przypadku widocznych różnic między samcem a samicą na rysunku przedstawiono osobniki obu płci. Obok wiadomości o upierzeniu ptaka podana jest przybliżona jego wielkość w zestawieniu z najpospolitszymi ptakami Sporo miejsca poświęcono występowaniu ptaków w przyrodzie ze zwróceniem uwagi na okres gniazdowania, opisano wydawane przez nie dźwięki, charakterystyczny lot, podano wiadomości czym dany ptak się żywi. Na końcu opisu znajdujemy informację, czy dany gatunek podlega ochronie..



Liczba gatunków ptaków (Ares) stwierdzonych w Polsce i wpisanych na listę awifauny naszego kraju wynosiła 31 grudnia 2011 450 (wg podziału przyjętego przez Komisję Faunistyczną Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, która zajmuje się weryfikacją obserwacji). Są to ptaki, które według klasyfikacji AERC zostały zaliczone do kategorii A, B i C (pojaw naturalny lub wtórnie naturalny).





     Dzień dobry, wszystkim...!! Pewnie już się domyślacie o czym dzisiaj będę pisał.. Tak, tak... Nadszedł czas na wielką migrację.
     Z jednej strony cieszę się na wędrówkę, bo znów zobaczę nowe miejsca, poznam nowe bociany... Ale z drugiej strony, trochę mi żal tych nadwarciańskich łąk... Ach... Nic na to nie poradzę. Trzeba lecieć. Innego wyjścia nie ma. Gdybym tylko wiedział, że zimą znajdę tu pożywienie, to bez wahania zostałbym. Bo Polska to najpiękniejszy i najbardziej bociani kraj na świecie!
     Piszę do Was prosto z mojej ulubionej łąki. Teraz zaczął się czas intensywnego żerowania. Formujemy stado i poznajemy się z tymi bocianami, których jeszcze nie znamy.  Na sejmikach opowiadamy sobie również o naszych poprzednich wędrówkach. Momentami jest naprawdę wesoło:).. Podjęliśmy decyzję, że wyruszamy już jutro z samego rana. Nie ma czasu do stracenia. Trzeba szybko dotrzeć do 'ciepłych krajów'.  Jest to więc ostatni moment, w którym mogę na spokojnie to wszystko Wam opowiedzieć. Potem nie będę miał na to czasu... Tak jest podczas migracji. Nie wiemy jeszcze z Wenus w jakim kraju się zatrzymamy. Mamy wielką ochotę lecieć aż do samego RPA (tam gdzie były w tym roku mistrzostwa świata w piłce nożnej. Oglądaliście?). A raczej ja mam. Bardzo chciałbym za żywo zobaczyć te wszystkie piękne stadiony piłkarskie i inne ciekawe obiekty. Przekonuję Wenus, ze ona dla siebie też by coś znalazła, ale jakoś mi nie wierzy. Pewnie i tak znów postawi postawi na swoim... Po prostu nie umiem jej odmawiać.

Główną przyczyną wędrówek ptaków do innych krajów jest brak możliwośći zdobycia pokarmu .W zimie pająki , muchy , małe płazy ( np .żaby ) ukrywają się w swoich kryjówkach .

niektóre ptaki odlatują z Polski na zimę w poszukiwaniu pożywienia ponieważ zimą w naszym kraju znacznie obniża się temperatura i trudno im znaleźć pokarm.

Niektóre ptaki odlatuja na zime do ciepłych ktajow. Sa to:

czajki,

jerzyki,


muchołówki,

pokrzewki,

słowiki,

szpaki,


gołębie

grzywacze,

bociany,

kukułki,


jaskółki

brzegówki i oknówki,

skowronki,

jaskółki


dymówki


jaskułka

bocian


Pierwotnie był gatunkiem bardziej związanym z terenami leśnymi. Obecnie zamieszkuje tereny trawiaste, stepy, sawanny tereny uprawne (często blisko zbiorników wodnych), tereny bagienne, wilgotne lub okresowo zalewane łąki i pastwiska, okolice jezior i laguny. Lubi rozproszone drzewa, na których może gniazdować lub nocować. Występuje głównie na nizinach, rzadko na wyżynach (maksymalnie do 3500 m n.p.m. na Kaukazie). Unika terenów zimnych, o częstych opadach atmosferycznych, obszarów wysoko położonych i o gęstej roślinności (np. trzcinowisk i gęstych lasów). W przeciwieństwie do bociana czarnego nie unika siedzib ludzkich i często gnieździ się nawet w środku wsi lub w małych miastach, przeważnie w rejonach z rozległymi dolinami rzecznymi i wilgotnymi łąkami. Pojawia się na wysypiskach śmieci.

Skowronek



Skowronek zwyczajny, skowronek polny, skowronek, rolak (Alauda arvensis) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae).

Sylwetka szczupła. Obie płci ubarwione jednakowo. Nie różnią się zbytnio między sobą oprócz tego, że samice są trochę mniejsze. Na głowie krótki, ledwo widoczny czubek utworzony z piór na wierzchu głowy (bardziej wydatny występuje u skowronka borowego). Zaznacza się wyraźniej w trakcie stroszenia piór. Upierzenie szaroziemiste z intensywnym, ciemniejszym szarym, śniado-brązowym kreskowaniem, jaśniejszym od spodu, stanowiącym doskonałą barwę maskującą. Brwi i obramowanie policzków o nieco jaśniejszym odcieniu niż reszta ciała. Spód brudnobiały, na piersi brązowo kreskowany, niżej jednolity, bez kreskowania. Skrzydła trójkątne, lotki mają jasne końcówki. W locie wyraźnie widoczna biel tylnej krawędzi skrzydeł i skrajnych sterówek. Dobrze widać je z niewielkiej odległości w trakcie podrywania się ptaka do lotu. Nogi jasnoróżowe z długim tylnym, prawie prostym pazurem tylnego palca. Jest on bardzo charakterystyczny i ułatwia poruszanie się po ziemi. Dziób ma dość krótki, ale ogon jest długi. Ten największy ze słowików rozmiarami przewyższa wróbla.

Skowronek niegdyś był hodowany w domach i zjadany. Aż do początku dwudziestego wieku skowronki jadano także w Polsce i sąsiednich krajach. W Europie Środkowej jest to obecnie zabronione, ale w niektórych krajach południowej Europy nadal poluje się na skowronki

Dzięcioł






Opis: Ogólna budowę ciała sarny można określić jako, wysmukłą. Głowa jest krótka, z profilu o zarysie zbliżonym do trójkąta. Pysk (gęba) zakończony jest dużymi, nieowłosionymi czarnymi nozdrzami (chrapami). Oczy (świece) z długimi rzęsami na górnej powiece, są brunatno czarne z podłużną, poziomo ustawioną źrenicą. Uszy (łyżki) mają kształt podłużnie owalny, a długość ich sięga 2/3 długości głowy. Szyja jest stosunkowo cienka, dłuższa od głowy. Tułów jest dosyć krępy. Ogon jest szczątkowy, prawie niezauważalny. Nogi (cewki) są wysokie i cienkie. Tylna para ma silniejszą budowę i jest w stawach skokowych mocno wygięta. Cewki zakończone są parą racic. Kozioł, czyli rogacz różni się od sarny (koza lub siuta) obecnością możdżeni oraz okresowym występowaniem poroża. Z innych cech zewnętrznych, u kozła widoczny jest pędzel tj. pęk włosów długości 8-10 cm na napletku, u kozy zaś fartuszek, czyli pęk 5-7 cm włosów w okolicy sromu. Kolor sierści (sukni) sarny jest latem rudy, nieco ciemniejszy na grzbiecie, na spodzie jaśniejszy. Zimą jest ona szarobrunatna. Na zadzie wokół odbytu występuje okrągła jasna plama, średnicy około 15 cm . Jest to tzw. lustro, latem słabo zaznaczone, zimą natomiast bardzo wyraźne, o czystym białym zabarwieniu. Suknia koźlęcia zaraz po urodzeniu się (wykoceniu) jest na stronie grzbietowej barwy brunatnej. Wzdłuż grzbietu i boków ciała przebiega kilka rzędów żółtawych lub białawych plam. Tę pierwszą suknię po 2-3 miesiącach zastępuje druga, która w swym ubarwieniu w zasadzie nie różni się od sukni letniej dorosłej sarny. Linienie następuje dwa razy w roku na wiosną i jesienią.
Wzór zębowy sarny ma postać: 0 0 3 3 / 3 1 3 3.














Opis: Lis jest najpospolitszym drapieżnikiem w naszym kraju. Tułów ma wydłużony, głowę o ostro zakończonym pysku i długich trójkątnych uszach. Kończyny ma krótkie, przednie 5-, tylne6-palcowe, opuszki stóp owłosione. Ogon (kita) jest długi i puszysty. Koniec ogona jest biały, na górnej jego stronie, 5-6 cm od nasady, znajduje się gruczoł zapachowy. Wierzch ciała jest rudawy, spód biały, uszy i dolna część kończyn czarne Zmienność ubarwienia jest bardzo duża stąd rozliczne nazwy, jak węglarz, krzyżak itp.
Formuła zębowa lisa jest następująca: 3 1 4 2/3 2 4 3. Samica ma 4 lub 5 par sutek.


Od zmroku do świtu w różnych miejscach - na ulicach miejskich, śródpolnych drogach, obrzeżach leśnych i autostradach - spotykamy niezmiernie charakterystycznego dla naszego rejonu ssaka; jeża, który poszukując pokarmu, co noc pokonuje odległość 2-3 km. Jeż europejski (Erinaceus europaeus) jest w Polsce tak popularnym zwierzęciem, że nie ma człowieka, który nie umiałby opisać jego wyglądu. Kiedy jednak zastanowimy się, co wiemy o życiu jeża i jego zwyczajach w środowisku naturalnym, okaże się, że niezbyt wiele. Należy on do rzędu owadożernych, rodziny jeżowatych (Erinaceidae). Jeże (3 rodzaje, 15 gatunków) są zwierzętami zmierzchu i nocy. W dzień śpią ukryte pod liśćmi, w rozpadlinach ziemnych i jamkach. O zmierzchu wychodzą z ukrycia i pracowicie drepcząc, poszukują jedzenia.

   Jeże europejskie przebywają w zagajnikach i lasach mieszanych, o bujnym podszyciu, dlatego też niektórzy nazywają je jeżami leśnymi. Poza Europą jeże żyją również w afrykańskich i azjatyckich stepach; wyróżnia je smukła budowa ciała i duże uszy. Jeże występujące na pustyniach przystosowane są do trudnych warunków; mogą obywać się bez wody i pożywienia przez ponad sześć tygodni. Biologia wszystkich gatunków jeży kryje wiele jeszcze nie rozwiązanych zagadek. Jeż europejski jest największym ssakiem owadożernym w naszym kraju: długość głowy i tułowia 20-30 cm, ogona 2-5 cm, ciężar 0,6 - 1,2 kg, dł. kolców 2-3 cm ubarwienie ma szarobrunatne, a po stronie brzusznej biało-szare lub brunatne. Rzadko spotyka się osobniki zupełnie białe - albinosy. Jeż europejski ma dobry słuch i węch. Jego niezbyt duże uszy są szerokie i dobrze wykształcone. Nos jest spiczasty, zawsze wilgotny, bardzo ruchliwy i, jak u wszystkich owadożernych, stanowi doskonały narząd czuciowy. Jeż najpierw zawsze wszystko obwąchuje, sprawdza i ocenia, a potem dopiero decyduje się na jakąś akcję. Głośno przy tym sapie i parska oraz unosząc co jakiś czas swój ryjek, wciąga powietrze, aby poznać najbliższe otoczenie badanego przedmiotu. Unosi wysoko nos również wtedy, gdy jest lekko zaniepokojony. Przerażony natychmiast zwija się w kolczastą kulkę i długo pozostaje w tej pozycji. Próba rozwinięcia go siłą zazwyczaj się nie udaje. Układ mięśniowy jeża umożliwia mu nie tylko zwinięcie się w kulę, ale i równoczesne nastroszenie kolców. Oczy jeża są małe, wypukłe i błyszczące, wzrok niezbyt dobry. Smak ma prawdopodobnie dobrze rozwinięty, ponieważ jest wybredny w jedzeniu, jeżeli tylko może sobie na to pozwolić.

   Jeże, jak większość zwierząt owadożernych, potrzebują prawdopodobnie bardzo dużo pożywienia. Zjadają przede wszystkim owady, robaki, ślimaki, płazy, jaja ptasie, drobne ssaki (gryzonie), czasem aromatyczne grzyby i przejrzałe owoce, które leżą na ziemi. Nigdy jednak nie transportują - jak to niektórzy sądzą - jabłek nabitych na kolce. Twardych jabłek nie jedzą w ogóle. Nie robią też żadnych zapasów na zimę. Odżywiają się w tym czasie tłuszczem nagromadzonym w organizmie jesienią. Nieprawdziwe jest przypuszczenie, że jeże są zupełnie nieczułe na jad żmii, chociaż rzeczywiście w dużym stopniu są odporne na przeróżne trucizny. Badania wykazały, że odporność ta jest ok. 40 razy większa niż świnki morskiej o tym samym ciężarze ciała. W czasie walki ze żmiją jeż rzadko bywa ukąszony. Przy jego sprawności może się to wydarzyć tylko pod koniec walki, kiedy żmija zużyła większość swego jadu na bezskuteczne ataki. Dotychczas nie jest znana przyczyna opluwania się jeża białą pienistą śliną. Dzieje się to zazwyczaj po zjedzeniu przez zwierzę czegoś drażniącego, a czasem tylko po powąchaniu. Następuje wtedy prawie natychmiast obfity ślinotok. Jeż wygląda tak, jakby przerabiał ślinę na biała pianę i rzucał ją językiem na kolce. Robi to często z dużym wysiłkiem, wykonując akrobatyczne sztuczki językiem i tak jest pochłonięty tym zajęciem, że zupełnie nie zwraca uwagi na otoczenie.


Późną jesienią, kiedy temperatura spada do 13-17OC, jeże stają się ociężałe i zapadają w około pięciomiesięczne odrętwienie. Zasypiają już w październiku pod konarami drzew, w jamkach ziemnych lub pod zeschłymi liśćmi wcześniej wyścielają gniazda trawą, mchem i liśćmi. Sen zimowy umożliwia im przetrwanie trudnej pory roku naszego klimatu, podczas której zwierzęta owadożerne nie mają pokarmu. Niska temperatura otoczenia jest tylko jednym z czynników, które powodują zimowe odrętwienie jeża; równocześnie działają inne, stopniowo przygotowując organizm zwierzęcia do zimowego snu. Następuje więc zwolnienie procesów przemiany materii, działalności serca i oddechów, znaczny spadek temperatury ciała, nawet do 1OC powyżej zera, a w okresie aktywności - latem - wynosi ona 33,5 - 36,5OC.
W czasie odrętwienia zimowego działa precyzyjna termoregulacja. Jeżeli temperatura otoczenia jest zbyt niska, śpiący jeż nie zamarza, ponieważ do systemu nerwowego natychmiast zostaje przekazany sygnał alarmowy. Uruchamia się wówczas przemiana materii, dzięki czemu temperatura ciała zwierzęcia podnosi się do 5OC powyżej zera. Gdyby nie ta precyzyjnie działająca termoregulacja, istniałoby niebezpieczeństwo zatrzymania krwiobiegu i czynności oddechowych. Sen zimowy jeża jest tak głęboki, że serce jego zamiast 181 uderzeń na minutę bije tylko 20 razy. Zamiast wdychać powietrze 50 razy, jeż czyni to tylko raz. Czasem zwierzęta te budzą się, gdy jest zbyt zimno lub też w czasie odwilży, po czym znów zasypiają. Następuje to zazwyczaj co 30 dni, a nawet rzadziej. W zimie jeż śpi najczęściej zupełnie nieruchomo, zwinięty tak mocno, że nie można go rozprostować. Kiedy delikatnie próbuje się go rozwinąć, czuje się przeciwdziałanie jego mięśni. Leży zazwyczaj na boku, tak zwinięty, że nie widać głowy ani nóg. Pomimo, że w dotyku jest zimny, to jednak oddycha, ale oddechy są ledwo zauważalne, a nie mając pewności, czy jeż żyje, należy go na wszelki wypadek wynieść do lasu i dobrze przykryć liśćmi. W ten sposób daje się mu jakąś szansę przetrwania. W czasie dziennego snu jeż zwinięty jest lekko, a kiedy leży na boku, widoczne są jego łapki o nosek. Czasem zasypia też płasko na brzuchu. Poruszony, budzi się natychmiast i stroszy kolce, bywają jednak takie śpiochy, że nawet dotknięte ręką człowieka nie reagują. W czasie dziennego snu jeże wyraźnie oddychają, a ciało ich jest ciepłe.

   Naturalnymi wrogami jeży są ich pasożyty zewnętrzne i wewnętrzne. Wszystkie jeże przynoszone do nas mają pchły. Zazwyczaj przebywają one w takich miejscach między kolcami, gdzie nawet podrapanie ukąszonego i swędzącego ciała jest utrudnione. Większość ludzi boi się, że pchły rozejdą się po mieszkaniu. Tymczasem insekty te należą do gatunku, dla którego krew ludzka nie jest odpowiednim pokarmem. Nawet jeżeli przypadkowo skoczą na człowieka. to rzadko zdarza się, by ukąsiły. Strona brzuszna zwierzęcia o bogatym, puszystym futrze atakowana jest także przez roztocze. Bardzo uciążliwe dla jeży są również kleszcze, które umieszczają się na całym ciele. Są one różnej wielkości, a wyglądają jak perłowo-sine koraliki. Wielokrotnie oczyszczaliśmy z kleszczy znalezione latem jeże. Liczba kleszczy jest zwykle ogromna. Czasem, z niebyt dużego jeża zdejmowaliśmy 60 sztuk, a nawet i więcej. Kleszcze te natychmiast niszczyliśmy, ale już za parę dni ten sam jeż ponownie był ubrany w perełki tych niebezpiecznych pasożytów. Zazwyczaj zwierzęta tak są nimi wymęczone, że nawet te nie oswojone chętnie poddają się oczyszczaniu, nadstawiając miejsca, które są zaatakowane. Większa liczba kleszczy może doprowadzić do znacznego osłabienia, a nawet śmierci jeża. Nasze ZOO (we Wrocławiu – od red.) znajduje się na terenie starego parku, w którym żyje wyjątkowo dużo jeży. Za każdym razem, kiedy spotykamy je, dokładnie przeglądamy ich ciała. Nasza pomoc jest im zwykle potrzebna


. Trzeba jednak obchodzić się z nimi ostrożnie - byliśmy już kilkakrotnie ugryzieni przez jeże, które nieumiejętnie wzięliśmy w ręce. Pasożyty zewnętrzne staramy się usuwać bez użycia środków chemicznych, które mogłyby zaszkodzić jeżowi, zwłaszcza młodemu. Pchły giną z łatwością w ciepłej kąpieli z mydłem, po której jeża należy dokładnie wysuszyć i ogrzać, ponieważ łatwo się zaziębia. Na uszkodzonej skórze jeża często powstają ranki, w które muchy składają swoje jaja. Rozwijające się w ciele zwierzęcia żywe larwy much są dla niego śmiertelnym niebezpieczeństwem. Muchy mogą znieść swe jajka w okolicy odbytu lub na pysku jeża, jeżeli nie zdołał się on oczyścić po jedzeniu.
Wielokrotnie latem dostajemy jeże, które na pozór bez wyraźnej przyczyny są słabe. Dokładne oględziny odsłaniają straszliwą prawdę: jeż jest żywcem zjadany przez larwy much. Larw zazwyczaj jest bardzo dużo, a rany tak głębokie, że nasza pomoc jest bezskuteczna. Taki jeż w ciągu kilku godzin kończy życie. Nasz zaprzyjaźniony ogródkowy jeż kilkakrotnie pojawiał się przy misce z całym kożuchem wijących się na pysku larw. Znajdowały się one jeszcze tylko na sierści zwierzęcia i nie zdążyły uszkodzić mu skóry. Dzięki czemu mogliśmy go uratować. Mimo, że jeże w naturalnym środowisku nie mają zbyt wielu wrogów wśród zwierząt drapieżnych, nie zwiększają swojej liczebności z powodu chorób i innych istotnych przyczyn. Wiele jeży ginie na przykład na szosach. Wieczorem i nocą szukają tam one pokarmu, którym są zwłoki przejechanych zwierząt - żab, gryzoni, psów lub kotów. Niestety szosa jest bardzo często miejscem śmiertelnej kontuzji jeża. W momencie pojawienia się niebezpieczeństwa - zwykle szybkiego pojazdu- jeż ufny we własną formę bezpieczeństwa zwija się w kulę nie uciekając na obrzeże drogi i zostaje zmiażdżony przez koła pojazdu. Apelujemy do kierowców - nie liczcie na to, że jeż będzie umykał z szosy - szczególnie nocą jedźcie ostrożnie!

   U nas na szczęście jeż jest jeszcze zwierzęciem często spotykanym. Nie obawia się bliskości człowieka, a nawet zamieszkuje parki i ogrody dużych miast. Oswaja się łatwo i doskonale wyczuwa życzliwy stosunek ludzi. Chętnie przychodzi do postawionej w ogrodzie miseczki z jedzeniem, a nawet niekiedy przyprowadza do nie swoje dzieci. Gniazda buduje pod liśćmi w ogrodzie, a czasem w ogrodowej szopie. Jeż nazwany “przyjacielem ogrodnika” często także nie znajduje miejsca do przezimowania - sterty liści, słomy, itp. - nawet w dużym ogrodzie, bo zbyt dokładnie go sprzątamy. Z całą pewnością jeże należałoby zapraszać do ogrodu, a nie odstraszać stwarzając dodatkowo różne zagrożenia dla ich życia


. A zagrożeniem może być także pobliski śmietnik. Znajdowano martwe jeże z głową zaklinowaną w otworze puszki po konserwie, w plastykowych pojemnikach po jogurcie, czy innych wyrzucanych opakowaniach. Jeże są zwierzętami bardzo ciekawskimi i nawet nie będąc głodne wszystko chcą sprawdzić swym węszącym noskiem. Jeża powinno się traktować w swym ogrodzie jak honorowego, mile widzianego, wolnego gościa, przede wszystkim bardzo pożytecznego. Jeżeli chcemy zaprosić do swego ogrodu takiego cennego gościa, musimy pozostawić chociaż część ogrodu ‘nie uporządkowaną’ i dziką. Jeże zasypiają na okres od listopada do połowy marca i wybierają na swoją “sypialnię” stertę liści, czy gałązek pozostawioną w rogu ogrodu. Jeże bardzo lubią gniazdować pod czymś - pod gałęziami, pod deskami, wśród drewna opałowego, zaś do budowy gniazda, zwłaszcza zimowego, potrzebują bardzo dużo liści. Wypalanie traw czy palenie liści, tak niestety u nas często stosowane pomimo zakazów, pozbawia jeże nie tylko naturalnych schowków, ale także często i życia! W kwietniu i maju samice, po 5-6-tygodniowej ciąży, rodzą 1-5 młodych. Noworodki są biało-różowe, rzadko pokryte białymi, miękkimi kolcami. Oczy zaczynają otwierać dopiero pod koniec trzeciego tygodnia życia. Pozostają w gnieździe z matką, która karmi je mlekiem przez 6-8 tygodni. W tym czasie wyrastają im normalne kolce. W naturalnych warunkach jeż żyje około 5 lat, w warunkach wiwaryjnych (ZOO, laboratoria) osiąga wiek nawet 10 lat.

Jest gatunkiem chronionym.






Opis: Tułów zająca jest wydłużony, klatka piersiowa wysoka, lecz bardzo wąska, a kręgosłup giętki. Silne tylne nogi (skoki) są mocno rozwinięte, dwukrotnie dłuższe od przednich. Przednie skoki mają po pięć palców, tylne po cztery palce, wyposażone w mocne pazury. Dolna strona stóp obrośnięta jest gęstymi włosami; tworzącymi rodzaj szczotki. Wielkie stojące uszy (słuchy) zająca są bardzo ruchliwe, a zwierzę może poruszać nimi we wszystkich kierunkach. Słuchy są ważną cechą rozpoznawczą wszystkich trzech gatunków zającowatych występujących w naszym kraju. U szaraka słuchy są dłuższe niż głowa, z czarnymi szczytami. Słuchy bielaka również mają czarne szczyty, lecz przyłożone do głowy sięgają jedynie końca pyska. U królika słuchy są krótsze niż głowa, bez czarnych szczytów. Oczy (trzeszcze) są duże, okrągłe barwy brązowej, bocznie osadzone w głowie. Charakterystyczna dla zająca jest głęboko w poprzek dzielona górna warga. Na końcu pyszczka występują długie włosy czuciowe. Sierść (turzyca) zająca składa się z gęstego i wełnistego podszycia oraz dłuższych, mocniejszych włosów pokrywowych. Na spodniej części ciała włosy są koloru białego, na bokach ciała - białe z rudawymi końcami, na stronie grzbietowej ciała są szare z żółtordzawym zakończeniem i ciemnobrunatną podstawą. Gdzieniegdzie spotkać można także włosy czarne. Na tylnej części grzbietu i na udach występuje lekki srebrzysty nalot. Mieszanina tych odcieni barw daje wierzchniej części kożucha zająca kolor ziemisty. Brzuch, podgardle i wewnętrzna strona nóg są białe. Krótki i dobrze owłosiony ogon (omyk) z wierzchu jest czarny, a od spodu biały. Nieraz występuje też mała biała plamka na czole, zwłaszcza u zajęcy młodych. Uzębienie składa się z 28 bezkorzeniowych zębów rosnących przez całe życie. Wzór zębowy: 2 0 3 3/1 0 3 2. Cech odróżniającą zajęcokształtne od gryzoni jest przede wszystkim występowanie w górnej szczęce za pierwszą parą siekaczy drugiej pary drobnych siekaczy Istnieją też znaczne różnice w budowie zębów.




Opis: Jeleń jest zwierzęciem o harmonijnej budowie ciała. Samce noszą poroże nadające ich sylwetce swoiste piękno. Okrywa włosowa (suknia) jelenia ma latem czerwono- brunatno-rudawe ubarwienie o różnych odcieniach. Zimowa suknia jest płowa. Włosy sukni letniej są krótkie, zimą niemal dwukrotnie dłuższe i gęstsze. Na pośladkach występuje wydłużona plama zwana lustrem. Latem jest ona brązowo-żółta, zimą żółto-biała. Cielęta są barwy rudobrunatnej z żółtawobiałymi plamkami na bokach ciała. Na zewnętrznej stronie tylnej stopy (badyla), poniżej pięty, widoczne są pęczki dłuższych włosów pokrywających gruczoły metatarsalne. Na górnej stronie karku biegnie pasmo ciemniejszych włosów- sięgające do grzbietu. Samice mają dwie pary sutek.
Wzór zębowy jelenia przedstawia się następująco 0 0(1) 3 3 / 3 1 33.

Pokarm: Drzewa i krzewy (49 gatunków) są najważniejszymi roślinami żerowymi. Dostarczają one pokarmu w postaci pędów, kory, liści i owoców. Najważniejszymi gatunkami drzew w kolejności malejącego znaczenia są: sosna pospolita, grab, brzoza brodawkowata, dąb bezszypułkowy, dąb szypułkowy olsza czarna, jarzębina, topola osika, klon; a spośród krzewów: leszczyna, kruszyna, malina, wierzba iwa, jałowiec, wierzba szara. Wśród krzewinek głównymi gatunkami w diecie jeleni są: bagno i borówki (czarna, brusznica i błotna). Spośród roślin dwuliściennych (109 gatunków) najważniejsze to: pszeńce, szczawik zajęczy, zawilec, poziomka, dąbrówka, konwalia, szczaw, gajowiec i gwiezdnica. Najważniejsze z 48 zjadanych gatunków traw i turzyc to: Calamagrostis arundinacea, Luzula pilosa, Carex digitata, Agrostis vulgaris, Agrostis canina i Calamagrostis epigejos. Dieta jeleni zmienia się w zależności od pory roku. Wiosną trawy, turzyce i sity stanowią 37% diety, reszta to drzewa i krzewy 28%, zioła 19%, krzewinki 14%. Latem najważniejszą grupą zjadanych roślin są zioła 41%, drzewa i krzewy 29%, krzewinki 18% a trawy 10%. Jesienią przeważają krzewinki 34%, poza tym drzewa i krzewy 22%, trawy 21% a zioła 16%. Zima pokarm pochodzący z drzew i krzewów stanowi niemal 50% diety jeleni, oprócz nich zjadane są krzewinki w ilości 39%.

Rozród: Okres rui (rykowisko) przypada na drugą połowę września. Ciąża trwa 231-238 dni. Łanie rodzą najczęściej jedno cielę w roku. Łanie biorą udział w rui po raz pierwszy w wieku 2 lat i rodzą pierwsze cielę w wieku 3 lat. Młode rodzą się w maju i czerwcu. Ssą przez około 8-10 miesięcy.

Rozwój: Najaktywniejszy rozwój przypada na pierwsze 5 lat życia, maksymalna wielkość ciała i najlepsza kondycja- w wieku od 5 do 10 lat; po przekroczeniu 10 następuje spadek.

Rozwój poroża: Poroże jelenia (wieniec) składa się z dwu tyk z odgałęzieniami (odnogami). W sile wieku na każdej tyce są trzy odnogi- oczniak, nadoczniak, opierak oraz korona mająca trzy i więcej odnóg Na powierzchni tyki i dolnych części odnóg często występują drobne zgrubienia (zwane perłami), a u podstawy tyki róża. Nasady (możdżenie), stanowiące podstawę przyszłego wieńca, zaczynają wyrastać w 7-8 miesiącu po urodzeniu zwierzęcia. Wkrótce formuje się na nich pierwsze poroże w postaci nie rozgałęzionych i niezbyt wysokich tyk, nie posiadających jeszcze róż. Jelenia o takim wieńcu określa się mianem szpicaka. To poroże wycierane jest ze scypułu zwykle we wrześniu, a w kwietniu, maju następnego roku zostaje zrzucone. W trzecim roku życia jeleń nakłada swój drugi wieniec, wycierany zwykle w sierpniu. W tej klasie wieku występują przeważnie szóstaki, tj. Osobniki mające dwie odnogi: oczniak i opierak oraz tykę zakończoną grotem i posiadającą już różę.

Z wiekiem liczba odnóg w porożu jelenia się zwiększa, do pełni rozwoju osobniczego (10-14 lat), a potem maleje. Byka w którego porożu występuje korona nazywany koronnym, przy czym może on być dwustronnie koronny lub jednostronnie koronny, jeśli jedna z tyk zamiast koroną kończy się widlicą lub grotem. Wieniec o pięciu odnogach na każdej tyce określa się mianem dziesiątaka regularnego, w razie natomiast mniejszej liczby odgałęzień na jednej z tyk- nieregularnego. Wśród osobników w pełni dojrzałych fizycznie często w lesie spotykamy dwunastaki i czternastaki, rzadziej szesnastaki i osiemnastaki, a dwudziestaki, dwu- czy czterodwudziestaki są już bardzo rzadkie. Osobniki w średnim wieku zrzucają poroże w marcu lub kwietniu, nowe zaś wycierają na przełomie lipca i sierpnia.






Mysz – ogólna nazwa przedstawicieli kilkunastu gatunków małych gryzoni z rodziny myszowatych (Muridae), m.in.:

  • mysz domowa (Mus musculus)

  • mysz leśna (Apodemus flavicollis)

  • mysz kolczasta (Acomys cahirinus)

  • mysz polna (Apodemus agrarius)

  • mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus)

  • mysz zielna (Apodemus microps)

Mysz leśna[4][5] (Apodemus flavicollis) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych[3].

Występuje od Wielkiej Brytanii poprzez większą część kontynentalnej Europy aż do Uralu w Rosji. Stwierdzono tego ssaka również od wschodniej Turcji do zachodniej Armenii, w Iranie i na południe od Syrii, Libanu i Izraela[2].

Niewielki gryzoń o długości ciała 8–13 cm, ogona 9–12 cm i masie ciała 20–60 g[5]. Charakteryzuje się żółtawobrązowym ubarwieniem z białym brzuchem, na szyi jest jaśniejsza, posiada ochrową obrożę. Ma duże oczy i uszy.

Środowisko jej występowania to przede wszystkim zarośla lasów mieszanych i liściastych[5], parki i ogrody. Zimą przenosi się do domostw. W górach występuje do 1850 m n.p.m.[2]

Mysz ta aktywna jest o zmierzchu i w nocy. Jest ssakiem mało towarzyskim.

W pokarmie dominują nasiona, owoce, grzyby, pąki i pędy roślin oraz owady[5].



Okres godowy przypada od lutego do października. W ciągu jednego roku może wyprowadzić 2 do 4 miotów po 3 do 8 młodych. Ciąża trwa 23–26 dni. Po urodzeniu małe są ślepe, otwierają oczy po 13 dniach. Pozostają z matką przez trzy tygodnie. W wieku ośmiu tygodni są już dojrzałe płciowo[6].




Opis: Dzik ma tułów krępy, z boków ścieśniony, szczególnie u samców, o silnie rozwiniętej części przedniej. Głowa (łeb) jest duża i wydłużona, osadzona na krótkiej, grubej i muskularnej szyi. Oczy są stosunkowo małe, brunatne. Uszy (słuchy), wysoko osadzone i stojące maja kształt szerokiego trójkąta o zaokrąglonym wierzchołku. Część twarzowa głowy dzika jest silnie wydłużona, zakończona ryjem (gwizdem). Na jego końcu znajduje się rozszerzona, okrągła, nago i bardzo silnie unerwiona tarcza ryjowa (tabakiera). Nogi (biegi) są średniej długości i bardzo silne. Palce środkowe, III i IV, zakończone są mocnymi racicami. Stosunkowo niskie umiejscowienie niewielkich palców bocznych - II i V (szpil) powoduje, iż w czasie stępania i one odciskają się w podłożu. Ogon jest dość długi, zwisając sięga do stawu skokowego. Zakończony jest kitą dłuższych włosów, tzn. chwostem, bardziej wyraźnym u dorosłych samców (odyńców) niż u samic (loch). Okrywa włosowa (suknia) dzika składa się z twardych, ale elastycznych włosów okrywowych, zwanych szczeciną, oraz z gęstego podszycia włosów wełnistych. Zimą suknia jest ciemna i kudłata. Latem dzik okryty jest krótką szczeciną, stopniowo wyrastającą i gęstniejącą. Warchlaki (dziki w 1 roku życia) do wieku 4-5 miesięcy mają suknią pasiastą. Na rdzawobrunatnym tle, wzdłuż grzbietu i boków ciała, przebiegają wyraźne żółtawo-płowe pasy. Suknia zimowa warchlaków jest ciemna, lecz z wyraźnym odcieniem rdzawym.
Uzębienie dorosłego dzika składa się z 44 zębów o następującej formule 3 1 4 3 / 3 1 4 3. Kły w uzębieniu stałym są silnie rozwinięte. Kły dolne odyńców są szczególnie długie i szablasto wygięte (szable). Kły górne (fajki) są mniejsze i mają inny kształt, zbudowane z zębiny nieco twardszej, spełniają rolę osełki, o którą ścierają się szable. Kły loch (haki) są znacznie krótsze i mniejsze. Na zewnątrz są zupełnie niewidoczne, podczas gdy kły (oręż) odyńców wyraźne wystają ponad wargę.

Występowanie: Dzik zamieszkuje całą Europę, z wyjątkiem Półwyspu Skandynawskiego, Finlandii i północnej części Rosji. W Polsce dzik jest pospolity w całym kraju.

Biotop: Zasadniczym środowiskiem bytowania dzika jest las. Zasiedla on wszystkie typy lasów, najczęściej jednak lasy mieszane. Szczególnie odpowiadają jemu tereny leśne obfitujące w mokradła i bagna. Woli większe kompleksy leśne. W wielu okolicach dziki przez znaczną część roku wykorzystują pola uprawne w pobliżu lasu jako bogatą bazę pokarmową. W nocy penetrują pola w poszukiwaniu pożywienia, a podczas dnia zalegają w ostojach leśnych.

Pokarm: Dzik jest głównie roślinożercą. Pokarm roślinny stanowi około 90% udziału, a pokarm zwierzęcy około 10%. Rośliny uprawne stanowią jedną trzecią całego pokarmu. Pokarm zwierzęcy dzika to różnego rodzaju bezkręgowce, dżdżownice, owady i ich larwy, mięczaki, drobne gryzonie i inne małe kręgowce oraz padlina.

Rozród: Ruja (huczka) przypada na miesiące późno jesienne i zimowe. Ciąża trwa 108-120 dni. Zasadniczym okresem rodzenia młodych jest marzec, kwiecień i maj. Samice przystępują tylko raz w roku do rozrodu. Średnia wielkość miotu dla samic w pierwszym roku życia od 4,1 do 4,3; w drugim roku życia od 5,7 do 5,8 a dla samic starszych 6,5. Okres laktacji trwa około 4 miesięcy. W wieku kilkunastu dni młode poza mlekiem matki zaczynają przyjmować pierwszy pokarm.

Rozwój: Przez cały pierwszy rok życia młode dziki znajdują się pod troskliwą opieką matki. Przez pierwsze kilka dni życia przebywają w wymoszczonym suchymi trawami legowisku (barłogu), zrobionym przez lochę w zacisznej i bezpiecznej ostoi leśnej. Potem już podążają za matką na żerowisko. Młode dziki pozbawione matki, jeszcze w czasie laktacji- giną. Nieco starsze są już w stanie same uchować się przy życiu, zazwyczaj jednak rozwijają się bardo słabo i cherlawieją. Maksymalny wiek dzika określa się na kilkanaście lat. Dzik linieje (zmienia suknię) raz w roku, w okresie późno wiosennym Warchlaki w wieku 4-5 miesięcy gubią pręgowaną suknię. Wyrasta im sierść zimowa o ubarwieniu żółtopłowym. Jest to dobra cech rozpoznawcza dzików w pierwszym roku życia. Dalszymi pomocniczymi cechami odróżniającymi je od przelatków są: tępy i krótki łeb o młodocianym wyrazie twarzy, krótki i bardzo ruchliwy ogon nie posiadający jeszcze pędzla z dłuższych włosów (chwost). W tym wieku trudno jeszcze o rozpoznawanie płci na odległość. Sylwetkę przelatka charakteryzuje wydłużony grzbiet, proporcjonalnie długie biegi oraz długi i wąski łeb.

U samców zaznacza się nieco już podniesiona górna warga, gdyż pojawia się oręż, lekko zaznaczony jest pęczek dłuższych włosów na napletku prącia (pędzel). Ogon sięga najwyżej do stawu skokowego tylnych biegów i nie ma jeszcze dobrze rozwiniętego chwostu. U odyńców 2-3 letnich typowe cechy płci męskiej są już dobrze wykształcone. Łeb jest masywny o tępym kształcie, z widocznym już orężem. Masa ciała zwierzęcia rozłożona jest nierównomiernie. Większość stanowi przednią część tułowia, która nabiera kształtu "karpiowatego", pędzel jest dobrze widoczny, ogon sięga poniżej stawu skokowego biegów i posiada dobrze rozwinięty chwost. Wraz z wiekiem postępujący dymorfizm płciowy staje się bardziej wydatny. Loch na ogół wyróżniają się bardziej wydłużonym kształtem tułowia; linia grzbietowa jest prawie prosta, linia brzucha natomiast zaokrąglona; brak jest wyraźnego przełożenia masy ciała na przednią część tułowia; gwizd jest długi wąski i klinowaty. W okresie laktacji widoczne są długie sutki. Przy rozpoznawaniu wieku zwierzyny ubitej stosuje się metodę polegającą na oględzinach rzędu siekaczy w żuchwie. U warchlaków są to łatwe do rozpoznania zęby mleczne, trzecia para dolnych siekaczy ma kształt sztyfcikowaty. U przelatków zgryz jest nierówny, gdyż wyrastają po kolei pierwsza, druga i trzecia para siekaczy stałych; u dzików dwuletnich i starszych zgryz znowu jest nierówny, utworzony jednak z siekaczy stałych. Brandt opracował metodę określania wieku odyńców na podstawie różnicy między szerokością szabli u nasady a jej średnica mierzoną w miejscu, gdzie zaczyna się powierzchnia starcia. Dzieląc wartość pierwszą przez drugą otrzymuje się liczbę wskaźnikową (indeks Brandta) dla poszczególnych klas wiekowych.


Naturalnymi wrogami dzików są wilk, a w wyjątkowych wypadkach ryś.

Behawior: Spośród zmysłów dzika najbardziej wyostrzone są węch i słuch, natomiast wzrok jest dość słaby. Dzik wydaje rozmaite głosy podobne do głosów świń domowych. Dziki kwiczą, chrząkają, fukają, rechtają i charkotają, wyrażając różne stany emocjonalne. Na spoczynek dzienny dziki wybierają spokojne i bezpieczne miejsca, w lesie gęste zagajniki i zarośla, a poza lasem duże łany zbóż i kukurydzy, trzciniska, szuwary nawodne itp. Tam zakładają barłogi, które zimą wyścielane są ściółką, suchą trawą, gałęziami itp. Latem zaś dnem legowiska jest goła ziemia, która chłodzi w czasie upałów. Barłogi często są wspólne dla kilku dzików. Dziki lubią tarzać się w błocie. Na terenach swych ostoi mają specjalne kąpieliska, zwane też tarzawiskami lub brochowiskami. Poza okresem zimy tarzają się codziennie, latem nawet 2,3 razy na dobę. Po wytarzaniu się w błocie dziki czochrają się o pnie drzew (malują drzewa). Dzik jest zwierzęciem towarzyskim i prowadzi życie gromadne w watahach. Samotnie żyją tylko odyńce, które w okresie rui dołączają się do watah. Wielkość watah waha się w granicach od kilku do kilkunastu osobników. Watahy tworzą się tylko z osobników ze sobą spokrewnionych. Przeważnie jest to locha lub też kilka loch ze swoim aktualnym przychówkiem. Przelatki zwykle tworzą oddzielnie grupy. Populacja dzików charakteryzuje się wyraźną, opartą na dominacji, strukturę socjalną. W hierarchii socjalnej odyńce dominują nad lochami, przelatki są podporządkowane lochom, a na samym dole znajdują się warchlaki. Stosunki socjalne istnieją także pomiędzy watahami. Miejscowe osiadłe watahy przeważają nad obcymi. Pod wpływem działalności człowieka dzik stał się zwierzęciem głównie o nocnej aktywności (po zachodzie słońca i przed wschodem). Jeżeli dziki nie są zbyt często niepokojone, to są dość osiadłe i przez wiele lat zajmują ten sam określony teren. Wataha ma wspólny dla wszystkich jej członków areał bytowania. Koczowisko składa się z kilku co najmniej ostoi dziennych i z żerowisk.

Znaczenie gatunku: Dzik jest istotnym składnikiem biocenoz leśnych, oddziałującym w sposób znaczny nie tylko na ekosystem leśny, lecz również na polny. Rola dzików w gospodarce leśnej i łowieckiej polega na: dodatnim wpływie, jaki wywiera buchtowanie lub głębokie rycie górnych warstw gleb leśnych i mieszanie ściółki z glebą mineralną; zjadaniu niektórych gatunków szkodliwych owadów leśnych; zjadaniu drobnych gryzoni; utrzymaniu higieny w łowisku poprzez zjadanie padliny zwierząt kręgowych oraz wyszukiwanie i zjadanie chorych ssaków i ptaków, przez co zmniejsza się możliwość wybuchu chorób; zjadaniu jaj i piskląt ptaków gnieżdżących się na ziemi; zjadaniu niedołężnych młodych zwierząt ssących

Źródła:


  • Wikipedia wolna encyklopedia

  • www.lowiecki.pl

  • www.hodowle.eu

  • www.yunphoto.onet

  • www.fotoplatforma.pl





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna